Мазмұнға өту
telegei
Сәбит Досанов
Қазақ әдебиетінің көрнекті тұлғасы · Әлем әдебиеті · Проза

Сәбит Досанов

Сәбит Айтмұханұлы Досанов (12 қаңтар 1940, Байғабыл, Қостанай облысы, Қазақстан — 31 наурыз 2024) — жазушы, драматург, сыншы. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (1999). ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (2012). Парасат орденінің иегері.

3 Кітаптары
3 Әңгіме мен мақала
8 Зерттеу мен эссе
11 Ғаламтор дерегі

Шығармалары

Сәбит Досанов қаламынан туған кітаптар, повестер мен әңгімелер

6 туынды

Әңгімелері мен шағын туындылары

3 материал
Әңгіме / Туынды

Көк көйлекті қыз

Сәбит Досанов — «Көк көйлекті қыз» (Аударма әңгіме). Көрнекті жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Сәбит Досановтың 75 жасқа толған мерейтойы Мәскеуде, Бішкекте, Алматыда жоғары деңгейде өте сәтті өтті. Бұл мерейтойларға әлемнің оннан астам мемлекетінен, соның ішінде Франция, Түркия,...

09.10.2026
Әңгіме / Туынды

Қаралы сұлу – Қарагөз

Сәбит Досанов — «Қаралы сұлу – Қарагөз» (Көркем әңгіме). Жазу жазып отыр еді, телефон шылдыр ете қалды. Тұтқаны құлағына тосқанда:

09.10.2026
Әңгіме / Туынды

Қыранның қайғысы

Сәбит Досанов — «Қыранның қайғысы» (Көркем әңгіме). Жалдама өзенінің жағасындағы биік жотаның етегінде қабырғалары шикі кірпіштен қаланып, төбесі қамыспен қоянжондана жабылған жеті үй тұр. Күншығыс жақтағы ең шеткі үйдің алдындағы жерошақтың отын темір көсеумен анда-санда бір көсеп қойы...

09.10.2026

Өмірбаяны және шығармашылық жолы

Энциклопедиялық деректер, өмір кезеңдері мен әдеби мұрасы

Толық энциклопедия ↗

Қысқаша мәлімет

Уикипедия / Telegei ↗

Сәбит Айтмұханұлы Досанов (12 қаңтар 1940, Байғабыл, Қостанай облысы, Қазақстан — 31 наурыз 2024) — жазушы, драматург, сыншы. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (1999). ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (2012). Парасат орденінің иегері.

Сәбит Айтмұханұлы 1940 жылы 12 қаңтарда Қостанай облысы, Амангелді ауданы, Байғабыл ауылында дүниеге келген.

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін бітірген.

Еңбек жолын республикалық газет-журналдардан бастаған.

1985 – 1989 жылдары КСРО Әдебиет қорының қазақ бөлімшесінде директор,

1991 – 1995 жылдары республикалық халық шығармашылығы және мәдени қызмет көрсету орталығының бас директоры,

1996 – 1997 жылдары “Қайнар” баспасының бас редакторы қызметтерін атқарды.

Шығармашылығы

Уикипедия / Telegei ↗

Алғашқы “Қайырлы таң” очерктер мен әңгімелер жинағы 1966 жылы жарық көрді. Бұдан кейін “Соны іздер” әдеби-зерттеу еңбегі жарияланды. Кейіннен Досанов көркем жанрға бет бұрып, “Қыран қалғымайды” (1971) повестер жинағы мен “Тау жолы” (1978), “Екінші өмір” (1981) романдарын жариялады. “Жер тағдыры”, “Сексен бестің көктемі”, “Адаспаңдар адамдар”, “Тотем под чадрой”, “Тензор стенного кургана”, “Сыңсып ұшқан сыңар аққу” шығармалары жазушыны өмірдің өзекті мәселелерін көтерген, өткір көркем сөз шебері ретінде танытты. Осы аралықта әдеби-зерттеу мәселелеріне қайта оралып, “Қазына” (1984), “Жүректің отын сөндірме” (1988) монографияларын жариялады. Досанов соңғы жылдары “Жиырмасыншы ғасыр” (1998), “Аптаның екінші күні” (2003), “Қылбұрау” (2003), “Ұйық” (2005), “Тұйық” (2007) романдары мен “Дүние жалған” (2007), “Жусан исі” (2007) повестер мен әңгімелер жинақтарын жарыққа шығарды. “Дауыл”, “Ертең бюро”, “Тозақ шеңбері” пьесалары республикалық және облыстық театрлар сахнасында қойылды. “Тау жолы” (1981), “Ақ аруана ” (2001), “Жиырмасыншы ғасыр” роман, повестері орыс тілінде, “Ақ аруана” (2007) француз тілінде жарық көрді.

Марапаттары

Уикипедия / Telegei ↗

1999 жылы елбасының жарлығымен "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағымен марапатталды.

"Алаш" халықаралық әдеби сыйлығының иегері.

2000 жылы Ресейдің Шолохов атындағы Халықаралық сыйлығының иегері;

2007 жылы Қырғыз Республикасының "Алтын қалам" әдеби сыйлығының иегері;

2012 жылы Елбасының жарлығымен Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының иегері атанды.

Еліміздің жоғарғы мемлекеттік марапаты "Парасат ордені" мен марапатталған.

Ресей педагогика және әлеуметтік ғылымдар академиясының академигі.

2016 жылы "Қазақстан тәуелсіздігіне 25 жыл" медалі.

Зерттеу мақалалары, эсселер мен монографиялар

Сәбит Досанов шығармашылығы мен тұлғасы хақында жазылған ғылыми еңбектер, эсселер мен талдаулар

8 зерттеу
Әдеби материал

Қыранның қайғысы» әңгімесіндегі ұлттық болмыс пен кейіпкер психологиясы (Сәбит Досанов)

Көрнекті қазақ қаламгері Сәбит Досанов жазған «Қыранның қайғысы» туындысы — адам жанының нәзік иірімдері мен өмірлік құндылықтарды көркем тілмен өрнектеген мазмұнды шығарма. Автор өз кейіпкерлерінің іс-әрекеті мен ой-толғаныстары арқылы дәуірдің рухани келбетін сомдайды.

Сәбит Досанов · 11.10.2026
Әдеби материал

Қаралы сұлу – Қарагөз» әңгімесіндегі ұлттық болмыс пен кейіпкер психологиясы (Сәбит Досанов)

Көрнекті қазақ қаламгері Сәбит Досанов жазған «Қаралы сұлу – Қарагөз» туындысы — адам жанының нәзік иірімдері мен өмірлік құндылықтарды көркем тілмен өрнектеген мазмұнды шығарма. Автор өз кейіпкерлерінің іс-әрекеті мен ой-толғаныстары арқылы дәуірдің рухани келбетін сомдайды.

Сәбит Досанов · 11.10.2026
Зерттеу мақала

Сәбит Досанов әңгімешілдік шеберлігі: «Көк көйлекті қыз» туындысының талдауы

Қазақ прозасындағы шағын жанрдың дамуына елеулі үлес қосқан қаламгер Сәбит Досанов шығармашылығында «Көк көйлекті қыз» әңгімесі ерекше орын алады. Бұл туындыда автор өмірлік детальдар арқылы кейіпкердің ішкі жан дүниесі мен заман шындығын шебер ашады.

Сәбит Досанов · 11.10.2026
Зерттеу мақала

Сәбит Досанов әңгімешілдік шеберлігі: «Қыранның қайғысы» туындысының талдауы

Қазақ прозасындағы шағын жанрдың дамуына елеулі үлес қосқан қаламгер Сәбит Досанов шығармашылығында «Қыранның қайғысы» әңгімесі ерекше орын алады. Бұл туындыда автор өмірлік детальдар арқылы кейіпкердің ішкі жан дүниесі мен заман шындығын шебер ашады.

Сәбит Досанов · 11.10.2026
Зерттеу мақала

Сәбит Досанов әңгімешілдік шеберлігі: «Қаралы сұлу – Қарагөз» туындысының талдауы

Қазақ прозасындағы шағын жанрдың дамуына елеулі үлес қосқан қаламгер Сәбит Досанов шығармашылығында «Қаралы сұлу – Қарагөз» әңгімесі ерекше орын алады. Бұл туындыда автор өмірлік детальдар арқылы кейіпкердің ішкі жан дүниесі мен заман шындығын шебер ашады.

Сәбит Досанов · 11.10.2026
Өмірбаян

Сәбит Досанов: шығармашылық өмірбаяны мен таңдаулы туындылары

Сәбит Досанов — қазақ әдебиеті мен рухани мәдениетінің дамуына өзіндік қолтаңбасымен үлес қосқан көрнекті қаламгер. Автордың әдеби мұрасы ұлттық сөз өнерінің дәстүрлі арналарын жаңа заманның көркемдік ізденістерімен ұштастыра білуімен ерекшеленеді.

Сәбит Досанов · 11.10.2026
Өмірбаян

Сәбит Досанов: шығармашылық өмірбаяны, көркемдік ізденістері және таңдаулы туындылары

Сәбит Досанов — қазақ әдебиеті мен рухани мәдениетінің дамуына өзіндік қолтаңбасымен үлес қосқан көрнекті қаламгер. Автордың әдеби мұрасы ұлттық сөз өнерінің дәстүрлі арналарын жаңа заманның көркемдік ізденістерімен ұштастыра білуімен ерекшеленеді.

Сәбит Досанов · 11.10.2026
Зерттеу мақала

Оралхан Бөкей: «Қасқыр ұлыған түнде (әңгіме)» — тарихи-әдеби талдау және деректер

:Сәбит Досановтың «Қасқыр ұлыған түн» атты романымен шатастырмау керек «Қасқыр ұлыған түнде» — Оралхан Бөкей жазған әңгіме. Жазушы бұл шығармасында осы заманғы ғылым мен техника табыстары, жетістіктері емес, сол жетістіктердің көлеңкесінде қалған жадау тіршілік кешкен қазақ ауылдары, ондағы адамдар тағдырын көрсетеді. Шағын әңгіменің кейіпкері Арайдың өз...

Оралхан Бөкей · 11.10.2026

Ғаламтордағы жарамды материалдар

Сәбит Досанов туралы ашық дереккөздердегі, әдеби порталдар мен басылымдардағы материалдар

11 дереккөз
Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Патшайым Тәжібаева

құрастырғандар: ҚР еңбек сіңірген қайраткері, белгілі қазақ жазушысы Сәбит Айтмұханұлы Досанов пен Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-нің оқытушысы, академик, профессор

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Ботакөз (фильм)

Ысмайылова Амантай — Ыдырыс Ноғайбаев Григорий Кузнецов — Василий Макаров Асқар Досанов — Ерлік Дауылбаев Лиза — Нина Гребешкова Бүркітбай — Қасымхан Шанин Алексей

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

4 ақпан

2008 жылы 6елгілі жазушы, халықаралық Михаил Шолохов сыйлығының иегері Сәбит Досанов Ресей әдебиет академиясының мүшесі болып сайланды. 2009 жылы Алматыда

Зерттеу мақала Қазақша Уикипедия ↗

Таласбек Әсемқұлов

первую нашу встречу... Мұрат Әуезов. Ұлтын ерекше сүйген азамат еді... Сәбит Досанов . Сан қырлы саңылақ Талғат Ешенұлы. Ойдың Отыкені кетті... Асия Байгожина

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Әлия Нұрсұлтанқызы Назарбаева

Тексерілді, 19 желтоқсан 2024. Төленді, Ақниет Әлия Назарбаева мен Димаш Досанов ресми түрде ажырасып кетті (орыс.). kursiv.media. (18 желтоқсан 2024).

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева

футбол клубында ойнаған. Үшінші күйеуі (некеде 2015-2023) Димаш Ғабитұлы Досанов ( Сәбит Досановтың жиені) (1981) - «Қазақстан-Қытай құбыры» (2014-2016), «ҚазТрансОйл»

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіндегі 2-шақырылым депутаттарының тізімі

Демченко — Қордай округі. Наужан Дидарбекова — Свердловск округі. Әбдірахман Досанов — Меркен округі. Әбдіжапар Досымбаев — Талас округі. Дарья Никаноровна

Зерттеу мақала Әдебиет порталы (Adebiportal.kz) ↗

Сәбит Досанов — Әдебиет порталындағы шығармалары, өмірбаяны және зерттеулер

«Әдебиет порталы» қорындағы Сәбит Досанов туралы әдеби-зерттеу мақалалар, сын-пікірлер және мұрағаттық деректер.

Эссе / Талдау Abai.kz порталы ↗

Сәбит Досанов — Abai.kz ақпараттық-танымдық порталындағы мақалалар мен эсселер

Abai.kz сайтында жарияланған Сәбит Досанов шығармашылығы мен тұлғасы хақындағы эсселер, зерттеулер мен танымдық жазбалар.

Эссе / Талдау Қазақ әдебиеті газеті ↗

Сәбит Досанов — «Қазақ әдебиеті» газетіндегі әдеби сын мен эсселер

«Қазақ әдебиеті» басылымында жарық көрген Сәбит Досанов мұрасы туралы зерттеулер, естеліктер мен әдеби талдаулар.

Өмірбаян Қазақша Уикипедия ↗

Сәбит Досанов — Қазақша Уикипедия энциклопедиялық деректері

Қазақша Уикипедиядағы Сәбит Досанов өмірбаяны, шығармалар тізімі және энциклопедиялық мақалалар.

Басқа танымал авторлар

Есімін басып, келесі автордың шығармалары мен зерттеулеріне өтіңіз