Бұл мақала әлемге әйгілі «анти-гуру» Марк Мэнсонның өмір жолы, оның ЖИ дәуіріндегі жаңа көзқарастары мен өмірді жеңілдету философиясы туралы сыр шертеді.
Сарғылт мұқабаның құпиясы
Пойызда, ұшақта немесе қалалық кофейнелерде сарғылт мұқабалы, аты аздап өрескел естілетін кітапты ұстап отырған жастарды жиі көреміз. Бұл — Марк Мэнсонның әлемдік бестселлері.
Ол заманауи психологиядағы «әрдайым күлімдеп жүру» мен «позитивті бол» деген жалған ұрандарға қарсы шықты. Оның философиясы — өмірдің ащы шындығын қабылдап, сол арқылы нағыз еркіндікке жету.
Техастық баладан әлемдік «анти-гуруға» дейін
Марк Мэнсонның жолы жеңіл болған жоқ. Техастың Остин қаласында туып-өскен ол жастайынан өмірдің мағынасын іздеумен болды. Бостон университетін бітірген соң, ол кеңседегі бірсарынды жұмыстан бас тартып, ноутбугін арқалап әлемді кезіп кетті.
Ол жеті жыл бойы әлемнің елуден астам елінде болып, адамдардың бақыт пен қайғы туралы түсініктерін зерттеді. Осы саяхаттар оның «бәріне мән бере беру — бақытсыздықтың басы» деген тұжырымына негіз болды.
Аңыз ба, әлде шындық па?
Аңыз: Көбісі Марк Мэнсон адамдарды ештеңені уайымдамауға, немқұрайлы болуға шақырады деп ойлайды.
Шындық: Мэнсон «бәріне бей-жай қара» демейді, ол «тек шын мәнінде маңызды нәрселерге ғана энергияңды жұмса» дейді. Бұл — шектеулі назарымызды бос әурешілікке емес, құндылықтарға бағыттау өнері.
«Кері байланыс тозағы» немесе неге біз бақытсызбыз?
Мэнсон «позитивті ойлаудың қақпаны» туралы ескертеді. Біз өзімізді жаман сезінгеніміз үшін уайымдаймыз, сосын сол уайымдағанымыз үшін тағы да өзімізді кінәлаймыз. Бұл — шексіз «тозақ шеңбері».
Автордың айтуынша, бақыт — мәселенің жоқтығында емес, мәселені шешу процесінде. Сондықтан «мен қандай бақытты қалаймын?» дегенше, «мен қандай қиындыққа шыдауға дайынмын?» деп сұрау керек.
Қарым-қатынас туралы жалғыз кеңес
Мэнсонның 2025 жылы жариялаған жаңа ойларына сүйенсек, қарым-қатынастағы ең басты нәрсе — бір-біріңді өзгертуге тырыспау. Ол «сізге керек жалғыз кеңес — серігіңіздің кемшіліктерін жақсы көре алуыңыз» дейді.
Егер сіз біреудің мінезін өзгерткенде ғана онымен бақытты боламын деп ойласаңыз, бұл қарым-қатынас емес, жоба. Нағыз махаббат — адамның «еш өзгеріссіз» күйін қабылдау.
«Жалған гурулар» мен индустриядағы шиеленіс
2024 жылғы сұхбаттарында Мэнсон өзі жұмыс істейтін «өзін-өзі дамыту» саласын қатты сынады. «Менің индустриям алаяқтар мен жалған гуруларға толы. Бұл менің ашуымды келтіреді», — дейді ол Guardian басылымына берген сұхбатында.
Ол адамдарды тез арада байып кетуге немесе бір күнде өмірін өзгертуге уәде беретін курстардан аулақ болуға шақырады. Оның ойынша, нағыз даму — ұзақ әрі ауыр процесс.
Жасанды интеллект дәуіріндегі мағына іздеу
2025 жылдың соңында Марк Мэнсон ЖИ-дің (AI) адам өміріне әсері туралы жаңа концепциясын ұсынды. Машиналар біздің жұмысымызды атқарған кезде, адамдар «біз не үшін керекпіз?» деген сұраққа тап болады.
Мэнсонның пайымдауынша, ЖИ бізге ақпарат бере алады, бірақ мағына бере алмайды. Мағына тек адамның таңдауы мен жасаған қателіктерінен туындайды. Технологиялар дамыған сайын, біздің шынайы құндылықтарымызға деген сұраныс арта түспек.
ЖИ-мен өмір сүру өнері
Мэнсон «AI Ментор» жүйесін құруды ұсынады. Бұл — технологияны тек көңіл көтеру үшін емес, өз мақсаттарыңа жету жолындағы құрал ретінде пайдалану.
Forbes журналы жазғандай, Мэнсонның бұл көзқарасы технологиялық прогресс пен адам психологиясын ұштастырудың жаңа үлгісіне айналды. Біз ЖИ-ді өз мақсатымызға қызмет еткізуіміз керек, оның құлы болмауымыз қажет.
Авторға әсер еткен тұлғалар мен құндылықтар
Марк Мэнсонға Чарльз Буковскидің шығармашылығы мен Альбер Камюдің абсурдизм философиясы қатты әсер еткен. Сондай-ақ, ол стоиктердің, әсіресе Марк Аврелийдің ілімін жоғары бағалайды.
Ол өз отбасында да адалдық пен ашықтықты ту етеді. Оның әйелі Фернанда — оның ең қатал сыншысы әрі қолдаушысы. Мэнсон жеке өмірінде де кітаптарында жазған «артық дүниеден бас тарту» қағидасын ұстанады.
Кітаптары: Неден бастау керек?
«Өмірді артық қиындатпау өнері» — бұл оның басты еңбегі, оқырманның санасын сілкіп оятатын туынды.
«Бәрі де быт-шыт» (Everything is F*cked) — үміт туралы кітап. Біз неге үмітсіздікке бой алдырамыз және одан қалай шығуға болады?
«Will» — Уилл Смиттің өмірбаяны, Мэнсонмен бірлесіп жазылған. Бұл кітап атақ-даңқтың сыртындағы ауыр еңбек туралы.
Біздің базадағы жауһар: «Өмірді артық қиындатпау өнері»
Біздің кітап базамыздағы бұл туынды — қазақ тіліндегі ең сұранысқа ие еңбектердің бірі. Неге оны оқу керек?
Біріншіден, бұл кітап сізді өзіңізді алдаудан құтқарады. Екіншіден, ол бақытқа жетудің емес, мағыналы өмір сүрудің жолын көрсетеді. Үшіншіден, Мэнсонның тілі өте жеңіл әрі юморға толы.
Оқырманға сұрақ: Сіз не үшін зардап шегуге дайынсыз?
Мэнсон былай дейді: «Әркім бақытты болғысы келеді. Бірақ әркім сол бақыт үшін төленетін құнды төлегісі келмейді».
Мысалы, сіз керемет дене бітімін қалайсыз ба? Онда жаттығу залындағы ауырсынуды да қалауыңыз керек. Сіз жеке бизнес қалайсыз ба? Онда ұйқысыз түндер мен тәуекелді де қалауыңыз керек. Сіздің таңдауыңыз қандай?
Жетістіктері мен мойындалуы
Марк Мэнсонның кітаптары 60-тан астам тілге аударылып, 20 миллионнан астам данамен таралды. The New York Times бестселлерлер тізімінде бірнеше жыл бойы көш бастап тұр.
Тіпті атақты философтар мен кәсіпкерлер де оның «позитивті ойлауды жоққа шығару» теориясын қазіргі қоғамның ең басты емі деп атайды.
Тұжырым: Болашаққа көзқарас
Марк Мэнсон — жай ғана жазушы емес, ол біздің дәуірдің айнасы. Ол бізге өмірдің мінсіз емес екенін, бірақ сонысымен құнды екенін ескертіп отырады.
Алдағы уақытта біз одан ЖИ мен адам санасының тоғысуы туралы жаңа еңбектер күтеміз. Оған дейін оның қазақ тіліндегі кітабын оқып, өмірді артық қиындатпауды үйренуіңізге болады.
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру