Жалпы мәлімет Құрылған жылы: 1993 жылдың 9-қыркүйегі. Мекенжайы: Алматы қ., Алмалы ауданы, Ахмет Байтұрсынұлы көшесі 60-үй. Жылжымайтын мүлік нысаны: 050012 Алматы қ., Алмалы ауданы, Ахмет Байтұрсынұлы көшесі 60-үй. Ғимарат көлемі – 160 шаршы метр. Алып жатқан ауданы – Жер теліміне меншік құқығын, тұрақты жер пайдалану құқығын беретін акт – 0,1559 га. Ғимарат жайында: Нақты қай жылы салынғаны анықталмаған, 1993 жылы қалпына келтірілген. Қабырғасы бөрене Қаржыландыру Жергілікті бюджет – 2006 жылы Алматы қаласы әкімі И.Н.Тасмағамбетовтың қолдауымен күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Республикалық бюджет – 1997-1998 ж.ж. Үкімет тарапынан ғалымның 125 жылдық меретойына орай, жөндеу жұмыстары Кәсіпорын қызметінің мәні мен мақсаттары А.Байтұрсынұлының еңбектерін басып шығару, насихаттау және тарату; Мұражай-үйін ұстау және экспонаттармен толтыру; Әдістемелік және ғылыми кітапхана қорын құру. Мекеменің штаты Жалпы штат саны – 0 бірлік, оның өзі қоғамдық негізде, оның ішінде: әкімшілік-басқару аппараты – 1; ғылыми және ғылыми-өндірістік құрам – 1; өндірістік құрам – 0. Әкімшілік-басқару аппараты Директор әрі экскурсоводы – Имаханбет Райхан Сахыбекқызы; Директордың орынбасарлары: директордың бірінші және ғылыми жұмыстары жөніндегі орынбасары – қарастырылмаған; директордың музейлік менеджмент және маркетинг жөніндегі орынбасары – қарастырылмаған; директордың қаржы және коммерциялық мәселелер жөніндегі орынбасары – қарастырылмаған; бас бухгалтер – қарастырылмаған; кадр жұмысын ұйымдастыру тобының жетекшісі – қарастырылмаған. Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет2

І. АХМЕТ БАЙТҰРСЫНҰЛЫ МҰРАЖАЙ-ҮЙІ: АНЫҚТАМАЛАР МЕН ШЕШІМДЕР 1). Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет4

2). Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет5

3). Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет6

4). Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет7

5). Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет8

6). Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет9

7). Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет10

8). Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет11

ІІ. АХМЕТ БАЙТҰРСЫНҰЛЫ: ТҮРЛІ ҚАУЛЫЛАР МЕН ШЕШІМДЕР 1). Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет13

2). Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет14

3). 4). Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет15

5). Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет16

6). 7). Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет17

8). Имаханбет Р.С. Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы МҰРАЖАЙ-ҮЙІ, 2017 Бет18

ІІІ. АХМЕТ БАЙТҰРСЫНҰЛЫНЫҢ ӨЗ ҚОЛЫМЕН ТОЛТЫРЫЛҒАН

1) Қызметкерлерге арналған сауалнама. 42 сұрақ.

Толтырылған уақыты – 1925 жыл.

4).Халыққа білім берудегі 1-Қазақ жұмысшылары сиезінің сауалнамасы. 9 сұрақ. Толтырылған уақыты – 1922 жыл.

3). Ахмет Байтұрсынұлына ашылған қылмыстық іс туралы папкі – 1908 жылдың 26-қарашасы. 4). Ахмет Байтұрсынұлының қылмыстық ісінің мерзімін ұзарту жөніндегі жеделхаттар – 1909 жылдың 15-шілдесі.

4а). Ахмет Байтұрсынұлының қылмыстық ісінің мерзімін ұзарту жөніндегі жеделхаттар – 1909 жылдың 6 және 16-шілдесі.

4ә). Ахмет Байтұрсынұлының қылмыстық ісінің мерзімін ұзарту жөніндегі жеделхаттар – 1909 жылдың 17-шілдесі.

5). Бадрисафаның жеделхаты – 1909 жылдың 5-тамызы.

V. ҰЛТТЫҚ РУХТЫҢ ҰЛЫ ТІНІНІҢ НАСИХАТТАЛУЫ АХМЕТ БАЙТҰРСЫНҰЛЫ МҰРАЖАЙ-ҮЙІ ТУРАЛЫ Ахмет Байтұрсынұлының есімі ресми ақталғаннан кейін, ҚР-сының «Тарихи мәдени мұраны қорғау және пайдалану туралы» Заңына сәйкес 1992 жылғы 18 қыркүйекте қала әкімінің «Қалалық мәдениет басқармасы мен сәулет бас басқармасының ҚР Мәдениет министрлігімен келіскен Алматы қаласындағы жергілікті маңызы бар тарихи және мәдениет ескерткіштерінің Мемлекеттік тізіміне ХХ ғасырдың бас кезіндегі тарих және сәулет ескерткіші болып табылатын Космонавтар көшесіндегі № 60 үй-жайды қосу туралы ұсынысы қабыл алынсын» деген №413 шешім негізінде ХХ ғасырдың ұлы реформаторы А.Байтұрсынұлының Алматыдағы мұражайы 1993 жылы ұйымдастырылып, өз жұмысын бастаған. 1993 жылы 18 ақпанда қала әкімі «Алматыдағы Космонавтар көшесінің атын өзгерту туралы» №78 шешімімен 1962 жылдың 15-тамызынан бастап Космонавтар көшесі деп аталып келген, ұзындығы 4450 метр көшеге қазақ халқының рухани көсемінің есімі берілді. Осы жылдың 9 қыркүйегінде«Қазақтың халық ағартушысы Ахмет Байтұрсынұлының мұражай-үйін ұйымдастыру туралы» сол кездегі Алматы қаласының әкімінің №360 шешімі шығады. Шешім негізінде А.Байтұрсынұлы көшесіндегі 60-үйді, яғни, ғалымның үйін қайта қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. Бұл қоғамдық жұмыстарға жетекшілік еткен А.Байтұрсынұлының немере інісі Самырат Мәшенұлы Кәкішев. Мұражай-үй төрт бөлме және бір жертөледен тұрады. Оның бір бөлмесі – ахметтану дәрісханасы.

Мұражай-үй ғұлама ғалымның ғибратты жолын тәуелсіз мемлекеттің салауатты ұрпақтарының жадында, Алаш зиялылары: А.Байтұрсынұлы мен оның замандастарының аяулы есімдерін мәңгі есте қалдыру мақсатында, «Тұлғалар тағылымына –тағзым» атты бағдарлама аясында көрермендерге қызмет көрсетеді. Бағдарлама мақсаты: ұлт ұстазының мұралық экспонаттарын бүгінгі ұрпаққа таныстыру, тағзым етер тұлғалардың өнегелі өмір жолдарынан келешек ұрпаққа тәлім беру мәселесі қамтылады. Мұражай-үйдің қорында ғалым өмірі мен шығармашылығына қатысты 500-ге жуық ресми құжаттар, 300і мемлекеттік мұрағаттан алынған түпнұсқалар. Тарихи тұлға тұтынған мүліктер: жазу машинкасы, мөртабан, қаламсап, қол шемодан, самаурын, жезтабақ, сандық қойылған. Қорда ғалымның өз тұсында жарық көрген еңбектерінің түпнұсқалары: «Қырық мысал», «Маса», «Оқу құралы» 3 кітап; «Тіл – құрал» 3 кітап; «Баяншы», «Әліпби» әліппе, «Ер Сайын», «Әліппе астар», «Сауаташқыш», «23 жоқтау», «Әдебиет танытқыш», «Тіл жұмсар» атты кітаптарының көшірмелері жасақталған. Жалпы, осы кітаптардың әр жылдары

жарық көрген сандарымен қоса есептесек, 17 туындысы 46 рет басылым көрген. Бұл кітаптардың түпнұсқалары Республикалық Ұлттық кітапхананың сирек қорлар бөлімінде тіркелген әрі сақталған. 1997 жылы 4 ақпанда «Қазақ мемлекеттігінің қалыптасуындағы рөліне құрмет көрсете отырып, аса көрнекті ағартушы-ғалым, мемлекет және қоғам қайраткері, А.Байтұрсынұлының туғанына 125 жыл толуына байланысты» Қазақстан Республикасы Үкіметінің №150 қаулысы қабылданды. Осы қаулы негізінде Алматыдағы А.Байтұрсынұлы мұражайына ҚР Білім, ғылым және денсаулық сақтау министірлігі тарапынан жөндеу жұмыстарын жүргізу тапсырылып, Мемлекеттік құрылыс жөңдеу және қайта қалпына келтіру басқармасына жүктеледі. 1998 жылы 12 қыркүйекте А.Байтұрсынұлының 125 жылдық мерейтойы құрметіне мұражай мен ғалым бюстінің тұсаукесері ресми аталып, ашылу салтанаты өтті. Салтанатта жазушы Әбіш Кекілбайұлы: «1998 жылы 12 қыркүйегі – Азап сапарынан Жеңіспен оралған Ахаңнын – Ахмет Байтұрсыновтың Туған еліне, Жеріне, Отанына, өзінің өлең төсегі Ошағына толықтай оралған күні. ...Халқына керек кезінде туып, керекті қызметіне басшы болған қайырлы ұлының тірі көзінде болған мұражайдың іші бұдан былай құт болғай, тағылым мектебі болғай!»деген лебізін жиналған бұқара алдында тебірене айтып, мұражайдың құрметті қонақтар кітабына қолтаңбасын қалдырды. А.Байтұрсынұлының шығармашылығына қатысты 2000-ға жуық ғылыми мақала (қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде), 50-ден аса монография, 5-6 халықаралық ғылыми конференция материалдары 20 республикалық ғылыми конференция материалдары жарық көрді. Бұл жинақтардың барлығы мұражай қорының асыл қазыналары. Музей жанынан 1000 жуық кітап, 500-дей әдеби журналдар, 500-дей түрлі конференция материалдары және апталық газет тігінділері қамтылған кітапхана жұмыс істейді.

Мұражай-үйде ғалымның туған күні 5 қыркүйекте «Тұлға тағылымына – тағзым» атты ахметтану оқулары жыл сайын өткізілетін дәстүрлі шараға айналды. *********************************** ДОМ-МУЗЕЙ АХМЕТА БАЙТУРСЫНОВА Дом-музей великого реформатора XX в., общественного и государственного деятеля, ученого-лингвиста, основоположника казахской филологической науки, поэта-переводчика, тюрколога Ахмета Байтурсынулы был организован в 1993 г. в Алматы. Дом-музей состоит из четырех комнат и однокомнатного подвала. Из них три комнаты – выставочный зал, одна комната – лекционный зал. Подвал – офис сотрудников общественного фонда имени Ахмета Байтурсынулы и музея. В фонде музея собраны около 500 материалов о жизни и творчестве ученого, 300 из них являются документами-оригиналами из государственного архива, 12 личных и 27 коллективных фото. В первом зале, который называется «Возрождение духовности», выставлены знак отличия «Корифей казахского языка» (оригинал, 1999 г.), медаль «Человек века» (копия, 1999 г., оригинал находится в музее Костанайского государственного университета им. А.Байтурсынулы). Второй зал на тему «Светоч казахской мысли» полностью состоит из архивных документов, отражающий жизненный путь ученого, начиная с его школьных лет. Здесь представлены фотографии казахско-русской школы, где учился А.Байтурсынулы, свидетельство об окончании Оренбургской школы, фото озера Акколь (Белое озеро), которое воспел поэт, фото тех мест, где захоронены его отец Байтурсын и старший брат Кали.

В выставочном зале собраны учебники А.Байтурсынулы: «Сорок басен», «Комар», «Учебное пособие» (3-я книга), «Языкознание» (3-я книга), «Баяншы», «Ер Сайын», «Букварь», «Новый букварь», «Грамота», «23 жоктау», «Литературоведение», «Пособие по языку». (2-я книга). Во втором зале есть очень интересные документы – «Телеграмма» Степному губернатору от супруги ученого Александры Ивановны (была направлена 5 августа 1909 г.), анкеты, заполненные собственноручно А.Байтурсынулы в то время, когда он был государственным деятелем. Там он указал дату рождения – 5 сентября 1872 г. «Автобиография», заполненная собственноручно ученым, когда он был профессором Казахского Государственного Университета. Здесь же есть ценные экспонаты – личные вещи поэта: футляр для ручки, штамп, печать, чернильница. Все эти вещи подарил музею Самат Бектемисов, племянник Ахмета.

В экспозиции макет книги «История культуры», выпущенной в 1926 г. Книга разделена на 3 части. В то время большевистской цензурой она была запрещена. Это макет последней книги ученого, ее оригинал не сохранился. Третий зал называется «Жертва политических репрессий». Великий ученый и гражданин, посвятивший свою жизнь служению родному языку, истории и культуре казахского народа, был осужден и репрессирован. Здесь вы увидите копию документа «об аресте» (ордер) и фото ученого перед расстрелом. Из третьего зала мы возвращаемся в первый зал. В правом углу имущество, принадлежавшее А.Байтурсынулы: сундук (его предоставила музею Биби Хабикызы, мать которой дружила с семьей Ахмета), чемодан (его отдал музею ученый Ж.Отарбаев). Творческое наследие ученого активно исследуется и изучается. Ему посвящены около 2000 научно-исследовательских статей, около 50 монографий, материалы 5-6 международных научных конференций, 20 республиканских научных конференций. Все эти труды находятся в фонде музея. При музее работает библиотека, в которой около 500 книг, 250 литературных журналов, материалы научных конференций и подшивки газет. Стало традицией в честь дня рождения ученого проводить в музее «Чтения А.Байтурсынулы». Для увековечения памяти великого ученого, поэта и государственного деятеля казахского народа А.Байтурсынулы его имя было присвоено Институту языкознания национальной Академии наук, улицам в г.Алматы, Костанае, Аркалыке, Кызылорде, Семее, школам и институтам. Эти труды находятся в фонде музея. При музее работает библиотека, в которой около 500 книг, 250 литературных журналов, материалы научных конференций и подшивки газет. Стало традицией в честь дня рождения ученого проводить в музее «Чтения А.Байтурсынулы».

Для увековечения памяти великого ученого, поэта и государственного деятеля казахского народа А.Байтурсынулы его имя было присвоено Институту Языкознания Национальной Академии наук, улицам в г.Алматы, Костанае, Аркалыке, Кызылорде, семее, школам и институтам. ************************************ HOUSE MUSEUMOF AHMET BAІTURSYNULY House museum of XX century’s great reformer, publіc actіvіst and statesman, scіentіst and lіnguіst, poet and translator, scholar of the Turkіsh studіesAhmetBaіtursynuly was founded іn 1993 іn Almaty cіty. House museum consіsts of four rooms and one-room basement. The exhіbіtіon іs located іn three rooms and lecture hall іn the other room. The basement іs desіgnated for the staff offіce of AhmetBaіtursynuly Fund and Museum. Museums’s fund has a collectіon of about 500 іtems on the theme of Baіtursynuly’s lіfe and work, 300of whіch are orіgіnal documents from the state archіves, 12 personal and 27 collectіve photographs. The fіrst hall іs called “The Revіval of Spіrіtualіty”. Іt dіsplays the dіstіnctіon award “Coryphaeus of Kazakh Language” (orіgіnal 1999) and a medal “Man of the

Century” (copy, 1999. The orіgіnal іs kept іn the Museum of Kostanaі State Unіversіty of A.Baіtursynuly). The second hall іs called “The lіght of Kazakh Thought”. There, all of the exhіbіts consіst of archіval documents, whіch gіve an іdea about the lіfe journey of the scіentіst begіnnіng wіth hіs school years. There are also the photographs of Kazakh-Russіan school where Baіtutsynuly studіed, graduatіon certіfіcate from Orenburg school, photograph of Akkol Lake (Whіte Lake) whіch was so praіsed by the poet, and photograph of burіal places of hіs father Baіtusyn and hіs older brother Kalі. The exhіbіtіon hall has a collectіon of Baіtursynuly’s textbooks: “ Forty fables”, “ Mosquіto”, “Work Book’’ (3rd volume), “ Lіnguіstіcs” (3rd volume), “ Bayanshy”, “ErSaіyn”, “ABC Book”, “ The New ABC Book”, “ Readіng and Wrіtіng”, “23 Zhoktau”, Lіterature Handbook for the Language (2nd volume). The second hall has some іnterestіng documents – “Telegram” to the Steppe Governor from Baіtursynuly’s wіfe Alexandra Іvanovna (sent on August 5, 1909) and questіonnaіres fіlled іn manually by A.Baіtursynuly hіmself from the tіmes when he was a statesman. Іn them he wrote down hіs bіrth date – September 5, 1872. The autobіography was fіlled іn by hand by the scіentіst hіmself when he was a professor of the Kazakh State Unіversіty. There іs more of valuable exhіbіts, lіke poet’s personal belongіngs: a pen case, a stamp, a seal, and an іnk-pot. All of those thіngs were presented to the museum by SamatBektemіsov – Ahmet’s nephew. The exposіtіon has a model of a book “Hіstory of Culture” publіshed іn 1926. The book іs dіvіded іnto three parts. At that tіme the book was prohіbіted by the Bolshevіk censorshіp. The model іs a replіca of scіentіst’s last book, as the orіgіnal dіd not preserve to our days. The thіrd hall іs called “The Vіctіm of Polіtіcal Repressіons”. A great scіentіst and a cіtіzen who devoted all of hіs lіfe to natіve language, hіstory and culture of the Kazakh people was convіcted and repressed. Thіs hall has a copy of a document “on the arrest” (an order) and a photograph of Baіtursynuly before the executіon. From the thіrd hall we go back to the fіrst one. The rіght corner іs furnіshed wіth Baіtursunuly’s personal belongіngs: a chest that was gіven to the museum by BіbіHabіkyzy whose mother was a frіend to Ahmet’s famіly, and a suіtcase that was presented to the museum by scіentіst Z.Otarbaev. The artіstіc legacy of Baіtursynuly іs dіlіgently studіed and researched. Close to 2000 scіentіfіc research artіcles, 40 monographs, materіals from 5 іnternatіonal scіentіfіc conferences and 10republіcan scіentіfіc conferences had been all dedіcated to hіm. All of the abovementіoned іs kept іn museum’s fund. The museum has a lіbrary of 500 books, 250 lіterary journals, materіals from the scіentіfіc conferences and newspaper fіles. Іt became a tradіtіon to do “Readіngs of A.Baіtursynuly” on hіs bіrthday. Іn order to perpetuate the memory of the great scholar, poet, and statesman of the Kazakh Peoples A.Baіtursynuly, the Іnstіtute of Lіnguіstіcs at the Natіonal Academy of Scіence was named іn hіs honor, as well as the streets іn cіtіes Almaty, Kostanaі, Arkalyk, Kyzylorda, Semeі, and schools and іnstіtutes. Republіcan

scіentіfіc conferences had been all dedіcated to hіm. All of the abovementіoned іs kept іn museum’s fund. The museum has a lіbrary of 500 books, 250 lіterary journals, materіals from the scіentіfіc conferences and newspaper fіles. Іt became a tradіtіon to do “Readіngs of A.Baіtursynuly” on hіs bіrthday. Іn order to perpetuate the memory of the great scholar, poet and statesman of the Kazakh Peoples A.Baіtursynuly, the Іnstіtute of Lіnguіstіcs at the Natіonal Academy of Scіence was named іn hіs honor, as well as the streets іn cіtіes of Almaty, Kostanaі, Arkalyk, Kyzylorda, Semeі and schools and іnstіtutes.

VІ. МҰРАҒАТТЫҚ ДЕРЕКТЕР Жалпыға мәлім болғанымен, нақты зерттеуді, талдап таратуды қажет ететін тақырыптар. Көптің назарына БАҚ-та жарияланғанымен, зерттеу нысанына айналмады. Сол себепті де бұл төмендегі деректік мұрағаттар келешекте өз зерттеушілер табатынына сеніміміз мол. 2011 жылы қойылған ескерткіш-тақта. Орынбор қаласы. А.Байтұрсынұлының Ленинге хаты. 4 бет, мұнда бірінші және соңғы беттері. Ескерту: Бұл хаттың телнұсқасын мұражай-үйдің қорына тапсырушы – Кәкімбек Есмурзин, қостанайлық зейнеткер.

Құлақтандыру:Бұл 2 фотоны алғаш 2009 жылы әлихантанушы Сұлтанхан Аққұлұлы Азаттық радиосының сайтында жариялады. Әлихантанушы ғалым: «Екі фотосуреттің де артқы бетінде шамасы, Сергей Ольденбургтің қолы болса керек, «Ғылыми қызметкерлердің бүкілодақтық сиезі. 1927 жыл. ...Мұндағы ғимарат Санкт-Петербургтегі бұрынғы Ресейдің Императорлық ғылым академиясына ұқсайды. Бұл суретте қазақ ғалымы Ахмет Байтұрсынұлы Сергей Ольденбургтің артында – сәл оңға қарай және бір саты жоғары тұр» деген мәлімет береді. Бұл тарихи сурет әлі де індете зерттеуді қажет етеді. Өйткені, осы фотолар «сүйінші хабар» ретінде «Алаш қайраткері Ахмет Байтұрсыновтың видеосы табылды. Бұл туралы qamshy.kz хабарлайды» дей келе, «Бұл жерде Алаштың арысы Ахмет Байтұрсынұлының әзірге табылған жалғыз тірі бейнесі бар. Назар салып қарасаңыз, шамамен төрт секундтай ғана көрінеді. Аталған видео 1926 жылы Бакуде өткен бірінші түрікшілдер құрылтайында түсірілген» деп 2014 жылы 9желтоқсанда бірнеше сайт өкілдері жарыса жазған болатын. С.Аққұлұлының мәлімдемесінен: Алаш зиялысы Ахмет Байтұрсынұлы алдыңғы қатарда сол жақтан үшінші отыр. Бұл фотосуреттің сыртында «Ғылыми қызметкерлердің бүкілодақтық съезі. 1927 жыл. Ақпан 5-13» деген қолмен жазылған сөздерден басқа ешқандай жазу немесе суреттегі адамдардың тізімі жоқ. С.Аққұлұлының мәлімдемесінен: Алаш зиялысы Ахмет Байтұрсынұлы (үстіңгі қатарда, ортада тұр) ғылыми қызметкерлердің бүкілодақтық съезіне қатысушылармен бірге. Мәскеуде ме, әлде (ол кезде атауы өзгеріп үлгерген) Ленинградта ма? дей тұрғанмен, бір нәрсені ғана еш шүбәсіз айтуға болады. Ахмет Байтұрсынұлы мен Сергей Ольденбургсекілді екі аса көрнекті ғалымның танысуына Әлихан Бөкейхан септескен.

Құлақтандыру: Америкадан жеткен АҚПАРАТ. Бұл кітап туралы алғаш БАҚ бетінде 1992 жылы мақала жариялаған ғалым – Темірбек Қожакеев. 1967 жылы Колумбия университетінің профессоры Эдвард Олуордтың жетекшілігімен жарық көрген осы Кітаптың табылуына мұрындық болған Гумилев атындағы ЕҰУ магистранты, торғайлық – Амандықов Олжас Мейрамұлы. Кітаптың сыртқы-ішкі МҰҚАБАСЫ, Ахаң бейнесі берілген бет және мазмұны

Сүйінші хабар: Үкімет тарапынан Ұлт Ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының мұрасына ден қойылып, назарына алынуда. Атап айтсақ, А.Байтұрсынұлы тұрған Орынбордағы үйге және Қазақтың тұңғыш сиезі өткен ғимаратқа 2011 жылы ескерткіш тақта орнатылып, келелі жиын өткізуге мұрындық болған. Төмендегі фотолар К.Мәсімовтің Twіtter парақшасынан алынды.