ХАГАКУРЭ
Yamamoto Tsunetomo
Жазылымсыз режим: 20-беттен кейін жазылым беті ашылады, әрі қарай әр 10 бет сайын (ең көбі 5 рет).



Ямаори Тэцуо (Халықаралық жапон зерттеулері орталығының бұрынғы директоры) 2 маусым, 2013 жыл Киото
КОНТЕКСТЕГІ ХАГАКУРЭ
КІРІСПЕ
ХАГАКУРЭ ФЕНОМЕНІ
Атап айтқанда, «Хагакурэ»-нің өз лордына деген шексіз адалдық тақырыбы, тіпті жауынгер өз борышын өтеу жолында өлуге дайын болуы керек деген идея — бұл «Жауынгер жолы өлімнен табылады» (Бушидо то иу ва шину кото то мицукетари) деген аңызға айналған фразамен бейнеленген — Жапонияның өсіп келе жатқан милитаризміне жақсы сәйкес келді, өйткені Икегами атап өткендей, бұл «өлімге табыну мен қоғам игілігіне адал әрі тиімді қызмет ету идеалының үйлесімі» болды.
ТАРИХИ ЖАҒДАЙ МЕН ӘЛЕУМЕТТІК ОРТАНЫҢ КОНТЕКСТІ
ТОКУГАВА КЕЗЕҢІНДЕГІ САМУРАЙЛАРДЫҢ РӨЛІ
МАЗМҰНДЫ КОНТЕКСТКЕ САЛУ

ХАГАКУРЭНІҢ МӘНІН АШУ
Дзётоның пайымдауы көпқырлы және бір қарағанда хаосты болып көрінгенімен, «Хагакурэ» рухын ол мәтін бойында меңзейтін төрт қарапайым антпен түйіндеуге болады:
(«Түн ортасындағы бос сөздер» бөлімін қараңыз)
«Хагакурэдағы» ең танымал фраза, сөзсіз: «Жауынгер жолы (бусидо) өлімнен табылады».
Екінші жағынан, «ақыл-кеңес адалдығы» жоғары лауазымды самурайларға арналған. Қожайынға кеңес беру, сондай-ақ оның және иеліктің мүддесі үшін оның қателіктерін бетіне басу сияқты маңызды міндетті орындау үшін дипломатиялық дағдылар, жанқиярлық шешімталдық, даналық пен сақтық қажет болды. Ар-намыс парасатты, бірақ ұстамды кеңес беруден табылатын. Бұл да қауіпті қызмет еді, өйткені қожайынның ақымақтығы үшін жауапкершілікті өз мойнына алу немесе оны ашуландырғаны үшін өмірін қию қажет болуы мүмкін еді. Адалдықтың екі түрінде де басты ұстаным — «Хагакурэ» беттерінде <span data-term="true">ichinen</span> деп аталатын бір мақсатты, таза ерік пен ниетке сәйкес әрекет ету болатын.
Кусэмоно бейнесі «Хагакурэ» бойында кездеседі. Кусэмоно — бұл Дзёто болуға ұмтылған идеалды жауынгер және кітаптың аты аталмаған кейіпкері. «Хагакурэ» бусидосының мәнін дәл осы кусэмоно бейнелейді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Соңында, осы аударманы аяқтауға көмектескені және құнды пікірлері үшін профессор Лахлан Джексонға, профессор Уозуми Такашиге, профессор Ямаори Тэцуоға, Тревор Джонсқа және менің зерттеу бойынша көмекшім Реми Ямагучиге алғыс айтқым келеді.
14 Рюзоджи кланы кезеңінен Набешима кланына өтуге дейінгі Сага доменінің тарихын сипаттайтын оқиғалардың хронологиялық тізімін оқиғалар желісінен қараңыз.
ТҮНГІ ТЫНЫШТЫҚТАҒЫ ӘҢГІМЕ16

