«Сатушы, бақылаушы-кассир» 100701.01 мамандығы бойынша бастауыш кәсіптік білім беру бағдарламасын іске асыратын білім беру мекемелерінің оқу процессінде қолдануға арналған оқу құралы ретінде,  «Білім беруді жетілдіру федералдық институты» федералдық мемлекеттік мекемесі тарапынан

Ұсынылған

5-ші басылым, стереотипті

ӘОЖ  620.2(075.32) КБЖ   30.609ші722

Бұл кітап Қазақстан Республикасының Білім жəне ғылым министрлігі жəне «Кəсіпқор» холдингі» КЕАҚ арасында жасалған шартқа сəйкес «ТжКБ жүйесі үшін шетел əдебиетін сатып алуды жəне аударуды ұйымдастыру жөніндегі қызметтер» мемлекеттік тапсырмасын орындау аясында қазақ тіліне аударылды. Аталған кітаптың орыс тіліндегі нұсқасы Ресей Федерациясының білім беру үдерісіне қойылатын талаптардың ескерілуімен жасалды. Қазақстан Республикасының техникалық жəне кəсіптік білім беру жүйесіндегі білім беру ұйымдарының осы жағдайды ескеруі жəне оқу үдерісінде мазмұнды бөлімді (технология, материалдар жəне қажетті ақпарат) қолдануы қажет. Аударманы «Delta Consultіng Group» ЖШС жүзеге асырды, заңды мекенжайы: Астана қ., Иманов көш., 19, «Алма-Ата» БО, 809С , телефоны: 8 (7172) 78

79 29, эл. поштасы: іnfo@dcg.kz

П і к і р    б е р у ш і л е р :

Мәскеу қаласы №15 кәсіпкерлік Колледжінің жоғары біліктілік санатты оқытушысы

Яковенко Н.В.

Я471                Азық-түлікке жатпайтын тауарларды тауартану. Жұмыс дәптері: орта кәсіптік білім беру студенттік мекемелеріне арналған оқу құралы / Н.В.  Яковенко.  –  5-ші  стер.  басылым  –  М.  :  «Академия»  Баспа орталығы, 2014. – 112 б.

Оқу құралы «Сатушы, бақылаушы-кассир» мамандығы бойынша оқу- әдістемелік жинағының  бӛлігі болып табылады. Тоқыма, тігін және трикотаж бұйымдардың, аяқ киім, галантерея, парфюмерлік- косметикалық, силикатты, металл шаруашылық және жиһаздық тауарлардың, түрлі пластмассалардың сипаттамалары мен қасиеттерін анықтауға арналған практикалық тапсырмалар келтірілген. Тапсырмалар азық-түлікке жатпайтын тауарларға тауартанушылық бағалау жүргізу кезінде туындайтын нақты жағдайларда оқушылардың логикалық ойлау қабілетін жетілдіруге бағытталған материалмен бекітілген.

Оқу құралы «Сатушы, бақылаушы-кассир» 100701.01 мамандығы бойынша «Азық-түлікке жатпайтын тауарларды сату» ПМ.01 кәсіби модулін игеру кезінде де қолданылуы мүмкін.

Орта кәсіптік білім беру мекемелері студенттеріне арналған.

ӘОЖ 620.2(075.32) КБЖ 30.609ші722

Осы оқу құралы «Сатушы, бақылаушы-кассир» 100701.01 мамандығы бойынша оқу-әдістемелік жинағының  бӛлігі болып табылады. Жаңа буынның оқу әдістемелік жинақтары құрамына жалпы білім беруші және жалпы кәсіптік пәндер мен кәсіптік модульдерді зерттеуді қамтамасыз етуге мүмкіндік тудыратын дәстүрлі және инновациялық оқу материалдары кіреді. Әрбір жинақ құрамына оқулықтар мен оқу құралдары, жұмыс беруші талаптарын ескере отырып, жалпы және кәсіби біліктілікті игеруге қажетті оқыту мен бақылау құралдары кіреді. Оқу басылымдары электрондық білім беру қорларымен толықтырылады. Электронды қорлар құрамына интерактивті жаттығулары және тренажерларымен теориялық және практикалық модульдер, мультимедиалық объектілер, қосымша материалдар мен Интернеттегі қорларға сілтемелер енеді. Оларға оқу процессінің негізгі параметрлері: жұмыс уақыты, бақылау және практикалық тапсырмалардың орындалу нәтижесі тіркелетін терминологиялық сӛздік пен электрондық журнал қосылған. Электронды қорлар оқу процессіне оңай енеді әрі әртүрлі оқу бағдарламаларына бейімделуі мүмкін.

Алғы сҿз

Жұмыс дәптерінің әрбір тақырыбына сұрақтар, тесттер, қолдағы бар сипаты бойынша тауар түрін анықтауға арналған тапсырмалар, тауарды жіктеу схемаларын толықтырулар, сонымен қатар орындалуы білім алушылардың алған білімін бекітуге мүмкіндік беретін практикалық тапсырмалар келтірілген. «Азық-түлікке жатпайтын тауарларды тауартану» курсы бойынша практикалық жұмыстар білім алушылардың теориялық курсты ӛте жақсы меңгеруі мен тәжірибелік дағдылануына арналған. Бұл ерекше маңызды, ӛйткені, тауар сұрыпталымы үнемі артуда әрі оның сапасына қойылатын талаптар күшеюде. Осындай жұмыстарды орындау білім алушылар білімін тауартану саласында едәуір кеңейтеді және оларды практикалық қызметке (сауда кәсіпорындарындағы жұмыста) барынша жақындатады. Жұмыс дәптері оқу орындарының материалдық-техникалық базасын ескере отырып, бастауыш кәсіптік білім беру жүйесінің ағымдағы Мемлекеттік білім беру стандартына сәйкес құрастырылған. Ол зерттеуге практикалық сағаттарды қосқанда ӛте кӛп уақыт кететін ең кӛп таралған тауарлар тобын қамтиды және ӛнеркәсіптік тауарлары қасиеттерін зерттейтін, қазіргі заманғы сұрыпталымдармен таныстыратын, сапасын тексеретін, сұрыбын анықтайтын бірқатар тапсырмалардан тұрады. Тапсырмаларды орындау кезінде оқу құралдарын, анықтамалықтарды, стандарттар мен басқа құжаттамаларды пайдалану қажет. Әсіресе сұрыпталымдармен таныстыру және тауарлардың сапасын тексеруге арналған бірқатар тапсырмаларды дүкендерде орындауға болады.

1 Тарау

Кішкене балдырған жерге кіріп, Ӛзіне бас киім тауып алды, Жерден ӛсіп шығып,

Бүкіл әлемді киіндірді .

Жұмбақ жауабы:

1)

; 4)

бұл бойлық бағытта бұзылмай, бӛлінбейтін, тоқыма бұйымдарында тікелей пайдалануға жарамды жалғыз жіп :

а) дара жіп; б) қарапайым жіп.

Тапсырманы орындау үшін талшықтар үлгілері, сызғыш, стакандар, пинцет, спиртпен жанатын шам, лупа қажет. Тоқыма талшықтарының қасиеттері қосымшада кӛрсетілген.

Талшықтар қасиеттерін үлгілер бойынша зерттеңдер.

Тапсырманы орындау реттілігі

Үлгі нӛмірі

Талшықтың сыртқы түрі (әлсіз сәуле немесе үлкейткіш арқылы)

Талшықтың сулану ұзақтығы

Талшықтың жану сипаты

Жанғандағы иісі

Жанудың қалдық ӛнімі

Сулы кездегі беріктіктің озгеруі

Талшық

1.2.

бұл мата тоқуының қайталанған суреті.

Ауыспалы бағытта қиғаш жол бедерлі

Каландрлеу –

Маталар үлгілеріндегі түпкі жіптер мен арқауын анықта.

Тапсырмаларды орындау үшін маталы тоқу сызбасы, үлгілік топтамалар мен әр түрлі тоқылған маталар үлгілері, үлкейткіш, іреуіш инелер, желім қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

2. Тапсырма .

Ҽр тҥрлі мата ҥлгілерін зерттеу жҽне оларды ҽрлеу тҥрлерін ҥйрену

Тапсырманы орындау үшін әртүрлі әрленген маталар түрлері жинақталған альбом, маталар үлгілерінің жиынтығы (ӛлшеуіш қиық) керек.

Тапсырманы орындау реттілігі

Мата үлгілері

Негіз және арқау жіптері

Тоқу раппорты. Класы, тоқу түрлері

Мата қасиеттеріне әсер ету

Маталарды реңдік әрлеу түрі

Маталарды пайдаға асыра әрлеу түрі

1.3. _

б) бір жақты түкті саржалы тоқымалы мақта-мата кездемесі         _; в) аралас тоқымалы жолақты және торлы суреті бар жартылай жүн мата .

жағынан        белгімен        таңбалайды.        Таңба , ,

м,  ал  ҧштарында  екі  жағынан  фирма  таңбасы  бет  жағына  ауысып тҧрғанын байқадыңдар, мҧндай жағдайда қандай ҽрекет жасайсыңдар?

Тапсырманы орындау үшін мақта-мата кездемесі, зығыр, жүн және жібек маталар үлгілері салынған альбом, ӛлшеуіш қиық, сантиметрлі таспа қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

2. Т а п с ы р м а .

Маталар сҧрыптарын анықтау

Тапсырмаларды анықтау үшін үлгілік ақауы бар маталар топтамасы, мақта-мата кездемесінің, зығыр, жүн және жібек маталардың ӛлшеуіш қиықтары, сантиметрлік таспа, маталар сұрыбының Мемлекеттік стандарты (МЕМСТы), ақау-ӛлшеу үстелі қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

Мата атауы

Ақаудың ерекше белгісі

Ақау

МЕМСТ бойынша бағасы, балдар

Сұрыбы

2 Тарау

2.1.

Киімдерді дайындау үшін қолданылатын материалдар

а)  Тарихи қалыптасқан тәсілдер мен  кӛркем мәнерлілік  құралдарының тұрақты жалпылығы         ;

б)  кӛркем мәнерлілік  құралдарының уақытша жалпылығы – бұл

в) киімнің белгілі бір уақыт аралығында ӛз қызметін орындау қабылеті оның        сенімділігімен        сипатталады        әрі        негізгі        қасиеттерімен        –

анықталады.

Түсі

Киімдегі ырғақ – бұл , , , .

а) әр түрлі пішілген жеңдермен, үстеме қалталардың болуымен, қақпақшалармен, белбеулерімен, ұзартылған инішпен, фурнитураға зейін қоюмен; б)  пішін   қатаңдығымен,   бӛлшектерінің   азыдығымен,   қарапайым   әрі ықшамды пішін сызығымен, сәндік әрлеудің болмауымен; в)  пішіндердің        әр        түрлілігімен,        әрлеумен,        пішудің        күрделілігімен, ассиметриялы бола алатын бӛлшектердің кӛптігімен.

Тапсырмаларды орындау үшін тігін бұйымдары үлгілері, сән журналдары, «Тігін бұйымдарының бӛлшектері. Терминдер мен анықтамалар» МЕМСТ 22977–89, «Тігін бұйымдары. Сапаны бақылау әдістері» МЕМСТ 4103–82 қажет.

жеңі – салынған, сауырынан бастап шығады, тұтас пішілген, аралас; арқасы – құрастырылып тігілген, тұтас, иніште; бүйірлері – лацкан пішіндес, қалта түрлері; жағасы – шалька, түзу үлгіде, тік;

г)   әрлеу материалдарын қолдану,  фурнитуралар.

Бұйым атауы

Сұлба

Пішін

Бӛлшектерді пішу ерекшелігі

2.2.

а)

жалпы қолданысы бойынша

, , ; б)

мақсатты қолданысы бойынш , , , ; в)

моделді - конструктивті белгісі бойынша _, , , _; г)

пайдалану шарттары бойынша , , ; д)

тірек бетінің құрылымы мен сипаты бойынша , , .

Ешкімді білмейді.        Жұмбақ шешуі:

Бұйымда  бірден  артық  ақау  табылған  жағдайда  сапаның  тӛмендеу

пайызы бойынша белгіленеді ,

бұл ерлер және әйелдердің жеңіл жеңсіз, жағалы немесе жағасыз киімі, іш киім сыртынан киіледі әрі сыртқы жейде орнына киюге болады:

а) пижама; б) жейде; в) кеудеше Тігін        бұйымдарының        сапасын         әдістер кӛмегімен анықтайды:

а) белдемшелер; б) шалбарлар; в) ерлер жейдесі?

Жауабы :

(ҿлшемі бойынша астары сыртына сҽйкес келмейді) табылды, сапасы 10% тҿмендеді. Сіз костюмді қандай бағаға сатар едіңіз?

Кҿлденеңінен: 1. Ұзындықтары әртүрлі үлбір немесе мата жағалы, маусымға байланысты қыстық, маусымдық деп бӛлінетін бұйымдар. 5. Ұйықтауға арналған, жейде мен шалбардан тұратын комплект. 7. Спорттық мәнердегі бұйымдар. 8. Жеңсіз әрі жағасыз, кейде аспабауы бар кӛйлек. 10. Ілгекпен немесе ілгексіз үй кӛйлегі. 11. Қатаң бекітілген пішінді, тілігімен, жеңі, жоғарыдан тӛмен қарай ілгегі бар киім.

Тігінен: 2.

Негізгі сӛз. 3. Басы мен ернеуден (ӛрістен) тұратын бас киім 4. Әйелдер мен қыздарға арналған, орнағы, жеңдер мен жағасының пішіндері бойынша әртүрлі үлгідегі  бұйым. 6. Жас-жыныс топтық  белгілері  бойынша киімдерді санаттарға бӛлу. 9. Ерлер мен ұлдарға арналған күнқағары мен кең қатты құрсамасы бар бас киім.

Тапсырмаларды орындау үшін тігін бұйымдарының үлгілері, «Тігін бұйымдары» тізімдемелері,  сән журналдары, сантиметрлік таспа қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

Бұйым атауы

Мате риал

Тігу түрі

Әрлеу түрі

Ӛлшем, бойы, толықтығы

Үлгі

Кӛркем-эстетикалық кӛрсеткіштерді бағалау

2. Тапсырма .

Сыртқы тігін бҧйымдары мен жеңіл киімдердің сҧрыптарын анықтау ҽдістемесін зерттеу.

Тапсырмаларды орындау үшін тігін бұйымдары үлгілері, манекен, сантиметрлік таспа, «Тігін бұйымдары. Терминдер мен ақауларды анықтау» МЕМСТ 24103–80, «Тігін бұйымдары. Сапаны анықтау әдістері» МЕМСТ 4103–82, «Тұрмыста қолданылатын тігін бұйымдары. Сұрыбын анықтау» МЕМСТ 12566–88 қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

Бұйым атауы

Таңбалау

Үлгіден ауытқу

Қорытынды

2.3.

Тапсырманы орындау үшін бас киім үлгілері, сән журналдары, сантиметрлік таспа қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

Бас киім түрі

Ӛлшемі

Үлгісі

Үлгіден ауытқуы

3 Тарау

3.1.

Трикотаж жайма

бұл икемді ,

трикотаж: бір жіп

алдымен бір

а)   шынжыр, астарлық мата, трико, атлас; б)  интерлок, жүн мата, мәуіт, атлас;

Т а п с ы р м а .

Трикотаж жаймалар қҧрылымын зерттеу

Тапсырманы орындау үшін жаймалар мен трикотаж бұйымдарының үлгісі,трикотаж жаймалар үлгілері  салынған альбом, үлкейткіш қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

Трикотаж тобы (кӛлденең тоқылған, желіжіптік тоқылған)

Тоқу түрі

Беткі және ішкі жақтарының құрылым ерекшеліктері

Тоқу сызбасы

Трикотаж қолданысы

3.2.

жіктейді?

1 . Т а п с ы р м а .

С ы р т қ ы  ж ҽ н е  к и і м - к е ш е к т і к  т р и к о т а ж  б ҧ й ы м д а р ы н ы ң с ҧ р ы п т а м а с ы н  з е р т т е ң д е р

Тапсырманы  орындау  үшін  трикотаж  бұйымдар  үлгісі,  сантиметрлік таспа, үлкейткіш, «Трикотаж бұйымдар» стандарттарының жинағы қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі 1. МЕМСТ 9173–86, МЕМСТ 10399–87, МЕМСТ 20462–87, МЕМСТ 904– 87, МЕМСТ 7474–88, МЕМСТ 28039–89 бойынша трикотаж бұйымдардың негізгі түрлерінің сипаттамасымен танысыңдар.

Бұйым атауы

Дайындау тәсілі

Ӛлшем

Тоқу түрі

Әрлеу

2. Тапсырма.

Шҧлық-ҧйық жҽне қолға бҧйымдарының сҧрыптамасын зерттеңдер Тапсырманы  орындау  үшін  шұлық-ұйық  және  қолғап        бұйымдарының үлгілері, МЕМСТ 8541–94, сантиметрлік таспа, үлкейткіш қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі а)  МЕМСТы пайдаланып шұлық-ұйық  бұйымдарының түрлерімен, жабдықтармен, иірімжіппен, тоқулармен танысыңдар; б)  Шұлық-ұйық  бұйымдарының құрылымы мен бӛлшектерін (ӛңір, қоныш, жоғарғы және тӛменгі табан) қарастырыңдар.

Үлгі атауы

Бұйым атауы

Ӛлшем

Ӛндіріс тәсілі

а)  Қос бұйымдар (шұлық, ұйық, қолғап) сұрыбын жоғарғы сұрып бұйым бойынша белгілейді; б)  Қос бұйымдар (шұлық, ұйық, қолғап) сұрыбын тӛменгі сұрып бұйым бойынша белгілейді; в)  Қос  бұйымдар  (шұлық,  ұйық,  қолғап)  сұрыбын  орташа  пайызбен белгілейді.

Трикотаж бұйымның матадан жасалған таңбалау таспасында: _,

бұйым ӛлшемі, ,

кӛрсетіледі.

Тапсырманы орындау үшін трикотаж бұйымдар үлгісі, ақаулы трикотаж жаймалар топтамасы, сантиметрлік таспа, үлкейткіш, МЕМСТтар жинағы қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

Бұйым атауы

Жаймалар ақаулары

Қайып тігіс пен тігістер ақаулары

Сыртқы түрінің ақаулары

Сызықты ӛлшемдерден ауытқуы, см

Сапасы туралы тұжырым

2. Тапсырма.

Тапсырманы орындау үшін шұлық-ұйық бұйымдар үлгілері, сантиметрлік таспа, үлкейткіш, МЕМСТтар жинағы қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

б) Кӛлденең бүгілістер тексерілетін жартысының ортасында болатындай етіп бұйымдарды қойып шығып, бүгілістер мен тігістердегі ақауларды анықта;

в) кеміген жерлердің және жоғарғы табанның орналасу симметриялығын тексер; г) тоқу процесі кезінде машина ауысатын уақытта кеміген кездегі ілмектердің қармауын кӛлденең бағытта ақырын тартып тексеріңдер; д) Жұп сыңарын дұрыс таңдауды анықтаңдар: сыңарларды бірінің үстіне бірін қойып ӛкшесі мен табан ұзындығын бір-біріне беттестіріп, түстері, суреті мен тоқылу тығыздығы бірдейлігін тексеріңдер; е) Колготки сапасын тексеру кезінде екі аяғының дұрыс бірігуіне, оның ұзындығы мен еніне, табанының бағытына назар аударыңдар;

Бұйым атауы

Сыртқы түр ақаулары

Сызықтық ӛлшемдерден ауытқуы, см

Сапасы туралы тұжырымдама

Мамық-үлбір шикізат

Мамық-үлбір жартылай дайын өнім

Мамық-үлбір бұйымдары

Альбинизм

Меланизм

Хромизм

ұзындығы,биіктігі, қоюлық, жұмсақтық, ,_ , , .

Тері сұрыбы

терісі   бағалы   аңға

түк басу болып табылады.

Тері илеу өндірісі: .

Тігін өндірісі: .

Пелерина, жартылай пелерина, , ,_ .

Пальто, қысқа пальто, манто, , , .

Үлбірге тұтынушының қоятын талабы ең алдымен

атаңдар.

Дайындаушы-кәсіпорынның тауарлық белгісі, сұрыбы, ,

Үлбір бұйымдарды тас қоймаларда: құрғақ, таза, желдетілетін, t

5 Тарау

5.1.

Аяқ киім былғарылары

1 . Т а п с ы р м а .

С ҧ р ы п т а м а н ы  з е р т т е у ж ҽ н е  а я қ  к и і м  б ы л ғ а р ы л а р ы н ы ң

т ҥ р л е р і н  а н ы қ т а у Тапсырманы орындау үшін аяқ киім былғарысының табиғи үлгісі, былғарылардың сұрыптық топтамасы, үлкейткіш қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі а) үлкейткішпен және жануардың әрбір түріне тән мерея суреті бойынша былғары үлгілерін қараңдар, шикізат түрін анықтаңдар; б) зерттеліп жатқан үлгіні кӛлденең кесіңдер және ӛсіру және хромды- ӛсіру арқылы илеудің түсі сарыдан бастап қара-қоңырға дейін, хромдалған былғары түсі кӛкшіл-сұр, лайка-ақ, майлы илеудің түсі  ашық  сары болатынын ескере отырып, түсі бойынша илеу түрін анықтаңдар; в) былғары бетін мұқият қарап, оны әрлеу тәсілін (табиғи немесе жасанды мереямен, қырналған бетпен, қырналған шелмен, сырланған бетпен, екі түсті бояумен) анықтаңдар.

Шикізат түрі

Илеу тәсілі

Әрлеу тәсілі

Бетінің сипаты

Былғары атауы

Былғары қолданысы

бұл үш қабатты былғары:сыртқы қабаты

полиуретан жабындысымен жасанды былғары, аралық қабаты

пенополиуретан, ішкі қабаты

Тапсырманы орындау үшін жұмсақ жасанды былғарының сұрыптық топтамасы, жасанды былғары үлгілері, МЕМСТ 10124–76, МЕМСТ 12632–79 қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі а)  қолданылатын негізі – мата (М), трикотаж (ТР), тоқылмаған негіз (Т); б)  жабынды материалы – эластоис былғары (каучук жабынды), винилдік жасанды  былғары  (ПВХ  жабынды),  нитроис  былғары  (нитроцеллюлозалы жабынды), амидис былғары (полиамид жабынды);

в)   қолданысы – аяқ киімдік, астарлық, галантереялық, киімдік.

Үлгі нӛмірі

Атауы

Қолданылатын негізі

Жабынды материалы

Таңбасы

Қолданысы

5.3.

а)   аяқ киім бӛлшектерін екі топқа бӛледі: үстінгі бӛлшектер және тӛменгі бӛлшектер;

б)  аяқ киім бӛлшектерін үш топқа бӛледі: сыртқы, ішкі, аралық.

а)

кӛзге кӛрсетпей үлгілейді;

б)

бӛлігі; в) г) д) е)

Ӛндірісте күрделі, еңбек сыйымдылығымен және материал сыйымдылығымен сипатталады. Қыздырғанда қажет қасиеті пайда болатын кӛрікшілер қоспасымен аршылмаған резеңке қолдануға негізделген

Тапсырманы орындау үшін аяқ киімнің жоғарғы және тӛменгі жағының бӛлшектер жиыны, бәтеңкелердің әртүрлерінің үлгілері, етік, қысқа бәтеңке, туфли мен сандал қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

жіктеледі? а) ; б) .

Бӛлшек        сауда        кәсіпорнында        аяқ        киімдердің        кепілдік

үшін         кезден басталады.

ашық –

; түрлі-түсті–

Тапсырманы орындау үшін ақаулы аяқ киімдерінің үлгілері, МЕМСТтар жинағы,  табанӛлшегіш немесе картон жолақтар қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

* Есте сақтаңдар, аяқ киім үсті қолдың кӛп тиюінен тауарлық түрін жоғалтады, сондықтан тӛрт саусақ табанда, ал үлкен саусақ қана үстінде болуы керек.

Аяқ киім атауы

Ӛлшем

Аяқ киім сұрыбы

Ескертпе

Атауы

Ұзындығы, см; ауданы, см 1 2

5.5.

Резеңке аяқ киім бірнеше белгілері бойынша жіктеледі:

а) б)

туфли, сандалдар; в)

балаларға, кішкентай балаларға арналған;

г)

бӛлігі пластикалық; д)

е) қолдану сипаты бойынша –

ж) ӛндіру тәсілдері бойынша –

з) ӛкше биіктігі бойынша –

и) әрлеу тәсілі бойынша – _

атаңдар.

сатып алушы сол мерзімде         _құқылы.

Т а п с ы р м а .

Резеңке аяқ киімнің толық сауда атауы мен сапасын органолептикалық тҽсілмен анықтау

Тапсырманы орындау үшін резеңке аяқ киімнің әртүрлі үлгілері, «Резеңке аяқ киім» каталогі, «Резеңке аяқ киім түрлері» кестесі, масштабты сызғыш, МЕМСТтар қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

Үлгі нӛмірі

Түрі

Фасоны

Ӛндіріс тәсілі

Ӛлшемі

жыныстық- жастық топ

Ақау атауы

6 Тарау

Шілтер-перделік        жайманың        бӛлігінің        ұзындығын ӛлшеу         жүргізіледі,        сонымен        бірге        жайманың         , қыртыстар мен қатпарлар пайда болуына жол берілмейді.

ҧзындықпен кесуге рҧқсат етіледі?

Тапсырманы орындау үшін таспа, тоқыма бау үлгілерінің жиынтығы, сантиметрлік таспа, «Тоқыма галантерея» альбомы, нормативтік құжаттар, техникалық шарттар (ТШ) қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

а)   шикізат – мақта-мата, жібек, жартылай жүн, иілімді; б)  тоқу түрі – жаймалық, саржалық, репстік, атластық  және т. б.; в)   әрлеу – біртегіс боялған, шұбар-ала матамен, ағартылған; г)  енін – үш жерден 0,5 мм дәлдікке дейін (ортасында және ұштарынан 20 см қашықтықта), орта арифметикалық мәнін есепте;

д)  қолданысы – сәндік-әрлеу, қолданбалы. а)  сыртқы  түрінің  ақауы  болуы  –  үлгілерді  беттік  бӛлігін  қарап,ТШ талаптарына сәйкестікті анықтаңдар;

б)  Орта енін тауып ТШ деректерімен салыстырыңыз.

Таспа атауы

Ұзындығы, м

Тоқу түрі мен әрлеу

Ені, мм

Шикізат

Қолданысы

Сапасы туралы тұжырымдама

2. Тапсырма.

Тапсырманы орындау үшін шілтер үлгілерінің жиынтығы, қолда бар стандарттар, сантиметрлік таспа қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі а) иірімжіп түрі – мақта-мата, ширатылған, штапельді талшықтар, жібек немесе синтетикалық жіп; б) әзірлеу – тегіс суретті шілтер. Үлгілерді беттік жіне ішкі жағынан қараңдар. Тегіс шілтер алты қырлы немесе ромб тәрізді ұяшықтармен ерекшеленеді; перделік шілтердің беттік жағында ӛрнек құрайтын жіптің жалғыз немесе қос ілмегі, ал ішкі жағында негіз жіптері айқын кӛрсетілген. Перделік жайма квадрат пішінді ұяшықпен және қарапайым геометриялық суретпен сипатталады;

в) тоқу тәсілі – жай, қос, аралас, қос жіптік; г)  ені, см; д) әрлеу – ақ, ақ сары, шілтерде кӛп түсті және ақ, екі-, үш түсті, перделік жаймада кӛп түсті.

Тоқу түрі

Әрлеу

Ені, см

3. Тапсырма.

Тапсырманы орындау үшін «Тоқыма галантерея» альбомы, каталогтар, тоқыма галантерея үлгілерінің жиынтығы, сантиметрлік лента, нормативтік құжаттар қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

б)   материал – мата, ӛрілген капрон, поливинилхлорид; в)   ӛлшемдері – галстук ұзындығын ӛлшеңіз.

б)  безендіру тәсілі – әшекейлеу, қайып тігілген; в) бұйымды тігу немесе ұштарын қайыру сапасы – тігіс тегіс, таза, жіп түсі мата мен суретке сәйкес болуы және қайырудың ені 1,5 см аспау керек.

Кҿлденеңінен: 1. Ерлер иіссуы. 2. Кертіктері бар тақтаға сурет салу. 3. Жұмсақ, созылмалы қолғаптық былғары. 4. Түйінге байланған дайын галстук 5. Ерлерге арналған қаптамаға салынған ұсақ иіссулар жиынтығы.

6. Атмосфералық жауын-шашыннан адамды қорғауға қызмет етеді. 7. Жіптері диагональ орналасқан жіңішке жолақтар. 8. Жіптері спираль тәріздес орналасқан. 9. Әйелдер иіссуы. 10. Кілттер, кӛзілдіріктер сақтауға арналған былғары бұйым.

Тігінен: 1.

Негізгі сӛз. 13. Практикалық тапсырманы орындаңдар.

Тапсырманы орындау үшін сӛмкелер, портфельдер, чемодандар, портмоне, әмияндар, шиландар үлгілері, сантиметрлік таспа, масштабты сызғыш, плакаттар, «Былғары галантерея» каталогтары қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

а)  Материал түрін – табиғи немесе жасанды тері және оның атауы; б)  құрылымын – жұмсақ, қатты, жартылай қатты;

в)   фасон және сыдырманың күрделілік тобы; г)  бӛлшектерді ӛңдеу сипаты – шолақ, бүктелген, аударма тігіс (кедер астарымен немесе астарсыз); д)  әрлеу ерекшелігі – былғарыны ӛрнектеу, жапсыру, сәндік фурнитура және т. б.;

е)   қолданысы.

Бұйым атауы

Материал түрі

Бӛлшектерді ӛңдеу

Әрлеу

Қолданысы

а)   мускат, кәріптас, цибет, құндыз қайыр; б)  кәріптас, жұпар су, цитраль, кумарин;

Кәріптас

Цибет

Парфюмерлік бұйым

бұл иіссу ,

ж 9 т. сызбадан ерлер жҽне ҽйелдер парфюмериялары хош иістерінің сҽйкестігін кҿрсетіңіз: е а) тек әйелдерге  арналған – б) тек ерлерге арналған –в) ерлер мен әйелдер үшін –

ӛнім        атауы,        ӛндірушінің        атауы , ; ; ; ; .

жатады. ай; ай;

Тапсырманы орындау үшін парфюмерлік тауарлар (иіссу, әтірлер, туалетті сулар) үлгілері, «Парфюмерлік тауарлар» каталогтары.

Тапсырманы орындау реттілігі

«салдырламайды».

10. Алынған нәтижелерді келесі кестеге енгізіңіз.

Тауар атауы

Ӛндіруші

Композиция

Тұжырымдама

2. Тапсырма.

Парфюмерлік тауарлардың сапасын анықтаудың органолептикалық ҽдістері

Тапсырманы  орындау  үшін  парфюмерлік  тауарлар  үлгілері,  МЕМСТ 29188.0–91,  МЕМСТ  Р  51578–2000,  МЕМСТ  17237–98,  термометр,  шыны

түтік, сүзгі қағаз, дәке, пинцет және келесі кесте қажет.

Парфюмерлік сҧйықтықтардың органолептикалық жҽне физика- химиялық  кҿрсеткіштері

Экстра тобындағы иіссулар

Иіссу

Әтірлер

осы атаудағы ӛнімдердің түсі мен иісіне тән

Беріктік (шартты), %, артық емес

Иіс тұрақтылығы, сағ, кем емес

Хош иісті заттардың массалық үлесінің қосындысы, %, кем емес

1,5

Тапсырманы орындау реттілігі а) сыналатын иіссуы немесе әтірі бар құтыларды қуаты 40 Вт электрлік шам жарығымен 20 см қашықтықта, ал бақылаушыдан 40 см қашықтықта қарап, тығынды ақырын тӛмен бұрыңыз. Сынақ кезінде лайлану мен механикалық ластану болмау керек; б) Шыны түтікке 20 мл парфюмерлік сұйықтықты құйыңыз, термометрді қойып, тығынмен жабыңыз. Шыны түтікті 5°С салқындатыңыз. Шыны түтікті қоспадан шығарып, оны жарықта қараңыз. Ол ӛзінің мӛлдірлігін жоғалтпауы тиіс.

Тауар атауы

Түсі, мӛлдірлігі

Иіс тұрақтылығы

Құтыны безендіру

Антиперспиранттар, тырнақты нығайту және ӛсіруге арналған  құрал, ванна қабылдауға арналған тұздар, безеуге қарсы құралдар, қайызғақтар-

бұл         . а) Дене терісі күтіміне арналған құрал; б) косметикалық қорғаныс құралдары; в) емдік-профилактикалық құралдар; г) арнайы косметикалық құралдар.

Лактар, мусстар, сұйықтық, кӛбік, гельдер, иісмайлар, иісмай-спрейлер

а)   бас терісі күтіміне арналған құралдар; б) шаш күтіміне арналған құралдар; в) шашты сәндеуге арналған құралдар; г) шаш бояуға арналған құралдар .

а)         ;        б) ;

в)         ; г) _.

Жарамдылық мерзімі

Кепілдеме мерзімі

Парфюмерлік-косметикалық тауарлар болуға  міндетті

,        сақтандыру        немесе        қолдану        тиімділігі        жӛніндегі ақпараттармен таңбаланады.

Кҿлденеңінен: 1. Теріні артық майдан, терден, кірден тазалауға арналған сұйықтық, теріні тегіс етеді, тері тесіктерін жабады және емдейді. 2.

Негізгі сӛз. 3. Хош иістендірілген ұнтақталған талька, крахмал, мырыш тотығы және басқа заттар қоспасы.  4. Бекітуші құрал түрлері, сәнделген шашты бекіту үшін қолданылады.

Тігінен: 2. Бас терісі мен шашты түзейтін, қорғайтын және ылғалдандыратын құрал. 6. Құрамында жұқалап ұсақталған жұмсақ абразивті ұнтақтары, қабынуға қарсы заттар, дәрілік препараттар, сода және т. б.  бар кӛп компонентті қоспа. 7. Тырнақтарға арналған  сәндік  косметикалық  құрал 8. Ерін күтіміне арналған пластмасса жылжымалы корпус ішіндегі жұқа стержень. 9. Суық түстердің (жасыл, кӛгілдір, ашық күлгін және ақшыл кӛк) басым болуымен хош иістендірілген ұнтақталған талька мен крахмал қоспасы 18. Практикалық тапсырмаларды орындаңдар.

1 . Т а п с ы р м а .

Иісмайлар сҧрыптамасымен жҽне оларды сапасы бойынша қабылдаудың эвристикалық ҽдістерімен танысу. Сҽйкестендіру.

Тапсырманы орындау үшін үлгілер, соның ішінде бақылау үлгілері, косметикалық  иісмайлар,  шыны  пластинкалар,  сәйкестік  сертификаттары, «Косметикалық тауарлар» каталогтары, МЕМСТ 29188.0–91 және МЕМСТ 29189–91 қажет.

а) консистенцияны – иісмай үлгісін алып, шыны пластинкаға ұқалаңыз, консистенция біртекті болуы қажет (кесектерге, түйіршіктерге, үлпектерге жол берілмейді), сұйық иісмайлар үшін аздап шайқағаннан кететін шамалы қатпарлануға рұқсат етіледі; б) түсін – ақ, алқызыл, ақшыл сары рұқсат етіледі, атауына сәйкес болуы қажет, ақ эмаль пластинкаға қалыңдығы 1–2 мм тегіс қабатпен жағылған бақылау үлгімен салыстыру арқылы анықталады; в) иісін – жағымды, атауына сәйкес болуы қажет, иісін пластинкадағы бақылау үлгімен салыстыра отырып,  органолептикалық жолмен анықтайды; г) иісмайдың еру температурасын – сынаманы алақанның сырт жағына жағыңыз. Сапалы иісмай МЕМСТ 29188.1–91 сәйкес еруі және тері бетіне тез сіңуі қажет (тамшы таму температурасы 39...55 °С);

д) қаптау мен таңбалаудың дұрыстығы.

Иісмай атауы

Қолданысы

2. Тапсырма.

Сҧрыптамамен жҽне иіс сабынды сапасы бойынша қабылдаудың эвристикалық ҽдісі

Тапсырманы орындау үшін косметикалық тауарлар үлгілері, шыны пластинкалар, МЕМСТтар, «Косметикалық тауарлар» каталогтары қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

а) консистенцияны – қатты, сұйық, ұнтақ түрінде;

б) құрамы: І топ – 85 %

жануар майы, 15 % кокос майы; ІІ топ – жануар майы, тоң май және 10 – 13 % кокос майы; ІІІ топ – синтетикалық шикізатты қолданып, 3 % кокос майы;

в)  қолданысы – қарапайым, арнайы (соның ішінде медициналық); г)  пішіні мен қаптамасы – дӛңгелек, сопақ, тік бұрышты, мәнерлі, ашық (қапсыз), жабық (қаппен);

Сабын атауы

Түсі

Иісі

Қолданысы

7 Тарау

7.1.

Бояғыштар

Түссіздендіру

Тұншықтырғыштар

Үрлегіш бұйымдарды         процессінде безендіреді немесе .

пайдаланылады?

Г. Пантографтық ӛңдеу

Г. Пантографтық ӛңдеу

Тапсырманы орындау үшін әр түрлі тәсілмен дайындалған және ӛңделген шыныдан жасалған бұйымдар үлгілері, таразы, ӛлшегіш құралдар: сызғыш, кронциркуль, штангенциркуль қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі 1.  Бұйымның сыртқы түрін қарап шығыңыз:

а) қалыптан қалған іздердің болу болмауын, суреттің айқындығын анықтаңыз; б) бұйымның жоғарғы және тӛменгі диаметрін, қабырғаларының қалыңдығын ӛлшеңіз;

г) Бұйымдардың ұсынылған үлгілерін дайындау тәсілдеріне (үрлеу, сығымдау, сығымдап үрлеу) тұжырымдама беріңіз; д) Нӛмірлі тегістеу мен нақыштаманың, алмазды жақтар мен нақыштаманың айырмашылықтарына назар аударыңыз;

Үлгі нӛмірі

Бұйым атауы

Дайындаушы

Орта салмақ, г

Бетінің сипаты

Дайындау тәсілі

Ӛңдеу түрлері

а) _; б) .

арасындағы айырмашылық неде?

«Жоғары, домалатуға болмайды» жҽне «Ресей Федерациясының мемлекеттік стандарттарына сҽйкестік белгісі».

Тапсырманы орындау үшін шыныдан жасалған бұйым үлгілері, ӛлшегіш құралдары, нормативтік-техникалық құжаттамалар (НТҚ) жиыны қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі а) рассмотрите изделия на свету: цветные оттенки снижают прозрачность и ухудшают внешний вид изделий. Допускается слабовыраженный голубой оттенок у хрусталя;

б) Ыдысты кӛлденең бетке қойып орнықтылыққа және қауіпсіздікке тексер; в) Пішіні мен безендіруін қарап шығыңыз – олар айқын, бұрмалаусыз болуы тиіс;

е) Бұйымды бӛлме температурасындағы сумен толтырып, бұйым сыйымдылығын анықта; ж) ӛлшемі 1 мм аспайтын шыныдағы кӛпіршік және кӛпіршіктер (газ қоспаларының ӛлшемдерін ӛлшеңіз), ізіктер, шлир, бұзылған суреттер табылған бұйымдарды іріктеп алыңыз; з) бетіндегі кӛпіршіктердің беріктігін диаметрі 1...1,5 мм жұмырланған ұшты, ұзындығы 30 мм болатын металл білікпен басып кӛру арқылы тексер. Кӛпіршік бұзылмауы керек; и) бояудың бекітілу беріктігін анықтаңыз, ол үшін фланельден тігілген матамен 30 с бойы бұйымды ысқылаңыз – бояу кетпеу керек.

Үлгі нӛмірі

Ӛңдеу әдісі, шыны масса түрі

Фасоны, пішіні

Ақаулар

Безендіру түрі

Оған мыналар жатады: а) жұқа қышты – ;

б) ірі қышты – .

Қыш массасын дайындау ^ қалыптау ^

Жұқа қыш бұйымдар сары реңк беретін ақ түсті кеуек сынықтан тұрады,    жұқа    қабатта    кӛрінбейді,    ұрғанда     қатаң     дыбыс береді.

Бұйымды темір, хром, мыс және канифоли қорытпаларының қосылыстары кӛмегімен безендіреді. Олар жылтырақ бетінде майда, құбылмалы түрлі-түсті пленка.

Тапсырманы орындау үшін бұйым үлгілері, МЕМСТ 28390–89 және МЕМСТ 28391–89 «Техникалық шарттар», сызғыш, циферблатты таразы, ӛңдеу иллюстрациясы салынған альбом қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

Үлгі нӛмірі

Бұйым атауы

Салмағы, ӛлшеу, сыйымдылы ғы

Сынық қалыңдығы, түсі

Кӛрінуі

Дыбыс тембрі

Жылтырақ, сурет

Қорытынды (қыш, жанан, майолика)

Үлгі нӛмірі

Бұйым атауы

Сынық түрі

Қолданылатын бояулар

Суреттің айырмалық белгілері

7.4.

а)   жиектері тегіс әрі ойынды, біркелкі ернеулі, дӛңгелек пішінді, диаметрі 150 бастап 240 мм дейін шығарылады – ;

б)   тегіс әрі қырлы, жиектері біркелкі әрі ойынды, дӛңгелек және сопақ

пішінді, диаметрі 300 мм және одан артық болады. – в)   сопақ пішінді, тегіс, жиегі ойынды немесе бедерлі, ұзындығы 135...300 мм – __;

г)   дӛңгелек,  сопақ,  екі  тұтқалы  және  қақпақты,  құйылмалы  қасыққа арналған тетігі бар, сыйымдылығы 2 000.3000 см

атаңыз.

б) Бұйымдардағы   сурет   кӛмескі,   бозарған,   сипағанда   кедір-бұдыр   – .

Т а п с ы р м а .

Ақауларды тану жҽне қыш бҧйымдар бҿлшектерін біріктірудің механикалық беріктігін анықтау

Тапсырманы орындау үшін қыш бұйым үлгілері, ӛлшегіш құралдар, пішіннің ӛзгеруін ӛлшеуге арналған қалып, Юрча- кА аспабы, үлкейткіш, нормативтік-техникалық құжаттамалар, МЕМСТ 28390–89 және МЕМСТ 28391–89, ылғал құм қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі б)   бұйымдар ӛлшемдерін (ұсақ, жазық); в)   салмақ, ӛңдеу мен әрлеу ақаулары;  г)   жол берілмейтін ақаулар.

Бұйым атауы

Ӛлшемдері

Сыйымдылығы, см 2 3

Кӛлбеу бұрыш

Бекітілу беріктігі

Табылған ақаулар

Зауыт таңбалауы бойынша сұрып

Сапа туралы тұжырымдама

ТШ бойынша

нақты

ТШ бойынша

нақты

ТШ бойынша

нақты

7.5.

Тапсырманы орындау үшін ыдыстар (шойын, алюминий, болат, эмальданған) үлгілері, ӛлшегіш құралдар, каталогтар қажет.

Үлгі нӛмірі

Бұйым атауы

Дайындаушы-кәсіпорын

Бұйым материалы, қорғаныс жабындының сипаты, дайындау тәсілдері

Пішіні

Сыйымдылығы, см3

Диаметр (габаритті ӛлшемдер), мм

Қолданысы

7.6.

а) гигиенических —         ;

а)  құюлы —        ;

б)  таңбаланған —        ;

Тапсырманы орындау үшін болат эмальданған ыдыс үлгісі, НТҚ, ӛлшеу құралдары, электрлік пеші, анилинді бояғыш ерітіндісі, қалайы фольга, 4%- уксус қышқылы, сағат қажет.

Тапсырманы орындау реті а) бұйымның ішкі жағына анилинді бояғыш ерітіндісін құйып, бұйымды осы сұйықтықпен шайып, боялған түкті жарықшақтардың болуына назар аудара отырып тӛгіп таста;

б)  ішкі жағын жуып құрғақтап сүрт. а) бұйымды ортасына дейін суға толтырып оны су қайнағанша қыздыр, 20 °С температураға дейін салқындат;

б) суды тӛгіп, ыдысты құрғақтап сүрткен соң жарықшақтың болуын тексер; в) бұйымды сусыз 232 °С қалайыны балқыту температурасына дейін қыздырады (қалайы фольга бұйым түбінде жатыр) және тағы да 20 °С дейін салқындатады.

1 -

_; 2  _; 3 -

; 4  _; 5 -

; 6  _; 7 -

; 8  _; 9 -

_; 10  _;

11 ,

талаптар қойылады?

«Мельх» —

Тапсырманы орындау үшін пышақ тауарларының, асханалық аспаптардың, ас-үй жиынтығының үлгілері, ӛлшегіш құралдар, 3% сірке қышқылының ерітіндісі, 1% ас тұзының ерітіндісі, каталогтар қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

1.  Асханалық   аспаптар   (пышақтар,   шанышқылар,   қасықтар)   каталогын қарап шық және НТҚ бойынша зертте:

а)   І және ІІ типтегі бұйымдар айырмашылығын тап; б)  пышақ        жүзі,        шанышқылар        мен        қасықтар        үшін        қолданылатын материалдар;

в)   металл беттерде жол берілмейтін ақаулар; г)   қоспаланған   болаттан   жасалған   бұйымдар   үшін   беттердің   тазалық класстары. б)  сапалы  қайралған пышақ  — сүректі кескенде жүзінің жиегі үгітілмеуі керек;

в) тот баспайтын болат сапасы — пышақты, шанышқыны, қасықты майсыздандырып жу, 3% сірке қышқылының ерітіндісіне немесе 1% ас тұзының ерітіндісіне 1 сағ. салып қой, — металл бетте тоттану белгілері болмауы керек; г) металл емес тұтқа сапасы — оны 15 мин қайнаған суға салып қой, тұтқасы жұмсармауы, жарықшақтанбауы, пішінін жоғалтпауы және түссізденбеуі керек.

Бұйым атауы

Пішіні

Сыртқы ақаулар

Қайрау

Болат сапасы

Металл емес тұтқа сапасы

7.8.

Тапсырманы  орындау  үшін  пластмасса  үлгілері,  тигель  қысқыштары, спиртпен жанатын шам қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

Үлгі нӛмірі

Сыртқы айырым белгілері

Қыздыру әрекеті

Жану сипаты

Жалын түсі

Жанғандағы иіс

Пластмасса атауы

Қосымша белгілер

7.9.

ПЛАСТМАССАДАН  ЖАСАЛҒАН  БҦЙЫМДАР СҦРЫПТАМАСЫ  МЕН  САПАСЫНА ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР

Ыдыс-шаруашылық тауарлары

Киім-кешекке арналған себеттер, сүлгілерге арналған ілгіштер, щеткалар, ұнтақтар мен сусабындарға арналған сӛрелер,  сусабын және т.б.

Жуынатын бӛлме мен дәретханаға арналған бұйымдар

Су сепкіштер, жеміссүзгілер,  құрал- саймандарға арналған жәшіктер, құбыршектерге арналған қондырмалар

Бақша және бау-бақшаға арналған бұйымдара

Кепкен нан сауыты, нан сауыты, тұз сауыты, кӛзелер, азық-түлік салатын қораптар, тоңазытқышқа арналған ыдыстар және т.б.

Жиһаз және интерьерге арналған бұйымдар

Пластмассадан жасалған бҧйымдар сҧрыптамасымен танысу жҽне сауда кҽсіпорындары жағдайында олардың

сапасын тексеру

Тапсырманы орындау үшін пластмассадан жасалған бұйымдар үлгілері, масштабты сызғыш, ӛлшегіш колбалар, пластмассадан жасалған ыдыс- шаруашылық және галантерея бұйымдары каталогтары қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі б) Бұйымды тегіс бетке қойып оны бос және толтырылған күйде орнықтылығын тексер; в) бқйымдардың жалғанған жерлерін қара — бӛлшектері еркін ұштасуы керек, қақпақтары тығыз бекітілуі және ашылуы керек; г) Ыдыс пен құрғақ азық-түлікке арналған қаптама материалдарын сіңірілу тәсілі кӛмегімен сына. Сыналатын ыдысқа сіңіргішті салып қақпағын тығыз жап, бӛлме жағдайында 2 — 3 күн ұста. Салыстыру үшін тура осындай сіңіргішті осындай жағдайда шыны ыдыста ұста. Егер бӛтен иіс сезілсе, дәм немесе сіңіргіштің түсі ӛзгергені байқалса онда сыналып отырған ыдыс ақаулы.

Бұйым атауы

Қолданысы бойынша топ

Пластмасса түрі

Ӛндіру тәсілі

Ӛлшемі мен пішіні

Ақаулар

Орнықтылық

Сорбенттің иісі, түсі мен дәмі

7.10.

Лактың келесі топтары шығарылады: майлы, алкид,

жасыру қабілеті

тұтқырлық

жабысулық

"шаң-тозаңнан" кебу ұзақтығы

жарыққа төзімділік

атмосфераға төзімділік

кҿрсет: , , _, .

элементтерді ата: ,_ _, _. а)   Ӛсімдіктердің зеңмен зақымдануымен күресу үшін —                 ; б)   ӛсімдіктер зиянкестерімен күресу үшін  —         ;

в)   арам шӛптермен күресу үшін  —         . ; ; ; ; .

8 Тарау

8.1.

а)  сияны қағазға жағу қағидаты бойынша: ;

б)  по способу набора чернил:         .

салыстырмалы ылғалдығы         %.

8.2.

а) Сылдырмақтар, аспа және сақина —         ; б) жұмсақ нығыздалған ойыншықтар, қуыршақтар мен жануарлардың пішіндері —         ;

в) сандар мен әріптер жиынтығы, есептегіш таяқшалар, үстел ойындары .

бақылаушылық қасиеттерін дамытады?

дайындалуы керек. талаптарға сай болуы қажет.

Тапсырманы орындау үшін әр түрлі материалдардан жасалған ойыншықтар үлгілері, нормативтік-техникалық құжаттама, ойыншықтарды ӛндіру мен сатудың санитарлық ережелері қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

Атауы

Материал

Ӛндіру тәсілі

Ақаулар

8.3.

а) Құрсаулар, кеңістік, таспалар —         ; б) гимнастикалық қоссырық, белтемір, гимнастикалық ат —         ; в) жаттығу құрылғысы, гантельдер, эспандерлер, массаж жасайтын

құралдар —         .

а) секунд ӛлшеуіш, эстафета таяқтары, сырық, ядро, найза —                 ; б) зілтемір, гірлер, гантельдер —         ;

в) шаршы алаң, бокс қолғабы, бокс тұлыбы —         .

8.4.

а) Қабылдағыштың әлсіз дабылдарды қабылдау қабілеті —         ; б) қабылдағыштың қажет станция дабылын бӛлу және кедергі келтіретін

станциялар дабылдарынан ажырау қабілеті —         ;

в) Радиоқабылдағыштың бірлік уақытта қабылдайтын электр энергиясының мӛлшері —         .

а) Ұсақ бӛлшектердің бейнелену айқындығы

б) жазба пішіміне байланысты үнжазбалар бӛлінеді: .

Радиоэлектронды тауарларды сауда атауын кӛрсете отырып таңбалайды : , , _, .

8.5.

арналған.

фокустық  қашықтық,  бұрыштық  кӛру ӛрісі,  объективтің  салыстырмалы

саңылауы, жарық күші , , _.

а) Кадр тұрпаты бойынша және жарық сезгіш материалдардың мӛлшері бойынша фотоаппараттар         бӛлінеді;

Фотоаппараттарды құрғақ, жылытылатын бӛлмеде         °С температурада

9 Тарау

бҿлінеді.

9.2.

Люминесцентті шамдар

ішкі жағы жән

9.3.

д) адам денесін жылытуға арналған аспаптар – .

9.4.

суық қайнап жылу сіңіріледі?

атауы, шартты белгісі, реттік нӛмірі, толтырылған суықтың түрі мен мӛлшері,

а) негізгі

б) қосымша —

а) кір жуғыш машиналарының пайдалану мерзімі ;

б) кір жуғыш машиналардың жұмыс істеу кепілдемелік мерзімі         .

10 Тарау

10.1.

а)

қырнау

маркетри

а) ағаш қабатты пластиктер

; б) қағаз қабатты пластиктер (гетинакстар)

Т а п с ы р м а .

Жиһаз ҿндіруге қолданылатын материалдармен жҽне жиһаз қҧрылымы  элементтерімен  танысу. Тапсырманы орындау үшін жиһаз материалдарының үлгілері, «Жиһаз» каталогтары, «Интерьер», «STUDІO» және «SALON» журналдары қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі а) Қандай материалдар жиһаз ӛндіруге жұмсалатынын анықта (текстура, түсі, жылтырлығы, ӛзектік сәулелер және жылдық қабаттар); б) Сыртқы белгілері бойынша ағаш тұқымын және олардың дайын жиһаз сапасына әсерін анықтауды үйрен; в) жиһаз  ӛндіруге  қолданылатын  негізгі  тӛсеуге,  қаптауға  арналған, полимерлі және басқа материалдарды зертте. а) жиһаздың        негізгі        құрылымдық        ерекшеліктерін,        бӛлшектерін, түйіндерін қарап шық; б) Қырлы        және        корпусты        жиһаз        ерекшеліктерін        (қалқанша        және жиектемелі құрылымды) және қосылыстардың әр түрлерін белгіле.

Жиһаз атауы

Материалдары

Құрылым ерекшеліктері

Әрлеу түрі

Ақаулар

Кілтек текстурасы мен түсі бойынша дұрыс таңдалмаған, түбіне берік желімделмеген, кептелген, жиектерінен қысқа ?

Кҿлденеңінен: 1. Кітапты сақтау үшін қолданылады. 2. Қаңқадан, орындық пен арқалықтан тұрады. 3. Орындыққа арналған қарапайым бұйым. 4.

Негізгі сӛз. 5. Отырып демалуға арналған, тербелме, кереуеттер болады. 6. Аяқ-киім мен киімдер, тұрмыстық қажеттіліктер сақтауға арналған.

7. Отыруға және жатуға арналған жұмсақ жиһаз, аяғымен де болады.

Тігінен: 2. Құрылымы бойынша бір немесе екі әр түрлі пішінді қақпақтардан жасалады. 3. Айна бекітілген тапал тіреуі бар. 4. Кереуетте онсыз ұйықтау мүмкін емес. 8. Тапал тіреу мен үш айнадан тұрады. 9. Бір адамға арналған жұмсақ орындықты бұйым. 10. Стиль ассиметриялығымен, бүгілістермен, ӛсімдік әліптес бедерлерді кең қолданумен айрықшаланады. 12. Практикалық тапсырманы орындаңдар.

б)  қолданылатын материалдардың жаңа түрлері (толтырылған, тӛселген, жабынды, құрылымдық);

а)  жиһаз ӛндірісі материалдарының сапасына қойылатын талаптар; б)  жиһаздың бет жағына жол беруге болмайтын ақаулар; в)  бӛлшектелген түрде жеткізілетін жиһаз бӛлшектері мен элементтеріне қойылатын талаптар; г) жиһаз құлыптарын орнатуға қойылатын талаптар; д) жиһазды таңбалау, қаптау және сақтау ережелері; е)   жиһазға кепілдемелік мерзімдер.

Сапасы жӛніндегі тұжырымдама

11 Тарау

11.1.

Бетон

немесе

Тапсырманы орындау үшін минералды тұтқыр заттардың үлгілері, үлкейткіш, НТҚ қажет.

Тапсырманы орындау реттілігі

Тұтқыр зат атауы

Ескертпе

терезелік, жылтыратылған, .

а) еденге арналған

; б) қаптауға және әрлеуге — .

а) ағаш материалдарын ;

б) шыныны        ?

Бастапқы деректер келесі кестеде берілген, ал тапсырма нұсқасын оқытушы анықтайды:

Нұсқа

Үй-жайды ұзынды

ң қабырға ғы L, м

Қабырға биіктігі, h, м

Терезе саны п, шт.

Есіктер саны т, шт.

Кесектерінің ӛлшемі (тұсқағаз орамасының), м

ұзындығы

k ені bk

2,5

3,5

0,6

0,5

2,8

10,5 0,8

Е с к е р т п е . Есептеулерде терезе ауданы

о

= 1,6 м

, есік ауданы S

= 1,8 м

Тапсырманы орындау реттілігі

жапс. =

h (

) ( nS

+ mSд ).

n = b k h .

q =

Бӛлшек мән алынған жағдайда

үлкен жағына қарай бүтін санға дейін дӛңгелектенеді.

12 Тарау

12.1.

в) мыс  мырышпен — .

Алтын

ауыр және .

Химияға

қатысты

инертті, ,_

; б) платина

Зергерлік ӛнеркәсіпте қолданылатын сынамаларды кӛрсет: а) алтын

б) күміс

в) платина

Күміс        бұйымдардағы        қара        дақтарды        тазалау        жолымен        немесе

а) табиғи және жасанды жарық түсіргенде түсі әртүрлі, қою жасыл түстен бастап, қызыл күрең-қызылға дейін –         ; б) кӛгілдір түсті күңгірт материал  –         ; в) қатты тас, әйнектей мӛлдір болуы мүмкін, кӛбінесе қызыл реңді, негізінде білезік дайындауға қолданылады –                 ; г) теңіз ағзаларының тасқа айналған қаңқасы –         . , , _, , _.

Кәріптас – бұл  қатайған .

12.2.

а) механикалық

; б) кварц — ;

в) электронды — .

а) дара

б) ортақ пайдаланатын — ;

в) оятар-сағаттар — ;

г) шағын уақыт аралығын ӛлшеуге арналған — .

13 Тарау

13.1.

а) ағаштан жасалған кӛркем бұйымдар

г) күйіктас пен шыныдан жасалған кӛркем бұйымдар – ;

ж) металлдан жасалған кӛркем бұйымдар   – ;

13.2.

Жәдігерліктер

Жәдігерліктер

дайын кӛркем бұйым; үлкен таралымдарда механикалық қалпына келтірілен бұйым,

Жәдігерлік

бұл орынға байланысты бұйым

рәсімделген ; .

Бұйым қолданысы        Бұйымдар атауы мен оларды дайындауға арналған материалдар

Тӛс белгілер .................................................................... Естелік медальдар........................................................... Бойтұмарлар-ойыншықтар, салпыншақтар,елтаңбалар, жалаушалар....................................................................... Жәдігерлік мүсін.............................................................

Мәдени тұрмыстық қолданыстағы жәдігерлік тауарлары Жасанды гүлдер ............................................................. Азық-түлік жәдігерліктері ............................................ Кӛркем кәсіптің жәдігерлік бұйымдары ......................

1. Пальто. 5. Пижама. 7. Күрте. 8. Сарафан. 10. Халат. 11. Пиджак.

Тігінен: 2.

6. Қолшатыр. 7. Жиектеме. 8. Бау. 9. Корсет. 10. Қорап

4. Гель.

Тігінен : 2. Иісмай. 5. Кондиционер. 6. Паста. 7. Лак. 8. Ерін далабы. 9. Қабақ бояуы. 10. Сусабын. 11. Сабын. 12. Сүрме.

Жұмбақтың шешуі :

Қарындаш

10 тарауға. Жиһаздық тауарлар

: 2. Үстел. 3. Шар айна 4. Матрас. 8. Трельяж. 9. Банкетка. 10. Модерн.

Барановский В.А.

Сатушы / В.А. Барановский. — Ростов н/Д. : Феникс, 2000. Брозовский Д. И. Тауартану негіздері / Д. И. Брозовский. — М. : Экономика, 1988.

Гусейнова  Т.С.

Тігін  және  трикотаж  тауарларды  тауартану  /  Т.  С.  Гусейнова.  —  М.  : Экономика, 1991.

Ещенко В. Ф.

Шаруашылық тауарларды тауартану / В. Ф. Ещенко, Е. Д. Леженин. — М. : Экономика 1984.

Тоқыма тауарларын тауартану / В.Т. Месяченко, В. Н. Ко- кошинская. — М. : Экономика, 1992.

Неверов А. Н.

Азық-түлікке жатпайтын тауарларды тауартану мен сауданы ұйымдастыру / [А. Н. Неверов, Т. И. Чалых, Е.Л. Пехташева и др.] ; под ред. А. Н. Неверова, Т. И. Чалых. — М. :

Тауартану теориясы / Е.Ю. Райкова, Ю. В. Додонкин. — М. :   «Академия» Баспа орталығы, 2010.

Савенко Л. В.

Галантереялық және парфюмерлік-косметикалық тауарларды тауартану / Л. В. Савенко. — М. : Экономика, 1984. Азық-түлікке  жатпайтын  тауарларды  тауартану  бойынша  анықтамалық  :  в  3  т.  —  М.  :

«Академия» Баспа орталығы, 2010.

Азық-түлікке  жатпайтын  тауарларды  тауартану  бойынша  анықтамалық:  в  3  т.  —  М.  : Экономика, 1988.

Третьякова Н.Я.

Тауартанушыға киім сапасын бағалау туралы   / Н.Я. Третьякова. — М. : Экономика, 1974.

Шепелев А. Ф.

Тауартану және азық-түлікке жатпайтын тауарларды сараптау :   2 т. / А.Ф. Шепелев. — Ростов н/Д. : МарТ, 2002.

Алғы сҿз .......................................................................................................................................

1 тарау. Тоқыма бҧйымдары ...................................................................................................

1.1. Тоқыма талшықтардың сипаттамасы мен қасиеттері…...................................................

1.2. Тоқу түрлері мен маталарды әрлеу............................................................................ .........

1.3. Маталардың сұрыптамасы мен сапасы........................................................................... ...

2 Тарау Тігін бҧйымдары ........................................................................................................

2.1. Тігін бұйымдарының құрылымы..................................................................................... ...

2.2. Тігін бұйымдарының сұрыптамасы......................................................................... ...........

2.3. Бас киімдердің сұрыптамасы мен сапасы..........................................................................

3 Тарау. Трикотаж бҧйымдар ..................................................................................................

3.1. Трикотаж жаймалардың құрылымы...................................................................................

3.2. Трикотаж бұйымдардың сұрыптамасы..............................................................................

3.3. Трикотаж бұйымдарының ақаулары. Сату, айырбастау, қайтару ережелері.................

4 Тарау Ҥлбір тауарлары ........................................................................................................

4.1. Мамық-үлбір және қой терісінен тігілген тондық шикізат және жартылай дайын ӛнімдер...................................................................................................................... ....................

4.2. Мамық-үлбір және қой терісінен тігілген тондық бұйымдар..........................................

5 Тарау. Былғары-аяқ киім тауарлары ................................................................................

5.1. Аяқ киім былғарысы сұрыптамасы............................................................................... ......

5.2. Аяқ киімнің жасанды материалдары мен оларды ажырату..............................................

5.3. Аяқ киімді бекітудің бӛлшектері мен әдістері...................................................................

5.4. Былғары ақаулары мен былғары аяқ киім сапасын анықтау...........................................

5.5. Резеңке аяқ киім сұрыптамасы мен сапасы.......................................................................

6.1. Тоқыма галантереясының сұрыптамасы мен сапа кӛрсеткіштері...................................

6.2. Былғары галантереясының сұрыптамасы мен сапа кӛрсеткіштері.................................

6.3. Парфюмерлік тауарлардың сұрыптамасы мен сапа кӛрсеткіштері.................................

6.4. Косметикалық тауарлар мен иіс сабынның сұрыптамасы мен сапа кӛрсеткіштері......

Глава 7. Ыдыс-шаруашылық тауарлары .............................................................................

7.1. Шыны бұйымдарын ӛндіру негіздері.................................................................................

7.2. Шыныдан жасалған бұйымдарының сұрыптамасы мен сапасына қойылатын талаптар........................................................................................................................................

7.3. Күйіктас тауарларын ӛндіру мен тұтынушылық қасиеттері............................................

7.4. Күйіктас бұйымдарының сұрыптамасы мен ақаулары.....................................................

7.5. Металл ыдыстардың сұрыптамасы.....................................................................................

7.6. Металл ыдыстар сапасына қойылатын талаптар...............................................................

7.7. Пышақтар және асхана аспаптарының сұрыптамасы мен сапа кӛрсеткіштері..............

7.8. Пластмасса сұрыптамасы мен қасиеті................................................................................

7.9. Пластмассадан жасалған бұйымдар сұрыптамасы мен сапасына қойылатын талаптар........................................................................................................................................

7.10. Тұрмыстық химия  тауарларының сұрыптамасы..........................................................

8 Тарау. Мҽдени тауарлар .................................................................................................. ...

8.1. Мектеп-жазбаша және кеңсе тауарлары..........................................................................

8.2. Ойыншықтар................................................................................................................... ....

8.3. Спорттық тауарлар.............................................................................................................

8.4. Тұрмыстық радиоэлектронды аппаратура.......................................................................

8.5. Сурет тауарлары.................................................................................................................

9.1. Ӛткізгіштік және электр қондырғылық бұйымдар.........................................................

9.2. Тұрмыстық жарықшамдар.................................................................................................

9.3. Электр қыздырғыш аспаптар............................................................................................

9.4. Мұздатқыштар мен кір жуғыш машиналар.....................................................................

9.5. Басқа тұрмыстық электр машиналары мен аспаптар.....................................................

10 Тарау. Жиһаз тауарлары ..................................................................................................

10.1. Жиһаз құрылымының материалдары мен элементтері................................................

10.2. Жиһаз сұрыптамасы мен сапасын анықтау тәсілдері...................................................

11 Тарау. Қҧрылыс тауарлары .............................................................................................

11.1. Минералды тұтқыр заттар...............................................................................................

11.2. Құрылыс тауарларының сұрыптамасы мен сипаттамасы............................................

12.1. Зергерлік бұйымдар мен тастар..................................................................................... .

12.2. Тұрмыстық........................................................................................................................

13.1. Халықтық кӛркем қолӛнер бұйымдары.........................................................................

13.2. Жәдігерліктер................................................................................................ ...................

Жұмбақтар мен кроссвордтардың жауаптары.......................................................................

Әдебиеттер тізімі................................................................................... ....................................

Оқу басылымы

Яковенко Наталья Владимировна

№ 105108229 Баспа. Басуға 07.11.2013 қол қойылды. Пішімі 70 х 100/16. Гарнитура «Балтика». Офсеттік баспа. Офс.  қағаз № 1. Шартты баспа табағы  9,1. Таралымы 1 000 экз. Тапсырыс №

Санитарлық-эпидемиологиялық қорытынды  № РОСС RU. AE51. H 16476 05.04.2013 бастап.

Баспаның электронды тасымалдаушыларынан басылды. «Тверь полиграфия комбинаты» ААҚ, 170024, Тверь қ-сы, Ленин даңғ., 5. Телефон: (4822) 44-52-03, 44-50-34. Телефон/факс: (4822) 44-42-15.