ЖЫЛДАМ МАСШТАБТАУ
Reid Hoffman , Chris Yeh
Жазылымсыз режим: алғашқы 20 бет ашық
20 px
1.85
0.30 px
0.95 em


Мен Рид Хоффманды көп жылдар бойы танимын. Біздің достығымыз менің Кремний алқабына Greylock Partners венчурлық компаниясына (Рид онда серіктес) барып, олар инвестиция салып жатқан компаниялармен танысуымнан басталды. Мені оның өткір ақылы мен тамаша іскерлік түйсігі әрдайым таңғалдыратын. Рид түн ортасына дейін созылатын ұзақ кешкі астар ұйымдастыруымен танымал, біз талай рет кешкі ас үстінде технология индустриясын талқылап, жасанды интеллектің болашағын және тағы басқа мәселелерді сараладық. Microsoft бас директоры Сатья Наделла LinkedIn-ді сатып алу туралы айта бастағанда, бұл өте сәтті қадам болатынын түсіндім.
Мен Ридпен талқылаған дүниелердің ішіндегі ең ой саларлығы — блиц-масштабтау (blitzscaling) болуы мүмкін. Бұл идея, Рид пен Крис осы кітаптың соңғы бөлімінде түсіндіргендей, көптеген түрлі салаларға қатысты. Бірақ белгісіздік жағдайында болса да, тиімділіктен гөрі жылдамдыққа басымдық беру — әсіресе сіздің бизнес-моделіңіз көптеген мүшелердің болуына және олардан кері байланыс алуға байланысты болғанда өте маңызды. Егер сіз ерте кірісіп, сол кері байланысты ала бастасаңыз, ал бәсекелестеріңіз олай істемесе, онда сіз табысқа жету жолындасыз. Масштабтаудың маңызы зор кез келген бизнесте іске ерте кірісу және оны жылдам орындау шешуші рөл атқаруы мүмкін.
Бұл, әсіресе, екі топ пайдаланушы бір-біріне оң желілік әсерлер (network effects) тудыратын екі жақты бизнес-модельдерге қатысты. Мысалы, LinkedIn жұмыс іздеушілерді де, оларды жалдағысы келетін жұмыс берушілерді де тартқысы келеді. Airbnb қонатын жер іздеген қонақтарды да, үйін жалға беретін қожайындарды да қажет етеді. Uber жүргізушілерді де, жолаушыларды да тартуға тырысады.
Сондай-ақ, амалдық жүйесін сататын бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясына қосымша әзірлеушілер де, соңғы пайдаланушылар да қажет. Microsoft-тың да блиц-масштабтау кезеңінен өткені анық (бірақ ол кезде біз оны бұлай атаған жоқпыз). Біз оқу қисығына ерте түсіп, беделді компания ретінде қалыптаса алдық. Бізде қатты жұмыс істеу және істі жылдам тындырудың ерекше мәдениеті болды.
Блиц-масштабтау идеялары тек стартаптар мен өсіп келе жатқан компанияларға ғана емес, сонымен қатар ірі, қалыптасқан компаниялар үшін де маңызды. Әрекет ету мүмкіндігі өте қысқа болуы және тез жабылып қалуы мүмкін. Тіпті бірнеше айлық іркіліс көшбасшы болу мен соңынан еріп жүрудің арасындағы айырмашылықты анықтап беруі мүмкін.
Рид пен Кристің идеялары бұрынғыдан да маңыздырақ, өйткені қазіргі уақытта бірнеше онжылдық бұрын мүмкін болмаған деңгейде жылдам өсуге болады. Жылдам өсуді қолдайтын қызмет көрсетушілер мен аутсорсингтік компаниялардың бай экожүйесі бар. Көптеген компаниялар өздерінің үлкен өсу кезеңдерінен өтті, сондықтан үйренетін мысалдар өте көп. Пайдаланушылардың кері байланысы деректердің тұрақты ағыны ретінде келіп түседі. Өнім циклдері жылдық деңгейден апталық немесе күндік деңгейге дейін қысқарды. Ал жақсы пікірлер желіде лезде тарап, сапалы өнім тез арада үлкен аудиторияны жинай алады. Басқаша айтқанда, сіз зерттегелі жатқан оқиғалар мен ие болатын құралдар бұрын-соңды болмағандай өзекті. Бұл — осы кітапты оқуға ең қолайлы сәт. Мен Рид пен Кристің өз түсініктерімен бөліскеніне қуаныштымын.
Кіріспе
2011 ЖЫЛ: САН-ФРАНЦИСКО, AIRBNB ШТАБ-ПӘТЕРІ
«Олар сендерді өлтіріп тастауы мүмкін».
Бұл 2011 жыл болатын. Ол кезде небәрі қырық адамы бар шағын стартап — Airbnb кеңсесінде оның негізін қалаушы әрі бас директоры Брайан Чески Groupon негізін қалаушы және бас директоры Эндрю Мейсоннан өте жаман хабар алған еді. Брайан бұл қорқынышты болжамның мәні туралы ойланып қалды. Бұл оған мүлдем ұнамады.
Брайан мен оның серіктестері Джо Геббия және Натан Блечарчик адамдарға түнге бөлмелерін немесе үйлерін жалға беруді жеңілдететін Airbnb веб-сайтын құру үшін көптеген кедергілерден өтіп үлгерген еді. Бастапқыда олар хабарласқан әрбір инвестор бас тартты немесе одан да сорақысы — оларға мән бермеді. Қазір компания өркендеп келе жатқан еді, бірақ алғашқы ауыр күндер әлі жадында болатын және олар тағы бір шайқасты қалаған жоқ.
Airbnb негізін қалаушылар алғаш кездескенде, танымал Y Combinator (YC) стартап-акселераторының негізін қалаушы Пол Грэм оларға бұл идеяның нашар екенін бірден айтқан. «Адамдар шынымен осылай істей ме?!» — деп сұрады ол таңғалып. Брайан иә, адамдар шынымен де түнге тұратын жерлерін жалға беретінін айтқанда, Грэмнің жауабы «Оларға не болған өзі?» болды.
Дегенмен, Грэм Airbnb жігіттерін үш айлық YC бағдарламасына қабылдады. Ол олардың Airbnb бизнесіне қызыққандықтан емес, негізін қалаушылардың іскерлігіне тәнті болғандықтан осылай істеді. Оған Чески мен оның серіктестері Airbnb-ді аяққа тұрғызуға тырысып жүргенде шоттарды қалай төлегені туралы (қазіргі таңда танымал) оқиға ұнады. 2008 жыл АҚШ-тағы президенттік сайлау жылы болатын, сондықтан олар «Obama O’s» және «Cap’n McCains» деп аталатын арнайы шығарылымдағы жармаларды жасап сатты. Бұл сол жылғы кандидаттар Барак Обама мен Джон Маккейнге жасалған әзіл-пародия немесе құрмет еді. Airbnb негізін қалаушылардың «жарма кәсіпкерлері» ретінде көрсеткен шығармашылығы мен табандылығы оларға YC-ке жол ашты; бағдарламаға қатысқан соң олар өз бизнесін жетілдіріп, Sequoia Capital және Greylock Partners (мен оның бас серіктесімін) сияқты жетекші венчурлық фирмаларды инвестиция салуға көндіре алды.
Қазір, арада төрт жылға жуық уақыт өткенде, барлық қажырлы еңбек өз жемісін бере бастағандай көрінді. Бір миллионыншы брондауды атап өткен Airbnb-дің айналым капиталы жеткілікті болды және концепцияның құнды екені белгілі еді. Бірақ сіз табысқа жеткенде, бәсекелестерді де тартасыз. Кейде бұл бәсекелестік өлім қаупін төндіруі мүмкін.
Airbnb жағдайында бұл қауіп Германияның Кельн қаласынан шыққан ағайынды Оливер, Марк және Александр Замверлерден келді. Олар табысты АҚШ компанияларын талдап, Еуропада олардың көшірмелерін тез жасап, көп жағдайда сол «клон» компанияларды бастапқы американдық иелеріне сатып, миллиардерге айналған болатын. Басқа жағдайларда Замверлер клондарды өздеріне қалдырып, дамытты; мысалы, «Еуропаның Zappos-ы» атанған Zalando-ның он мыңнан астам қызметкері болды және 2017 жылы оның құны 10 миллиард доллардан асты.
Олардың алғашқы табысы — eBay-дің көшірмесі Alando болды, оны іске қосқаннан кейін небәрі жүз күннен соң eBay-ге 43 миллион долларға сата алды. Содан кейін ағайынды Замверлер YouTube (MyVideo), Twitter (Frazr) және Facebook (StudiVZ) желілерінің неміс нұсқаларына инвестиция салып, кейін өздерінің Rocket Internet стартап-студиясын құрды.
2011 жылдың басында Брайан мен оның командасы Airbnb пайдаланушыларына Wimdu атты жаңа компаниядан спам-хабарламалар келе бастағанын байқады. Wimdu сол кезде Rocket Internet пен Замверлермен серіктес болған Швецияның ірі Kinnevik инвестициялық компаниясынан 90 миллион доллар алған еді — бұл Еуропадағы стартапқа салынған ең ірі инвестиция болатын.
Толық нұсқа жабық
Сіз кітаптың тек алғашқы 20 бетін оқыдыңыз. Қалған бөлімді ашу үшін жазылым қажет.
Жазылу бетіне өту
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру