Әр екі апта сайын мен үйреншікті таңғы режимімді бұзып, CBS телеарнасының жергілікті бөлімшесінде үш минуттық тікелей эфирге шығу үшін Форт-Майерс қаласына отыз минуттық жол жүремін. Кейде мен азық-түліктен үнемдеудің ең жақсы тәсілдерімен бөлісемін, кейде бюджетті қалай қалпына келтіруге болатыны туралы кеңес беремін немесе қолдан жасалған сыйлықтар туралы идеялар ұсынамын. Эфирге шыққан сайын, мені «WINK News-тің ақша үнемдеу бойынша сарапшысы» деп таныстырғанда, еріксіз кідіріп қаламын.

Ақша үнемдеу бойынша сарапшы.

Қандай мазақ десеңізші.

Бұл әлі бәрі емес. Соңғы бірнеше жылда маған «Купоншы қыз», «Супер үнемшіл», «Тиімділік маманы» және «Жинақ жұлдызы» сияқты атақтар берілді. Өзімді сипаттау үшін бұл сөздердің бірін де таңдамас едім. Шындығында, мен ақша үнемдеуден гөрі, ақша жұмсаудың нағыз сарапшысымын. Мен керек емес кезде сауда жасаудың және жай ғана көңіл-күй үшін бірдеңе сатып алудың хас шеберімін. Бұл «біліктілігім» жылдар бойы мені көптеген қиындықтарға тап қылды, сондықтан бұл кітап пен менің блогымның «Living Well Spending Less» (Жақсы өмір сүру, аз жұмсау) деп аталуы кездейсоқ емес.

Мен өлім аузынан қалдым, менің аман қалуым нағыз керемет еді; бірақ мен оны бірден көре алмайтындай соқыр болдым. Келесі он жыл ішінде мен заң мектебіне түстім (кейін тастап кеттім), тұрмысқа шықтым, ел ішінде үш рет көшіп, екі балалы болдым. Осы тұрақсыз он жыл ішінде менің өмірімдегі өзгермейтін жалғыз нәрсе — сауда орталықтары болды. Және Amazon. com. Және Target. Pottery Barn. Williams-Sonoma. Gymboree. Мен өмірімді заттармен толтырдым, бірақ олар ішімдегі бостықты ешқашан толтыра алмады.

Бірақ Құдайдың мен сияқты «шопоголик» үшін де жоспары болды.

Кейде кешірім мен мейірім купон (жеңілдік талоны) түрінде келеді.

Қазіргі уақытта мен ақша үнемдеуге құштармын, бірақ бұл менің жеке қаржы мәселесін толық меңгергенімді білдірмейді. Керісінше — қазір мұнда қымбат дизайнерлік кофе ішіп отырып, мен әлі де күн сайын қаржылық қателіктер жіберіп жатырмын. Құжаттарды жүйелеуден бірнеше айға артта қалдым. Бюджеттен шықпау үшін күресемін. Есеп кітапшамды теңгермеймін. Керек емес нәрселерге ақша жұмсаймын. Және ай сайын шоттарды төлеуді соза беремін.

Мен мінсіз емеспін.

Бақытымызға орай, Құдай менен мінсіз болуды талап еткен жоқ.

Қаржылық тыныштыққа барар жолда мен қаржылық жағдайым әдетте өмірімнің қалған бөлігінің айнасы екенін түсіндім. Егер менің ақшам ретсіз болса, онда өмірімнің басқа салалары да ретсіз болады. Сондықтан мен ақша үнемдеуге барлық жауапты білгендіктен емес, ақшаның — оның көп немесе аз болуына қарамастан — өміріміздің әрбір қырына әсер ететінін білгендіктен құштармын. Бұл біздің рухани, эмоционалды, тіпті физикалық әл-ауқатымызбен тікелей байланысты. Сайып келгенде, ақшаны қалай жұмсайтынымыз — жүрегімізде не бар екенінің тікелей көрінісі.

Ақыр соңында, бұл кітап тек ақша үнемдеу нұсқаулығы немесе «болады/болмайды» деген қаржылық ережелер жиынтығы емес. Бұл кітап — жақсы өмір сүру және аз жұмсау туралы. Ол менің жеке қателіктерім мен жетістіктерімнен алған сабақтарыма негізделген. Мен мәсіхші болғандықтан, мұнда Жақсы Өмір туралы Інжілден алған сабақтарым да қамтылған.

Менің үмітім мен дұғам — осы кітапты оқу барысында сіз өз басымдықтарыңызды қайта бағалап, тек банктік шотыңызды ғана емес, сонымен бірге мазмұнға, қуанышқа толы жақсы өмірге жетелейтін қажетті өзгерістер жасайсыз. Бұл оңай болмайды — тұрақты өзгеріс ауыр еңбекті қажет етеді — бірақ маған сеніңіз, нәтижесі сол күшке тұрарлық.

Жақсы өмір сізді күтуде. Оны табуға дайынсыз ба?

Бұл өте ұзақ әрі мұқият процесс еді. Мен әкемнің «Architectural Digest» журналының соңғы санындағы жылжымайтын мүлік бөлімінен ең үлкен, ең керемет зәулім үйді таңдап алудан бастайтынмын — алдында ағылшын бағы бар, арты мұхитқа қарайтын құзға тірелетін, бағасы «бар-жоғы» 17 миллион доллар тұратын үй. Содан кейін әкемнің үстелінен миллиметрлік қағаз алып, сол үйдің еден жоспарын өзімше сызатынмын.

Мен ішкі бассейн, баскетбол алаңы және ойын бөлмесі сияқты «негізгі» қажеттіліктерді қосуды ешқашан ұмытпайтынмын. Менің кемел үйімде кем дегенде он жатын бөлме болуы керек еді, әрқайсысында камин, демалыс орны және үлкен спа-ваннасы болуы шарт. Ең азы екі ас үй (қосымшасы қашан керек болатынын білмейсің), қырық адам сыятын асхана, еденнен төбеге дейін кітапқа толы университет деңгейіндегі кітапхана және менің он бір жасар қиялымнан туған басқа да асқақ армандар болатын.

Жоспар дайын болғанда, мен үйді жиһаздауға көшетінмін. Қоқыстан жинап алған дүкен каталогтарын ақтарып, әр бөлмеге жиһаз, төсек-орын, керек-жарақтарды, тіпті шкафтағы ыдыс-аяққа, ваннадағы жұмсақ сүлгілерге және киім шкафындағы сәнді аяқ киімдерге дейін мұқият таңдайтынмын.

Каталогтарды қарап отырып, мен сүйкімді, жақсы киінген балаларымды және мейірімді, сымбатты, өте табысты күйеуімді елестететінмін. Біздің бақытты, ешқандай проблемасы жоқ өмірімізді көз алдыма келтіретінмін.

Бірақ барлық каталогтарды тауысып, әр бөлмені ең қымбат «заттармен» толтырып біткенде, менде ешқандай қанағаттану сезімі болмайтын. Керісінше, ішімде үлкен бостық қалатын. Мен толтырдым, толтырдым, толтырдым, бірақ ол мені әрқашан бос қалдыратын. Содан кейін мен жаңа үй, жаңа жоспармен бәрін қайтадан бастайтынмын, осы жолы — ақыры — бәрі дұрыс болады деп сенетінмін.

Менің арман-үйімде өмір мінсіз еді. Менің арман-үйімде мен бақытты едім.

Немесе мен солай ойладым.

Ол кезде менің қауіпті әдет қалыптастырып жатқанымды өзім де білмедім. Мен заттарды бақытпен теңестіре бастаған едім. Жақсы өмір тек менде бар нәрсеге байланысты деп сендім. Он бір жасымда, егер мен дұрыс заттарға қол жеткізсем, өмірім толыққанды, бақытты әрі қанағатты болады деп ойладым.

Бұл жойқын үлгі менің ересек өмірімнің көп бөлігіне әсер етті және некемді бұзуға аз қалды. Әрине, мен бұл ойлау жүйесінің қаншалықты зиян екенін әлдеқайда кеш түсіндім.

Жылдар бойы тек армандап келгеннен кейін, мен нағыз арман-үйімді жөндеп, безендіруге дайын болдым.

Ақыры сол күн келді, бірақ ол онша қуанышты жағдайда басталған жоқ. 2004 жылы біздің үйіміз «Чарли» дауылынан қатты зақымдалды. Содан кейін менің күйеуім Чак екеуміз тек жөндеу емес, үлкен қайта құру жұмыстарын жасауды ұйғардық. Отбасымыздың қаржылық тірегі — Чак — бәрін қолма-қол ақшаға жасауды талап етті. Сақтандыру ақшасына шатыр мен терезелерді жөндеп болған соң, үйдің ішін жөндеуге ақша жинай бастадық.

Мен шыдамсыздықпен күтіп жүріп, идеялар жинадым. Тағы да журналдар мен каталогтарды ақтарып, маған ұнаған, онсыз өмір сүре алмаймын деп ойлаған, мені бақытты ететін заттардың суреттерін қиып алдым.

Кішкентай кезімдегідей, менің ересек арман-үйімде өмір мінсіз болуы керек еді.

Ақыры көптен күткен жөндеу жұмыстары басталды. Жаңа бояулар, жаңа қабырғалар, жеке кітапханам, арнайы жасалған шкафтар, гранит бетшелер, қатты ағаштан және табиғи тастан жасалған едендер, керемет перделер, кілемдер, жиһаздар мен аксессуарлар пайда болды. Бірақ бір күні жұмыс аяқталып, біз жинаған ақша толығымен таусылды.

Бірақ мен тоқтай алмадым.

Балалық шағымдағы ойын сияқты, ішімдегі қанағаттанбау сезіміне төзу мүмкін емес еді. Біз өзім армандаған мінсіз үйді жасау үшін сонша уақыт пен ақша жұмсадық, бірақ өмірім әлі де мінсіз емес еді. Мен әлі де бостықты сезіндім. Тағы да көбірек нәрсені қаладым.

Сонымен не істедім? Мен сауда жасауды жалғастырдым. Ішім пысып, мазасызданғанда, мен тағы да Target немесе Pottery Barn дүкендеріне сол бостықты толтыратын бірдеңе іздеп баратынмын. Мен қайта-қайта түрлі ұсақ-түйектерге ғашық болатынмын: ашық түсті жастық, жылтыр сурет жақтауы немесе жаңа үлгідегі еден жуғыш.

Шындығында, мен әрқашан көп сауда жасайтынмын, бірақ бұл жолы басқаша еді. Затты арбаға салғанда жүрегім қатты соғып, адреналин тасып, «міне, осы! » деп ойлайтынмын. Осы зат менің өмірімді өзгертеді, мені бақытқа бөлейді және ақыры қанағат сыйлайды деп сенетінмін.

Бірақ үйге кіріп, қолдағы пакеттерді көргенде, адреналин қорқыныш пен өкінішке ауысатын. Күйеуім Чактың жүзіндегі ашу, көңіл қалу мен қорқыныш араласқан сезімді көретінмін. «Тоқтатшы! » деп айқайлайтын ол. «Жетер енді! Бізге бұл керек емес. Бұлай жалғастыра алмайсың! »

Мен оның сөзінің жаны бар екенін іштей білсем де, мойындағым келмеді. Оған менің тек «толық» болғым келетінін түсіндіре алмадым. Содан кейін мен үйімізді заттармен толтыра бердім. Әрине, ұрыс-керіс ушыға түсті, ақыры бір күні екеуміз де бұдан әрі шыдай алмайтынымызды түсіндік. Бірдеңені өзгерту керек болды.

«Көбірек зат бізді бақытты етеді» деген ой тек маған ғана тән емес еді. Керісінше, бұл хабарлама біздің тұтынушылық қоғамымызда әр қадам сайын айтылады. Әрбір теледидар жарнамасында, билбордта немесе журналда бізді азғыратын сыбыс бар:

Біз айналамыздағылардың өз өмірін қазіргі бізде бар нәрседен де көп, әдемірек, жақсырақ заттармен толтырып жатқанын көріп, сыбыстарға құлақ түреміз. Біз үлкенірек үйлерді, жақсырақ көліктерді, жаңа телефондарды, көбірек аксессуарлар мен киімдерді, аяқ киімдер мен ойыншықтарды, гаджеттерді және «Жайлы өмірге» жетелейді деп шешкен кез келген нәрсені қалаймыз.

Бірақ ол ешқашан олай болмайды. Бұл сыбыстар — өтірік. Жақынырақ келіңіздер, достар, өйткені менің сіздерге айтарым бар: «Жайлы өмір» біз ойлағандай емес.

Шын мәнінде, заттардың өзі жаман емес. Бәрімізге тұратын жер, киетін киім және ішетін тамақ керек. Меніңше, үйіміз бен киіміміздің әдемі болғанын, біздің болмысымыз бен стилімізді көрсеткенін қалауымыз — қалыпты, тіпті табиғи нәрсе. Ақша мен мүлік өздігінен зиянды немесе жойқын емес. Дегенмен, олардың соңынан қуу сондай болуы мүмкін.

1 Тімотеге 6:9–10 аяттарында Пауыл былай деп жазады: «Ал байығысы келетіндер сынаққа түсіп, тұзаққа ілінеді және адамдарды бақытсыздық пен күйреуге ұшырататын көптеген ақылсыз да зиянды құмарлықтарға бой алдырады. Өйткені ақшақұмарлық — бүкіл жамандықтың тамыры. Осыған құмартқан кейбіреулер сенімнен тайып, өздерін көптеген азаптарға душар етті» (астын сызған мен).

Яғни, бұрынғыдай көп жұмсауды тоқтатуым керек болды.

Содан кейін мен бюджетімді одан әрі үнемдеудің жолдарын іздей бастадым: арзандатылған тауарлар сөрелерін шарлап, күніне бірнеше рет <span data-term="true">Amazon lightning deals</span> (Амазон сайтындағы қысқа уақыттық үлкен жеңілдіктер) мүмкіндіктерін пайдаландым.

Купондарды қолдануға, ақша үнемдеуге және тиімді ұсыныстарды табуға деген жаңа құштарлығымды мен «Living Well Spending Less» («Жақсы өмір сүріп, аз жұмсау») деп аталатын блогқа бағыттадым. Блогымның алғашқы ұраны «Бюджетті сақтай отырып, стиль мен сән-салтанатты табу шытырманы» болды, ал кіріспенің бірінші жолы: «Маған әдемі заттар ұнайды. Күйеуім олардың бағасын жек көреді», — деп басталды.

Менің мақсатым қарапайым еді — барлық қалаған затымды сатып алу үшін бюджетімді үнемдеу. Ешқандай жоғары асыл мақсат болған жоқ. Керісінше, мен үшін бұл жай ғана математика болды: тамаққа неғұрлым аз жұмсасам, аяқ киімге (және басқаның бәріне) соғұрлым көп жұмсай алар едім. Менің әлі де алғым келетін нәрселерім көп еді, мені үйге алып кетуімді күтіп тұрған әдемі заттар өте көп болатын. Мен көбірек арзан тауарлар іздей бастадым және азық-түлік, киім-кешек пен басқа да үй бұйымдары бойынша керемет жеңілдіктер табудың маманы болдым, бірақ мен әлі де сауда жасап, әлі де сатып алып, сол іштегі бостықты толтыруға тырысып жүрдім.

Қаржылық тұрғыдан алғанда, қатаң белгіленген ақшаға үйрену отбасылық бюджетке үлкен айырмашылық әкелді. Кем дегенде, мен енді шығындарыммен бізді қарызға батырып жатқан жоқ едім. Бірақ мен бізді бізге мүлдем қажет емес заттардың астында қалдырып жатырмын.

Ақыр соңында, ақша үнемдеу туралы жазуды жалғастырып, жақсы үй шаруасындағы әйел болуға тырысқан сайын, үйге тасып жатқан осы заттардың бәрі маған ауыр тие бастады. Үлкен жеңілдіктер мен «тиімді мәмілелерге» қарамастан, мен өзіме керек емес, тіпті ұнамайтын заттардың арасында тұншығып қалдым. Десе де, оларды қалауды қалай тоқтату керектігін де білмедім.

Мен өзім және отбасым үшін мүлдем басқаша өмірді аңсай бастадым — бұл өмір бізде бар заттармен емес, біздің кім екенімізбен айқындалатын өмір еді. Осылайша мен «Жайлы өмірге» жаңа саяхат бастадым.

Шығындарыңызды бақылау, аз тұтыну, бюджетті ұстану және болашаққа ақша жинау дисциплинасын қалыптастыру — бұл сіздің өміріңіздің басқа салаларына да міндетті түрде әсер ететін әдет. Сол сияқты, егер қаржыңыз ретсіз болса, сіз шын мәнінде өнімді, қанағаттанарлық және қуанышты өмір сүре алмайсыз. Жайлы өмір мен қаржылық тұрақтылық әрдайым қатар жүреді.

Біздің тап-тар ақшамен күнелтіп жүргеніміз немесе не істерімізді білмейтіндей көп ақшамыздың болғаны маңызды емес, дегенмен көбіміз осы екі ортадамыз. Жайлы өмірді табу — бұл тек аз жұмсауды үйрену ғана емес, шын мәнінде жүрегіміздің қалауын өзгерту, басымдықтарымызды осы дүниедегі бәрінің жақсысын қалаудан басқаша қазына жинауға ауыстыру.

Пауылдың мына сөздерін есіңізге түсіріңіз: «Ал байығысы келетіндер сынаққа түсіп, тұзаққа ілінеді және адамдарды бақытсыздық пен күйреуге ұшырататын көптеген ақылсыз да зиянды құмарлықтарға бой алдырады. Өйткені ақшақұмарлық — бүкіл жамандықтың тамыры. Осыған құмартқан кейбіреулер сенімнен тайып, өздерін көптеген азаптарға душар етті».

Бірақ бұл тарауда тағы бір нәрсе бар. Онда басқа жолмен жүруге шақыру бар:

Олай емес.

Мүмкін, кейбір адамдарда — бәлкім, сізде де — солай болған шығар, бірақ мен үшін бұл баяу және жиі ауыр болатын процесс болды. Бүкіл әлем маған «жұмсай бер» деп айқайлап жатқанда, өмір бойғы тұтыну әдетін өзгерту қажырлы еңбекті, терең ішкі ізденісті және өте көп дұғаны қажет ететінін түсіндім. Мен Құдайдан жүрегімді өзгертуін, мені Өзі қалаған жаққа бағыттауын және осы дүниенің заттарына деген құмарлығымды алып тастауын үнемі жалынып сұрадым. Мен әлі де солай дұға етіп жүрмін.

Мен бұл дұғаны бастағанда, менің «асыл емес» мақсаттарымның арасында эконом-класстың орнына бірінші класпен немесе жеке ұшақпен ұшуға жететін ақша табу болды. Мен күнделікті ұнатпайтын ұсақ-түйек жұмыстарды істейтін толық уақытты жеке көмекшінің болғанын қаладым. Менің гардеробым дизайнерлік көйлектер мен оларға сәйкес аксессуарларға толы болғанын армандадым. Мен үлкен үйді, оны безендіретін дизайнерді және үй тазалайтын қызметшіні аңсадым. Мен теледидардан көретін атақты адамдардың өмірін қаладым. Бай болғым келді. Біреу болғым келді. Жетістікке жеткім келді.

Ақырында, жүрегімдегі терең қанағатсыздық маған қате нәрселердің соңынан еріп жүргенімді айтты. Менде бәрі көп болса да, өзімді бос сезінетінмін. Мен толықтықты аңсадым. Бірақ заттарды жинау мені толтырмады. Ол мені құлазытып кетті. Сондықтан мен дұға ете бастадым.

Марқа 11:24-те Иса Өз шәкірттеріне: «Сондықтан сендерге айтарым: дұға етіп сұрағандарымның бәрін алдық деп сеніңдер, сонда ол сендердікі болады», — деді. Філіпіліктерге 4:6–7-де Пауыл былай деп жазады: «Ешнәрсені уайымдамаңдар, барлық жағдайда дұға мен өтініш арқылы өз тілектеріңді Құдайға алғыспен білдіріңдер. Сонда Құдайдың әрбір ақыл-ойдан жоғары тұратын тыныштығы Мәсіх Иса арқылы жүректерің мен саналарыңды сақтайды».

Киелі кітап бұл туралы өте анық айтады: егер біз Құдайдан жүрегімізді өзгертуін сұрасақ, Құдай жауап береді. Жүрегіміз өзгереді. Римдіктерге 12:2-де: «Осы дүниенің қалыбына енбеңдер, қайта саналарыңның жаңаруы арқылы өзгеріңдер. Сонда Құдайдың игі, ұнамды және кемелді еркі не екенін танып-білесіңдер», — деп жазылған.

Осы көпжылдық саяхатым барысында, бұл менің күнделікті дұғама айналған сайын, менің басымдықтарым мен өмірлік мақсаттарым баяу өзгере бастады. Енді мен басқа түрдегі байлықты аңсаймын — бұл тек Мәсіхтегі толықтықтан келетін байлық.

Уақыт өте келе мен блогымның ескі ұраны — «Бюджетті сақтай отырып, стиль мен сән-салтанатты табу шытырманы» — енді менің ізденісіме сәйкес келмейтінін түсіндім. Бұл менің талғамымнан немесе анда-санда өзімді еркелетуден бас тартқаным емес — шыны керек, кімге ол ұнамайды? Бірақ өмірдің әдемі заттарға толы болуы ендігі түпкі мақсат емес.

Керісінше, мен 1 Тімотеге кітабында өте көркем сипатталған сол Жайлы өмірді тапқым келеді. Мен әділдікке, құдайшылдыққа, сенімге, сүйіспеншілікке, төзімділік пен биязылыққа ұмтылғым келеді. Мен сенімнің игі күресін жүргізгім келеді. Мен өзім шақырылған мәңгілік өмірден мықтап ұстағым келеді. Мен тәкаппар болғым келмейді және үмітімді сенімсіз байлыққа артқым келмейді, керісінше, бәрін бізге рақаттану үшін молынан беретін Құдайға сенгім келеді. Мен жақсылық жасағым келеді, игі істерге бай болғым келеді, жомарт әрі бөлісуге дайын болғым келеді. Осылайша мен нағыз өмірге қол жеткізу үшін келешекке мықты негіз — өзіме қазына жинаймын.

Мен үшін Жайлы өмір дегеніміз мынау: сенімге, отбасыға, достарға және шығармашылыққа бай өмір. Бұл — Құдай ұсынатын байлыққа толы өмір; бұл жерде емес, көкте қазына жинаумен өткен өмір. Бұл жалқаулық пен ашкөздік емес, керісінше — тәртіп, қажырлы еңбек және өзіне есеп беру. Бұл әрқашан оңай немесе жайлы болмауы мүмкін, бірақ ол әрдайым берекеге толы және Мәсіхте толық қауіпсіз.

Міне, мен осылай өмір сүргім келеді. Маған қосыласыз ба?

Қоғамның байлыққа, жетістікке және мүлікке деген басымдығы сізге қалай әсер етеді деп ойлайсыз? Сіз өзіңізді жиі жақсырақ және әдемірек заттарды аңсаған күйде табасыз ба? Сіздің өмірлік мақсаттарыңыз бен ұмтылыстарыңыз қоғамның табыс туралы анықтамасына негізделген бе?

Жүрегіңіздің тереңіндегі қалауларыңыз бен ниеттеріңізде жасау керек өзгерістерді анықтаңыз. Оларды жазып алыңыз және күн сайын өзгеріс үшін дұға етуге уақыт бөліңіз. Құдай жүрегіңізді өзгертеді; сізге тек сұрау керек.

Бірақ...

Мен жалғыз емеспін деп ойлаймын. Бұл — бәріміз қарсы шығып, белсенді түрде күресуіміз керек өтіріктер. Өтірікті жеңу — бұл саналы шешім, ол күнделікті күш-жігерді, табандылықты және мейірімділікті қажет етеді. Бұл — біз әдейі жеңіп шығуымыз керек шайқас; біз қанағатты таңдауымыз керек.

Айту оңай, істеу қиын.

Кейде әлем бізге бақытты немесе табысты болу үшін әлі де бірдеңе жетіспейтінін айтуға астыртын келісіп алған бір үлкен жарнама сияқты көрінетінін мойындауым керек. Теледидар, кітаптар, онлайн медиа, журналдар, билбордтар, тіпті достарымыз бен отбасымыздан келетін хабарламалардың арасында көбірек иелену, көбірек істеу немесе артық болу туралы қысымнан қашып құтылу іс жүзінде мүмкін емес. Бұл хабарламалардың көпшілігі өмірімізді заттармен толтыруды көздейді, «дүние-мүлік бізді бақытты етеді» деген идеяны насихаттайды. Кейде бұл жай ғана «сен бұдан да жақсырақ болуың керек» дейтін мотивациялық хабарлама болуы мүмкін. Қалай болғанда да, бізде бар нәрсенің және біздің кім екеніміздің жеткілікті екендігі туралы идея сирек насихатталады. Қанағат жай ғана сатылмайды.

Сонымен, өмір бізге тек жеткіліксіздік сезімін сыйлап жатқандай көрінгенде, қалай қанағатты таңдаймыз? Бізге не жетіспейтіні соншалықты анық көрініп тұрғанда, бар нәрседен қалай толықтық табамыз? Бізде жоқ нәрсеге деген құштарлық соншалықты тойымсыз болғанда, қалай қанағаттануды таңдай аламыз?

Егер біз бір қадам алға басып, өзімізге мына сұрақты қойсақ не болады:

Мен сізді білмеймін, бірақ достарым мен отбасымның мені аяқ киім коллекцияммен, немесе тамаша безендірілген үйіммен, тіпті мен ұйымдастырған керемет кештермен немесе пісірген дәмді тағамдарыммен есте сақтағанын қаламас едім. Олардың менің өміріме қарап: «Ол тек өзін ойлайтын еді» немесе «Басқаларға көмектесу үшін ештеңе істеген жоқ» немесе «Оның өзіне қажеті жоқ қаншама дүниесі болды десеңші» деп ойлағанын әсте қаламаймын.

«Сонымен, Құдайдың таңдалған, қасиетті және сүйікті адамдары ретінде, жанашырлықты, мейірімділікті, кішіпейілділікті, биязылықты және төзімділікті киіңдер. Бір-біріңе төзімді болыңдар және егер біреуіңе біреу ренжісе, бір-біріңді кешіріңдер. Жаратқан Ие сендерді кешіргендей, сендер де кешіріңдер. Осы ізгіліктердің бәрінен бұрын, оларды керемет бірлікте байланыстыратын махаббатты қойыңдар». ҚОЛОСТЫҚТАРҒА 3:12–14

«Соңында, бауырлар, не нәрсе шынайы, не нәрсе ізгі, не нәрсе әділ, не нәрсе таза, не нәрсе сүйкімді, не нәрсе мақтауға лайық болса — егер қандай да бір артықшылық немесе мақтауға тұрарлық нәрсе болса — солар туралы ойлаңдар». ФІЛІПІЛІКТЕРГЕ 4:8

«Махаббат шынайы болуы керек. Жамандықтан жиреніп, жақсылыққа жабысыңдар. Бір-біріңе сүйіспеншілікпен беріліңдер. Бір-біріңді өзіңнен жоғары құрметтеңдер». РИМДІКТЕРГЕ 12:9–10

Мұнда қайталанатын тақырыптарды байқадыңыз ба? Біз анық түрде махаббат, қуаныш және тыныштыққа толы өмір сүруге шақырылғанбыз. Мейірімділік пен төзімділікті, биязылық пен өзін-өзі ұстауды үйренуге. Жанашырлық пен кішіпейілділікпен қызмет етуге. Мұнда бәрінің ең жақсысына ие болу, немесе барынша көп нәрсені тартып алу, тіпті мінсіз дене бітіміне ие болу немесе ең қымбат киімдерді кию туралы ештеңе айтылмаған.

Айналамызда көрген нәрселерді қалау тұзағына түсу өте оңай. Шын мәнінде, Pinterest желісін бірнеше минут қарап шығу бізде жоқ нәрсенің қаншалықты көп екенін көрсетеді. Көрінбейтін, ұстай алмайтын немесе сезілмейтін рухани құндылықтарды шын жүректен қалау үшін нағыз күш-жігер қажет. Бірақ біз өмірімізге қазіргі қалауларымыз тұрғысынан емес, мәңгілік тұрғысынан қарай бастағанда — тіпті бірнеше минутқа болса да — дизайнерлік гардероб, үлкен үй немесе әдемі асүй кенеттен онша маңызды емес болып көрінеді.

<span data-term="true">Жасыл көзді құбыжық</span> — (ағылшын тіліндегі қызғаныш пен көреалмаушылықты білдіретін идиома).

Әрине, басымдықтарды белгілеу — бұл тек бірінші қадам. Адам болған соң, біз неге ұмтылу керектігін білсек те, күнделікті өмірдің азғыруларына еріп кете береміз. Бізде қанша нәрсе болса да, басқа біреудің не істеп, кім болып немесе неге ие болып жатқанын көріп, кенеттен соны өзімізге қалау оңай. Сол жасыл көзді құбыжық бәріміздің ішімізде өмір сүреді.

Жазушы ретінде мен үнемі өзімді осы саладағы басқалармен салыстыруға итермеленемін. Басқа автордың табысты болып жатқанын көргенде: «Олар неге менен әлдеқайда жақсы? » деп ойлаймын. Ойландыратын немесе терең мағыналы мақаланы оқығанда: «Мен неге мұны ойлап таппадым? » деп таңғаламын. Бірақ мен мұнымен тоқтамаймын. Мен істеп жатқан барлық нәрсемнен күмәндана бастаймын, өз жолымды, өз мазмұнымды, өз құндылығымды қайта саралаймын. Кенеттен жазғандарымның бәрі қоқыс сияқты көрінеді және бәрін тастап кеткім келеді.

Сіздің салыстыруға деген азғыруыңыз менікінен басқаша болуы мүмкін, бірақ ол сізді де мен сияқты жеткіліксіздік сезімінде қалдыруы әбден мүмкін. Бәлкім, бұл сіздің Киелі кітапты зерттеу тобыңыздағы басқа әйелдер шығар. Олар бәріне үлгеріп жүргендей көрінеді. Олар әрқашан кітапты кесте бойынша толық оқып, ойландыратын сұрақтар мен терең түсініктердің тізімін дайындап келеді. Ал сіз, керісінше, тек бірінші екі-үш тарауды оқуға ғана уақыт тауып, тақырыпты шамалы болса де түсіну үшін Amazon. com сайтындағы егжей-тегжейлі пікірлерге сүйенесіз. Кештің көп бөлігін ешкім сізден пікір сұрамаса екен деп дұға етумен өткізесіз және ай сайын неге өз-өзіңізді жинай алмайтыныңызға таңғаласыз.

Немесе үлкен әпкеңіздің ертегідей өміріне қызғанышпен қарайтын шығарсыз. Ол бұрын өте қарапайым, жақсы адам еді, ал қазір екеуіңіз кофе ішуге кездескен сайын, ол күйеуінің серіктес болғанын, Нью-Йоркке күтпеген сапарын, жаңа Audi көлігін немесе саусағындағы 2 караттық жарқыраған гауһар тасын айтып мақтанады. Ол күтуші табудың қиындығы мен гольф-клубтағы соңғы оқиғалар туралы тоқтаусыз сөйлегенде, сіз көзіңізді айналдырмауға тырысасыз және бар күш-жігеріңізді салып: «Бұл нағыз проблемалар емес! » деп айқайламауға тырысасыз. Дегенмен, оның иелігіндегі дүниенің кішкене бөлігі болса да өзіңізде болғанын қалайсыз.

Мүмкін, достарыңыздың арасындағы басқа аналар сізді өзіңізді төмен санауға мәжбүр ететін шығар. Біреуінің төзімділігі әулие сияқты және ешқашан ешкім туралы жаман сөз айтпайды. Ол еденде отырып балаларымен Лего ойнағанда, бұл әлемдегі ең қызықты нәрсе сияқты жүзі бал-бұл жанады. Сіз оның осы құлшынысының бір шетін болса да иеленгіңіз келеді. Тағы біреуі күн сайын таңертең бес миль жүгіреді, тек салаттар жейді және мінсіз дене бітімі бар. Оның сәнді киімдері ұзын аяқтары мен шымыр бұлшықеттерін айқындап тұрады. Сіз де солай көріну үшін уақытыңыз немесе қуатыңыз болса екен деп армандайсыз. Тағы біреуі мансап жолында тез өсіп жатыр, осы жылы үшінші рет қызметі жоғарылады. Ол өз жұмысына өте риза және қуанышты көрінеді, әр сөйлескен сайын сіз де өзіңіз шынымен жақсы көретін мансапты аңсайсыз.

Есте сақтайтын маңызды нәрсе — басқа адамның табысы немесе таланты біздің құндылығымызды жоққа шығармайды. Сол сияқты, басқа адамның байлығы біздің өмірімізді кемітпейді. Римдіктерге 12:6-да: «Бізге берілген рақым бойынша әртүрлі дарындылықтарымыз бар», — делінген. Екі адам ешқашан бірдей жолмен жүрмейді және егер біздің ішіміз бос болса, басқа біреудің иелігіндегі ештеңе бізді толтыра алмайды. Біздің жалғыз міндетіміз — өз жолымыздан көз жазбай, оны барынша жақсы жүріп өту.

Қанағатсыздық бізге өте тез, тіпті біз оны байқамай тұрып-ақ ұрланып келуі мүмкін. Бір нәрсе біз қалағандай болмай қалса, кенеттен бүкіл әлемнің басқаша болғанын қалаймыз. Мен мұны әсіресе балаларымнан көремін: олар бір минут бұрын толық қанағаттанып отырып, келесі минутта жаңа бірдеңе сұрап жалына бастайды. Оларға да, маған да өміріміздегі игіліктер мен риза болатын нәрселер туралы күнделікті сөйлесу көмектесетінін түсіндім. Біз мұны «Ризашылық көңіл-күйі» деп атаймыз.

Өз мәселелеріміз бен өтініштерімізді Құдайға жеткізу оңай. Кейде біз дұғаға фастфуд мейрамханасы сияқты қараймыз: тезірек тапсырыс беріп, кетіп қалуға асығамыз. «Иә, Құдайым... маған бүгін аздап мейірім, игілік және екі есе төзімділік берші. О, сосын сауықтыруды да қоса салсаң жақсы болар еді».

Біз Құдайдың біздің және басқалардың өмірінде істеген істері үшін алғыс айтуды ұмытып кетеміз — немесе мен ұмытамын. Бізге берілген нақты игіліктерді саналы түрде тізіп шығуға уақыт бөлу көзқарасымызды өзгертпей қоймайды. Үнемі ризашылық білдіру — сол жасыл көзді хайуанды қуып жіберудің ең жылдам жолы.

Әрине, егер сіз қанағатсыздық сезімімен шынымен күресіп жүрсеңіз, өзіңізді онша бақытты сезінбеуіңіз мүмкін. Неден бастарыңызды білмеуіңіз де мүмкін.

Әрине, ол ризашылық пен қуаныш жиі өтпелі болады және олардың орнын өзіне деген күмән тез басады. Бір сәтте бәрі жақсы, ал келесі сәтте сенімсіздік билейді. Шынымды айтсам, жеткіліксіздік ортасында қанағатты таңдау үшін күрес ешқашан тоқтамайды деп ойлаймын. Бір минутта бәрі тамаша болса, келесі минутта біз бәрінен де ақылдырақ, жақсырақ немесе табыстырақ болып көрінетін орға түсіп қалғандай сезінеміз.

Жақында мен бір конференцияға бардым, онда ешкімді алдын ала танымайтынымды білетінмін. Мен мұндай әлеуметтік орталардан іштей қатты қорқамын, өйткені олар менің «өзімді көрсетуімді», ашық және мейірімді болуымды талап етеді, ал іс жүзінде мен қонақүйдегі бөлмеме тығылып қалғым келеді. Бәрі онша жақсы басталған жоқ. Бірінші күн өткен сайын мен өзімді залдағы басқа табысты адамдармен салыстыра бастадым және өзіме деген күмәннен құм болып шашылып кетпеу үшін бар күшімді салдым.

Ақырында, күннің соңына қарай залда бір танысымның досын байқадым, оны жеке танымасам да, сырттай білетінмін. Ол менің осы «бәрі менен жақсырақ» адамдардың арасындағы жақтасым болар деп ойладым. Ол сөйлесіп жатқандықтан, мен үстелімде кем дегенде он бес минут отырып, амандасуға батылымды жинауға тырыстым. Ақырында, терең тыныс алып, залды кесіп өтіп, өзімді мүдіріп, ыңғайсыз және қиналып таныстырдым.

Ол мені құшақ жая қарсы алған жоқ. Мен қазір өз сенімсіздігім жағдайды қате қабылдауыма әсер еткенін түсінсем де, сол сәтте тек қана қабылданбаудың ауырлығын және менімен араласқысы келмейтін қызбен дос болуға тырысқандағы қорлықты сезіндім. Ол жерден тезірек қашып шықтым және бөлмеме жеткенде төсекке құлап, жылап ұйықтап қалдым.

Егер кішкене болса да мүмкіндік болғанда, мен келесі рейспен үйге ұшып кетер едім, бірақ амал не, мен сонда қалуға мәжбүр болдым. Келесі күні таңертең менің досым Эди жағдайымды білу үшін хабарласты, ол менің бұл сапарға қаншалықты уайымдағанымды білетін. «Қалай болып жатыр, жаным? » — деп сұрады ол ақырын. «Бірдеңе үйреніп жатырсың ба? » Тағы да жылап жібермеуге тырысып, мен оған конференцияға келу үлкен қателік болғанын айттым. «Мен нағыз оңбағанмын», — дедім. «Мен мұнда не істеп жүрмін? Мен бұған лайық емеспін».

Ол менің жағдайымды түсінсе де, өзіме жаным ашып, мұңайып отыруыма жол бермеді. Оның орнына ол маған бүкіл жағдайға мүлдем қате қарап отырғанымды айтты. «Сен тек өзіңді ойлап отырсың, — деді ол, — ал сен басқаларға не ұсына алатыныңа қарауың керек». Содан кейін ол конференцияда менен әлдеқайда табысты адамдар болса да, дәл мен сияқты өзін сенімсіз сезінетін адамдар да көп екенін айтты. «Өзіңді қаншалықты ыңғайсыз сезінетінің туралы уайымдама, — деді ол. — Оның орнына бүгін біреуге жақсылық жасай алатын адамды тап».

Оның сөзінің дұрыс екенін білдім, сондықтан «үлкен қыздың» рөліне еніп, конференцияға қайтып келдім және басқа біреуге көмектесудің жолын іздедім. Сөйтсем, басқаларға бағыт-бағдар беру және қолдау көрсету мүмкіндіктері жан-жағымда толып тұр екен. Мен мұндай жағдайларда сенімсіздігіміздің бізді жеңуіне жол беру қаншалықты оңай екенін тағы да түсіндім. Әлсіздік сезінгендіктен, біз өз күмәніміз бен қорқынышымызға назар аударып, басқалардың бізге қолдау көрсеткенін немесе мақтағанын күтіп, іштей тұйықталып қаламыз. Бірақ бұл — мүлдем қате тәсіл. Өз жеткіліксіздігімізге назар аудару тек отқа май құяды. Керісінше, қанағат — біз сенімсіздігімізді сыртқа шығарып, басқалардың бізге қалай қызмет ететініне емес, біздің оларға не ұсына алатынымызға назар аударуды саналы түрде таңдағанда келеді.

Кейде қанағат табу — бізді сүріндіретін нәрселерден аулақ болуды таңдау сияқты қарапайым нәрсе. Бұл бізді лайықсыз сезіндіретін немесе бізде бірдеңе жетіспейтіндей сезім тудыратын барлық нәрселерден алыс болуды білдіреді. Мен үшін бұл Target-ке (тұрмыстық тауарлар дүкені) және сауда орталықтарына бармау, сүйікті дүкендерімнен келетін электрондық хаттар мен каталогтардан бас тарту туралы саналы шешім болды. Бұл кейбір блоктарды немесе журналдарды оқымауды немесе кейбір телешоуларды (мысалы, HGTV — үй мен бақшаны жөндеу туралы арнадағы кез келген нәрсені) көрмеуді білдірді. Біраз уақыт бойы бұл тіпті достарыммен аз уақыт өткізуді де білдірді.

Қанағатты таңдаудың осы нақты аспектісі менің аз ақша жұмсау жолындағы күресімде ең көп көмектескені таңқаларлық емес. Көбірек затқа ие болу азғыруынан аулақ болу сонымен қатар көбірек зат сатып алу азғыруынан аулақ болуды білдіреді. Бұл — нағыз тиімді шешім.

Алиша екеуміз алтыншы сыныптан бері ең жақын достармыз. Оны ең ескі әрі адал достарымның бірі деп санаймын, сондықтан мен оның айналамыздағы адамдар тарапынан қалай төмен бағаланғанына куә болдым. Орта мектепте мен «үздік» оқушы деген атыммен көп еңбектенбей-ақ баға алсам, Алиша қатты оқитын. Ол әлдеқайда ыждағатты жұмыс істегенімен, «орташа» студент деп есептеліп, негізінен «С» (қанағаттанарлық) деген бағалар алатын. Ол спортпен шұғылданбады, үйірмелерге немесе драмаға қатыспады, студенттік кеңеске ешқашан сайланбады және мектеп газетіне қызығушылық танытпады. Ол ешқашан ерекшеленбейтін немесе назар аудартпайтын. Көптеген адамдар үшін ол жай ғана қарапайым, ерекшелігі жоқ, тез ұмытылатын адам еді.

Бірақ ол адамдар Алишаны мен сияқты білмейтін. Олар оның ішкі жігері мен табандылығын көрмеді. Олар оның мектепте оқып жүріп қалай жұмыс істегенін, басқалар түрлі іс-шаралармен айналысып жатқанда, колледжде және сұлулық мектебінде оқу ақысын төлеу үшін ақша жинағанын көрмеді. Олар оның өміріндегі жеке қасіреттердің — алдымен бала кезінде әкесінен, кейін жиырма жасында ағасынан айырылуы — оны армандарына жету үшін қалай жігерлендіргенін байқамады, өйткені ол өмірдің қысқа әрі қымбат екенін жақсы түсінді. Олар оның өз саласында маман болып, тек шаш қиюды ғылым емес, сән, стиль және сәтті бизнесті жүргізу туралы бәрін үйреніп, өзін қалай үнемі алға итермелегенін көрмеді. Олар тіпті жағдай нашарлаған кезде де оның сүйікті ісімен айналысуды тоқтатпағанын көрмеді.

Қазір арамыз үш мың мильден астам қашықтықта болса да, Алиша мені әлі де күн сайын шабыттандырады. Ол барлық қиындықтарға қарамастан өз арманының соңынан ерген адамның үлгісі және ол өз ісі үшін жаралған жан. Кейбір адамдардың оны «орташа» деп бағалағаны оның жанына қатты батқанына сенімдімін, бірақ ол бұл пікірдің жолына кедергі болуына жол бермеді. Ол ащы өкінішке бой алдырмай, өзінің құштарлығына еріп, не істегенді ұнататынын — не үшін жаратылғанын — түсінді және ешқашан артқа қарамады.

Мен үшін бұл — жазу. Қай деңгейде болсын, бұл әрқашан жазу болатын. Есімде болған кезден бастап жазуды жақсы көрдім және жазушы болуды армандадым, тіпті басқа — жиі қаттырақ шығатын — дауыс маған бұл ақымақ арман екенін айтса да. Мен не жазғым келетінін білмедім; тек қағазға қаламмен жазу процесі мен үшін тыныс алу сияқты маңызды екенін сездім.

Өз қолайлы аймағымызда өмір сүру тек құштарлықтарымызды ашуға және не үшін жаратылғанымызды түсінуге уақыт бөлуді ғана емес, сонымен бірге келесі қадамды жасауға дайын болуды білдіреді. Не істегіміз келетінін теориялық түрде білу жеткіліксіз; біз оны іске асыруымыз керек. Біз оны бар ынтамызбен, әр бос сәтте, өміріміз соған байланысты болғандай, жағдайға немесе уақыттың қолайлылығына қарамастан жасауымыз қажет.

Менің ойымша, көбіміз практикалық нәрселер үшін армандарымызды кейінге қалдыруға бейімбіз. Мен де солай жасадым. Біз балалар өскенде немесе жағдай реттелгенде айналысамыз деп, құштарлығымызды екінші планға ысырып қоямыз. Бәлкім, ипотека төленгеннен кейін және қаржылық тұрғыдан қауіпсіз болғанда дайын болармыз деп ойлаймыз. Өзімізді дәл қазір жасай алмайтынымызға сендіреміз, өйткені бірінші кезекте істейтін басқа да көптеген шаруалар бар.

Мұның қаншалықты қорқынышты екенін білемін, өйткені мен ол жерде болдым. Мен жазу туралы армандарымды көптеген жылдар бойы кейінге қалдырып, мүлдем басқа мансап жолын таңдадым. 2010 жылы — кездейсоқ — блог жүргізе бастағанға дейін жазуды қаншалықты жақсы көретінім есіме де түспеген еді. Осы бір кішкентай қадам ішімде әрқашан жанып тұрған отты тұтандырды. Және бұл жолы мен оны жібермедім. Мен жаза бастадым және айналамдағы ешкім түсінбесе де, күйеуім күмәнданса да, достарым сыртымнан күлсе де тоқтамадым. Бірнеше рет тастап кеткім келген кездер болды және менің жазғанымды біреу оқып, жауап бергенге дейін жылдар өтті.

Бірақ білесіз бе? Егер ешбір адам менің жазғанымды оқымаса да, мен жазуды жалғастыра берер едім. Алиша әйелдерді сұлу етіп көрсету үшін жаратылғанын білетіні сияқты, мен де осы жұмыс үшін жаратылғанымды білемін. Жазу — менің толыққанды құштарлығым. Меніңше, жақсы өмір сүрудің өзі — сол қолайлы аймақты табу, және менің өмірім толыққанды, өйткені мен өзім болуы тиіс орындамын.

Дегенмен, қолайлы аймағымыздың не екенін немесе оны қалай табуға болатынын білмейтін кездеріміз болады. Оның үстіне, өмір кезеңдеріміз өзгерген сайын армандарымыз, ұмтылыстарымыз бен мақсаттарымыз да өзгеруі мүмкін. Кейде бұрын құштарлығымызды оятқан нәрселер енді қызықтырмайтынын байқаймыз. Кейде өзгеріс жасауға өміріміздегі бақытсыздық немесе қанағаттанбаушылық сезімі итермелейді. Кейде басқа біреудің ісіне қарап, өзіміздің не қалайтынымызды түсінеміз. Кейде қолайлы аймағымызда өмір сүрмесек те, қазіргі жағдайымызда барымызды салуға шақырылғанымызды ұғынуымыз керек.

Жай ғана көп нәрсеге ие болғың келген мен іштей өзіңе тиесілі орында екеніңді біліп, басқа нәрсе жасағың келгеннің арасында үлкен айырмашылық бар. Керемет нәрсеге деген сау ұмтылыс пен кез келген жағдайда тыныштықты таңдау арасындағы тепе-теңдікті сақтау жиі қиынға соғады. Өзіңіз жақсы көрмейтін жұмыста, қалада немесе жағдайда қалып қойғанда қолайлы аймақты қалай табуға болады? Ризашылықты таңдау мен көбірек нәрсеге ұмтылу арасындағы қайшылықты қалай шешеміз?

Ол мұны маған бірінші рет тұңғыш қызым туылғаннан кейін айтты. Күйеуім штаттың екінші жағында, үйімізден үш жарым сағаттық жердегі компанияда жұмыс істей бастады. Оның жұмыс тапқанына қуансақ та — Флоридада аэроғарыштық инженерлік жұмыс табу оңай емес еді — таңдауымызға көңіліміз толмады. Жұмысқа қатынау тым алыс болды, сондықтан Чак не апта бойы арзан мотельде тұрып, тек демалыста үйге келуі керек еді, немесе біз жалдамалы пәтер іздеуіміз қажет болды. Уэст-Палм-Бич қолжетімді тұрғын үйлерімен танымал емес, сондықтан біз өзіміз «Қорап» деп атап кеткен кішкентай бір бөлмелі пәтерді жалдадық.

Мен «Қорапты» жек көрдім.

Бізде бір ғана көлік болғандықтан, мен күніне он-он екі сағат бойы іші ауырып жылайтын нәрестемен сол пәтерде қамалып отыратынмын. Мен жалықтым, жалғызсырадым және өзімді бақытсыз сезіндім, ал әпкемнің кеңесі: «Тұрған жеріңде гүлде! » болды.

Бұл сөздердің мағынасын түсіну үшін біраз уақыт қажет болды. Мен сол «Қорапты» жақсы көріп кеттім деп айта алмаймын, бірақ біз соңында жүйкеміз сыр бере бастағанын түсіндік. Чак үш мың миль қашықтықтағы Вашингтон штатынан жаңа жұмыс тапты және біз келесі үш жылда тағы жеті рет көштік.

Қай жерде болсақ та, бәрімізде өсуге және гүлдеуге мүмкіндік бар. Өмірдің қай кезеңінде болсақ та, бізде көбірек білім алуға, дамуға және беруге мүмкіндік бар. Жұмыс істейтін жас келіншек әпкесінің ана болғанын көріп, қызғаныш сезімін сезінуі мүмкін, бірақ бұл оның да бір күні отбасын құрғысы келетінін түсінуіне көмектеседі. Екінші жағынан, балалары өскен үй шаруасындағы ана мансап жолындағы құрбысының жетістігіне қарап, мемлекеттік қызметке баруға немесе магистр дәрежесін алу үшін оқуға түсуге шабыттануы мүмкін. Біздің қолайлы аймағымыз міндетті түрде үлкен өмірлік жоспар болуы шарт емес; керісінше, кейде біз өз бағытымызды білмесек те, жай ғана қазіргі құштарлығымыздың соңынан еруіміз керек. Бұл шығармашылыққа уақыт табу, тамақ пісіруді үйрену немесе қарыздан құтылу үшін купондарды қалай пайдалануды түсіну сияқты қарапайым болуы мүмкін.

Қолайлы аймақты табу — ішіміздегі «Дәл қазіргі жеріңде барыңды сал. Үйрен. Өс. Өзіңді дамыт» дейтін кішкентай дауысқа құлақ түру дегенді білдіреді. Және жиі қолайлы аймақ өмір сүру барысында өздігінен пайда болады.

Біз жиі өз-өзімізді қатты сынаймыз, қолымыздан келмейтін нәрселерді тез байқаймыз да, жақсы жақтарымызды көрмей жатамыз. Бірақ маған сеніңіз, бәрімізге өзіндік ерекше сыйлар мен таланттар берілген. Шын мәнінде, мен бәріміздің қолымыздан өте жақсы келетін кем дегенде бірнеше нәрсе бар екеніне сенімдімін, тіпті ол дағдылар маңызды немесе пайдалы болып көрінбесе де.

Қолайлы аймақты табу көбінесе өзіңізде болса екен деп армандайтын таланттарды емес, Құдай берген қабілеттерді тауып, оларды қабылдауды үйренудің күрделі процесін қамтиды. Бұл не нәрсеге шынымен шебер екеніңізді және неден ләззат алатыныңызды түсінуге уақыт бөлуді, содан кейін сол талантты өзіңіз құштар болатын идеялармен, армандармен және мақсаттармен қалай ұштастыруға болатынын анықтауды білдіреді. Кейде қолайлы аймақты табу тіпті қате жолға түсуді және сәтсіздікке ұшырауды да білдіруі мүмкін.

2004 жылдың күзінде Сент-Луистегі Вашингтон университетінің заң мектебінде оқуды бастадым. Кампус мен елестеткендей әдемі болғанымен, заң мектебі мен ойлағандай болмай шықты. Оқу өте іш пыстырарлық, тым егжей-тегжейлі және қатал бәсекеге толы еді. Мен заң мектебіне барғанша өзімді өте амбициялымын деп ойлайтынмын, бірақ менің мақсатым айналамдағы адамдармен салыстырғанда ештеңе болмай қалды. Достар, заңгерлердің бір-бірінің тамағынан алуға дайын болатын беделінің себебі бар екен!

Оқудың бірінші жылының ортасына келгенде өзімді өте бақытсыз сезіндім. Таңертең төсектен тұру және өзімді қызықсыз, іш пыстырарлық сабақтарда отыруға мәжбүрлеу үшін маған орасан зор күш қажет болды. Көптен бері армандаған мақсатымның осыншалықты нашар және мен ойлағаннан мүлдем басқаша болғанына сене алмадым. Өзімді тығырыққа тірелгендей сезіндім.

Бір жексенбі күні түстен кейін Чак екеуміз үйіміздің жанындағы саябақта серуендеп жүрдік. Мен оқуды қалай жек көретінімді, өзімді бақытсыз сезінетінімді, басқа студенттерге шыдай алмайтынымды және күні бойы сабақта отырудың қаншалықты ауыр екенін айтып шағымдандым. Ол үндемей тыңдап жүрді. Кенеттен ол тоқтай қалды. Иығымнан ұстап, өзіне қаратты да, көзіме тіке қарап: «Сен мұны аяқтауға міндетті емес екеніңді білесің ғой, солай ма? Тастап кетудің еш айыбы жоқ», — деді.

Өйткені, егер мен оқуды тастасам, кім болар едім? Менің бар білетінім осы жоспар ғана еді.

Бірақ ол маған бәрі жақсы болатынын айтып тұрды. Оның «жеңілуге» берген рұқсаты маған келесі күні таңертең студенттер ісі жөніндегі деканның кеңсесіне барып, кететінімді айтуға жетерлік батылдық берді. Оның айтқан бір сөзін ешқашан ұмытпаймын. Ол: «Әдетте мен студентті мұндай қадамнан бас тартқызуға тырысатын едім, бірақ осы семестрде сенің алғаш рет шын жүректен бақытты болып тұрғаныңды көріп тұрмын. Сен дұрыс жасап жатырсың», — деді.

Бұл қымбат болса да, өте құнды сабақ болды және мен оны ешқашан ұмытпадым.

Өз армандарыңыз бен құмарлықтарыңыз туралы ойлануға уақыт бөліңіз. Ең көп не істегенді ұнатасыз? Таңертең төсектен тез тұруға немесе жұмыстан үйге асығуға не мәжбүрлейді? Егер дәл қазір тек бір ғана іспен айналысу мүмкіндігі болса, ол не болар еді? Бұрыннан істегіңіз келіп, бірақ батылыңыз бармай жүрген нәрсе бар ма?

Содан кейін ішкі дауысыңызға («қасиетті ризасыздыққа») құлақ түріңіз. Өміріңізде бір нәрсе дұрыс емес сияқты сезіле ме? Бұрыс жолда келе жатқандай сезім бар ма? Өзгеріс жасау үшін не қажет?

Ішіңіздегі сол ұшқынды тұтатып, сәтсіздікке ұшырау қаупі болса да, екі аяқпен бірдей секіріп көруге өзіңізге рұқсат беріңіз.

Содан кейін мен блог жазу мен жазушылық мансабымды толықтай жалғастыруым үшін күйеуім жұмысынан шығып, үйдегі әке болуға бел буды. Кенеттен менің қатаң реттелген күн тәртібім асты-үстіне түсті. Оның үйде болуы — біздің көптеген жылдар бойғы мақсатымыз еді. Мен дайынмын деп ойладым.

Бірақ мен мүлдем дайын болмаппын.

Чактың үнемі үйде болуы мен ойлағаннан әлдеқайда қиын болып шықты. Бірнеше ай бойы өзімді жайсыз сезіндім. Мен ерте оянуға тырыссам, ол да оянатын. Жұмыс істеуге отырсам, бірден көңілім бөлінетін. Кейде бұл айналамдағы шу болса, кейде электрондық пошта немесе әлеуметтік желілердегі жаңалықтар болатын. Мен ноутбукке немесе телефонға тым көп уақыт жұмсай бастадым, бірақ ештеңе бітірмедім. Күйеуім де ренжи бастады: «Сен үнемі компьютерде отырасың, бірақ бізбен бірге емессің. Сенің араласқаныңды қалаймыз», — дейтін.

Іштей оның сөзінің жаны бар екенін түсіндім. Өмірімнің тепе-теңдігі бұзылды. Менде нақты бағыт пен зейін болмады, нәтижесінде маңызды емес нәрселерге уақыт жоғалтып, маңызды істерге уақыт таба алмадым. Бірдеңені өзгерту керек еді.

Мүмкін сіз де қазір осылай сезініп жүрген шығарсыз.

Осы бір ауыр кезеңде терапевім маған ұзақ мерзімді мақсаттар жазуды ұсынды. «Бес немесе он жылдан кейінгі өміріңді елестетіп көрші», — деді ол. «Қайда тұрасың? Қандайсың? Достарың кім? Немен айналысасың? Демалыста қайда барасың? Үйленгенсің бе? Балаларың бар ма? »

Басында мен қарсылық таныттым: «Бұл ақымақтық, он жылдан кейін мен тірі болмайтын шығармын», — дедім. Бірақ ол: «Жай ғана байқап көрші, өзіңе де қызық болуы мүмкін», — деп көндірді. Бір қызығы, қазіргі бақытсыздығымнан құтылатыныма сенбесем де, он жылдан кейінгі идеалды өмірді елестету қиын болмады. Он жыл — ұзақ уақыт, бәрі өзгеруі мүмкін. Тіпті мен сияқты сәтсіз адам да бәрін түзеп алуы мүмкін еді.

Мен «10 жылдан кейінгі өмірімнің қандай болғанын қалаймын» деген тізім жасадым. Онда өмірлік жарымды табу мен жақсы көретін мамандықпен айналысу сияқты маңызды нәрселерден бастап, шашымды өсіру және бақша өсіруді үйрену сияқты ұсақ-түйектер де болды.

Бұл тізім депрессиямен күресте бірден жеңіске жеткізді деп айта алмаймын. Бірақ сол сәтте үміт ұшқыны пайда болды. Мен ұзын, қараңғы туннельдің соңындағы кішкене жарықты көре алдым. Бұл көрініске жету үшін алғашқы қадам жасауға болатынын түсіндім.

Хольц бес санат бойынша 107 мақсат жазды. Оның ішінде «Нотр-Дам футбол командасының жаттықтырушысы болу», «АҚШ президентімен кездесу», «Авиатасушы кемеге қону» сияқты басқаларға күлкілі көрінетін асқақ армандар болды.

Оларды іс жүзінде қағазға жазудан бөлек (бұл туралы бұған дейін айтқан болатынбыз), тиімді және нақты мақсат қоюға келгенде мен пайдалы деп тапқан бірнеше практикалық кеңестер мыналар:

«Бұл сенің қайда барғың келетініне көп байланысты», — деді Мысық.

«Маған қайда екені бәрібір... » — деді Алиса.

«Онда қай жолмен жүретінің де маңызды емес», — деді Мысық.

«... тек бір жерге жетсем болды», — деп түсіндірді Алиса.

«О, сен міндетті түрде жетесің, — деді Мысық, — егер ұзақ жүрсең болғаны».

Ұзақ мерзімді мақсаттарды кішігірім қадамдарға және айлық, апталық, күнделікті мақсаттарға бөлу де дұрыс бағытта қалуға көмектеседі, өйткені бұл сізді не істегеніңізді және әлі нені аяқтауыңыз керектігін үнемі бағалап отыруға мәжбүрлейді.

Сол сияқты, соңғы бірнеше жылда жауапкершілік бойынша серіктестің болуы маған шынымен көмектесетінін түсіндім. Менің серіктесім Эди екеуміз күн сайын дерлік сөйлесеміз және қиындықтарымыз, әлсіз жақтарымыз бен армандарымыз туралы бір-бірімізге толық ашықпыз. Ол да LifeinGraceBlog. com сайтының блогері ретінде біздің мамандықтың өзіндік талаптарын жақсы түсінеді. Ол мені қайрайды, жігерлендіреді және мен үшін дұға етеді, мен де ол үшін солай істеймін. Егер сіздің өміріңізде сенетін немесе құрметтейтін адамыңыз болса, одан жауапкершілік бойынша серіктес болуды сұрап көріңіз.

Жылдар өте келе мен жұп ретінде нақты мақсаттар қою салауатты және бақытты некенің маңызды бөлігі екенін түсіндім. Сіздің некеңізде қалай екенін білмеймін, бірақ мен күйеуім екеуміз ортақ мақсатқа жету үшін бірге жұмыс істегенде — мейлі ол үйді жөндеу болсын, дауылдан келген шығындарды қалпына келтіру болсын немесе қарыздан құтылу болсын — біздің қарым-қатынасымыз ешқашан мұншалықты берік болмағанын байқадым.