Монахтыққа өткен мен сияқты тақуа үшін бұл өркөкіректік болып көрінгенімен, мен өлімнен кейін Будда болуды бірде-бір рет қалаған емеспін; керісінше, мен Сага доменінің тыныштығын сақтауға деген нық сенімді ішіме түйіп, Набешима кланының мүшесі болып жеті рет қайта туылғым келеді.




























































(1) Егер сен бір бағытты көре алсаң, сегіз бағытты да көре аласың.
(2) Жасанды күлетін еркек — қорқақ, ал әйел — жеңілтек.
(4) Қолды <span data-term="true">хакаманың</span> (кең етекті самурай шалбары) ішіне салу — ұқыпсыздық.
(6) Куми (әскери бөлімше) құрамында жоқ және аты жоқ адам самурай емес.
(7) Қаһарман жауынгер (<span data-term="true">кусемоно</span>) — бұл сенуге болатын адам.
(8) Күн сайын таңғы төртте тұр, сумен жуын, маңдайыңды қыр (<span data-term="true">сакаяки</span>), таң атқанда тамағыңды іш, ал ымырт жабылғанда ұйқыға жат.
(9) Самурай тамақ ішпесе де тіс шұқығышты қолдануы керек: ішінен — иттің терісі, сыртынан — жолбарыстың терісі.

























































































































Осы оқиғаға дейін екі жыл бойы Дзиробэй күн сайын Санзаның сарайға барып-қайтатын жолындағы көпірде оны күтіп жүрген екен.




















35 Мұнда қолданылған сөз — ину-жини (犬死), Токугава кезеңінде босқа немесе мағынасыз өлімді білдіру үшін кеңінен қолданылған термин («ит өлім»).
38 Сагара Кюма Набешима Мицушигенің жоғары лауазымды вассалы болған.
39 Набешима Кацушигенің оныншы ұлы — Шиндай Наонага.
40 Жиналыста Мицушиге мырзаның қателіктері талқыланып, Кюма өз өмірін қию арқылы мырзасының жазығын өтеуі керек деп шешілді.
41 Ясухиде.
42 Мұндағы мағына — мұндай ұятты сауық-сайранға қатысу арқылы, сырт көз оны өз қателігі үшін өзін-өзі өлтіруге бұйрық алды деп ойлап, мырзаның қателіктеріне назар аудармайды.
43 Джочоның Конфуций этикасы бойынша мұғалімі.
44 Цунехару есімімен де белгілі, ол Джочоның жиені, бірақ одан 20 жас үлкен.
46 Ги (義) сөзінің бірнеше мағынасы бар: адамгершілік, әділдік, абырой; сонымен қатар ол қандас емес қарым-қатынастарды да білдіреді.
47 Әулет ақсақалы (тошиёри).
48 Әулет ақсақалы (тошиёри).
51 Киото, Осака және Эдо арқылы.
56 1-4 кітапты қараңыз.
57 Гукеншу — Джочоның 1708 жылы өзінің асырап алған ұлы Гонноджоға берген өсиеттер кітабы.
58 Дәстүрлі ішекті музыкалық аспаптар.
59 Набешима Наошиге.
61 Алғашқыда уджигами жергілікті отбасылық ғибадатханада табынатын ата-баба рухын білдіретін, бірақ Токугава кезеңінде ол белгілі бір аймақтың барлық тұрғындарын қорғайтын жергілікті құдай мағынасына ие болды.
62 時宜 = джиги, немесе иілу (тәжім).
63 1-12 кітапты қараңыз.
64 Хара Джурозаемон Сагара Гентазаемонды өлтіріп, 1713 жылы басы кесілу арқылы жазаланған.
65 Набешима Мотошигенің жеке дәрігері.
67 Таннен Набешима әулеті қолдаған Коденжи ғибадатханасының бас монахы және Джочоның буддизм бойынша ұстазы болған.
68 Кедергі келтіретін ойлардан ада ақыл, немесе «бейсаналық».
70 Мүмкін, Ишида Иттей, Набешима доменінің көрнекті Конфуций ұстазы.
71 幻 = Елес, илюзия немесе түс.
73 Дәстүрлі жапон тақта ойыны, кейде «жапон шахматы» деп аталады.
75 Набешима доменінің негізін қалаушы Наошиге жазған 21 баптан тұратын өсиеттер кітабы.
76 «Торю Гунпо Коша-шо» деген атпен де белгілі бұл трактатты 1649 жылы Огасавара Сакуун Кацузо жазған.
79 Джочо 23 жасында Накано Казума Тошиакидің бөліміне мүше болды.
81 «Жасырыну» (о-какурэ) — жоғары лауазымды адамның өлімін білдіретін эвфемизм.
84 Бұл кек алу туралы ортағасырлық танымал хикая «Сога Моногатариге» қатысты.
85 Удумбара гүлі (жапонша удонгэ) буддизмде үлкен символдық мәнге ие және ол 3000 жылда бір рет қана гүлдейді делінген.
86 Әулеттік құдай.
87 Джочоның әкесі.
88 Егер сіз мұқият бақыласаңыз, барлық нәрсені түсіне аласыз.
89 Бұл афоризм самурайлардың қауіп-қатерге толы өмірін және әрқашан сақ болу керектігін көрсетеді.
91 Кана — жапон тіліндегі дыбыстарды білдіру үшін қытай иероглифтері негізінде жасалған жапон жазу жүйесі.
92 Джочоның әкесі Накано әулетінде туған, бірақ кейін Ямамото отбасы оны асырап алған.
93 Осылайша, жауынгер іштей ит сияқты қиналса да, оның ауыртпалығы сыртынан ешқашан байқалмайды.
94 Бұл шен соғыс кезінде жебелерден қорғану үшін арқаға киілетін хоро матасын киюді талап еткен.
95 Казума сонымен қатар Джочоның йори-оясы (тәлімгері) болған.
96 2-47 кітапты да қараңыз.
97 Бұл Джочоның 1713 жылы Куроцучибарудағы баспанасынан Дайшогумаға көшуіне қатысты.
98 1-47 кітапты қараңыз.
99 2-57 кітапты қараңыз.
100 «Түпнұсқа мәтін» Тайхэйки деп аталатын соғыс хикаясына қатысты.
101 Даики Кэндзаэмон.
102 Дзю-дзюцудың тағы бір атауы.
103 1-70 кітапты қараңыз.
104 Джочоға поэзияны үйреткен монах.
105 1-107 және 2-43 кітаптарды қараңыз.
109 Набешима Дзироэмон 1693 жылы өз қожайынының алдында кіші дәретке отырғаны үшін <span data-term="true">сеппуку</span> (самурайлардың ішін жарып өзін-өзі өлтіру салты) жасады.
112 1692–1693 жылдардағы Фукуока иелігімен шекаралық дау.
116 Бұл бөлімді түсіну қиын, бірақ ол Дзётёның Тасиро Цурамотомен 1690 жылғы Ямамура Микидің өліміне әкелген оқиғалар туралы талқылаған негізгі ойларының жиынтығы сияқты.
117 Накано Сёген.
121 Чжан Лян.
122 Хуан Шигун.
123 «Үш стратегия» 三略 = Сан Лу.
125 <span data-term="true">О-мэцукэ</span> лауазымы <span data-term="true">каро</span> (бас ретейнер/уәзір) лауазымынан тікелей төмен болды, бірақ иеліктегі істер туралы есеп беретін тәуелсіз орган ретінде әрекет етуге құқылы болды.
126 Хосокава Ёриюки (1329–1392) — Муромати бакуфуының (1333–1573) үшінші сёгуны Асикага Ёсимицудың (1358–1394) әйгілі кеңесшісі болған.
127 Егер бұйрық берілсе, өлуге дайын екендігінің символы.
130 <span data-term="true">Сидо</span> — негізінен неоконфуцийшілдік ойлардың әсерімен қалыптасқан жауынгерлік этиканы білдіретін Токугава кезеңіндегі жалпы термин.
131 1-48 кітапты қараңыз.
132 Мураока Гохэй Киёсада Набешима иелігінің <span data-term="true">тосиёри-яку</span> (ақсақал/кеңесші) болған.
133 Ямасаки Курандо Набешима иелігінің <span data-term="true">тосиёри-яку</span> (ақсақал кеңесшісі) болған.
136 Набешима Мицусигэнің қызметшісі, ол 1700 жылы Мицусигэ өлгенде монах болды.
137 Рюдзодзи Таканобу Набешима әулеті билікке келгенге дейінгі Сага қожайыны болған.
138 Саганың бірінші Набешима даймёсы.
139 Наридоми Хёго Набешима иелігіндегі жерді игеру және су тасқынын бақылау жұмыстарымен танымал болған.
140 Денедегі кез келген ауытқуларды түзету үшін энергия ағынын жақсарту мақсатында терінің нақты нүктелеріне жусан шөбін қойып, оны жағатын дәстүрлі Шығыс Азия медициналық емі (<span data-term="true">мокса</span> — жусанмен күйдіру).
141 <span data-term="true">Мамуси</span> — бүкіл Жапонияда кең таралған кішкентай, улы жылан.
143 Төменгі (<span data-term="true">кати</span>) және орта санаттағы (<span data-term="true">хираси</span>) жауынгерлер арасындағы лауазым.
144 1-60 кітапты қараңыз.
145 1-98 кітапты қараңыз.
146 Бас ретейнер (<span data-term="true">каро</span>).
147 Хамуро Сэйдзаэмон <span data-term="true">тякудза</span> жоғары лауазымын иеленді, бұл кародан бір саты төмен.
148 1-168 кітапты қараңыз.
149 Мәтінде жаттығу үшін қайталанып қолданылатын сөз — <span data-term="true">сюгё</span> (修行).
150 Кейбір нұсқаларда Синто (神道 — камилер немесе құдайлар жолы) орнына <span data-term="true">дзюдо</span> (儒道 — Конфуций жолы) туралы айтылады.
151 905 жылы аяқталған «Кокин-сю» (Ескі және жаңа заманғы жапон өлеңдерінің жинағы) өлеңінен үзінді.
152 1-58 кітапты қараңыз.
153 11-42 кітапты қараңыз.
154 1-60 кітапты қараңыз.
155 1-70 кітапты қараңыз.
156 1-124 кітапты қараңыз.
157 Фудай — әулетке ұрпақтар бойы қызмет еткен отбасында дүниеге келген самурай.
158 1-34 кітапты қараңыз.
159 Цунаёси 1681 жылы бесінші Токугава сёгуны болды.
160 1-136 кітапты қараңыз.
161 1-109 кітапты қараңыз.
163 Заннэн-ки.
166 Жапония, Қытай және Үндістан.
169 Ихара Сайкакудың (1642–1693) «Көңілшек адамның өмірі» (1682) және «Ерлер махаббатының ұлы айнасы» (1687).
170 Нитимонның кім болғаны белгісіз, бірақ ол будда монахы болуы мүмкін.
171 Басқаша айтқанда, бетперде өз мәртебесінен айырылып, қызметтен босатылды.
172 Самурайдың басынан ұру өте қатты қорлау болып саналды.
173 1-9 кітапты қараңыз.
180 1-139 кітапты қараңыз.
181 Бұл мәлімдеме Наосигэнің «Наосигэ-ко О-кабэгаки» еңбегінде кездеседі.
182 1-16 кітапты қараңыз.
184 Набешима әулетіндегі инспектор (<span data-term="true">о-мэцукэ</span>).
185 Набешима Сигэмасаның ақсақал кеңесшісі (<span data-term="true">тосиёри</span>).
186 Белгілі бөлім капитаны және ақсақал.
189 1-33 кітапты қараңыз.

























































































































Сондай-ақ, маскүнемнің өте салмақты адаммен төбелес шығаруы қиын екенін де айта кету керек.


















Бұрқ-сарқ қайнаған күріш ботқасынан дәм татыңыз, Осы қысқы баспананың жылы сезімін сезініп (Кисуи).
Ошақта бықсып жанған таңғы шырайгүл сабақтары, Жүрегіміз лаулап жанады (Комару).
242 Эдода орналасқан кланның әкімшілік үйлестірушісі лауазымы.
243 Бұл нақты оқиға туралы басқа ақпарат жоқ.
245 Набешима Наойоши (1622–1689) — Набешима Оги қосалқы иелігінің екінші даймёсы.
246 1-195 кітабын қараңыз.
247 Тізбекті өлеңдер шебері (1421–1502).
248 Набешима Цунашиге, Мицушигенің ұлы.
249 Бұл 1685 жылы, Джочо 27 жаста болған кезде еді.
250 1696 жылы, Джочо 38 жаста болған кезде.
251 Баба Ичиносуке және Фукушима Городзаэмон.
252 Набешима Мицушиге.
253 Набешима Мицушигенің тағы бір есімі.
258 1637–1638 жылдардағы Шимабара көтерілісі кезінде.
259 Kōgai — жапон қылыштарының қынына салынатын кішкентай шаш қыстырғыштар.
260 2-58 кітабын қараңыз.
261 Сагадағы Йога храмының діни қызметкері.
262 Сагадағы Рокузачо ауданының тұрғыны.
263 1-39 кітабын қараңыз.
264 Жаровня (отқа арналған ыдыс).
265 Мүмкін Джочоның 1686 және 1696 жылдары Киотода болған екі сапарына қатысты айтылған болар.
266 Набешима Наошигенің тағы бір есімі.
267 2-25 кітабын қараңыз.
268 2-70 кітабын қараңыз.
269 2-5 кітабын қараңыз.
270 Джочоның жиені.
273 1-49 кітабын қараңыз.
275 Мүмкін, асырап алу туралы келісімнің бұзылуы.
277 Бұл 1-26 кітабында айтылған оқиғаға байланысты.
278 70 000 кокулық Такамацу иелігінің иесі.
280 2-89 кітабын қараңыз.
281 1-7 кітабын қараңыз.
282 Бұл жағдайда ол Мицушиге мырза туралы айтып отыр.
284 Токугава Иэясу.
285 Кодэнджи храмының діни қызметкері.
286 Набешима Аки-но-Ками Шигемаса (1571–1645).
287 2-93 кітабын қараңыз.
290 Егер Шобэй сол оқиғаға байланысты Гензоны өлтірген болса, салт бойынша ол өз күнәсін өтеу үшін сеппуку жасауы керек еді.
291 Ямамото Цунехару, Джочоның жиені.
292 Kogoshō — мырзаға қызмет еткен генпукуға дейінгі (кәмелетке толмаған) жас ұлдар.
293 1-110, 2-16 және 2-114 кітаптарын қараңыз.
294 Накано Шоген Масакане Набешима Мицушигенің тұсында ақсақалдар кеңесшісі болған.
295 Набешима Кацушигеге қызмет еткен министр.
297 Болашақ туралы болжамдар жасалған кітап.
298 Jigabachi немесе жер қазушы ара, ол жәндіктерді жансыздандырып, олардың ішіне жұмыртқасын салу қабілетімен танымал.
299 1-40 кітабын қараңыз.
300 Яғни, қызметтен кетіп, шашын алдырып (монахтық қабылдау), дүниеуи өмірден баз кешу және күндерін қайтыс болған адамның жаны үшін дұға етумен өткізу.
302 Бұрын Хата Нобутокидің вассалы болған, кейін Набешима кланының қызметіне өткен.
308 1-196 кітабын қараңыз.
311 Джочоның өкіл әкесі.
313 Едендегі ойыққа орнатылған көмір жаровнясы.
315 Кәмелетке толу рәсімі (генпуку) кезінде жас жігіттің басына эбоши (<span data-term="true"> қара лакталған бас киім </span>) кигізетін адам.
316 Гонноджо — генпуку рәсімінен кейін Джочоға берілген есім.
317 1-39 кітабын қараңыз.
318 Джочоның жиені, ол іс жүзінде жасы әлдеқайда үлкен болған және оған тәлімгерлік еткен.
322 Таширо Цурамотоның бүркеншік есімі.
323 Ямамото Джочоның бүркеншік есімі.

АДАЛДЫҚҚА ҚАТЫСТЫ





4-2. Лорд Кацушигенің өсиеті

4-49. Вассалдардың төрт түрі
Лорд Кацушигенің мынадай сөзі бар: «Қызметшілердің төрт түрі болады: жылдам-баяу, баяу-жылдам, жылдам-жылдам және баяу-баяу».

4-60. Жастарды тәрбиелеу

5-66. Лордтың мейірімділігі

5-98. Кланішілік араздық және Накано Шогеннің ара ағайындығы
Ямамото Джочо бұл құпияны маған тек 1713 жылдың он екінші айының жетінші күні өзінің тыныш баспанасында айтты.

7-6. Эзоэ Кинбэйдің адалдығы

7-43. Фукучи Кичизаэмон және тырна еті

8-22. Ямамото Горозаэмон және монах Чоон
*** - Ешқандай сөз блоктамады - Html tag қолданылмады - Мазмұны, баспа мәліметтері аттап өтілді

8-24.

8-70.
Накано Такуми өлім аузында жатқанда, отбасының барлық мүшелерін жинап алып, былай деді: «Қызметке дайындалу кезінде вассал үш факторды ескеруі керек: бағыну, парызға адалдық және өлу жолы».

10-67.

10-157.

11-28.
ӨЛІМ ЖӘНЕ СОҒЫСҚА ҚАТЫСТЫ
4-46.

6-5.

6-58.

6-201.

7-14.

7-15.

7-16.

7-18.

7-24.

7-25.

7-36.

7-40.

8-48.























ӘЙЕЛДЕРГЕ ҚАТЫСТЫ























Нұсқаулықтар:
Сакё Кумасиро тарапынан жетінші айдың он тоғызыншы күні жазылған.




























11-48. Өмір мен өлімнен азат болу туралы



326 Набэшима иелігінің бірінші <span data-term="true">даймёсі</span> (феодал лорд) және Кацушигэнің әкесі.
327 Сага сарайы ичи-но-мару, ни-но-мару, сан-но-мару және ниши-но-мару деп аталатын төрт цитадельден тұрды.
329 Набэшима Наошигэ.
330 «Шинано-но-Ками» — Набэшима Кацушигэнің құрметті есімі, сөзбе-сөз «Шинано лорды» дегенді білдіреді.
331 Бұл адамдардың барлығы ақсақалдар (ел ағалары) болған.
332 Төмендегі 7-43 кітабын қараңыз.
333 1-112 кітабын қараңыз.
334 1-194 кітабына берілген сілтемені қараңыз.
336 1-101 кітабын қараңыз.
337 2-129 кітабын қараңыз.
339 Набэшима Кии-но-Ками Мототакэ (1662–1713).
340 Кумано Сандзан (үш үлкен ғибадатхана: Кумано Хонгу Тайша, Кумано Хаятама Тайша және Кумано Начи Тайша) таратқан бұл тұмарлар Хэйан кезеңінен бастап қазіргі заманның басына дейін <span data-term="true">кишомон</span> (салтанатты ант) үшін қолданылған.
341 2-129 кітабын қараңыз.
342 Набэшима Мотошигэ, Оги кіші иелігінің негізін қалаушы.
344 1626 жылы.
345 Бұл бөлім вассалдардың төрт түрі туралы 4-49-бен дәл сондай мазмұнда жалғасады.
346 Цунэтомоның жиені.
347 Сондай-ақ Каион деп те аталады.
348 Набэшима Цунашигэ.
349 Иваки Накамура иелігі.
352 Шимабара көтерілісі кезінде (1637–1638).
353 Инспектор (<span data-term="true">о-мэцукэ</span>).
354 1637 жылдың екінші айының жиырма сегізінші күні.
355 Цунэтомоның бір әкеден туған ағасы.
356 4-46 кітабын қараңыз.
357 Дзёчоның жиені.
358 <span data-term="true">Кёген</span> — әдетте Но спектакльдерінің үзілістерінде орындалатын дәстүрлі жапон комедиялық театрының түрі.
359 Накано Масаёшидің ұлы және Дзёчоның бөлесі.
360 Сондай-ақ 1-16 кітабын қараңыз.
363 1637–1638 жылдардағы Шимабара көтерілісі.
365 Цунэтомоның ағасы.
366 Набэшима Наодзуми (1616–69), Хизен Хасуикэ иелігінің бірінші даймёсі және Набэшима Кацушигэнің бесінші ұлы.
367 Набэшима Укон Наомори.
368 Шамамен 15 дюйм (39 см).
369 Сагадағы Таку кланының вассалы.
370 Дзёчоның әкесі.
371 <span data-term="true">Теакияри</span> шеніндегі жауынгер.
372 Икэда Мицунака (1630–1694), Инаба-но-Куни Тоттори иелігінің бірінші даймёсі.
374 Баба Мино-но-Ками.
375 Сәйкесінше шамамен 17–18 дюйм (43–46 см) және 12 дюйм (30 см).
376 Аударманың балама нұсқасы ретінде «шабуылдау» орнына «шабуылға ұшырау» деп те алуға болады.
377 Оги кіші иелігінен Набэшима Кии-но-Ками Мотошигэ.
378 Дәстүрлі жапон семсерлесу өнері (<span data-term="true">кендзюцу</span>).
380 Ягю Тадзима-но-Ками Мунэнори.
382 Кейен Мёё.
383 <span data-term="true">Уванари-учи</span> — ажырасқан әйелдің өзінің әйел туыстарын немесе қызметшілерін жинап, күйеуінің жаңа әйелінен кек алу үшін оны мазақ ету немесе келемеждеу әрекеті.
384 Набэшима Наошигэнің жаңа әйелі.
385 1570 жылы.
386 Ол «Йокозо» сарайы деп оқылуы керек.
387 Кюсюдегі жер, қазіргі Аити префектурасындағы қаламен шатастырмау керек.
388 Канемару Гуньуэмон хатшы болған.
389 Набэшима Масаюки.
390 Даизенге Шимабара көтерілісі кезінде Эдодағы резиденцияны күзету бұйырылды, бірақ ол бағынбай, майданға аттанды.
392 Бұл оқиға 1697 жылы болған.
393 3-1 кітабына берілген сілтемені қараңыз.
394 Лорд Хатаның вассалы.
395 2-136 кітабын қараңыз.
397 Хякутакэ Шима-но-Ками Рюзодзи Таканобудың төрт ұлы жауынгерінің бірі ретінде құрметтелген.
398 Бұл 1581 жылы Рюзодзи Таканобудың Янагава сарайының лорды Камочи Шигенамиді өлтірген оқиғасына қатысты.
399 Сага қаласы.
401 Набэшима Дэнбэй Зофуса.
402 1-шаку = 12 дюйм (30 см).
403 <span data-term="true">Гякушу</span> — барлық нәрсенің өткінші екенін еске түсіру және өлімнен кейінгі бақыт үшін дұға ету мақсатында адам тірі кезінде өткізілетін буддалық «алдын ала жерлеу» рәсімі.
404 Набэшима Мотошигэ.
405 Мотошигэнің екінші ұлы, Набэшима Наоаки.
406 Набэшима Шигемаса (1571–1645).
407 Набэшима Наошигэ.
408 Қысқа семсер (<span data-term="true">вакидзаси</span>).
411 Ол 1618 жылы алтыншы айдың үшінші күні қайтыс болды.
412 2-68 кітабын қараңыз.
413 Набэшиманың Эдодағы резиденцияларының бірі.
414 Маватари Ичиносукэ және Фукушима Городзаэмон.
417 Сёгунның Эдо сарайында кез келген адамға қару қолдануға қатаң тыйым салынғанын меңзеп тұр.
419 Кемелер ағылшындық Ост-Үнді компаниясына тиесілі еді.
422 Төменгі деңгейдегі жаяу әскерлер (<span data-term="true">ашигару</span>).
424 Наридоми Хёгоносукэ Шигеясу (1560–1634).
425 1637 жылғы Шимабара көтерілісі кезінде.
426 1-48 кітабын қараңыз.
427 Шамамен 18 фут (5,5 м).
428 Шамамен 14–16 дюйм (36–40 см).
429 Шамамен 8 фут 9 дюйм (2,7 м).
430 Шамамен 3 фут 11 дюйм (1,2 м).
431 Шамамен 12–18 фут (3,6–5,5 м).
432 Жапондық сұр жылан.
433 Тецудзин-рю семсерлесу мектебінің шебері.
434 Набэшима Кацушигэ.
435 3-9 кітабын қараңыз.
436 2-50 кітабында ол Ёдзаэмон деп аталған.
438 358 фут (110 м).
440 Набэшима Аки-но-Ками Шигетакэ Набэшима кланының Фукабори тармағының лорды болған.
442 Әдептілік ешқашан артық етпейді.
443 Ешқандай жағдайда сақтықты жоғалтпау керек.
444 Барлығы жақсы болып жатса да, жайбарақаттыққа салынба.
445 1-тё = 358 фут (110 м).
446 Мұқият бақылай білсең, барлық нәрсені түсіне аласың.
447 Егер ниетің түзу болса, тарту еткен сыйың аз болса да қабылданады, өйткені ең бастысы — ниет.
448 Қайда қарап тұрғанын жасыру үшін.
449 9-26 кітабын қараңыз.
450 Окадзаки иелігінің лорды.
САГА ИЕЛІГІНІҢ ТАРИХЫНДАҒЫ ЖӘНЕ ЯМАМОТО ДЗЁЧОНЫҢ ӨМІРІНДЕГІ НЕГІЗГІ ОҚИҒАЛАР
1706 Набешима Цунашиге қайтыс болды.
ЛОРД НАБЕШИМА ЁШИШИГЕ (1664–1730)
1707 Набешима Ёшишиге иеліктің төртінші билеушісі болады.
1708 Дзёчо «Гукеншу» (Жеке пікірлер жинағы) еңбегін жазып, оны асырап алған ұлына табыстайды.
1713 Мицушигенің тоқалы Рёдзю-ин қайтыс болғаннан кейін, Дзёчо Куротсучибарудан Дайшокумадағы басқа тұраққа көшеді.
1716 «Хагакуренің» он бір кітабы толықтай аяқталды.
1719 Дзёчо 61 жасында дүниеден өтті.
НАБЕШИМА МУНЕШИГЕ (1687–1754)
1731 Тсурамото лорд Мунешигенің хатшысы болып тағайындалады.
1748 Тсурамото 71 жасында қайтыс болды.



Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру