Әлемдік бизнес-консультант Майк Микаловицтің кәсіпкерліктегі қаржылық төңкерісі және оның «Алдымен пайда» жүйесінің қазіргі нарықтағы өзектілігі туралы талдау.
Кәсіпкерлік әлемінің «құтқарушысы»: Майк Микаловиц кім?
Қазіргі таңда бизнес әлемінде «пайда» деген сөз тек қағаздағы сандар емес, кәсіпкердің психологиялық еркіндігінің кепіліне айналды. Осы еркіндіктің формуласын тапқан тұлға – Майк Микаловиц.
Ол – қарапайым жазушы ғана емес, ондаған жылдар бойы кәсібін дөңгелете алмай жүрген мыңдаған кәсіпкерлердің қаржылық бағытын өзгерткен «бизнес-емші». Бүгінгі жаһандық нарықта оның идеялары бұрынғыдан да өзекті бола түсуде, өйткені тұрақсыз экономика кезеңінде тек нақты табыс қана бизнесті сақтап қала алады.
Миллионерден банкротқа дейін: Сабақ болған сәтсіздік
Микаловицтің табысқа жету тарихы гүлмен көмкерілген жол емес еді. Ол өзінің алғашқы екі компаниясын сәтті сатып, миллионер атанғанымен, үшінші кәсібінде барлық жиған-тергенін жоғалтты.
Бір сәтте ол өзінің салтанатты үйі мен көліктерін сатып, отбасымен бірге қаражатсыз қалды. Бұл құлдырау оған үлкен ақиқатты ұғындырды: түсімнің көп болуы бизнестің сау екенін білдірмейді. Дәл осы күйзеліс сәтінде оның әлемге әйгілі «Алдымен пайда» жүйесі дүниеге келді.
Ескі формуланың қателігі: Сату - Шығын = Пайда ма?
Көптеген жылдар бойы бухгалтерлік есептің дәстүрлі формуласы кәсіпкерлерді алдап келді. «Сатудан түскен ақшадан шығындарды алып тастасақ, пайда қалады» деген қағида іс жүзінде жұмыс істемейді.
Микаловиц бұл формуланы адам психологиясына қарсы деп есептейді. Оның пайымдауынша, егер пайданы ең соңына қалдырсақ, ол ешқашан қалмауы мүмкін. Адам баласы қолда бар ресурсты толық жұмсауға бейім (Паркинсон заңы бойынша), сондықтан пайданы бірінші кезекте бөліп алу қажет.
«Алдымен пайда»: Жаңа дәуірдің қаржылық заңы
Микаловиц ұсынған жаңа формула қарапайым: Сату - Пайда = Шығын. Бұл дегеніміз – шотқа түскен әрбір тиынның белгілі бір пайызын бірден пайда ретінде бөлек шотқа аудару.
Бұл әдіс кәсіпкерді қалған қаражатпен (шығындармен) шектелуге үйретеді. Бұл – тек есеп емес, бұл – тәртіп. Оқырман үшін бұл жүйенің маңызы – бизнестің кәсіпкерге қызмет етуіне жағдай жасау, керісінше кәсіпкер өз бизнесінің құлына айналмауы тиіс.
Ас үйден алынған аналогия: Табақ әдісі
Майк өз идеяларын түсіндіру үшін қарапайым өмірден мысалдар келтіреді. Ол бизнестегі ақшаны үлкен табақтағы тамақпен салыстырады. Егер сізге үлкен табақпен тамақ берілсе, сіз оны соңына дейін жеп қоюға тырысасыз.
Ал егер тамақты кішкене табақтарға бөліп қойсаңыз, сіз аз мөлшермен-ақ тойып қаласыз. Бизнесте де солай: ақшаны бірнеше мақсатты шоттарға (Пайда, Салық, Еңбекақы, Шығындар) бөлу арқылы сіз қаржылық «диетаны» сақтайсыз және компанияңызды сау етесіз.
Тұрақтылық құндылығы және отбасы
Микаловиц үшін отбасы құндылықтары – кәсіптің басты қозғаушы күші. Ол өз кітаптарында кәсіпкерліктің басты мақсаты отбасымен сапалы уақыт өткізуге және қаржылық еркіндікке жету екенін жиі айтады.
Ол өзінің банкрот болған кезін еске алғанда, қызының жинақ сандықшасындағы ақшаны алуға мәжбүр болғанын ең ауыр сәт ретінде сипаттайды. Бұл оқиға оның «ешқашан артқа шегінбеу» және «әр тиынның есебін білу» деген ұстанымын қалыптастырды.
Майктың күнделікті әдеттері мен әуестігі
Майк – ерте оянып, физикалық белсенділік пен интеллектуалдық жұмысты ұштастыратын тұлға. Ол әр таңын жүгірумен және жазумен бастайды. Оның әуестігі – күрделі дүниелерді қарапайым тілмен түсіндіру.
Ол ашық деректерде өзінің «тәртіп құлы» екенін жасырмайды. Әрбір мақсатқа жету үшін ол кішігірім қадамдар жасауды жөн санайды. Бұл оның кәсіпкерліктегі ұзақ мерзімді табысының кілті болып табылады.
Қазақстандық оқырман үшін несімен маңызды?
Соңғы жылдары елімізде кәсіпкерлікке, әсіресе шағын бизнеске деген қызығушылық артып келеді. Қазақ тілді мектептерде әлемдік әдебиетті оқыту үрдісі басталғаны секілді, бизнес әдебиетін де ана тілімізде оқудың маңызы зор.
Микаловицтің «Алдымен пайда» кітабы қазақ тіліне аударылып, біздің нарыққа енуі – отандық кәсіпкерлер үшін үлкен мүмкіндік. Бұл тек аударма емес, бұл – біздің менталитетке қажетті қаржылық сауаттылықтың жаңа деңгейі.
Біздің базадағы «Алдымен пайда» кітабы
Біздің базадағы бұл кітап не үшін оқуға тұрарлық? Біріншіден, ол құрғақ теория емес, нақты қадамдық нұсқаулық. Екіншіден, ол кәсіпкерді «соңғы тиынға дейін жұмыс істеу» синдромынан емдейді.
Егер сіз бизнесіңіздің айналымы көп болса да, қалтаңызда ақша қалмайтынына таңғалсаңыз, бұл кітап сіз үшін жазылған. Ол сізге шоттарды қалай ашуды, пайыздарды қалай есептеуді және ең бастысы – пайданы қалай сақтап қалуды үйретеді.
Басқа еңбектері мен беделді тұлғалардың бағасы
Микаловицтің «Асқабақ жоспары» (The Pumpkin Plan) және «Сатқын» (Fix This Next) сияқты еңбектері де әлемдік бестселлерлер қатарында. Оның ең ықпалды еңбегі ретінде «Алдымен пайда» (Profit First) танылған.
Әйгілі бизнес-жаттықтырушылар мен экономистер Микаловицті «шағын бизнестің нағыз қорғаушысы» деп атайды. Оның жүйесін қолданған компаниялардың 90%-дан астамы қаржылық тұрақтылыққа жеткені дәлелденген факт.
Оқырманға сұрақ: Сіздің бизнесіңіз кімге қызмет етеді?
Осы мақаланы оқып отырған кәсіпкер ретінде өзіңізге сұрақ қойып көріңізші: «Егер ертең сату тоқтаса, бизнесім қанша уақыт өмір сүреді?» немесе «Мен соңғы рет қашан өзіме лайықты пайда төледім?».
Майк Микаловицтің идеялары осы сұрақтарға жауап іздеуден басталады. Мүмкін, сізге де ескі бухгалтериядан бас тартып, психологиялық тұрғыдан тиімді жаңа жүйеге көшетін уақыт келген болар?
Қорытынды: Пайда – бұл таңдау
Майк Микаловицтің философиясы бір сөйлемге сыяды: Пайда – бұл кездейсоқ қалдық емес, бұл – сіздің саналы таңдауыңыз. Оның өмір жолы мен еңбектері кез келген қиындықтан шығудың жолы тәртіп пен дұрыс жүйеде екенін көрсетеді.
Бүгінгі таңда оның «Алдымен пайда» кітабын оқу – тек білім алу емес, бұл сіздің болашақ қаржылық еркіндігіңізге жасалған ең тиімді инвестиция. Кәсібіңіздің берекелі болуы өз қолыңызда!
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру