Мазмұнға өту
telegei
Күдеріқожа Көшекұлы
Қазақ әдебиетінің көрнекті тұлғасы · Проза

Күдеріқожа Көшекұлы

Күдеріқожа Көшекұлы (1820, қазіргі Сырдария ауданы Шіркейлі ауылы – 1858, Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы) – ақын. Қожа руынан шыққан. Ақындық, әншілігімен жастайынан аты шыққан. Күдеріқожаның өзі өмір сүрген тұстағы атамекеннен ауа көшкен ел мұңын жырлап айтқан «Қарқаралы, қазылық», қалмақтардың шапқыншылығына арналған «Абылай ханның қалмақты аударғанына айтқаны» деген өлең, толғаулары бар. Күдеріқожа айтысқа да қатысқан. Оның Ұлбикемен айтысы (1840 жыл шамамен) қыз бен жігіт айтысының жұмбақ аралас келетін көне түріне жатады, халықтың дүниетанымын, философия ой-түсініктерін білдіреді. Күдеріқожаның бұл айтысын В.В.Радлов жазып алып, «Түркі тайпалары ауыз әдебиетінің үлгілері» кітабына (1870) енгізген. Ақынның «Қарқаралы, қазылық» атты толғауын М.Әуезов пен С.Сейфуллин жоғары бағалап, өздері құрастырған хрестоматияларға кіргізген. Күдеріқожаның осы толғауы және Ұлбикемен айтысы «Бес ғасыр жырлайды»атты жинақта жарияланды (1985).

1 Кітаптары
0 Әңгіме мен мақала
1 Зерттеу мен эссе
6 Ғаламтор дерегі

Шығармалары

Күдеріқожа Көшекұлы қаламынан туған кітаптар, повестер мен әңгімелер

1 туынды

Өмірбаяны және шығармашылық жолы

Энциклопедиялық деректер, өмір кезеңдері мен әдеби мұрасы

Толық энциклопедия ↗

Қысқаша мәлімет

Уикипедия / Telegei ↗

Күдеріқожа Көшекұлы (1820, қазіргі Сырдария ауданы Шіркейлі ауылы – 1858, Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы) – ақын.

Қожа руынан шыққан.

Ақындық, әншілігімен жастайынан аты шыққан. Күдеріқожаның өзі өмір сүрген тұстағы атамекеннен ауа көшкен ел мұңын жырлап айтқан «Қарқаралы, қазылық», қалмақтардың шапқыншылығына арналған «Абылай ханның қалмақты аударғанына айтқаны» деген өлең, толғаулары бар. Күдеріқожа айтысқа да қатысқан. Оның Ұлбикемен айтысы (1840 жыл шамамен) қыз бен жігіт айтысының жұмбақ аралас келетін көне түріне жатады, халықтың дүниетанымын, философия ой-түсініктерін білдіреді. Күдеріқожаның бұл айтысын В.В.Радлов жазып алып, «Түркі тайпалары ауыз әдебиетінің үлгілері» кітабына (1870) енгізген. Ақынның «Қарқаралы, қазылық» атты толғауын М.Әуезов пен С.Сейфуллин жоғары бағалап, өздері құрастырған хрестоматияларға кіргізген. Күдеріқожаның осы толғауы және Ұлбикемен айтысы «Бес ғасыр жырлайды»атты жинақта жарияланды (1985).

Зерттеу мақалалары, эсселер мен монографиялар

Күдеріқожа Көшекұлы шығармашылығы мен тұлғасы хақында жазылған ғылыми еңбектер, эсселер мен талдаулар

1 зерттеу
Өмірбаян

Күдеріқожа Көшекұлы: шығармашылық өмірбаяны мен таңдаулы туындылары

Күдеріқожа Көшекұлы — қазақ әдебиеті мен рухани мәдениетінің дамуына өзіндік қолтаңбасымен үлес қосқан көрнекті қаламгер. Автордың әдеби мұрасы ұлттық сөз өнерінің дәстүрлі арналарын жаңа заманның көркемдік ізденістерімен ұштастыра білуімен ерекшеленеді.

Күдеріқожа Көшекұлы · 11.10.2026

Ғаламтордағы жарамды материалдар

Күдеріқожа Көшекұлы туралы ашық дереккөздердегі, әдеби порталдар мен басылымдардағы материалдар

6 дереккөз
Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Қожа

Құдайбергенов Әлихан Мұхамедияұлы Бәйменов Бекзат Қомарұлы Алтынбеков Күдеріқожа Көшекұлы Қалқаман Айымғазыұлы Сарин Арыстан Мәуленұлы Ғазалиев Майлықожа Сұлтанқожаұлы

Эссе / Талдау Қазақша Уикипедия ↗

Бес ғасыр жырлайды

(1813-1891) Мәделі Жүсіпқожаұлы (1816—1888) Шортанбай Қанайұлы (1818—1881) Күдеріқожа Көшекұлы (1820—1858) Алмажан Азаматқызы (1823-?) 2 том Ыбырай Алтынсарин (1841—1889)

Зерттеу мақала Әдебиет порталы (Adebiportal.kz) ↗

Күдеріқожа Көшекұлы — Әдебиет порталындағы шығармалары, өмірбаяны және зерттеулер

«Әдебиет порталы» қорындағы Күдеріқожа Көшекұлы туралы әдеби-зерттеу мақалалар, сын-пікірлер және мұрағаттық деректер.

Эссе / Талдау Abai.kz порталы ↗

Күдеріқожа Көшекұлы — Abai.kz ақпараттық-танымдық порталындағы мақалалар мен эсселер

Abai.kz сайтында жарияланған Күдеріқожа Көшекұлы шығармашылығы мен тұлғасы хақындағы эсселер, зерттеулер мен танымдық жазбалар.

Эссе / Талдау Қазақ әдебиеті газеті ↗

Күдеріқожа Көшекұлы — «Қазақ әдебиеті» газетіндегі әдеби сын мен эсселер

«Қазақ әдебиеті» басылымында жарық көрген Күдеріқожа Көшекұлы мұрасы туралы зерттеулер, естеліктер мен әдеби талдаулар.

Өмірбаян Қазақша Уикипедия ↗

Күдеріқожа Көшекұлы — Қазақша Уикипедия энциклопедиялық деректері

Қазақша Уикипедиядағы Күдеріқожа Көшекұлы өмірбаяны, шығармалар тізімі және энциклопедиялық мақалалар.

Басқа танымал авторлар

Есімін басып, келесі автордың шығармалары мен зерттеулеріне өтіңіз