Бауырлар
Тұманбай Молдағалиев
Поэзия
ТМ
Тұманбай Молдағалиев (20 наурыз 1935, "Жарсу" кеңшары, Еңбекшіқазақ ауданы, Алматы облысы – 10 қазан 2011, Алматы) — қазақ ақыны, Қазақстан Халық жазушысы (1996).
Тұманбай Молдағалиев қаламынан туған кітаптар, повестер мен әңгімелер
Энциклопедиялық деректер, өмір кезеңдері мен әдеби мұрасы
Тұманбай Молдағалиев (20 наурыз 1935, "Жарсу" кеңшары, Еңбекшіқазақ ауданы, Алматы облысы – 10 қазан 2011, Алматы) — қазақ ақыны, Қазақстан Халық жазушысы (1996).
Шапырашты руынан шыққан.
1956 жылы – Қазақтың Мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірді.
1970-1973 жылдары "Пионер" журналында жұмыс іетеді.
1970-1973 жылдары "Балдырған" журналының жауапты хатшысы болды.
1973 жылдан "Жазушы" баспасы жанындағы Балалар жөне жастар әдебиетінің бас редакциясы мен "Жалын" альманағының бас редакторы.
2011 жылы 10 қазанда Алматыда қайтыс болды. Кеңсай зиратында жерленген.
Тұңғыш өлеңі "Украина қызына" 1954 жылы жарияланды.
Алғашқы өлеңдер жинағы "Студент дәптері" 1957 жылы жарық көрді.
Тұманбай Молдағалиев нәзік сырлы, ойлы да отты жырлармен танылды.
"Кәмила" (1960)
"Көктем таңы" (1961)
"Алатау қызы" (1963)
"Ферюза туралы жыр" (1964)
"Зулайды күндер" (1965)
"Жүрегім менің сапарда" (1966) т. б. жинақтары шықты.
1967 жылы жарық көрген "Жаңа дәптер" атты кітабы үшін Қазақстан комсомолы сыйлығының лауреаты атанды (1968).
"Ескерткіш" (1969)
"Шақырады жаз мені" (1970)
"Жүрек ояу қашанда" (1972) атты кітаптары да оқушылардың ілтипатына бөленді.
"Қош, көктем" атты таңдамалы өлеңдер кітабы (1971)
"Хаттар" атты поэмалар жинағы (1974) жарық көрді.
Т.Молдағалиевтің орыс тілінде "Я — сын Семиречья" (1962)
"Первая встреча" (1968)
"Новая тетрадь" (1969) атты өлеңдер жинақтары шықты.
Тұманбай Молдағалиев көптеген ән мәтіндерінің авторы.
"Құстар қайтып барады", "Құстар әні" (әні Н.Тілендиевтікі)
"Куә бол" (әні Н. Тілендиевтікі)
"Бақыт құшағында"
"Әнім сен едің" (әні Ш.Қалдаяқовтікі)
"Ертіс вальсі" (әні Жамақаевтікі)
"Шақырады көктем" (әні Ә.Бейсеуовтікі) атты әндерге жазылған өлеңдері халық арасында кең тараған.
Ол Байрон, М. Ю. Лермонтов, Т.Г.Шевченко, О. Туманян, С. Капутикян, К. Ғұлам, X. Ғұлям, Р. Гамзатов, Ұйғын, Зулфия, Д. Жалсараев т.б. ақындардың шығармаларын қазақ тіліне аударды.
Молдағалиевтің Абай поэзиясының идеялық - көркемдік мазмұнын, сезім шынайылығын, тіл шұрайын сөз ететін «Ұрпаққа тілек» («Қазақстан пионері», 1971, 21 мамыр) атты мақаласы жарияланды. Абай рухына арнап «Қайда барсам алдымнан» («Семей таңы», 1983, 13 шілде), «Абай ағам бастаған» (Жалын, 1985, N95) және «Абай аға аулында» (топтама, Тынық мұхит дәптері, А., 1985) т. б. өлеңдер жазды.
1-дәрежелі Достық ордені (2010);
Парасат ордені;
Қазақстанның Халық жазушысы атағы (1996);
Қазақ КСР-інің мемлекеттік сыйлығы — «Жүректегі жазулар» өлеңдер жинағы үшін (1882);
Халықаралық Физули сыйлығының лауреаты.
Жары — Қасымова Күлтай.
Ұлы - Дәурен (1966 жылы туған);
Қыздары:
Зәуреш (1959 жылы туған)
Жазира (1962 жылы туған) — Қазақ ұлттық университетінде доцент;
Жанна (1964 жылы туған).
Тұманбай Молдағалиев шығармашылығы мен тұлғасы хақында жазылған ғылыми еңбектер, эсселер мен талдаулар
Тұманбай Молдағалиев — қазақ әдебиеті мен рухани мәдениетінің дамуына өзіндік қолтаңбасымен үлес қосқан көрнекті қаламгер. Автордың әдеби мұрасы ұлттық сөз өнерінің дәстүрлі арналарын жаңа заманның көркемдік ізденістерімен ұштастыра білуімен ерекшеленеді.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Тұманбай Молдағалиев — қазақ әдебиеті мен рухани мәдениетінің дамуына өзіндік қолтаңбасымен үлес қосқан көрнекті қаламгер. Автордың әдеби мұрасы ұлттық сөз өнерінің дәстүрлі арналарын жаңа заманның көркемдік ізденістерімен ұштастыра білуімен ерекшеленеді.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Қазақстанның халық жазушысы – Қазақстан Республикасының әдебиетін дамытуға ерекше үлес қосқан, бұрын әдебиет пен өнер саласында «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері » және (немесе) Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығы ның лауреаты атанған тұлғаларға беріледі.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Абай атындағы Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы — Қазақстан Республикасының әдебиет саласындағы үздік шығармаларына екі жыл сайын берілетін мемлекеттік марапат.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (ҚазҰУ) — Қазақстан Республикасының жоғары оқу орны. Университет 180 сала бойынша мамандар дайындайды. QS World University Rankings Results 2023 жылы былтырғы жылмен салыстырғанда 80 орынға құлдырап 230-шы орынға жайғасты.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (ҚазҰУ) — Қазақстан Республикасының жоғары оқу орны. Университет 180 сала бойынша мамандар дайындайды. QS World University Rankings Results 2023 жылы былтырғы жылмен салыстырғанда 80 орынға құлдырап 230-шы орынға жайғасты.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны — Қазақстан мемлекеттік рәміздерінің бірі, Менің Қазақстаным әніне негізделген.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны — Қазақстан мемлекеттік рәміздерінің бірі, Менің Қазақстаным әніне негізделген.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Шәміл Мұхамеджанов (14 қазан 1931 жыл, Торғай облысы, Жангелдин ауданы, Торғай ауылы - 15 желтоқсан, 1980 жыл, Алматы қаласы) — қазақ ақыны, аудармашы, редактор, КСРО Жазушылар Одағының және Қазақ КСР-і Жазушылар Одағының мүшесі. Әдеби лақап аты — Ожан .
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (ҚазҰУ) — Қазақстан Республикасының жоғары оқу орны. Университет 180 сала бойынша мамандар дайындайды. QS World University Rankings Results 2023 жылы былтырғы жылмен салыстырғанда 80 орынға құлдырап 230-шы орынға жайғасты.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (ҚазҰУ) — Қазақстан Республикасының жоғары оқу орны. Университет 180 сала бойынша мамандар дайындайды. QS World University Rankings Results 2023 жылы былтырғы жылмен салыстырғанда 80 орынға құлдырап 230-шы орынға жайғасты.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (ҚазҰУ) — Қазақстан Республикасының жоғары оқу орны. Университет 180 сала бойынша мамандар дайындайды. QS World University Rankings Results 2023 жылы былтырғы жылмен салыстырғанда 80 орынға құлдырап 230-шы орынға жайғасты.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (ҚазҰУ) — Қазақстан Республикасының жоғары оқу орны. Университет 180 сала бойынша мамандар дайындайды. QS World University Rankings Results 2023 жылы былтырғы жылмен салыстырғанда 80 орынға құлдырап 230-шы орынға жайғасты.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Шапырашты — Ұлы жүз, Үйсін құрамына кіретін ру. Жері Алматы қаласы мен төңірегіндегі Іле Алатауы баурайы. Ұраны - Қарасай! Таңбасы - тұмар.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Шәміл Мұхамеджанов (14 қазан 1931 жыл, Торғай облысы, Жангелдин ауданы, Торғай ауылы - 15 желтоқсан, 1980 жыл, Алматы қаласы) — қазақ ақыны, аудармашы, редактор, КСРО Жазушылар Одағының және Қазақ КСР-і Жазушылар Одағының мүшесі. Әдеби лақап аты — Ожан .
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
1990 жылы 12 маусымда Жамбыл облысында туған. 2006 жылы Алматы қаласындағы Ж.Елебеков атындағы республикалық эстрада және цирк колледжіне «Кино және драма актері» бөліміне оқуға түсті. Оқу ордасының қабырғасында актерлік шеберлікпен қатар, сахна тілі, хореография, тележүргізушілік секілді бағыттар бойынша сабақ алды. Кейін, 2009 жылы Т.Жүргенов атындағы...
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Шәміл Мұхамеджанов (14 қазан 1931 жыл, Торғай облысы, Жангелдин ауданы, Торғай ауылы - 15 желтоқсан, 1980 жыл, Алматы қаласы) — қазақ ақыны, аудармашы, редактор, КСРО Жазушылар Одағының және Қазақ КСР-і Жазушылар Одағының мүшесі. Әдеби лақап аты — Ожан .
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Шаймерген Әлдибекұлы (10.11.1939 Райымбек ауданы, Қайнар ауылы - 29.02.2008 Алматы қаласы) — Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, ақын, жазушы, аудармашы, Райымбек ауданының құрметті азаматы, Жамбылдың 150 жылдық мерейтойына арналған республикалық жазба ақындар мүшайрасының жүлдегері.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Шаймерген Әлдибекұлы (10.11.1939 Райымбек ауданы, Қайнар ауылы - 29.02.2008 Алматы қаласы) — Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, ақын, жазушы, аудармашы, Райымбек ауданының құрметті азаматы, Жамбылдың 150 жылдық мерейтойына арналған республикалық жазба ақындар мүшайрасының жүлдегері.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Шаймерген Әлдибекұлы (10.11.1939 Райымбек ауданы, Қайнар ауылы - 29.02.2008 Алматы қаласы) — Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, ақын, жазушы, аудармашы, Райымбек ауданының құрметті азаматы, Жамбылдың 150 жылдық мерейтойына арналған республикалық жазба ақындар мүшайрасының жүлдегері.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Шапырашты — Ұлы жүз, Үйсін құрамына кіретін ру. Жері Алматы қаласы мен төңірегіндегі Іле Алатауы баурайы. Ұраны - Қарасай! Таңбасы - тұмар.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
1989 жылы Қазақ ұлттық университетінің журналистика факультетін тәмамдаған. Университет қабырғасында оқып жүргенде 1985-1987 жылдар аралығында әскер қатарына алынып, Отан қорғаудағы парызын ойдағыдай өтеп қайтты.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Тараздың 2000 жылдық мерейтойы – Ежелгі Тараз шаһары негізінің қалануына 2000 жыл толуына байланысты мемлекет тарапынан ұйымдастырылған мерекелік шаралар. Тараз қаласында 2002 жылдың 25 – 26 қыркүйек күндері өтті.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
} }} Тұманбай Молдағалиев (20 наурыз 1935, "Жарсу" кеңшары, Еңбекшіқазақ ауданы, Алматы облысы – 10 қазан 2011, Алматы) — қазақ ақыны, Қазақстан Халық жазушысы (1996).
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
1989 жылы Қазақ ұлттық университетінің журналистика факультетін тәмамдаған. Университет қабырғасында оқып жүргенде 1985-1987 жылдар аралығында әскер қатарына алынып, Отан қорғаудағы парызын ойдағыдай өтеп қайтты.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Жұбан Молдағалиев (5.09.1920 жыл, Батыс Қазақстан облысы, Тайпақ ауданы, Жыланды - 06.10.1988, Алматы) — қазақ ақыны, жауынгер, Қазақстан жазушылар одағының төрағасы, КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1978), "Мен Қазақпын" поэмасының авторы.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Трилогияның бірінші кітабы алдымен «Жұлдыз» журналында жариялана бастады. 1976 жылы «Жазушы» баспасынан жеке кітап болып шығады, екінші кітабы 1980 жылы жарияланады. Ал үшінші кітабы 2003 жылы «Қазығұрт» баспасынан басылып шығарылды.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Жұбан Молдағалиев (5.09.1920 жыл, Батыс Қазақстан облысы, Тайпақ ауданы, Жыланды - 06.10.1988, Алматы) — қазақ ақыны, жауынгер, Қазақстан жазушылар одағының төрағасы, КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1978), "Мен Қазақпын" поэмасының авторы.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Трилогияның бірінші кітабы алдымен «Жұлдыз» журналында жариялана бастады. 1976 жылы «Жазушы» баспасынан жеке кітап болып шығады, екінші кітабы 1980 жылы жарияланады. Ал үшінші кітабы 2003 жылы «Қазығұрт» баспасынан басылып шығарылды.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Жұбан Молдағалиев (5.09.1920 жыл, Батыс Қазақстан облысы, Тайпақ ауданы, Жыланды - 06.10.1988, Алматы) — қазақ ақыны, жауынгер, Қазақстан жазушылар одағының төрағасы, КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1978), "Мен Қазақпын" поэмасының авторы.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Жұбан Молдағалиев (5.09.1920 жыл, Батыс Қазақстан облысы, Тайпақ ауданы, Жыланды - 06.10.1988, Алматы) — қазақ ақыны, жауынгер, Қазақстан жазушылар одағының төрағасы, КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1978), "Мен Қазақпын" поэмасының авторы.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Бейбіт Құсанбек – (12.08.1962 — 04.02.2007) Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз қаласы) – тележурналист, ақын. С.М.Киров атындағы ҚазМУ-ді (қазіргі Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті) (1984) және Мәскеу қаласындағы КСРО Мемтелерадио біліктілік көтеру институтының телекомментаторлар курсын бітірген (1988 ж). 45 жасында 2007 жылдың 6 ақпанында жол...
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Бейбіт Құсанбек – (12.08.1962 — 04.02.2007) Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз қаласы) – тележурналист, ақын. С.М.Киров атындағы ҚазМУ-ді (қазіргі Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті) (1984) және Мәскеу қаласындағы КСРО Мемтелерадио біліктілік көтеру институтының телекомментаторлар курсын бітірген (1988 ж). 45 жасында 2007 жылдың 6 ақпанында жол...
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Бейбіт Құсанбек – (12.08.1962 — 04.02.2007) Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз қаласы) – тележурналист, ақын. С.М.Киров атындағы ҚазМУ-ді (қазіргі Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті) (1984) және Мәскеу қаласындағы КСРО Мемтелерадио біліктілік көтеру институтының телекомментаторлар курсын бітірген (1988 ж). 45 жасында 2007 жылдың 6 ақпанында жол...
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Бақыт Ғафуұлы Қайырбеков (23 ақпан 1953 жыл, Алматыда туған) — қазақстандық ақын, «Ғафу» студиясының режиссёры, ақын Ғафу Қайырбековтың ұлы.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
«100 кітап» — Қазақстандағы отандық әдебиеттегі таңдаулы 100 кітапты анықтауға арналған жалпыхалықтық ұлттық сауалнама жобасы. Жоба кітап оқу мәдениетін дамытуға, қазақ әдеби мұрасын дәріптеуге және түрлі буын өкілдерінің әдеби талғамын зерделеуге бағытталған.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
Бақыт Ғафуұлы Қайырбеков (23 ақпан 1953 жыл, Алматыда туған) — қазақстандық ақын, «Ғафу» студиясының режиссёры, ақын Ғафу Қайырбековтың ұлы.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
«100 кітап» — Қазақстандағы отандық әдебиеттегі таңдаулы 100 кітапты анықтауға арналған жалпыхалықтық ұлттық сауалнама жобасы. Жоба кітап оқу мәдениетін дамытуға, қазақ әдеби мұрасын дәріптеуге және түрлі буын өкілдерінің әдеби талғамын зерделеуге бағытталған.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
«100 кітап» — Қазақстандағы отандық әдебиеттегі таңдаулы 100 кітапты анықтауға арналған жалпыхалықтық ұлттық сауалнама жобасы. Жоба кітап оқу мәдениетін дамытуға, қазақ әдеби мұрасын дәріптеуге және түрлі буын өкілдерінің әдеби талғамын зерделеуге бағытталған.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026
«100 кітап» — Қазақстандағы отандық әдебиеттегі таңдаулы 100 кітапты анықтауға арналған жалпыхалықтық ұлттық сауалнама жобасы. Жоба кітап оқу мәдениетін дамытуға, қазақ әдеби мұрасын дәріптеуге және түрлі буын өкілдерінің әдеби талғамын зерделеуге бағытталған.
Тұманбай Молдағалиев · 11.10.2026Тұманбай Молдағалиев туралы ашық дереккөздердегі, әдеби порталдар мен басылымдардағы материалдар
Мырзалиевтар сүбелі үлес қосты. Қазір "Балдырған" журналын көрнекті ақын Тұманбай Молдағалиев басқарады. Журнал беттерінде А.Жаманбалаев, Н.Сералин, Қ.Ыдырысов
«Дәуір» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Тұманбай Молдағалиев . Беттер саны — 312. Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік
өркендеуіне үлкен үлес қосқан. 1935 жыл – қазақтың тамаша ақыны Тұманбай Молдағалиев дүниеге келді. Нәзік те сыршыл ақынның махаббат лирикасы ұлттық поэзияның
Малбағар Меңдіқұлов Ілияс Есенберлин Герольд Бельгер Қадыр Мырза Әлі Тұманбай Молдағалиев Әсет Бейсеуов Мұхамеджан Қаратаев Нағашыбай Шәйкенов Кеңес Аухадиев
Жұбан Молдағалиев (5.09.1920 жыл, Батыс Қазақстан облысы, Тайпақ ауданы, Жыланды - 06.10.1988, Алматы) — қазақ ақыны, жауынгер, Қазақстан жазушылар одағының
түсті. Конкурста төрт ақынның: Мұзафар Әлімбаев, Қадыр Мырза Әлі, Тұманбай Молдағалиев және ақын Жадыра Дәрібаеваның бірлесіп жазған мәтіні жеңіске жетті
Зверев — "Ормандағы қыстау", "Бетпақ дала бөлтірігі" кітаптары үшін, Тұманбай Молдағалиев — "Жүректегі жазулар" өлеңдер жинағы үшін, Мұзафар Әлімбаев — "Аснандағы
Қазақ көшін тежеген Мәсімов: Шеттегі қазаққа жала жапқан кім? Abai.kz
18.04.2024«Әдебиет порталы» қорындағы Тұманбай Молдағалиев туралы әдеби-зерттеу мақалалар, сын-пікірлер және мұрағаттық деректер.
Abai.kz сайтында жарияланған Тұманбай Молдағалиев шығармашылығы мен тұлғасы хақындағы эсселер, зерттеулер мен танымдық жазбалар.
«Қазақ әдебиеті» басылымында жарық көрген Тұманбай Молдағалиев мұрасы туралы зерттеулер, естеліктер мен әдеби талдаулар.
Қазақша Уикипедиядағы Тұманбай Молдағалиев өмірбаяны, шығармалар тізімі және энциклопедиялық мақалалар.
Есімін басып, келесі автордың шығармалары мен зерттеулеріне өтіңіз
КӘ
Кенен Әзірбаев
21 шығарма
ЕЖ
Еркін Жаппасұлы
13 шығарма
АЖ
ақын, жазушы, тарихшы, ардагер журналист
1 шығарма
СЖ
Серік Жетпісқалиев
2 шығарма
ОД
Оралхан Дәуіт
5 шығарма
ДБ
Дәурен Берікқажыұлы
4 шығарма
ЕЖ
Есей Жеңісұлы
12 шығарма
КЖ
Кәмел Жүністегі
12 шығарма