Өмір маған өте жомарт болды, бәлкім, кез келген адам үміт ете алатыннан да артық сый жасаған болар. Үйде мені қолдап, жақсы көретін және менің бүкіл өмірімді арнаған дүкен ісіне деген құштарлығыма түсіністікпен қараған жарым мен отбасым үшін бақыттымын. Жұмыста болса, менің іскерлік өмірім Wal-Mart-тың керемет қызметтес серіктестерімен тығыз байланыста өтті. Олар менің барлық ашу-ызама, қыңырлығыма төзіп, бір кездері мүлдем мүмкін емес болып көрінген істі бүгінде үйреншікті жағдайға айналдыру үшін жұмыла еңбек етті.

Сондықтан, ең алдымен, мен бұл кітапты Хелен Робсон Уолтонға және ол тәрбиелеген төрт тамаша балаға — ұлдарым Роб, Джон және Джимге, сондай-ақ қызымыз Элиске арнаймын. Олардың тәрбиесіне бұл «қарттың» да аздаған көмегі тиген болар.

Содан кейін мен мұны барлық серіктестеріме арнағым келеді. Әрқайсысыңызды жеке-жеке атап өткім келеді, бірақ біз осы жылдар ішінде сөйлескенбіз және менің сіздерге деген ризашылығымды жақсы білесіздер. Осы Wal-Mart-тағы таңғажайып саяхатты қызықты әрі ерекше еткен 400 000 серіктес-әріптестеріме арнаймын. Бұл кітаптың үлкен бөлігі — шын мәнінде сіздердің тарихтарыңыз.

Бастапқыда біз аз едік. Арканзас штатындағы Ньюпорттағы бірінші қабат менеджеріміз Джеки Ланкастер. Инез Трит, Руби Тернер, Ванда Уайзман, Рут Келлер — 1951 жылы 1 тамызда Бентонвиллде Walton’s Five and Dime дүкенін ашқан кездегі алғашқы төрт әріптесім. Сол алғашқы менеджерлерсіз не істер едік? Олардың көбі Бентонвиллдегі арманшыл адамның шағын кәсіпорнына қосылу үшін үлкен желілердегі жақсы жұмыстарын тастап, үлкен тәуекелге барды — Кларенс Лейс, Уиллард Уокер, Чарли Баум, Рон Лавлесс, Боб Богл, Клод Харрис, Ферольд Аренд, Чарли Кейт, Ал Майлз, Томас Джефферсон, Гэри Рейнбот сияқты адамдар. Боб Торнтон, Дарвин Смит, Джим Генри, Фил Грин және Дон Уитакер болды. Рэй Томас, Джим Дисмор, Джим Эллиот немесе Джон Хоксты да ұмыта алмаймын. Рон Майер ерекше үлес қосты, ал Джек Шьюмейкер Wal-Mart-ты ұлы компанияға айналдыруда кез келген адам сияқты көп еңбек етті. Джон Тейт бүкіл жол бойы құнды кеңестер беріп отырды.

Әрине, Wal-Mart-тың бүгінгі жетістігі мықты бәсекелестерсіз мүмкін болмас еді, әсіресе Kmart-тан Гарри Каннингемді ерекше атар едім. Ол бүгінгі біз білетін алғашқы дискаунт-дүкенді жобалап, салып шықты және менің ойымша, ол барлық уақыттағы жетекші бөлшек саудагерлердің бірі ретінде есте қалуы тиіс. Солай болса да, мен Wal-Mart акцияларын сақтап қаламын деп ойлаймын, өйткені тізгінде Дэвид Гласс отыр, ол мықты команданы: Дон Содерквист, Пол Картер және А. Л. Джонсонды басқарып келеді. Билл Филдс, Дин Сандерс және Джо Хардин сияқты жас жігіттер компанияның үлкен бөліктерін басқарып отырғанын көргенде, бір күні олар бізді шаң қаптыратынын білемін.

Әрине, біздің үшінші дүкенімізден бастап менің бөлшек саудадағы басты серіктесім інім Джеймс Л. «Бад» Уолтон болды. Ол бұл кітапта мен туралы бірнеше ойларын айтады, және оның бәрі бірдей жағымды емес. Бадтың ақылды кеңестері мен басшылығы бізді көптеген қателіктерден сақтап қалды. Менің табиғатым әрқашан алға ұмтылуға, «оны дәл қазір жасайық» деуге бейім. Көбінесе Бад басқа бағытты таңдауды немесе уақытты өзгертуді ұсынатын. Көп ұзамай мен оны тыңдауды үйрендім, өйткені оның түйсігі мен парасаты өте жоғары.

Соңында, менің жиырма бес жыл бойы қасымда болған хатшым Лоретта Боссқа және үш жылдан бері бірге жұмыс істеп келе жатқан Бекки Эллиотқа жәннаттан арнайы орын бұйырады деп үміттенемін. Олар бұл дүниеде менімен бірге жүріп, бұған әбден лайық болды. — САМУЭЛЬ МУР УОЛТОН, Бентонвилл, Арканзас

Сәлем, достар, мен Сэм Уолтонмын, Wal-Mart Stores негізін қалаушы әрі төрағасымын. Осы уақытқа дейін сіз біздің дүкендердің бірінен сауда жасадыңыз немесе компаниямыздың акцияларын сатып алдыңыз деп үміттенемін. Егер солай болса, менің Wal-Mart-тағы әріптестерім осы солтүстік-батыс Арканзаста (Wal-Mart екеуміз әлі күнге дейін үйіміз деп атайтын жерде) бірінші дүкенімізді ашқаннан бері өткен отыз жыл ішінде жасаған ғажайыптары үшін қаншалықты мақтанатынымды білетін шығарсыз. Кейде сену қиын болса да, біз сол бір кішкентай дүкеннен бүгінгі таңда әлемдегі ең ірі бөлшек сауда кәсіпорнына айналдық. Және осы жолда біз шынымен де керемет уақыт өткіздік.

Мен Wal-Mart-та таңғажайып, ерекше бір нәрсені бастан өткергенімізді түсінемін, және мұны біздің дүкендеріміз бен компаниямызға адал болған барлық адамдармен бөлісуіміз керек. Біз Wal-Mart-ты құру кезінде өзіміз туралы көп айтпайтынбыз немесе Wal-Mart отбасынан тыс жерде мақтанбайтынбыз — тек қайсыбір банкирді немесе Уолл-стрит қаржыгерін біздің бір күні үлкен жетістікке жететінімізге және бізге сенім артуға тұрарлық екенімізге сендіру керек болған кездерден басқа. Адамдар менен: «Wal-Mart бұған қалай қол жеткізді?» деп сұрағанда, мен әдетте: «Досым, біз жай ғана іске кірістік және соны соңына дейін жеткіздік», — деп қысқа қайыратынмын. Біз әрқашан өз ісімізбен айналыстық және оның жақсы себептері болды; біз іскерлік мәмілелеріміз бен жеке өмірімізді қатты қорғадық және әлі де солай қалғанын қалаймыз.

Бірақ соның салдарынан жылдар бойы мен және Wal-Mart туралы көптеген қате ақпараттар, мифтер мен жартылай шындықтар тарап кетті. Сондай-ақ менің жеке қаржыма тым көп көңіл бөлінді деп ойлаймын, бұл маған және отбасыма өмірімізде көптеген артық қиындықтар туғызды — дегенмен мен бұған мән бермей, өз өмірімді сүруді және Wal-Mart ісін қолдан келгенше жүргізуді жалғастырдым.

Бұл жағдай әлі де өзгерген жоқ. Бірақ мен біраз уақыттан бері қатерлі ісікпен күресіп жүрмін, оның үстіне жасым да келіп қалды. Соңғы кездері көптеген адамдар — соның ішінде Хелен мен балалар, компаниямыздың кейбір басшылары, тіпті дүкендеріміздегі кейбір әріптестер — маған Wal-Mart тарихын айтып беруге ең лайықты адам екенімді және — ұнаса да, ұнамаса да — менің өмірім Wal-Mart-пен тығыз байланысты екенін айтып, әлі мүмкіндігім барда бәрін дұрыстап жазып қалдыруымды өтініп жүр. Сондықтан мен бұл тарихты қолдан келгенше, бәрі қалай болғанына барынша жақын етіп айтып беруге тырысамын. Бұл біз үшін қаншалықты қызықты, көңілді және толқытарлық болса, сіздер үшін де солай болады және осы компанияны құру кезінде бәріміз сезінген рухты аз да болса жеткізе алады деп үміттенемін. Ең бастысы, мен Wal-Mart-тың жетістігі үшін оның қызметкерлерінің қаншалықты маңызды болғанын біржола түсіндіргім келеді.

Өткен өміріңе қарап, барлық бөлшектердің қалай бір бүтінге айналғанын түсінуге тырысу — қызық нәрсе. Меніңше, кез келген адам үшін бұл сәл оғаш көрінер еді, бірақ мен сияқты адам үшін бұл тіпті оғаш, өйткені мен ешқашан өткенді қазбалайтын немесе соған тоқталатын адам болған емеспін. Егер менің өмірімдегі өзгеріс жасаған бір элементті бөліп көрсету керек болса, ол бәсекеге деген құштарлық болар еді. Бұл құштарлық мені үнемі қозғалыста ұстады: келесі дүкенге баруды, келесі дүкеннің ашылуын немесе дүкендерде жеке өзім жарнамалағым келетін келесі тауарды — шабақ шелегін бе, термос па, матрац па немесе кәмпит салынған үлкен сөмке ме — соны іздеумен болдым.

Өткенге көз жүгірткенде, біздің тарихымыз Американы ұлы еткен дәстүрлі қағидалар туралы екенін түсінемін. Бұл — кәсіпкерлік, тәуекел, қажырлы еңбек және қайда барғың келетінін білу, соған жету үшін бәрін жасауға дайын болу туралы хикая. Бұл — тіпті басқалар сенбесе де, өз идеяңа сену және өз дегеніңнен қайтпау туралы тарих. Бірақ, ең бастысы, бұл қарапайым, еңбекқор адамдарға мүмкіндік, жігер және ынта берілсе, олардың қолынан келмейтін нәрсе жоқ екенін дәлелдейді. Өйткені Wal-Mart осылай Wal-Mart болды: қарапайым адамдар ерекше нәрселерге қол жеткізу үшін бірікті. Басында біз өзімізді таңғалдырдық. Ал көп ұзамай біз басқаларды да, әсіресе Американы мұндай нәрселер жүзеге аспайтын тым күрделі және заманауи орын деп санайтындарды таңғалдырдық.