Қарама-қайшылықтар бір-бірін тартады дейді ғой, күйеуім екеуміз де күн мен түн сияқты ерекшеленеміз. Тамаққа, киімге, телешоуларға деген талғамымыз және қалғанның бәрі мүлдем үйлеспейді. Тіпті жақында біз жұптарға арналған тұлғалық тест тапсырдық, ол біздің күдігімізді толық растады. Мүмкін болатын төрт тұлға типінің ішінде Чак барлық баған бойынша тең бөлінді. Ол өте байсалды, сабырлы, әдістемелік және тым ұқыпты адам. Нағыз инженер ретінде ол әлемді ұтымды шешімдерді қажет ететін мәселелер жиынтығы ретінде көреді. Оны толқыту оңай емес, ол әрқашан әр нұсқаның жақсы-жаман жақтарын таразылайды. Кейде шексіз ұзақ уақыт бойы.

Ал содан кейін мен бармын. Чактан айырмашылығы, менің қабілеттерім бір нақты тұлғалық бағанда шыңдалған. Мен — көшбасшымын, мақсатқа ұмтылушымын, жігерлімін. Мен жылдам шешім қабылдаймын — немесе сіздің көзқарасыңызға байланысты импульсивті шешімдер дейік — және басқаларға нақты не істеу керектігін айтқанда өзімді өте жайлы сезінемін. Мен мақсатқа бағытталғанмын және өзімді-өзім ынталандыра аламын, бірақ сонымен бірге төзімсіз, тым тікбақай және біршама қисынсызмын.

Менің үнемі сәл көбірек нәрсеге ұмтылуға бейімділігімді және Чактың олай емес екенін ескерсек, біз жиі келіспей қалатынымыз таңқаларлық емес. Маған ол тым жайбасар, жеткілікті тырыспайтын сияқты көрінеді, ал ол менің кейде жай ғана босаңсығанымды қалайды. Мен бірнеше рет күйеуімнің біздің отбасымыз үшін жоспарлағанымен сәйкес келмейтін, тек өзім және мансабым үшін мақсаттар қойғанымды мойындауым керек, бұл көбінесе апатты нәтижелерге әкелетін. Мен өз мақсаттарыма неғұрлым көп ұмтылған сайын, ол соғұрлым ашуланып, көңілі қалды.

Бірнеше қызу талқылаулардан — мүмкін, тіпті бір-екі үлкен жанжалдан кейін — мен ана және әйел ретінде менің мақсаттарым тек менікі бола алмайтынын баяу және амалсыз қабылдай бастадым. Жақсы болсын, жаман болсын, олар — біздің ортақ мақсаттарымыз. Ақырында, егер мен отбасымыздың өркендеуіне ниетті болсам, онда күйеуіммен ортақ тіл табысып, бірлескен өміріміз үшін ортақ пайым қалыптастыруға да міндетті екенімді түсіндім.

Ақырында біз алдағы бес жылда істегіміз келетін нәрселерді бірге жазуға уақыт бөлуді басымдыққа алдық. Көбісі практикалық нәрселер болды, бірақ біз тіпті бірге ұмтылатын бірнеше ессіз, батыл армандарды да қостық. Содан кейін біз тізімімізді алдағы жылы орындауымыз керек істерге бөлдік және сол тізімді екеуміз де күн сайын көруіміз үшін ас үйдегі үлкен бор тақтасына жаздық.

Достар, айта кетейін, бір мақсатқа бірге ұмтыла бастағанда қарым-қатынасыңыздың динамикасы қаншалықты өзгеретінін көру таңқаларлық екен. Күнделікті қақтығыстарды — әсіресе күн мен түндей айырмашылығы бар біз сияқты жұптар үшін — бұл істе бірге екеніңізді және ұзақ жолға шыққаныңызды сезінгенде жеңу әлдеқайда оңай болады.

Ортақ мақсаттардың бұл шындығы біздің отбасылық көлігімізге де қатысты болды. Осы жылдар ішінде жаңа әрі жылтырақ көліктеріміз болғанымен, қазір күйеуім екеуміз 150 000 миль (шамамен 241 000 км) жүріп тастаған 2002 жылғы Chevy Tahoe көлігін мініп жүрміз. Мен оны ескі-құсқы демес едім — әзірше емес — бірақ ол мектеп алдындағы кезекте тұрған жаңа Honda Odyssey, Nissan Pathfinder және Lincoln Navigator-лармен де тең келе алмайды. Былғары орындықтары жарылған, жыл өткен сайын оның бір кездері мінсіз болған корпусына бірнеше сызаттар мен майысқан жерлер қосылуда, біз бұл кемшіліктерді енді көліктің «мінезі» деп қабылдауға тырысамыз. Сол кезекте тұрған біздің қарапайым көлігімізге мұрнын шүйіріп қарайтын ата-аналар бар екеніне күмәнім жоқ, бірақ олар біз көріп тұрған нәрсені көрмейді. Біз 2004 жылдан бері бізді елдің бір шетінен екінші шетіне кем дегенде бес рет апарған көлікті көреміз; бұл көлік Арчес ұлттық саябағында жолсыз жермен жүрді, Рейнир тауына шықты, Ажал аңғарын кесіп өтті, құзға құлауға шақ қалды, тіпті дауылдан да аман алып шықты. Біз осы жылдар ішінде бізге ешқашан қиындық тудырмаған сенімді көлікті көреміз, ең бастысы, біз үшін бұл — ешқашан несие төлемін талап етпеген көлік.

Ұзақ мерзімді пайым мен жазбаша мақсаттардың болуы біздің жеке және кәсіби өмірімізді ғана өзгертіп қойған жоқ, сонымен бірге қаржылық өмірімізге де үлкен әсер етті. Маңызды бетбұрыс біз ақша туралы шешімдерді қазіргі қалауымызға немесе бізді дәл қазір бақытты етеді деп ойлайтын нәрселерге емес, бес, он немесе жиырма жылдан кейін неге қол жеткізгіміз келетініне негіздеп қабылдай бастағанда болды. Дэйв Рэмси мұны «басқа ешкім жасамайтындай өмір сүр, сонда кейін басқа ешкім жете алмайтын деңгейде өмір сүресің» дейді және ол мүлдем хақ. Ұзақ мерзімді мақсаттар қою бізге соларға қол жеткізу үшін қазіргі ләззатты кейінге қалдыруға күш береді. Күйеуім екеуміз басқалардың менсінбей қараған көзқарастарына шыдауға дайынбыз, өйткені бұл қысқа мерзімді құрбандық біздің ұзақ мерзімді мақсаттарымызға жетуге көмектесетінін білеміз. Біз үшін қарыздарды өтеу, шұғыл жағдайлар қорын құру, колледжде оқу ақысын төлеу және зейнетке шығуды жоспарлау әр ай сайын көлік несиесін әрең өтеп жүрген ата-аналардың мақұлдауынан әлдеқайда маңызды болды. Біз ескі Tahoe-мызды тек өткен жолымыз үшін емес, бізді қайда апара жатқаны үшін жақсы көреміз.

Егер мен сізді нақты, жазбаша мақсаттар қоюдың қаншалықты маңызды және өмірді өзгертетініне сендіре алған болсам да, бұл идея сізді әлі де қорқытуы мүмкін, әсіресе егер сіз бұрын-соңды мұны істеп көрмесеңіз. Тіпті неден бастау керек? Қандай мақсаттарды таңдау керек? Назарды қалай шоғырландыру керек? Қанша мақсат қою керек? Басымдықтарды белгілеудің ең жақсы жолы қандай? Таңдалған мақсаттарға қалай уақыт табуға болады?

Егер сіз неден бастауды білмей қиналсаңыз, Лу Хольцтың жолын қуып, мақсаттарыңыз бен пайымыңызды әртүрлі санаттарға бөлген дұрыс деп ойлаймын. Сіз қандай әйел және қандай ана болғыңыз келеді? Сіздің некеңіз бен отбасылық өміріңіз қандай болғанын қалайсыз? Сенім жолында және шіркеуіңізде қандай белестерге жеткіңіз келеді? Қоғамдастығыңызға немесе әлемге қандай әсер еткіңіз келеді? Мансап пен кәсіби өміріңізде неге қол жеткізгіңіз келеді? Қандай марапаттар, лауазымдар немесе дәрежелер алғыңыз келеді? Қандай қаржылық мақсаттарыңыз бар? Үйіңіздің ақысын толық төлеп тастағыңыз келе ме, қарыздан құтылғыңыз келе ме немесе шұғыл жағдайлар қорын құрғыңыз келе ме? Зейнетке ақша жинағыңыз немесе балаларыңыздың колледжіне қор ашқыңыз келе ме? Өміріңізде қандай қызықты істермен айналысқыңыз келеді? Қайда барғыңыз келеді? Нені көргіңіз келеді? Кіммен кездескіңіз келеді? Нені оқығыңыз келеді?

Ойыңызға келгеннің бәрін, сол ессіз, батыл, мүмкін емес болып көрінетін армандардан бастап, егер шынымен қаласаңыз, ертең-ақ істей алатын кішкентай нәрселерге дейін жазудан бастаңыз. Өзіңізге үлкен армандауға және бәрін қағазға түсіруге еркіндік беріңіз. Сол жерден сіз бұл үлкен тізімді «қашан да бір», «он жыл ішінде», «бес жыл ішінде» және «алдағы бір жыл ішінде» деген санаттарға бөле бастай аласыз, содан кейін сол бір жылдық мақсаттарды алдағы айға, аптаға және күнге арналған мақсаттарға одан әрі бөлшектей аласыз.

Бір кесе кофе мен қойын дәптер алып, ұзақ мерзімді мақсаттарыңыз бен армандарыңыз туралы ойлануға және дұға етуге уақыт бөліңіз. Он жылдан кейін өміріңіздің қандай болғанын қалайсыз? Жеке, кәсіби және рухани өміріңізде қандай нәрселерге қол жеткізгіңіз келеді? Бұл мақсаттар туралы тек ойлап қана қоймай, оларды жазып алыңыз!

Содан кейін, жұбайыңызбен бірге болашақ өміріңіз туралы ұзақ мерзімді пайымды талқылау үшін кездесу ұйымдастырыңыз. Өзіңізге үлкен армандауға және болашақта не істегіңіз келетіні, нені көргіңіз келетіні немесе неге қол жеткізгіңіз келетіні туралы ашық болуға рұқсат беріңіз. Жоспар құрыңыз, содан кейін мақсаттарыңызды екеуіңіз де көре алатын жерге жазып қойыңыз.

Соңында, құрған сол ұзақ мерзімді пайымыңызды қысқа мерзімді мақсаттарға бөліңіз. Алдағы бір жылда орындағыңыз келетін бес нәрсе қандай? Алдағы айда орындағыңыз келетін бес нәрсе қандай? Егер қиналсаңыз, менің басып шығаруға болатын мақсат қою жұмыс дәптерімді пайдаланыңыз.

Мен істеуім керек екенін білетін барлық істерге бел шеше кірісуге келгенде, өзімнің ең үлкен жауым екенімді бірінші болып мойындаймын. Шын мәнінде, уақытты басқару және өзіндік тәртіп туралы тарау жазу туралы ойдың өзі өмірімнің көптеген салаларында ерік-жігерімнің әлі де жетіспейтінін еске түсіріп, мені ыңғайсыз күйге түсіреді.

Мысалы, мен жаңа піскен, пайдалы және толықтай органикалық табиғи өнімдермен тамақтану идеясын қатты ұнатсам да, денемді тек жеміс-жидек, көкөніс және өңделмеген «нағыз» тағамдармен толтыру туралы ойға қызықсам да, шындық мынада: мен жасырын түрде зиянды тағамдардың (фастфуд) құмарпазымын. Мен балаларымның Пасха мен Хэллоуин мерекелеріндегі тәттілерін өзімнің құпия шоколад қорыма салу үшін тартып аламын. Кейде кешкі асқа тек балмұздақ жеймін. Мен салатты жек көретін вегетарианмын және жақында күйеуімнен күн сайын кешкі асқа пицца жеу дұрыс па деп сұрадым. Мен мүлдем байсалды едім.

Мұның ең таңқаларлық тұсы — мен шынымен күш-жігерімді жинап, тамақ пісіре алған сирек сәттерде керемет тағамдар дайындаудан шын жүректен ләззат аламын. Өзім айтсам да ыңғайсыздау, бірақ мен өте жақсы аспазбын, шығармашылықпен айналысамын, сенімдімін және дәмі тамаша жаңа рецепттер ойлап табуға шебермін. Мен пайдалы тағамдарды жек көрмеймін; керісінше, мен оларды артық көремін деп шын айта аламын. Егер біреу оны мен үшін дайындап берсе, мен әрқашан пиццадан гөрі пайдалы, үйде дайындалған тамақты таңдар едім, тіпті оны балмұздақтан да жоғары қояр едім.

Мәселе, әрине, біреудің мен үшін тамақ дайындап бермейтінінде. Бұл өмірлік мақсат болып қала бергенімен, мен әлі тегін жұмыс істеуге дайын жеке аспаз таппадым. Кешкі ас уақыты келгенде, мен он екі сағат бойы белсенді жұмыс істеп шаршаған боламын. Күні бойы жұмыс істеп, шаруалармен жүгіріп, балаларды биге немесе футболға тасып, үй шаруаларына уақыт тауып үлгердім. Көп жағдайда бойымда ешқандай күш қалмағандай сезінемін. Сондықтан біз пицца жейміз. Немесе жүгері қауызы (сериял). Немесе балмұздақ. Тағы да.

Содан кейін, әрине, мен таразыға шығамын және барлық дұрыс емес таңдауларым үшін бірден өкінемін. О, егер менде ерік-жігер көбірек болса ғой!

Меніңше, кейде біз өзіндік тәртіпті генетикалық тұрғыдан алдын ала анықталған сапа немесе мінез ерекшелігі ретінде қарастыруға бейімбіз. Түпсанамызда кейбіреулеріміз онымен туылғанбыз, ал кейбіреулеріміз жоқ деп сенеміз. Айналамызда бәріне үлгеріп жүрген барлық «супер-аналарды» көріп, оларды уақытты басқару генімен туылғандар деп есептейміз. Содан кейін, біз жеуіміз керек пайдалы тағамдарды жей алмағанда, ерте тұрып жаттығу жасай алмағанда немесе бір істі тындыруды ниет етіп, бірақ күні бойы интернетте отырып қалғанда, күдігіміз расталады. Біз өзімізге: «Менде бұл қасиет жоқ екен. Менің болмысым осындай», — дейміз.

Бірақ егер бұл олай болмаса ше?

Егер өзіндік тәртіп пен уақытты басқару дағдылары уақыт өте келе нығайтуға болатын нәрсе болса ше? Егер өзін-өзі бақылау — бұл таңдаулы адамдарға ғана берілген туа біткен қасиет емес, бәріміз дамытуымыз керек нәрсе болса ше? Егер ерік-жігер шын мәнінде шектеулі ресурс болса және ол күннің соңына қарай таусылса ше? Бұл ойын ережесін өзгертпес пе еді? Біз энергиямызды дұрыс пайдаланғымыз келмес пе еді?

Өмір өте жылдам өтеді, сондықтан күнделікті күйбең тірлікке — маңызды болса да, қарапайым шаруаларға — жұтылып кету өте оңай. Біз көбіне күніміздің негізгі бөлігін шұғыл мәселелерді шешуге, басқалардың өтініштеріне жауап беруге немесе әлеуметтік желілер мен электрондық поштаның уақытты жеп қоятын иіріміне батумен өткіземіз. Мұның бәрі өте маңызды, өте шұғыл болып көрінгенімен, байқамай қалсақ, күні бойы өз мақсаттарымызға жету үшін алдын ала әрекет етудің орнына, тек басқа адамдардың іс-әрекеттеріне жауап қатумен (реакция білдірумен) уақыт өткізеді екенбіз.

Өмірімізді бұлай өткізудің басты мәселесі — ерік-жігеріміздің таусылуында. Әр таңда біз белгілі бір мөлшердегі өзіндік тәртіппен (өзін-өзі бақылау қабілетімен) бастаймыз, бірақ күн өткен сайын бұл жігер сарқыла береді. Күнімізді ұсақ-түйек әрі оңай істерден бастағанда, біз өз резервтерімізді босқа жұмсаймыз. Таңертең ең бірінші «бақамызды жеу» дегеніміз — маңызды істерді шынымен тындыру үшін бойымызда жеткілікті энергия мен тәртіптің болуын қамтамасыз ету.

Өткен тарауда білгеніміздей, жазбаша мақсаттар көбінесе табысты жандар мен алға ұмтылушыларды тек күнін көріп жүргендерден ерекшелендіреді. Нақты көзқарас пен жазбаша жоспардың болуы маңызды болғанымен, мақсаттар — бұл тек бастамасы екенін есте сақтау керек. Мақсатқа жету үшін әрекет қажет. Өміріміздің сапасы мақсаттарымызға байланысты, бірақ оларға жетудің кілті — өзіндік тәртіп.

Лу Хольц өзінің өршіл мақсаттарының тізімін жазып қойғаннан кейін, жай ғана бірдеңе болады деп күтіп отырған жоқ. Ол өз армандарын жүзеге асыру үшін күн сайын барын салып жұмыс істей бастады. Үйде үш кішкентай баласы бар және болашағы белгісіз бола тұра, ол күнделікті күйбең тіршілікке оңай жұтылып кетуі мүмкін еді. Кедейлікпен бетпе-бет келгенде, ол отбасын асырау үшін кез келген жұмысқа келісуіне болар еді. Қарапайым өмірге көну өте оңай еді. Оны отбасын асырауға тырысқаны үшін ешкім кінәламас еді.

Бірақ ол тек үстелге тамақ қоюмен тоқтап қалмады. Қолындағы тізімін үлкен мақсаттардың тұрақты, физикалық ескерткіші ретінде ұстап, ол басын төмен салып, мақсаттарына жету үшін қолынан келгеннің бәрін істей бастады. Ол тек шоттарды төлейтін тапсырмаларды ғана емес, оны армандарына жақындататын істерді де зор ынтамен атқарды. Күн сайын ол ең маңызды тапсырмаларды бірінші орынға қою туралы саналы шешім қабылдады — яғни кейінірек үлкен өзгеріс әкелетін істерді бірінші орындады. Лу Хольц бақа жеудің нағыз шеберіне айналды.

Кез келген күні бәріміздің шешуіміз керек өз бақаларымыз болады. Егер біз мақсаттарымызға жетуге және армандарымызды жүзеге асыруға — ол қандай арман болса да — байсалды қарасақ, онда бізді мәре сызығына бір қадам жақындататын қандай да бір істі орындау үшін күнделікті таңдау жасауымыз керек. Үлкен істердің бірінші орындалуын қадағалауда мақсатты болуымыз қажет. Егер біз ұзақ мерзімді мақсаттарымызға бірінші кезекте уақыт бөлмесек, армандарымыз үшін ешқашан уақыт та, энергия да жетпейтіні туралы шындықты қабылдауымыз керек. Күнделікті міндеттемелер әрқашан басып кетеді. Егер сіз күніңіздің алғашқы отыз минутын тек ұзақ мерзімді мақсаттарға жұмыс істеуге арнасаңыз, бір жылдан кейін өміріңіз қалай өзгерер еді?

«Әдет күшін» оқығаннан кейін мен жақсы әдеттер қалыптастыру істерді тындырудың кілті екенін түсіндім. Өзім үшін неғұрлым көп жақсы әдеттер қалыптастырсам, армандарымды жүзеге асыру үшін соғұрлым көп ерік-жігер мен ақыл-ой энергиясы қалады. Егер мен таңертең істеуім керек барлық нәрсені әдетке айналдырсам, бұл тіпті ойланбастан автоматты түрде орындалатын болса, миымның автопилот бөлігі іске қосылып, тапсырмалар тізімінің қалған бөлігін орындау үшін бойымда көбірек тәртіп сақталады. Таңертең бәрін жақсы бастап, түстен кейін күшім таусылып, көңілім қалғанның орнына, күні бойы жинақы болуға мүмкіндік беретін режимдер жасай алар едім. Кеш батқанда, отбасыма пайдалы кешкі ас дайындауға әлі де қуатым жетер еді! Бұл керемет естілгені соншалық, тіпті шындыққа жанаспайтын сияқты көрінді, бірақ мен байқап көруге дайын болдым.

Мен әр таң сайын автоматты түрде істегім келетін барлық әдеттердің тізімін жасадым. Тізімім оянған бойда бір үлкен стақан су ішуден басталып, содан кейін бір шыны аяқ кофе іше отырып, күнімді жоспарлауға он минут бөлумен жалғасты. Одан кейін жеке құлшылық пен дұға уақыты, сосын кем дегенде тоқсан минут жазумен айналыстым. Таңқаларлығы, мұны күн сайын бірнеше апта бойы қайталағаннан кейін, мен бұл туралы ойлануды тоқтаттым. Тіпті толық оянбай тұрып-ақ, ас үйде су ішіп жатқанымды байқайтынмын және күнімді дұрыс бастау үшін ешқандай ақыл-ой күшін жұмсамайтынымды түсіндім. Тоқсан минуттық жазу сессиясының соңында, таңертеңгі үзіліске дайын болғанда, мен өзімді әлі де сергек және күнді бағындыруға дайын сезінетінмін.

Осы қарапайым режимді дамытқаннан кейін бірнеше ай бойы мен бұрын-соңды болмаған өнімді болдым. Өзімді бұрын ешқашан мұндай сенімді әрі қабілетті сезінген емеспін. Мен аз уақыт ішінде көбірек іс тындырудың құпиясын тапқаныма сенімді болдым. Жиырма төрт сағатымды тиімді пайдаланып жүрдім.

Содан кейін біз демалысқа шықтық. Бұл жай ғана демалыс емес, бір айға созылған, төрт мың мильдік отбасылық саяхат болды. Біз жиырма тоғыз күнді елді аралаумен — таңғажайып жерлерді көрумен және жол бойында достарымыз бен туыстарымызға барумен өткіздік. Бұл менің және күйеуімнің көптеген жылдар бойы армандаған өміріміздегі ең үлкен саяхат болды. Мен мәңгі жадымда сақтайтын сансыз естеліктер қалды.

Бірақ бұл саяхат менің үйреншікті қарқынымды бұзды.

Жаңа режимді қалыптастыру үшін бірнеше ай бойы күрестім. Мен тағы да күнделікті әдеттердің жаңа үлгісін белсенді түрде құрудың орнына, кез келген күннің жағдайына жай ғана жауап қатумен болдым. Әр күн ауыр жұмысқа айналды және қаншалықты жақсы бастасам да, күннің соңында мен діңкелеп қалатынмын. Көңілім қалып, тәртіпсіздігімнен жалығып, кестемді қайта қарастыратын уақыт келгенін түсіндім. Маған не кедергі болып жатқанын анықтап, тиімді болатын жаңа режим жасауым керек еді. Бірақ не істеу керектігін білмедім.

Ақыры бір кеште мен тәкаппарлығымды жиып қойып, күйеуімнен кеңес сұрауды ұйғардым. Бұл үлкен қадам болды, өйткені сол сәтке дейін мен бәрін өз бетімше шешуге тырысып келген едім. Оған — және өзіме — шынымен қинала бастағанымды мойындадым. Біз біраз сөйлестік және менің ең үлкен мәселелерімнің бірі ерте тұруды тоқтатып, тым кеш жататын болғанымды анықтадық. Мен миым ең жақсы жұмыс істейтін уақытты ұйқымен өткізіп жүр екенмін. Біз мені қайта қатарға қосатын үлкен өзгерістер жасауға келістік.

Мен тағы да таңертеңгі режимде қалыптастырғым келетін әдеттердің тізімін жасадым, ол төсектен тұратын уақыттан басталды. Мен киіну, кофе дайындау, құлшылық пен дұға уақыты және таңертеңгі жұмыс режимінің басқа да бөлшектерін қоса алғанда, әрбір қадамды жаздым. Тіпті «әжетханаға бару» сияқты нәрселерді жазу біртүрлі көрінгенімен, мен барынша егжей-тегжейлі жаздым. Шынымен де мұны өзіме ескертуім керек пе? Бірақ мен мұның бәрін қалай істеу керектігін білмегендіктен емес, әр таң сайын дәл осылай орындағым келгендіктен жаздым. Жазбаша тізіммен мен қадамдар әдетке айналғанша оларды ретімен орындай алатынмын. Дабыл қағылған сәтте мен іске кірісуге дайын болатынмын.

Бірақ мен мұнымен тоқтамадым. Сондай-ақ, мен «таңғы адам» болғандықтан, күшті кешкі режимді қалыптастыру одан да маңызды екенін түсіндім. Мен кешкі сағат алтыдан кейін дәрменсіз күйге түсемін, бірақ таңертеңгі уақыттың жақсы өтуіне көмектесетін кейбір маңызды істерді кешке істей алатынымды білдім. Мысалы, он бес минут үйді жинау, киімімді дайындап қою, келесі күнге арналған тапсырмалар тізімін жасау, тіпті душқа түсу. Кешкі уақытта қаншалықты енжар болатынымды біле тұра, мені қолдап, бақылап отыруы үшін күйеуімнен көмек сұрадым және оған не болса да, менің сағат онда төсекте болуымды қадағалауды тапсырдым.

Өтірік айтпай-ақ қояйын. Бұл өте ауыр бірнеше апта болды. Жаңа режимді қалыптастыру екінші рет одан да қиынға соқты және кейде бұл өте ауыр сезілетін. Көптеген таңертең менің шынымен де ұйықтағым келетін, ал кейбір кештерде түн ортасына дейін Netflix көргім келетін. Осының бәрінде күйеуім менің тірегім болды, ол мені жауапкершілікте ұстап, берілгім келгенде алға ұмтылуға жігерлендірді.

Содан кейін, бірнеше апта өткен соң, жаңа кесте соншалықты қиын болмай қалды. Ерте тұру бұрынғыдай ауыр тимеді; біраз уақыттан кейін бұл қалыпты жағдай сияқты сезіле бастады. Жаңа әдеттер нығайып, тізімдеріме қараудың қажеті болмай қалды. Мен барлық қадамдарды ойланбастан, автоматты түрде орындай алатын болдым. Тіпті таңқаларлығы, менде тағы да бос уақыт пен энергия пайда болды. Балаларыммен және күйеуіммен өткізетін сапалы уақытым көбейді, тіпті кешкі ас дайындау бұрынғыдай ауыр жұмыс болмай қалды. (Кем дегенде, кейде! )

Бұл тым керемет естілгенімен, шындығында, біз неғұрлым көбірек «автопилотқа» ауыссақ, маңызды істер үшін соғұрлым көп ерік-жігер резерві қалады. Егер сіз маған ұқсайтын болсаңыз, уақытты жақсы басқару идеясы — бұл мүмкін емес сияқты көрінетін қорқынышты тапсырма. Сол бағалы жиырма төрт сағатты тиімді пайдалану қысымы тым ауыр болуы мүмкін. Екінші жағынан, бірнеше маңызды әдеттерді қалыптастыру — кез келген адам үлкен күш жұмсамай-ақ істей алатын нәрсе. Біздің әдеттеріміз ақыр соңында не тындыратынымызды анықтайды. Оларды маңызды етіңіз.

Шынында істеуім қажет емес нәрселерден арылу — уақытымды басқарудағы ең қиын бөлік. Мен өзіме тым көп міндеттеме алуға өте шебермін және шынымен қажет емес істерге сансыз сағаттарды жұмсауға одан да шебермін. Мен бұл мәселеде жалғыз емес екеніме сенімдімін. Әрқайсымызда күнімізден алып тастауға болатын уақытты босқа өткізетін бірнеше істер бар шығар. Бұл дүкеннен Oreo сатып алуға болатын жерде үйде печенье пісіру сияқты қарапайым нәрсе немесе теледидар көруге немесе Pinterest-ке телміруге бір сағат (немесе төрт сағат) жұмсау болуы мүмкін. Бұл тіпті сізде уақыт жоқ комитетті басқару немесе күніне үш нәрсе жоспарланған болса да, туған күн кешіне баруға келісу сияқты «игі» істер болуы да мүмкін.

Маңызды емес нәрселерден арылу — басымдықтарды белгілеу мен ұзақ мерзімді көзқарастың өте маңызды болатын жері. Егер біз күнімізге қарап, уақытымыздың тым көп бөлігі басымдықтарымызға немесе маңызды мақсаттарымызға сәйкес келмейтін істермен толтырылғанын байқасақ, онда бірдеңені өзгерту керек. Істегіміз келетін нәрселер үшін жақсы әдеттер мен үлгілер қалыптастыру қаншалықты маңызды болса, уақытымызды алатын, бірақ құндылық әкелмейтін нәрселерді алып тастау да соншалықты маңызды.

Егер сіз келесі аптаны істеген әрбір ісіңізді жазумен өткізсеңіз, не болар еді? Сіздің уақыт журналыңыз 2-тарауда белгілеген басымдықтарыңызға немесе 4-тарауда жазған мақсаттарыңызға сәйкес келе ме? Егер сіздің уақытыңызды қалай пайдаланатыныңызды басқа біреу бақыласа, не болар еді? Сіздің ұзақ мерзімді көзқарасыңыз бірден байқалар ма еді? Сіздің уақытты пайдалану тәсіліңіз сіз үшін не маңызды екенін анық көрсете ме?

Кейде «жоқ» деп айту қиын, әсіресе бұл біреудің көңілін қалдыруды немесе өзіміз ұнататын нәрсені істеу мүмкіндігінен бас тартуды білдірсе. Қазіргі қоғамда бәрін үйіп-төгіп, әбден діңкелегенше жинай беру азғыруы әрқашан бар. Комитеттер көп, спорт түрлері көп, хоббилер көп, міндеттемелер көп, алаңдататын нәрселер көп, арналар көп, қайырымдылық шаралары көп — қысқасы, бұрынғыдан да көп нәрсе бар. Ең жаманы — мұның бәрі жақсы естіледі!

Бізде әрқашан уақыт жетпейтін іс-шаралар, сондай-ақ біз тиімді басқара алатыннан әлдеқайда көп мүмкіндіктер, азғырулар мен міндеттемелер болады. Егер өзімізге адал болсақ, қазіргі уақытта өмірімізде едәуір уақытты алатын, бірақ көп құндылық әкелмейтін кем дегенде бірнеше істі атай алар едік. Бәріміз өмірімізде уақытымызбен не істейтінімізді және не істемейтінімізді таңдауымыз керек. Шын мәнінде, біз бұл таңдауды күн сайын жасап жүрміз. Сұрақ мынада: біздің таңдауымыз біздің мақсатымызға — көзқарасымызға, мақсаттарымызға, құштарлығымыз бен армандарымызға сәйкес келе ме?

Бірнеше жыл бұрын мен дүйсенбі күні таңертең аптаны жоғары қарқынмен бастауға дайын болып ояндым. Мен демалыс күндерін алдағы аптаға дайындалумен өткіздім, сағат 8:00-де бірнеше сағаттық жұмысты тындырып тастаған соң, өзімді өте жақсы сезіндім. Орындайтын істерім әлі көп болса да, бастамам жақсы еді. Бұл күн өте өнімді болатынына сенімді болдым.

Содан кейін маған «Өте Маңызды Адамнан» хабарлама келді, ол сөйлесуге уақытымның бар-жоғын сұрады.

Сіздің отбасыңызда қалай екенін білмеймін, бірақ менің балаларымда телефон шырылдаған сәтте оларға әлемдегінің бәрі кенеттен керек болып қалатынын сезетін таңғажайып қабілет бар. Осы «Өте Маңызды Телефон Қоңырауы» кезінде мазаланғым келмегендіктен, мен маңызды дайындық жасадым: жеңіл тамақ пен су дайындадым, екі қыздың да әжетханаға барғанын қадағаладым, содан кейін сол кезде бес жаста болған үлкен қызыма үлкен бала ретінде үлгі болуы керектігін, анасына көмекші болуы тиіс екенін және анасы сөйлесіп жатқанда бөлмесінен шықпауын немесе сіңлісіне кедергі жасауға жол бермеуін айтып, ұзақ түсіндірдім.

Сосын күттім. Бір сағат өтті, қоңырау жоқ. Тағы бір сағат өтті. Ақыры телефон шырылдап, «Өте Маңызды Телефон Қоңырауы» ешқандай кедергісіз сәтті аяқталғанымен, ол біткенше түс болып қалған еді және менің өнімді таң туралы барлық жоспарларым күл-талқан болды.

Менің сол күнді анық есте сақтауымның себебі — сол сәтте, мүмкін алғаш рет менде таңдау бар екенін түсіндім. Мен қалған күнімді ессіз әйел сияқты жүгіріп, тізімдегі әрбір затты белгілеуге тырысып, балаларыма айқайлап, олардың соңғы екі жарым сағат бойы бөлмесінде тыныш ойнағанын ескермей өткізуіме болар еді. Бірақ, бақытыма орай, мен олай істемедім. Күйзеліске түсудің орнына, мен сол күнге деген үмітімді өзгерттім. Міндетті түрде істелуі керек істер мен істеуге болатын істерді қайта бағалап, тізімнен бірнеше тармақты сызып тастадым, содан кейін қыздарыммен бірге олардың бөлмесін жинап, күліп-ойнап біраз уақыт өткіздім. Сосын біз шаруалармен шықтық, тіпті капкейк жеуге де уақыт таптық. Иә, мен бәрін істеп үлгермедім, бірақ бұл бәрібір өте жақсы күн болды.

Кейде біреулер менен мұның бәріне қалай үлгеретінімді сұрайды. «Мұны қалай басқарасыз? » деп сұрайды олар. «Құпияңыз неде? Сіз Суперәйел шығарсыз».

Олар білсе ғой! Меніңше, Суперәйел кем дегенде ара-тұра душқа түсіп тұратын шығар! Шындығында, менде өзімді керемет сезінетін сәттер болғанымен, өмірдің ұсақ-түйектері мені жерге қатты соғатын кездер де жиі болады. Дегенмен, жасым ұлғайған сайын — және үміттенемін, ақыл кірген сайын — мен қиындықтарға байсалды қарауды үйреніп келемін. Уақытымды қайтарып алу үшін бірнеше негізгі ережелерді енгізу де көп көмектесті:

Бұл біз балаларымызға ешқашан сыйлық бермейміз деген сөз емес; береміз. Біз тек оның санын шектеп, оларға шынымен қажет заттарды — мысалы, жаңа киім, аяқ киім немесе кітаптарды және сонымен қатар олар қалаған бір ғана затты беруге тырысамыз. Сондай-ақ, біз балаларымызға тағы бір ойыншық алып бергенше, ойын-сауық саябағына немесе хайуанаттар бағына бару немесе отбасылық демалыс сияқты тәжірибелерге ақша төлегенді жөн көреміз.

Достарымыз бен туыстарымыздың көзқарасын өзгертуге сәл көбірек уақыт кетті, бірақ бұл мүмкін екенін түсіндік, тіпті біздің ойыншықтар хаосына үлкен үлес қосқан, шектен шығып кететін апайымыз үшін де. Қызымыздың туған күніне сыйлық әкелмеуді өтінген алғашқы ретімізде, бірде-бір адам бұл өтінішті ескермеді. (Алайда, әділеттілік үшін айтсақ, сыйлықтардың көбі ойыншық емес, кітаптар мен өнерге арналған құралдар болды). Келесі жолы біз сәл табандылық танытып, достарымызға есіктің алдында қайырымдылық қорабы болатынын және барлық сыйлықтар автоматты түрде қайырымдылыққа берілетінін айттық. Бұл әдіс керемет әсер етті! Туыстарымыз біздің шындап кіріскенімізді түсініп, қыздарға кез келген затты сатып ала бермей, оларға шынымен не қажет екенін сұрай бастады.

Біз үшін мерекелердің қарқынын бәсеңдету — әрбір оқиғаға бола үлкен даурықпауды да білдіреді. Біз туған күндерді, Ризашылық күнін, Рождество мен Пасханы ерекше атап өтеміз, бірақ Әулие Валентин күні, Хэллоуин немесе Тәуелсіздік күні сияқты кішігірім мерекелерге көп мән бермейміз.

Менің балаларым ештеңеден мақұрым емес; керісінше, әлемнің көптеген бөліктерімен, тіпті осы Америка Құрама Штаттарындағы көптеген балалармен салыстырғанда, олар өте ерке. Олардың өздерін қатты жақсы көретін ата-анасы бар. Олардың тұратын жайлы үйі, жылы төсегі, киетін киімі, аяқ киімі, ішетін таза суы және жейтін тамағы жеткілікті. Олар кітаптарды, өнер құралдарын және компьютерлерді еркін қолдана алады. Тұрақты түрде тіс дәрігері мен дәрігерге қаралады. Мектепке барады, велосипед тебуге, жүзуге, футбол ойнауға, биге, гимнастикаға және скрипка сабақтарына қатыса алады. Олар дені сау, бақытты және өлшеусіз батаға ие.

Мен балаларыма бере алатын сыйлықтар көп, бірақ оларға немесе өзіме бергім келмейтін сыйлық — бұл жай ғана «артық заттар». Оның орнына менің сыйлығым — сенім, қуаныш, тыныштық, араласу, қанағат, ризашылық және мейірімділік сияқты ең маңызды құндылықтарға толы өмір болғанын қалаймын. Егер жақсы өмір сүру — аз нәрсеге ие болып, барыңды көбірек бағалау болса, онда бұл бәрінен де артық сыйлық деп ойлаймын.

Үйіңіздің жағдайына шынайы қараңыз. Сіз заттардың астында қалып бара жатқан жоқсыз ба? Ойыншықтар барлық жерде шашылып жатыр ма? Сізді бейберекеттік басып қалғандай сезінесіз бе? Шкафтарыңыз, сөрелеріңіз бен тартпаларыңыз шашылып жатыр ма? Жертөлеңіз, шатырыңыз немесе гаражыңыз ернеуіне дейін толып тұр ма? Егер сіз үнемі артық заттармен алыспасаңыз, өміріңіз қалай өзгерер еді? Егер балаларыңыз соншама көп заттың астында қалмаса, олар қандай болар еді?

Жұбайыңызбен және балаларыңызбен бірге үйіңіздегі артық заттарды тазарту жоспарын құрыңыз. Сізді ең қатты мазалайтын аймақтан бастаңыз, ол балалар бөлмесі, гараж немесе ас үй не қонақ бөлме болуы мүмкін. Тазалау және ұйымдастыру бойынша тегін бақылау тізімдерін www. livingwellspendingless. com/organizingtools сайтынан немесе осы беттегі QR кодты пайдалану арқылы ала аласыз. Осы тарауда берілген нұсқауларды пайдалана отырып, үйіңізді өзіңізге қажет емес немесе қаламайтын заттардан аяусыз тазартыңыз.

Соңында, үйіңізді жинай бастағанда, үйге артық заттарды әкелуді тоқтатуға уәде беріңіз. Сізді ең көп қызықтыратын дүкендерден аулақ болыңыз және сізге шынымен қажет заттар үшін сапаны саннан жоғары қоюға тырысыңыз.

Аз жұмсау

Біз өзіміз ойлағаннан да аз жұмсауымыз керек

Сол жақтағы Starbucks-тан шыққан кофенің еліктіргіш иісі мені қиялдан оятады. Мен $5 тұратын, екі есе биік, бір жарым порциялы даршын қосылған латте кофемді күтіп тұрғанда, қасымдағы «One Spot» (бір долларлық тауарлар) бөлімін шолып шығамын. Дәл кіреберісте осындай кішкентай бір долларлық дүкен бөлімінің болғаны қандай ыңғайлы! Кофем дайын болғанша, менің үлкен қызыл арбам онсыз өмір сүре алмаймын деп шешкен арзан ұсақ-түйектерге толып кетеді.

Ал мен әлі дүкеннің кіреберісінде тұрмын.

Одан әрі жағдай қиындай түседі. Мен шарфтарға деген жаңа құмарлығыма беріліп, бір емес, үш жаңа шарф аламын. Не дегенмен олар жеңілдікпен сатылып жатыр, оның үстіне, егер мен тек бір ғана түсті тақсам, «Шарф таққан қыз» бола алмаймын ғой, солай емес пе? Бірақ содан кейін бұл шарфтармен үйлесетін ешқандай сүйкімді жемпірім жоқ екенін түсінемін және бағыма орай, келесі бөлімде Merona V-пішінді жемпірлеріне дәл қазір 40 пайыздық жеңілдік жүріп жатыр екен. Сәттілік!

Әрбір қатарда жарнамалар мені шақырып тұрғандай, мен үлкен қызыма көйлек қарау үшін — менің шынымен келген жалғыз мақсатым — қыздар киімі бөліміне жеткенше, арбам ернеуіне дейін толады. Мына әдемі жаңа контейнерлерді қараңызшы — тек осы аптада 10 пайыз жеңілдік — олар менің ваннадағы барлық сақтау мәселелерімді шешетініне сенімдімін. Мен өзімді «Жинақы ваннасы бар қыз» ретінде елестетіп, реттелген гигиеналық құралдардың көрінісіне тәнті боламын. Мына жаңа әмбебап тазартқыш үйдегі бар он төрт бөтелке тазартқыштан әлдеқайда жақсы сияқты. Бұл органикалық және иісі «Coconut Lime Verbena» (кокос, лайм және вербена) сияқты. Мен «Вербенаның» не екенін білмеймін, бірақ оны қалаймын. Сондай-ақ, Нейт Беркустың шектеулі сериядағы шамдары бар екен. Иістері қандай керемет! Әрі сүйкімді! Және олар тек шектеулі уақытқа ғана сатылады!

Менің екпінім қатты, сондықтан қыздар киімі бөлімінде өзімді тежеу қиынға соғады. Мұнда өте көп сүйкімді заттар бар! Оған шынымен де жаңа киімдер керек, деп өзімді сендіремін. Ол өте тез өсіп жатыр. Мұнда күлгін велюр шалбарлар, джинсы сияқты көрінетін джеггинстер, кең жағалы жемпірлер және жылтыр тастармен безендірілген футболкалар бар. Ол әлі кішкентай қыз болса да, мен армандағаннан да сәнді киінеді. Мен «Сәнді қызы бар ана» боламын. Әлбетте, оның не киетіні — менің ата-аналық қабілетімнің тікелей көрінісі. Егер ол жақсы киінбесе, мен жаман ана болғаным.

Арбаға түскен әрбір зат сайын мен жаңа бір толқынысты сезінемін. Тағы бір нәрсе сатып алудың сол бір эйфориялық сезімі басымдағы: «Тоқта! Саған бұлардың ешқайсысы керек емес. Сен тіпті бұны қаламайсың да! » — деген ақылдың даусын басып тастайды. Кассада бәрі бұлдырап кетеді. Барлық күмәнді ойларымды төлем жасау нұсқаларын жоспарлау қажеттілігі сейілтеді. Бір бөлігін қолма-қол ақшамен, бір бөлігін дебеттік картамен төлеймін, содан кейін қалған соманы басқа екі несие картасына бөлемін. Есіктен шығып бара жатқанда, айғақтарды жою үшін чекті қоқысқа тастаймын.

Үйге бара жатқанда, мен жасаған сатып алуларымды қалай ақтап алуды ойластырамын, Чак әлі үйге келмеген болса екен деп дұға етемін, сонда ол менің қаншалықты көп зат алғанымды көрмей тұрып, бәрін жасырып үлгеремін. Бұлар бізге шынымен керек болды, жаным; шынымен. Уайымдама; бұл сыйлық. Мынау таусылып бара жатқан еді; маған тағы алу керек болды. Бірақ бұл жеңілдікпен сатылды! Маған тіпті соңғы әдісті қолдануға тура келуі мүмкін: «Бірақ мен бұны саған алдым ғой! »

Шындығында, мен өкінішке толымын. Іштей кері бұрылып, бәрін қайтарып беруім керек екенін білемін, бірақ олай істемеймін. Менің Tahoe көлігімнің арты маған қажет емес және ақшам да жетпейтін заттарға толы ақ пластик пакеттермен толтырылған. Біз менің бұрынғы сатып алуларымның астында қалып бара жатырмыз, ал мен тағы да сатып алдым. Неге мен тоқтай алмаймын?

Өзімді сондай жалғыз сезінемін.

Бірақ жалғыз емес екенімді білемін.

Кейбіреулер үшін бұл артық жұмсауға бейімділік одан да қауіпті салаға — елеулі шопингке тәуелділікке немесе мәжбүрлі сатып алу бұзылысына ұласады, бұл «сатып алуға деген құмарлықпен және жағымсыз салдарға әкелетін сатып алу мінез-құлқымен сипатталады». Бұл жағымсыз салдарға кінә сезімінен бастап, артық үйінді заттарға, некедегі мәселелерге, несие картасы бойынша қарыздарға, ал төтенше жағдайларда тіпті қаржылық қиындықтарға, үйден айырылуға және банкроттыққа дейін бәрі кіруі мүмкін.

Бұл кездейсоқ емес. Саудагерлер мен жарнама берушілер арзан заттарды іздеу мен себепсіз шопинг жасау — бұл әбден қалыпты ермек деген ойды қуана таратады, тіпті біз үйдегі тостеріміз бен теледидарымыз жақсы жұмыс істеп тұрса да, небәрі $10 тұратын тостерді немесе $200 тұратын жалпақ экранды теледидарды сатып алу мүмкіндігі үшін Ризашылық күніндегі кешкі астан асығыс шығып, адамдармен таласуға дайынбыз. Бізді көбірек ақша жұмсауға мәжбүрлеу үшін тұтынушылық мінез-құлықтың әрбір қырын зерттеуге миллиондаған доллар жұмсалады. Бұған «жойқын жеңілдіктермен» жалған шу шығарудан бастап, толтыру үшін үлкен арбалар немесе сөмкелер ұсыну арқылы шектен тыс сатып алуды ынталандыруға дейін бәрі кіреді. Сондай-ақ, дүкен жоспарын ең тиімді заттарды ең жақсы жерлерге қоятындай етіп стратегиялық жоспарлау, жеңілдік купондарын пайдалануды әдейі қиындату, сатып алушыларды шатастырып, бірдеңе шынымен тиімді емес болса да, оны солай етіп көрсету және импульсивті шопингті пайдалану кіреді. Біздің оған шынымен ақшамыздың жететіні не жетпейтіні ешқашан мәселе болған емес; несие карталары, бөліп төлеу нұсқалары мен төлем жоспарлары жетіп артылады.

Қаржылық денсаулығымызды жақсарту үшін жасай алатын екінші ең маңызды қадам — артық жұмсаудың шынымен мәселе екенін мойындағаннан кейін — бұл ойланбай ақша жұмсаудың қатыгез айналымын тоқтату. Мақсатсыз шопинг — бұл бірнеше сағатты өлтірудің қызықты әрі зиянсыз жолы емес; бұл біздің бюджетімізді бұзатын, бізді үлкен қарызға батыратын және өмірімізді біз шынымен қаламайтын заттармен толтыратын жойқын мінез-құлық. Шопинг-терапия — бұл миф, бұл саудагерлер мен несие картасы компаниялары сізді сендіргісі келетін үлкен өтірік. Қорқынышты шындық мынада: біздің маңдай термен тапқан ақшамызды бізге шынымен қажет емес аяқ киімдерге, киімдерге, гаджеттер мен аксессуарларға жұмсау — терапияға мүлдем қарама-қайшы нәрсе! Сайып келгенде, шопинг-терапия қосымша күйзеліс пен қайғыдан басқа ештеңе әкелмейді.

Артық жұмсау және ойланбай шопинг жасау — бізде ақша аз болса да, көп болса да, жойқын әдет болуы мүмкін. Шындығында, ақша өте аз болғанда немесе несие қолжетімді болмағанда, ойланбай жұмсауды бақылауда ұстау сәл оңайырақ болуы мүмкін. Нағыз мәселе — жұмсауға ақшасы сәл көбірек адамдарда, яғни өздерін орта тапқа жатамыз деп алдап жүргендерде туындайды. Біз өтірік пен мифтерге сеніп: «Әрине, егер ақшаң жетпесе, шопинг қауіпті болуы мүмкін. Бірақ менің ақшам жетеді және бұл қызық қой. Мен ешқашан төлемді кешіктірген емеспін. Менің несиелік тарихым жақсы. Оның үстіне, мен бұған лайықтымын, менің сәл көңіл көтеруге құқығым бар. Бұл менің ақшам. Неге мен қалаған затымды қалаған уақытымда сатып ала алмаймын? » — дейміз.

Ұзақ уақыттан кейін сол қызметшілердің қожайыны оралып, олармен есеп айырысты. Бес қап алтын алған адам тағы бес қапты алып келді. «Қожайын, — деді ол, — сіз маған бес қап алтын сеніп тапсырдыңыз. Міне, мен тағы бес қап пайда таптым».

Қожайыны оған: «Жарайсың, адал да сенімді қызметшім! Сен аз нәрсеге сенімді болдың; мен сені көп нәрсеге басқарушы етіп тағайындаймын. Кел, қожайыныңның қуанышына ортақтас! » — деп жауап берді.

Екі қап алтын алған адам да келді. «Қожайын, — деді ол, — сіз маған екі қап алтын сеніп тапсырдыңыз; міне, мен тағы екі қап пайда таптым».

Содан кейін бір қап алтын алған адам келіп: «Қожайын, мен сіздің екпеген жерден орып, сеппеген жерден жинайтын қатал адам екеніңізді білдім. Сондықтан қорықтым да, барып сіздің алтыныңызды жерге жасырып қойдым. Мінекей, өзіңіздікін алыңыз», — деді.

Сондықтан одан бір қап алтынды тартып алып, он қабы бар адамға беріңдер. Өйткені кімде бар болса, оған тағы беріледі және оның молшылығы болады. Ал кімде жоқ болса, тіпті бары да тартып алынады. Ал мына жарамсыз қызметшіні сырттағы қараңғылыққа лақтырыңдар, сол жерде жылау мен тіс қайрау болады»».

МАТТАЙ 25:14 – 30

Шығындарды толық тоқтатуды ( spending freeze) алғаш ұсынған күйеуім Чак болды. Ол көліктің артқы орындығынан менің жақында «Anthropologie» дүкенінен сатып алған киімдер салынған сөмкемді тауып алды. Егер сіз ол жерден сауда жасап көрсеңіз, киімдердің біршама қымбат екенін білесіз, бірақ «үнемшіл» сатып алушы ретінде мен, әрине, бірден жеңілдіктер бөліміне барып, онсыз өмір сүре алмайтыныма нық сенімді болған төрт керемет топты 75 пайыздық жеңілдікпен таптым. Иә, 75 пайыз! «Anthropologie»-де! Достар, мұндай жеңілдіктер күнде бола бермейді! Бұл тіпті ойланбастан істейтін іс еді. Әрине, мен оларды сатып алуым керек болды. Бұл тамаша мәміле еді! Арзан олжа! Мен сөзбе-сөз жүздеген долларды үнемдеп қалдым! Солай емес пе?

Чак бұған мүлдем басқаша қарады. Ол маған (мүмкін, өте мейірімді түрде емес шығар) шындығында ештеңе үнемдемегенімді айтты. Мен онсыз да толып тұрған гардеробты толтыру үшін 150 доллар жұмсаған екенмін. Ұялғанымнан, мен бір ай бойы ештеңе жұмсамауға келістім.

Шығынсыз өткен бір айдың отбасымызға қаншалықты терең өзгеріс әкелетінін ешқашан болжай алмас едім. Бұл біз жасаған ең жақсы істердің бірі болды десем, артық айтпағандығым. Біздің мақсатымыз ақша үнемдеу болды — біз небәрі отыз күн ішінде 1000 доллардан сәл астам ақша үнемдедік те — бірақ бұл тәжірибеден алған нәтижеміз банктегі үлкен шоттан әлдеқайда құнды болды.

Өтірік айтпай-ақ қояйын; сол алғашқы айда қиын сәттер болды. Челлендж басталғаннан кейін үш күн өткен соң, балмұздақ жинап алмағаныма қатты өкіндім (әрине, бұл қулық болар еді), ал айдың ортасында бір «Starbucks» сыйлық картасы үшін балаларымның бірін айырбастауға дайын болған шығармын. Біз бірнеше рет өте кездейсоқ (немесе балаларға айтқанымыздай — «шығармашылық») тағамдарды жедік және оларды әрең жұтып жатып, кейде сүйікті мейрамханаларымыздағы сүйікті тағамдарымызды сағынышпен еске алатынбыз. Қыздарым «Golden Corral»-дағы «бәрін жеуге болатын» буфетке баратын күндерді санай бастады. (Иә, біз рахаттанып өмір сүруді білеміз! )

Соған қарамастан, шығындарды шектеу бізді өмірге басқаша қарауға мәжбүр етті. Бұл сынақ бізді үнемі жаңа нәрсе іздеудің орнына, дәл алдымызда тұрған заттарға назар аударуға итермеледі. Бұл біздің назарымызды аударуға тырысатын барлық іс-шаралар мен көңіл көтерулерге «жоқ» деп айтуға тамаша себеп болды. Біз отбасымызбен көбірек уақыт өткіздік, аз ұрыстық, көбірек бөлістік және шығармашыл бола бастадық. Азық-түлік қоймасы мен мұздатқыштағы көптен бері ұмытылған тағамдардың көбін тауыстық және бұрын қашып жүрген ақша туралы қиын тақырыптарды талқыладық. Бұл біздің қыздарымыз үшін де керемет сабақ болды. Бір күні таңертең үлкен қызымның сіңлісіне кәмпит салғышты толтыру үшін көбірек «Life Savers» сатып ала алмайтынымызды, өйткені кәмпит «қажеттілік» емес, «қалау» екенін түсіндіріп жатқанын естідім. Содан кейін олардың бәрін түсінгенін білдім.

Мен бұл қаржылық сарапшылықты толық меңгердім деп айтқым келсе де, ішімде әрқашан шопингке тәуелді бір бөліктің қалатынына сенімдімін. Мен үнемі ақшаны дұрыс емес жұмсауға азғырыламын және шындығында, «Target»-ке соңғы барғаным осы тараудың басында сипатталғаннан онша ерекшеленбеді. Мен тек бірнеше қажетті заттар үшін барған едім, бірақ баяғыдағыдай, үйге көлік толы ақ сөмкелермен оралдым. Мен кінәлі кейіппен кіріп келгенде, күйеуім жай ғана басын шайқап, мені құшақтап, күлді де: «Жаным, сенің енді ешқашан «Target»-ке баруыңа болмайтынын білесің ғой, иә? » — деді.

Мен бір рет «жұмсау режиміне» ауысқаннан кейін, тіпті істемеуім керек екенін білсем де, тоқтау қиын болады. Мұндай жағдайда, жағдайды тез түзету үшін жасай алатын ең жақсы нәрсе — тағы бір шығынсыз айды өткізуге уәде беру. Бұл менің миымдағы «қайта жүктеу» (reset) батырмасын басқанмен бірдей. Бақытымызға орай, мұндай уақытша сәтсіздіктер қазір сирек болып тұрады, сондықтан біз бұған күліп, артық заттарды қайтарып, әрі қарай жалғастыра береміз.

Біздің тұтынушылық мәдениетімізде ақша жұмсауға және оны жалғастыруға деген қысым — тіпті өз қаржылық күйреуімізге дейін — өте күшті. Егер бізде ең жаңа iPhone немесе ең үлкен жалпақ экранды теледидар, ең жақсы минивэн немесе тіпті «Anthropologie»-дің соңғы стильдері болмаса, маңызды бір нәрсені өткізіп алатынымызды айтатын хабарламалар бізге үздіксіз шабуыл жасайды. Шындығында, заттар бақыт әкелмейді. Керісінше, қажеттіліктен артық сатып алу тек қана ризасыздықты тудырады. Бұл жарнамаға алданбаңыз. Бір ай демалыңыз. Бұл сіздің өміріңізді өзгертуі мүмкін.

Моральдық қолдау, күнделікті тапсырмалар және басып шығаруға болатын жұмыс парақтары үшін «LivingWellSpendingLess. com» сайтындағы «31 Days of Living Well & Spending Zero» челленджіне кіре аласыз. Оны www. livingwellspendingless. com/lwsz сілтемесінен немесе осы беттегі QR кодты сканерлеу арқылы таба аласыз.

Ізгі адам өз балаларының балаларына мұра қалдырады, ал күнәкардың байлығы әділдер үшін сақталады. Нақыл сөздер 13:22

Ақшаны екі есе көбейтудің ең жылдам жолы — оны екіге бүктеп, артқы қалтаңызға салу. Уилл Роджерс

Мен өсіп келе жатқанда, отбасымдағы ақшаға қатысты бірінші және жалғыз ереже — біз ақша туралы ешқашан сөйлеспейтінбіз. Ешқашан. Қанша ақшамыз бар екенін немесе мектептегі балалар айтатындай бай екенімізді сұраған сайын, ата-анамның жалғыз жауабы: «Біз ақша туралы сөйлеспейміз» болатын. Менің білетінім — бізде бәрі жеткілікті болды. Шоттар төленді. Дастарқанда тамақ, гардеробта киім, Рождество шыршасының астында сыйлықтар үйіліп тұратын. Біз Мексика, Гавайи, тіпті Еуропа сияқты жерлерге отбасылық саяхатқа баратынбыз; үйімізді аптасына үш рет жинайтын үй қызметшісі болды; ауламызда бассейн мен теннис корты болды.

Жоғары сыныпта мен ата-анамның несие карталарын пайдаланудың ыңғайлылығын білдім — кейде рұқсатпен, кейде рұқсатсыз — және еш шектеусіз сауда жасадым. Олар менің не сатып алғанымды байқамайтын сияқты еді және шоттар әрқашан төленетін. Мен өз ақшамды табуға асықсам да, қонақүй бөлмелерін жинаудан бастап, құлпынай теруге және көршідегі барлық балаларды бағуға дейін көп еңбек етсем де, ақшаның нақты құны туралы мүлдем түсінігім болмады. Колледжге кеткенімде, әкем менің алғашқы несие картама кепіл болды, мен толық жұмыс істесем де, бірінші семестрде-ақ оның лимитін тауыстым. Әкем маған сабақ болу үшін мүмкіндікті пайдаланудың орнына, жақсылық жасағысы келіп, ешнәрсе айтпастан бүкіл қарызды төлей салды. Таңқаларлығы жоқ, мен бұдан ешқандай сабақ алмадым. Карта бірнеше айдан кейін тағы да бос болды.

Ештеңесіз қайта бастау қорқынышты болды, бірақ мен бәрін бүлдірмеуге бел будым. Жұмысқа тұрдым, кішкентай пәтер жалдадым және бәріне қолма-қол ақшамен төледім. Ұзақ уақыт бойы банк шотым да болған жоқ — менің несие тарихым соншалықты нашар болғаны сонша, ешбір банк мені қабылдағысы келмеді. Мен әлі де тапқан әрбір тиынымды жұмсайтынмын, бірақ кем дегенде өз-өзімді қамтамасыз етіп, қарызсыз өмір сүріп жатқанымды түсіндім, бұл мен үшін ересек өмірімнің кез келген кезеңінен әлдеқайда жақсы еді.

Кенеттен маған бұдан былай соншалықты абай болудың қажеті болмай қалды.

Одан кейін не болғанын білесіздер: мен қайтадан баяғы шопоголик әдетіме бастым, күйеуімнің бүкіл өмірі бойы жинаған қаржылық қауіпсіздігіне нұқсан келтірдім. Ақырында шығындарым бақылаудан шығып, некемді бұзуға қауіп төндірді, содан соң мен қатаң шектеуге (allowance) келістім және өзімді бақылауда ұстау үшін «Living Well Spending Less» блогын бастадым.

Қаржылық еркіндік пен қаржылық тыныштық қатар жүреді, бірақ бірі көп еңбек пен тәртіптен келсе, екіншісі тек Жоғарыдан келеді. Жетістікке жету үшін бізге екеуі де қажет.

Бюджет құру және оны ұстану басында қорқынышты және ауыр көрінуі мүмкін, бірақ шындық мынада: қаржылық жағдайыңды нақты білмеу — бұдан да қорқынышты. Келесі чектің өтетінін немесе ипотеканы төлеуге ақша жететінін білмей, үнемі стрессте жүру — өзіңе адал болуға жұмсаған бірнеше сағаттан әлдеқайда жаман. Қаржылық жағдайыңыз қаншалықты бақылаудан шығып кетсе де, болашаққа жоспар құруға уақыт бөлу — басыңды құмға тығып алудан әрқашан жақсырақ. Осыны басынан өткерген адам ретінде айтайын, қорқынышыңа тік қарау — бұл сіз жасаған ең еркін нәрсе болуы мүмкін. Алғашқы бюджетті аяқтаған сәтте, иығыңыздан ауыр жүк түскендей сезінесіз.

$54. 99.

Мен көзіме сенбей, қайта қарадым. Бұл қандай да бір қателік болуы керек. Мұндай етіктер жеңілдікке түспейді, әсіресе қалыпты бағасынан он есе арзанға. Мен көрген нәрсеме сенер-сенбесімді білмей жан-жағыма қарадым. Тек ақымақ қана мұндай тиімді ұсыныстан бас тартар еді!

Бұл нақты сценарий тек менің түсімде болғанымен, өмірде «жіберіп алуға болмайтын» өте тиімді мәмілелер мен санап тауыса алмайтындай көп болды. Мен тиімді сауданы бір миль жерден тани аламын, ал ақша үнемдеуге келгенде, 90 пайыз жеңілдікпен керемет етік табу идеясы мен үшін сақтандырудың жақсы мөлшерлемесін алу немесе отыз жылдық ипотекамның пайыздық мөлшерлемесін төмендету идеясынан әлдеқайда қызықтырақ. Өйткені, екеуі де маған айтарлықтай ақша үнемдейді, солай емес пе? Сонымен қатар жақсы көрінгің келгеннің не айыбы бар?

Мүмкін сіздің балаларыңыз да, менікі сияқты, әлі кішкентай және колледж тым алыс көрінетін шығар. Сіз олардың орта мектепке барғанын, тіпті үйден кеткенін елестете алмайтын да шығарсыз. Бірақ уақыт зымырап өтеді, мен бұл болмайды деп айтқым келсе де, олар көзді ашып-жұмғанша ержетеді. Барлық шығынды толық өтеу мүмкін болмаса да, балаларымыздың колледжге баратын уақыты келгенде, оларға беретін бірдеңеміз болғаны жақсы емес пе?

Егер үйленген болсаңыз, жұбайыңызбен қазіргі қаржылық жағдайыңызды шынайы бағалау үшін кездесу ұйымдастырыңыз. Кінәлаусыз немесе ашусыз, кез келген қиындықтарыңыз туралы ашық және адал сөйлесуге тырысыңыз. Отбасыңыз үшін тиімді жоспар құру үшін бірге жұмыс істеуге келісіңіз. Әрине, мұны айту оңай, орындау қиын, әсіресе қаржы некеңіздегі қиындықтардың көзі болса. Менің күйеуім екеуіміз үшін шіркеуімізде өткен ерлі-зайыптыларға арналған қаржы курсына қатысу қажет болды. Сол курс — Дейв Рамзидің «Қаржылық тыныштық университеті» — бүкіл елде ұсынылады. Өз аймағыңыздан табу үшін www. FPU. com сайтын тексеріңіз.

Егер қазіргі уақытта айлық бюджетіңіз болмаса, www. livingwellspendingless. com/budgetworksheet сайтындағы бюджеттеу ресурстарының бірін немесе бірнешеуін пайдаланып, оны құруға уақыт бөліңіз немесе осы беттегі QR кодты сканерлеңіз. Табысыңызды анықтаудан бастаңыз. Содан кейін тұрақты шығындарыңызды белгілеңіз және ай сайынғы үнемдеу мақсатын қойыңыз. Соңында, қалған санаттарға жұмсайтын ақшаңызды анықтаңыз және нені қысқарту керектігін бірлесіп шешіңіз.

Алғашқы айлық бюджетті құрғаннан кейін, жалдау ақысын немесе ипотекалық төлемдерді, көлік төлемдерін, сақтандыру мөлшерлемелерін және коммуналдық шығындарды азайту арқылы шығындарыңызды одан да көбірек қысқарту жолдарын іздей бастаңыз. Соңында, тек бюджетке енгізілген нәрселерді ғана сатып алуға міндеттеме алыңыз.

Асүй қоймасында немесе шкафтарыңызда отбасыңыз тұтынатын негізгі азық-түлік өнімдерінің қорын жасаңыз. Азық-түлікті тек жеңілдікпен сатылып жатқаны үшін ғана сатып алмаңыз, іс жүзінде қолданатын заттардың қорын жинауға күш салыңыз.

Отбасыңыздың тамақтану жоспарын алдымен қорыңызда бар заттарды, содан кейін дүкенде жеңілдікпен сатылатын өнімдерді пайдаланатындай етіп реттеңіз. Аптасына бір немесе екі күн етсіз тамақтануды қарастырыңыз және ет пен көкөністерден үнемдеудің қосымша жолдарын іздеңіз.

Егер сіз жоғарыда айтылғандардың бәрін жасап жатсаңыз, купондарды пайдалану арқылы одан да көп үнемдеу жолдарын үйренуді қарастырыңыз. Купондарды пайдалану бойынша жаңадан бастаушыларға арналған тегін нұсқаулықты www. livingwellspendingless. com/BGTCoupons сайтынан алыңыз немесе осы беттегі QR кодты сканерлеңіз.

Бұл тамаша болды. Кем дегенде, бірнеше күн бойы.

Бірақ кенеттен мен өзімді соншалықты жайлы сезіне алмай қалдым. Біздің Лего қаламыз ит жүні мен шырша инелерімен жабылған еденде шашылып жатқан ұсақ бөлшектерге айналды және олар енді менің аяғыма бірнеше рет қадалған өте өткір блоктар болды. Асүй үстелі домино мен пазл бөлшектеріне толғаны сонша, тамақ ішетін орын қалмады, бірақ бұл онша маңызды емес еді, өйткені үйде бірде-бір таза ыдыс қалмаған болатын. Төсектер бірнеше күн бойы жиналмаған; терезелер саусақ іздерімен жабылған; және әрбір сөре мен комодты жұқа шаң қабаты басқан. Қайда қарасам да, кітаптарды, ойыншықтарды, киімдер мен ретсіздікті көремін. Жүрегім жиі соға бастады және кенеттен осы лас жерде тағы бір минут отырсам, ақыл-есімнен айырылатындай сезіндім. Мен бұдан былай шыдай алмаймын!

Мен отбасымды қонақ бөлмесіне жинадым. «Білесіңдер ме, балалар? » деп хабарладым мен. «Бұл — „Тазалық операциясы“ уақыты! » Қыздарым оларға алғашқы тапсырманы — едендегі әрбір Лего бөлшегін жинауды тапсырғанымда күңкілдеді, ал күйеуім бұрынғы ас үйіміздегі лас ыдыстардың тауын реттеуге кірісті. Мен тазалықтың ең жоғарғы режиміне көштім — төсектерді жинап, кірлерді жинап, ванна бөлмелерін жуып, барлық ретсіздікті бір қарбаласпен тазалап шықтым. Төрт сағаттан кейін әрбір бет жарқырап тұрды. Мен терең тыныс алдым. «Міне, енді жақсы болды».

Бірнеше жыл бұрын мен блогымда отбасым ұстанғанын қалайтын қарапайым ережелер тізімін жарияладым. Онда «күнделікті дұға ету», «көкөністерді жеу», «өзіңнен кейін жинау», «әдепті болу» және «біреуді ренжітсең, кешірім сұрау» сияқты нәрселер болды. Бір қызығы, адамдар басқаларға қарағанда көбірек пікір қалдырған ереже — мен ойланбастан қосқан «күн сайын төсегіңді жина» деген жол болды.

Бұл шынымен де сондай жаңалық па? Шынымды айтсам, мен күн сайын таңертең төсек жинауға келгенде сәл мазасыздықпен (obsessive) қараймын. Тіпті күйеуім таңертең жуынатын бөлмеде болғанда, оның қайтадан ұйықтағысы келетінін біле тұра, төсекті жинап қойған кездерім де болды! Ережелер тізімін жариялап, қаншама адам төсек жинауды күннің маңызды бөлігі деп санамайтынын көргенге дейін, бұл әдет біртүрлі деп саналуы мүмкін екені ойыма да келмепті. Бірақ кейін бұл туралы ойлана бастағанымда, мен тек төсегімді жинап қана қоймай, үйімді күн сайын тазалап, ретке келтіруге уақыт бөлуімнің бірнеше салмақты себептері бар екенін түсіндім:

Мен әрқашан мұндай тазалыққұмар болған емеспін. Бала кезімде мен бөлмемді жинай алмайтын бала болдым және маған «жина» дегенде, бәрін төсектің астына немесе шкафқа тығып, ешкім байқамайды деп үміттенетінмін. Колледжде мен үш бөлмелес қызбен тұрған үй, жұмсартып айтқанда, өмір сүруге әзер жарамды еді. Біз таза ыдыс таусылғанда ғана ыдыс жуатынбыз. Біздің 1970-ші жылдардағы ұсқынсыз, арзан дуплексіміз ескі панельдерімен, тозған кілемдерімен және бір-біріне сәйкес келмейтін жиһаздарымен бізді тазалыққа мүлдем ынталандырмады.

Колледжді бітіріп, нақты жұмысқа тұрғанда және алғаш рет өз пәтеріме көшкенде бәрі өзгерді. Мен қабырғаларды боядым, суреттер ілдім және IKEA-дан сүйкімді, бірақ қымбат емес, бір-біріне үйлесетін жиһаздар алдым. Соңында менің өзім күткім келетін жеке үйім пайда болды және мен күн сайын өзім жақсы көретін жерге оралудың қаншалықты жағымды екенін түсіне бастадым.

Мен енді кішкентай пәтердегі бойдақ қыз емеспін. Үлкенірек үйдің, ретсіздікке «үлес қосатын» күйеуім мен балаларымның болуы және мыңдаған міндеттемелер менің үйімнің астаң-кестеңі шығатын күндер көп екенін білдіреді. Күннің соңында, тіпті мен жинауға уақыт бөлсем де, үй қайтадан шашылып қалуы мүмкін. Бірақ бұл — өмір. Үйді таза ұстау — бұл толық уақыт жұмыс істесеңіз де, үйде отырсаңыз де, бір балаңыз болса да немесе он балаңыз болса да, алғыссыз әрі ешқашан бітпейтін жұмыс. Бәрін үлгермейтін күндері өзіме кешіріммен қарауға тырыссам да, күш салу маңызды деп есептеймін. Қорытындылай келе, егер үйім таза және төсегім жиналған болса, мен еркін тыныс аламын.

Әрине, үйді таза ұстаудың барлық себептерін білу, егер сіз өз өміріңізге және отбасыңызға сәйкес келетін практикалық тазалау тәртібін таба алмасаңыз, көп пайда бермейді. Барлығына бірдей жұмыс істейтін «дұрыс» әдіс болмаса да, кез келген тиімді тазалау кестесінің алғашқы маңызды қадамы — үйдің тазалығын басымдыққа айналдыру туралы шешім қабылдау. Үйіңіз ешқашан сиқырлы түрде өздігінен тазаланбайды; оған еңбек ету керек. Жауапкершілікті қабылдау және оны жүзеге асыруға уақыт бөлу — жұмысты бітірудің жалғыз жолы.

Осы жылдар ішінде мен көптеген тазалау тәртіптерін көріп, байқап көрдім. Кейбір адамдар бәрін бірден жинағанды жөн көреді — аптасына бір рет немесе бәрі ластанып кеткенше күтіп, содан кейін күні бойы немесе бірнеше сағат бойы унитаздарды жуып, шаң сүртіп, еден жуып, кір жуумен айналысады. Басқалары күніне бір негізгі тапсырманы орындауды қалайды: дүйсенбіде жуынатын бөлмелерді тазалау, сейсенбіде шаңсорғышпен жүру, сәрсенбіде кір жуу және т. б.

Мен жеке өзім үшін күнделікті жедел тазалау (speed cleaning) тәртібін ең тиімді деп таптым, тіпті қазір бұл міндеттерді күйеуіммен бөлісіп атқарсақ та. Екеуміз күніне орта есеппен бір сағат уақытымызды үйімізді жарқыратуға жұмсаймыз, бұл аптасына кем дегенде жеті сағат тазалыққа кетеді деген сөз. Бұл айтарлықтай үлкен уақыт! Солай болса да, жоғарыда айтылған себептерге байланысты, біз үйіміздің көп уақытта ұқыпты әрі таза болуы үшін аптасына жеті сағат жұмсауға тұрарлық деп есептейміз. Біз тапқан басты әдіс — тазалықты жібермей қадағалап отыру.

Мен тізімдерді жақсы көретін адаммын, сондықтан менде күнделікті тазалаудың тексеру тізімі (checklist) бар. Әрине, күйеуімді оны қолдануға мәжбүрлеу — бұл басқа әңгіме! Менің жедел тазалау тізімімді www. livingwellspendingless. com/speedcleaning сайтынан басып шығаруға немесе осы беттегі QR кодты сканерлеуге болады. Біздің үйімізде бұл тізім «басқару орталығы» қабырғасында орналасқан, онда маркермен жазылатын айлық күнтізбе, апталық тамақтану жоспары және маңызды телефон нөмірлері бар. Барлығы бір жерде болғандықтан, біз күнтізбеден шұғыл істерді немесе кездесулерді оңай тексере аламыз. Бұл бізге тазалау жұмыстарына басымдық беруге және қажет болған жағдайда тапсырмаларды азайтуға немесе қосуға көмектеседі.

Біз тазалау құралдарының көптеген түрлерін қолданбаймыз және брендтерді таңдамаймыз. Шындығында, бұрын біз көптеген коммерциялық өнімдерді, соның ішінде ыңғайлы (бірақ қымбат), бір реттік бактерияға қарсы майлықтарды қолдансақ та, біртіндеп үйде жасалған тазалау құралдарының аз ғана түрін қолдануға көштік. Олар тек арзан ғана емес, сонымен қатар иісі жақсы, аллергендері аз, қоршаған ортаға зиянсыз және үйде көптеген бөтелкелерді сақтауды қажет етпейді. Біздің сүйікті тазартқыштарымыздың «рецепттері» осы тараудың соңында берілген.

Міне, менің жедел тазалау тәртібім:

Жедел тазалау тәртібі менің таңдауым болса да, ол бәріне бірдей сәйкес келмеуі мүмкін. Күнделікті тазалау кестесін небәрі үш қадамда құруға көмектесетін қосымша кеңестер мен жұмыс парақтарын алу үшін www. livingwellspendingless. com/cleaningschedule сайтына кіріңіз немесе осы беттегі QR кодты сканерлеңіз.

Оған үйрену үшін біраз уақыт қажет болуы мүмкін, бірақ тиімді тазалау жүйесін қалыптастыру — үйіңіздің рақатын толық көрудің ең жақсы жолы. Бұл жұмыстарға балаларыңызды да тартуды ұмытпаңыз. Олар — сіздің командаңыздың мүшелері және оларға өз бетінше өмір сүргенде бұл дағдылар қажет болады. Таза үй — бақытты үй!

Ересек өмірімнің көп бөлігінде менде «тазалау құралдары неғұрлым көп болса, үй соғұрлым таза болады» деген жаман әдет болды. Бір кездері біздің қоймада швабралар мен сыпырғыштардың көп болғаны сонша, күйеуім ашуланып: «Олардың ешқайсысы еденді өзі тазаламайтынын білесің ғой, иә? » — деді. Шынымды айтсам, ол айтқанға дейін мен олар өздігінен тазалай алады деп ойлаған сияқтымын.

Таза үйдің басты құрамдас бөлігі — үйге жаңа заттар әкелуді тоқтату. Сондықтан өзіңіз тазартқыш жасау үшін ингредиенттер сатып алуға жүгірмес бұрын, алдымен шкафта тұрған ескі құралдарды тауысыңыз. Қолыңызда барды пайдалану — үнемшілдіктің ең жоғарғы деңгейі!

Барлық ингредиенттерді орташа ыдысқа салып, паста тәрізді болғанша араластырыңыз; ваннаға, душ қабырғаларына және раковиналарға жағу үшін щетканы немесе губканы қолданыңыз. Паста ваннаның бетін сызып кетпеуі үшін алдымен кішкене жерге сынап көріңіз; егер сызса, қоспадан тұзды алып тастаңыз! Жылы сумен және сулы шүберекпен жақсылап шайыңыз; содан кейін ескі сүлгімен құрғатып сүртіңіз. Артық қалғанын төгіп тастаңыз.

Унитаздың су жіберетін клапанын жауып, су толық кеткенше бір-екі рет ағызыңыз. Ас содасын себіңіз; содан кейін сірке суын баяу құйыңыз, сірке суы унитаздың бетін барынша көбірек жабуын қадағалаңыз. Бірнеше тамшы эфир майын қосыңыз. Ас содасы сірке суымен реакцияға түседі. Реакция аяқталғаннан кейін, бетіндегі дақтарды немесе іздерді кетіру үшін ершікті (щетканы) қолданыңыз. Суды қайта қосып, ағызыңыз.

Ингредиенттерді кішкене ыдыста араластырыңыз. Қолдану үшін шүберекті жылы суға малып, артық суын сығып алыңыз. Дымқыл шүберекті жылтыратқышқа батырып, жиһаздың бетін сүртіңіз. Соңында ескі, құрғақ сүлгімен жылтыратыңыз. Бұл қоспаны тот баспайтын болатты жылтырату үшін де қолдануға болады. Ауа өткізбейтін контейнерде алты аптаға дейін сақтаңыз.

Үлкен ыдыста барлық ингредиенттерді жақсылап шайқаңыз; содан кейін бүріккіш бөтелкеге құйыңыз. Беткі қабатқа бүркіп, дымқыл шүберекпен сүртіп алыңыз. Кез келген дерлік бетті тазалау және дезинфекциялау үшін қолдануға болады.

Ингредиенттерді бүріккіш бөтелкеде араластырыңыз. Қоспа көбіктенеді; көпіршіктер басылғанда, қақпағын жауып, тот баспайтын болаттың бетіне бүркіңіз; содан кейін түксіз шүберекпен тазалап сүртіп, құрғатыңыз. Қосымша жылтыр беру үшін жоғарыдағы жиһаз жылтыратқышына арналған нұсқауларды орындаңыз.

Шелекте сірке суы мен ас содасын араластырыңыз; ыстық су, Боракс, кір жуу содасы мен эфир майын қосыңыз. Ұнтақ толық ерігенше араластырыңыз. Еденді осы қоспамен сүрту үшін швабраны немесе губканы қолданыңыз; таза сүлгімен құрғатып сүртіңіз. Артық қалғанын төгіп тастаңыз.

Ivory сабынын микротолқынды пешке жарамды үлкен ыдысқа салыңыз. Сабын көбікке айналғанша микротолқынды пеште екі минут қыздырыңыз. Көбікті тез араластырыңыз, ол кішкене сабын үгінділеріне айналуы керек. (Егер үгінділер тым үлкен болса, ас үй комбайнында ұнтақтаңыз. ) Боракс және кір жуу содасымен жақсылап араластырыңыз. Толық суытыңыз; содан кейін ауа өткізбейтін контейнерде сақтаңыз. Бір рет кір жуу үшін 1–2 ас қасық қоспаны қолданыңыз. Назар аударыңыз: бұл ұнтақ жылы немесе ыстық суда жақсы жұмыс істейді; суық су үшін немесе алдынан жүктелетін кір жуғыш мәшін қолдансаңыз, ұнтақты қолданар алдында алдымен ¼ стақан ыстық суда ерітіп алыңыз.

Сірке суын өзіңізге ұнайтын эфир майының бірнеше тамшысымен бірге шаю цикліне немесе алдынан жүктелетін кір жуғыш мәшіннің мата жұмсартқышқа арналған бөліміне қосыңыз.

Өз үйіңізді ұқыпты ұстаудың себептері туралы ойланыңыз. Сіз бұған ұмтыласыз ба? Неге иә немесе неге жоқ? Сіз үшін тазалаудың ең маңызды себептері қандай? Қазіргі үй шаруасына деген көзқарасыңызға адал баға беріңіз. Үйіңіз әдетте жинақы ма, әлде жиі шашылып жата ма? Күн сайын үй шаруасына қанша уақыт жұмсайсыз? Бұл жеткілікті ме? Тым көп пе? Тым аз ба?

«Қойшы, қызық болады», — деді Чак, Надин мен Эндрюдің жағажайдағы үйінде демалуға шақырған шақыруы келгенде. «Баруымыз керек. Оның үстіне, миллионерлермен араласып, олардың қалай өмір сүретінін көру мүмкіндігі бізге күнде туа бермейді ғой! Бұл бейне бір «Байлар мен атақтылардың өмір салты» деген бағдарламаның нағыз өзі сияқты! »

Мен онша ынталы болмадым. «Олармен ортақ ештеңеміз бар екеніне сенімді емеспін. Өзімізді ештеңе бере алмайтындай сезінгенім ұнамайды. Соңғы рет барғанымызда, өз шығындарымызды өтей алмау бір түрлі сезілді. Оның үстіне, оның Facebook-тегі жазбаларын көрмейсің бе, Дубайдағы қонақүйлер туралы сұрап, жаңа асыл тұқымды жүйрік аттарының суреттерін бөліседі. Бұны түсіну қиын».

Чак күлді де қойды. «Сен сәл асыра сілтеп тұрған жоқсың ба? Олардың ақшасы көп екенін білемін, бірақ олар өте жақсы адамдар. Келісейікші. Бұл тегін демалыс сияқты ғой».

Бірақ бұл демалыс сияқты сезілмеді, сырттай солай көрінгенімен. Біздің коттеджіміз шынымен де өте әдемі еді және біз бұрын-соңды болған кез келген қонақүйден әлдеқайда керемет болды. Шыны плиткамен қапталған душта кем дегенде он төрт душ бастиегі бар еді, ал жуынатын бөлме L’Occitane косметикасына толы болды. Үлкен кереуеттегі жаймалар сары майдай жұмсақ, ал заманауи ас үйі менің жақында жөндеуден өткен ас үйімді жолда қалдырды. Қонақ бөлмедегі ақ диван соншалықты тап-таза көрінгенінен, оған отыруға да қорықтым, ал сексен дюймдік жалпақ экранды қосу соншалықты күрделі болды, ақыры қолымды бір сілтедім, бірақ батырмаларды баса беріп, абайсызда каминді қосып алдым.

Жоқ, бұл демалыстың мәселесі жағдайда емес еді. Керісінше, бір нәрсе дұрыс емес сияқты сезілді. Ыңғайсыздық. Бәлкім, біз олардың деңгейінде емес шығармыз, бірақ балаларымыздың жалғыз қалағаны — жағажайда ойнау болды. Оның орнына біз өзімізге берілген жоспарды орындауға міндетті болдық: теннис сабақтары, атқа міну және желкенді қайықпен жүзу, содан кейін басты үйде кешкі ас. Қағаз бетінде мұның бәрі қызық көрінгенімен, шындық мүлдем басқаша болды. Не істерімізді не айтарымызды білмедік. Әрбір әңгіме біз ештеңе білмейтін тақырыптар төңірегінде болды — аттар, желкенді қайықтар, өткен маусымдағы шарап өнімі, қазіргі уақытта жақсы көмекші табудың қаншалықты қиын екені, Надин мен Эндрюдің келесі саяхаты және олардың күнделікті тіршіліктен қалай жалыққаны. Олар біздің өміріміз туралы сұрамады. Бұл олардың ойына да келмеген шығар. Біз жымиып, сыпайы ғана басымызды изедік, өйткені басқа не істей аламыз? Біз қонақпыз. Біз риза болуымыз керек, тіпті егер бұл өзімізді «дос» болып көріну үшін ақша төленетін қызметшілер сияқты сезіндірсе де.

Қалай болғанда да, бұл менің әрқашан армандаған өмірім емес пе еді?

Кенет менің ойыма Надин мен Эндрюдің өмірде қалағанның бәрі бар екені келді, бұл көп адамның түсіне де кірмейтін байлық. Ең жақсы жерлердегі бірнеше үйлер, дизайнерлік киімдер, керемет тағамдар, ондаған қымбат көліктер және кез келген қалауын орындайтын қызметшілер. Олардың уайымы жоқ сияқты, бірақ олар аса бақытты болып көрінбеді. Олардың ниеті түзу болғанымен және бізді өз иеліктеріне шақырғанымен, олар шынайы қонақжайлылық танытпады, кем дегенде, бізді өз үйіміздегідей сезіндіре алмады. Күні бойы жағажайда құмнан қамал жасап отыру идеясы олар үшін мүлдем жат нәрсе еді. Олар қалағанына ақша төлеп үйреніп кеткені соншалық, қарапайым нәрселердің сұлулығын — шынайы достықты, қонақжайлылық пен шығармашылықты ұмытып кеткен сияқты. Қуаныш сыйлаудың орнына, олар оны сатып алуға тырысады.

Олар өмірдегі ең жақсы нәрселердің бәрі тегін екенін білмей ме?

Жақсы дос болу үшін күш-жігер мен ниет керек. Бұл өзіңді көрсетуге және қабылданбай қалу қаупіне дайын болуды білдіреді, бірақ шынайы достықтың сыйы әрқашан сол тәуекелге тұрарлық. Міне, ескі байланыстарды жаңартуға және мықты достық құруға көмектесетін бірнеше практикалық идеялар:

Шынайы достық — тегін.

Сонда әділдер Оған былай деп жауап береді: «Ием, біз Сенің ашыққаныңды қашан көріп тамақ бердік немесе шөлдегеніңді көріп ішкіздік? Біз Сенің бөтен жерлік екеніңді қашан көріп үйімізге қабылдадық немесе жалаңаш екеніңді көріп киіндірдік? Сенің науқас болғаныңды немесе түрмеде отырғаныңды қашан көріп, Саған барып едік? »

МАТТАЙ 25:35 – 40

РИМДІКТЕРГЕ 12:13

ЕВРЕЙЛЕРГЕ 13:2

1 ПЕТІР 4:8 – 9

Шынайы қонақжайлылық тегін.

Өз шығармашылығымызды қандай формада болса да дамыту және қабылдау — түбінде өмірімізді жақсартуға ғана қызмет етеді. Шынайы қуаныш пен қанағаттану мәселені шешуден, ресурстарымызды тиімді пайдаланудан немесе өз қолымызбен әдемі нәрсе жасаудан келеді. Шынайы шығармашылық та тегін.

Қазіргі достық қарым-қатынастарыңызды саралаңыз. Олар дамып жатыр ма, әлде тоқырауда ма? Неге? Оларды қалай нығайтуға болады? Алдағы бірнеше аптада хабарласқыңыз келетін үш досыңыздың немесе танысыңыздың есімін жазыңыз; содан кейін әрқайсысына қалай хабарласатыныңызды нақты жазыңыз. Қоңырау шаласыз ба? Хат жазасыз ба? Түскі асқа немесе кофеге шақырасыз ба? Осы достарыңыз үшін дұға етуге де уақыт бөліңіз және сол қарым-қатынастарды дамытуға саналы түрде күш сала бастаңыз.

Қонақжайлылыққа деген өз көзқарасыңыз туралы ойланыңыз. Үйіңізде қонақ күткенді ұнатасыз ба, әлде бұдан қашасыз ба? Қонақжайлылықты өміріңіздегі үлкен басымдыққа қалай айналдыра аласыз?

Соңында, өз өміріңіздегі шығармашылықтың рөлі туралы ойланыңыз. Өз өміріңізді және айналаңыздағыларды байыту үшін сізге берілген ресурстарды қалай пайдаланып жатырсыз? Өміріңізде шығармашылықты көбірек дамыту үшін не істей аласыз?

Бірақ мен ауырып қалдым деп айта алмаймын. Маған сенім артып отырған адамдар бар екенін білемін және олардың үмітін үзгім келмейді. Оның орнына мен төсектен еріксіз тұрып, бір шыны кофе құйып алдым да, бүгінгі сабағымды жоспарлауға отырдым.

Бұл айда біз Дәуіт туралы айтып жатырмыз. Мен Дәуіт туралы оқуға көп уақыт бөлмеген едім, өйткені өз құлшылықтарымда көбінесе Жаңа өсиеттегі практикалық және түсінікті нұсқауларға назар аударғанды ұнататынмын. Мен Самуилдің Иесейдің ұлдарының бірін таңдап, оған май жағу рәсімін жасағаны туралы 1 Патшалық 16-тараудағы оқиғаны қарап шықтым.

Құдай Самуилге Бетлехемге барып, Иесейдің ұлдарының бірін жаңа патша ретінде таңдауды бұйырады. Иесей ұлдарын қатарға тұрғызады, Самуил ұзын бойлы әрі сымбатты үлкен ұлына бірден тәнті болады. «Әрине, патша осы болар», — дейді Самуил ішінен. Бірақ ол емес екен. Керісінше, Құдай Самуилге: «Оның сырт келбетіне немесе бойына қарама, өйткені Мен оны қабылдамадым. Жаратқан Ие адамдар қарайтын нәрсеге қарамайды. Адамдар сыртқы көрініске қарайды, ал Жаратқан Ие жүрекке қарайды», — дейді (7-аят). Белгілі болғандай, Дәуіт соншалықты елеусіз, тартымсыз және патшаға мүлдем ұқсамайтын болғандықтан, ол тіпті жиынға да шақырылмаған. Ол қой бағып жүрген еді.

Кофемді ішіп, оянуға тырысып отырғанда, мен бұл оқиғаға қатты таңғалдым. Мен ұлы әрі құдіретті Дәуіт патшаны бұлай елестетпеген едім. Бірақ жолдау анық: Құдай біз көретін нәрсені көрмейді.

Бір сағаттан кейін мен жексенбілік мектеп бөлмесінің қатты еденінде отырдым. Жарқын боялған қабырғалар мен ондаған шулы жеті-сегіз жасар балалардың ортасында олардың ынталы жүздеріне қарап, сабақты неден бастарымды білмей тұрдым. «Адамдар сендердің сырт келбеттеріңе қарап баға берген кездері болды ма? » — деп сұрадым.

Бірнеше бала басын изеді. Көзілдірік таққан бір бала: «Кейде адамдар мені „төрткөз“ деп атайды», — деді. Оның қасында отырған кішкентай қыз: «Өткен аптада мектепте біреу менің жейдемді мазақтады. Ол ұсқынсыз деді», — деп қостады. Балалар өз бастарынан өткен жағдайларды кезекпен айтып берді, олардың барлығы дерлік сырт келбетіне қарай бағалауға тап болғанын есту жүрегімді ауыртты.

«Бірақ білесіңдер ме, — дедім мен бұл сабақты бөлісуге асығып, — Құдай басқа адамдар қарайтын нәрсеге қарамайды. Құдай біздің киімімізге, шашымызға, көзілдірігімізге немесе үлкен құлақтарымызға қарамайды. Құдай біздің жүрегімізге қарайды».

Біз тағы да кезекпен бөлістік, бірақ бұл жолы мен әр баладан сырттан қарағанда ешкім біле бермейтін өздері туралы жақсы қасиеттерін айтуды сұрадым. «Мүмкін сен мейірімді әпке шығарсың, немесе сен өте жақсы суретшісің, немесе футболды керемет ойнайтын шығарсың». Олар өздерінің жақсы жақтарын айтуға асықты, жексенбілік мектептегі достары білмейтін қасиеттерін айтты. Дәуіт пен Самуил туралы және Құдайдың Дәуітті оның жүрегіндегі нәрсеге қарай қалай таңдағаны туралы сөйлескенімізде, бұл сөздердің олардың санасына жеткенін сезіндім.

Мен бұл балаларды жақсы көремін және кенеттен олардың өміріне аз да болса әсер ету мүмкіндігіне ие болу қандай үлкен бақыт пен мәртебе екенін түсіндім. «Құдайым, мені бүгін осында әкелгенің үшін рақмет», — деп ішімнен дұға еттім. «Осы балалар мен осы сәт үшін рақмет». Бұл сабақтан оларға қарағанда мен көбірек нәрсе алғаныма сенімдімін, бірақ бұл таңқаларлық емес. Қарапайым әрі әдемі шындық мынада: біз берген сайын көбірек аламыз.

Бірақ сол эгоизмді (өзімшілдікті) өзімізден байқау әрдайым оңай емес.

Ашкөздік көптеген түрлі формада болады және біздің жеке ашкөздігіміздің көбінесе ақшаға ешқандай қатысы болмайды. Жомарт болу әрдайым оңай емес. Көбіміз үшін табиғи инстинкт — ресурстарымызды, таланттарымызды, махаббатымызды және ақшамызды кеудемізге басып, қатты ұстау. Іске келгенде, біз бөліскіміз келмейді. Неге бөлісуіміз керек? Бөлісу бізге аз қалады дегенді білдіруі мүмкін. Таусылып қалуы мүмкін. Біз ұтылып қалуымыз мүмкін. Бізде аз болуы, біз азға ие болуымыз мүмкін. Сондықтан біз сараңдық танытамыз.

Егер өзімізге толықтай адал болсақ, келесі сұрақтарға қалай жауап берер едік?

Шындығында, біздің ашкөз, өзімшіл жүрегіміз ешқашан қанағаттанбайды, кем дегенде осы дүниенің нәрселерімен емес. Біз «алдымен мен» деген менталитетке толы мәдениетте өмір сүріп жатырмыз. «Өзіңе не ұнайды, соны істе», «Өзімшіл болу — қалыпты жағдай» және «Мен өзімді таңдаймын» деген сөздер магниттер мен стикерлерде жиі кездеседі. Біз «егер қаласаң, оған ие болуың керек — және бөлісудің қажеті жоқ» деген өтірікке сеніп қалғанбыз. Біз, ең алдымен, өз үлесімізді алуды ойлаймыз. Басқалардан бұл «алдымен мен» деген көзқарасты байқау оңай болғанымен, бәріміз де азды-көпті сараңбыз деп айта аламын.

Солай болса да, біз басқаша өмір сүруге шақырылдық. Шындығында, Киелі кітап ашкөздік пен өзімшілдік туралы қатаң ескертулерге толы:

Бір-біріңмен қарым-қатынаста Иса Мәсіхте болған сезімде болыңдар:

Ол болмысы жағынан Құдай бола тұра, Құдаймен тең болуды

өз пайдасына қолданатын нәрсе деп санамады;

керісінше, Ол құлдың кейпін еніп, өзін ештеңе етпеді...

— ФІЛІПІЛІКТЕРГЕ ХАТ 2:1 – 7

Біз жомарттықты көбінесе тек ақшалай сыйлықтар тұрғысынан ойлаймыз. Чекті жазуға дайын адамдарды ғана жомарт деп санаймыз. Бірақ бұл мүлдем дұрыс емес. Біз байқағанымыздай, жомарттық біздің жүрегіміз бен ойымыздан, Мәсіхке тән кішіпейілділік пен қызмет етуге деген ынтадан басталады. Меніңше, әрқайсымыздың ұсынатын кем дегенде бір ерекше сыйымыз, талантымыз немесе қабілетіміз бар. Шындығында, жай ғана қайырымдылық жасап, кетіп қалудан қарағанда, істің ортасында жүріп, қолды батпаққа тигізу әлдеқайда қиын.

Соңғы рет қашан қауымдастығыңыздағы, шіркеуіңіздегі, балаңыздың мектебіндегі, көршілеріңізге немесе тіпті өз отбасыңызға қалай қызмет етіп жатқаныңыз туралы ойландыңыз? Соңғы рет қашан ерікті болуға уақыт бөлдіңіз, әсіресе бұл алғыссыз жұмыс болса немесе күш-жігеріңіз үшін ешқандай танылу болмаса да? Кейде қызмет етудегі ең үлкен кедергі — біз не істерімізді білмейміз. Рут Стаффорд Пил бірде өзінің өмірлік ұраны «қажеттілікті тауып, оны толтыру» екенін айтқан болатын — бұл философия тамаша бастама. Іздей бастағаннан кейін, қызмет ету жолдарының шексіз тізімі бар екенін түсінесіз.

Төменде уақытыңыз бен талантыңызды берудің бірнеше практикалық идеялары берілген:

Бұл тізім тек бастама ретінде берілген. Өз сыйларыңызды, таланттарыңызды, мінезіңіз бен құмарлықтарыңызды зерттей бастағанда, оларды әлеммен бөлісудің көптеген жолдарын табасыз деп үміттенемін. Уақытыңызды беруді басымдыққа айналдырыңыз, сонда қызмет ету мүмкіндіктері әрқашан табылады.

Уақытымыз бен талантымызды беру маңызды болғанымен, мен көбінесе бізге беру ең қиын нәрсе — әсіресе ең жақын адамдарымызға — өз жүрегіміз деп ойлаймын. Қандай да бір себептермен, мейлі ол қабылданбаудан қорқу болсын, өткендегі қателіктерге ашулану болсын немесе оны істеп жатқанымызды байқамайтындай тым бос болмау болсын, біз ең жақын достарымыз бен отбасымыздан сүйіспеншілігімізді, мейірімділігіміз бен жігерімізді аяймыз. Иса бізге «жақыныңды өзіңдей сүй» дегенде, Ол міндетті түрде жол жиегіндегі бейтаныс адам немесе әлемнің екінші шетіндегі мұқтаж бала туралы айтпағанын ұмытып кетеміз. Біздің жақындарымыз — дәл алдымызда тұрған адамдар.

Алдымыздағы адамдарға қызмет ету мүмкіндігі соншалықты тұрақты, тіпті біз оны жиі байқамаймыз. Жұбайымыз бен балаларымыздың шексіз болып көрінетін талаптары міндеттеме, тітіркендіргіш немесе ауыр жұмыс сияқты сезіледі. Біз осы өтініштердің барлығының тұрақты сипатынан шаршаймыз, қолымызды жайып: «Сендердің бір нәрсеге мұқтаждықтарың ешқашан бітпей ме? » — деп айқайлаймыз.

Бірақ олар тоқтамайды және тоқтамайды да. Бұл — біздің берудің ең үлкен мүмкіндігіміз.

Осы кітапта айтылған барлық басқа құпиялар осыған әкеледі. Қанағатшылдықты таңдау және өзіміздің жайлы орнымызды табу, мақсаттар қою және уақытымызды басқару, қаржымызды бақылауға алу және ақшамызға қайда бару керектігін айту, өмірімізді ретке келтіру, үйімізді таза ұстау, тіпті өмірдегі ең жақсы нәрселердің кейбірі тегін екенін түсіну — осының бәрі бізді үйге қайтарады — оларға, дәл алдымызда тұрған адамдарға.

Сонымен, біз жүрегімізді қалай береміз? Өз үйімізде сүйіспеншілікпен қалай қызмет етеміз? Міне, кейбір идеялар:

Соңында, біз 1-тарауда келтірген Пауылдың Тімотеге айтқан сөздеріне қайта ораламыз:

Тәкәппар болмаңдар және сенімсіз байлыққа үміт артпаңдар, қайта бізге ләззат алу үшін бәрін молынан беретін Құдайға үміт артыңдар. Жақсылық жасаңдар, игі істерге бай болыңдар, жомарт болып, бөлісуге дайын болыңдар. Осылайша сендер келер заман үшін өздеріңе берік негіз ретінде қазына жинайсыңдар, сонда шынайы өмірден мықтап ұстай аласыңдар. — ТІМОТЕГЕ 1-ХАТ 6:11 – 12, 17 – 19

Маған қосылмайсыз ба?

Өзіңіздің беруге деген дайындығыңызға шынайы қараңыз. Өміріңізде сараңдық танытатын салалар бар ма? Уақытыңызды немесе күш-жігеріңізді беруге құлықсызсыз ба? Сүйіспеншілік пен мейірімділікті аяйсыз ба? Кейде мейірімділік көрсете алатын кезде суық әрі бейтарап боласыз ба? Өміріңізде жомарт бола алатын үш саланы жазыңыз.

Әрі қарай, қазіргі уақытта шіркеуіңізге немесе қоғамыңызға уақытыңыз бен талантыңызды қаншалықты беріп жатқаныңызға қараңыз. Аптасына немесе айына еріктілікке немесе қызмет жұмысына қанша сағат жұмсайсыз? Бұл көбірек болуы мүмкін бе? Келесі айда ерікті болу немесе қызмет ету жоспарын жасаңыз.

Соңында, ең жақын адамдарыңызға қалай қызмет етіп жатқаныңызға қараңыз. Қазіргі уақытта жұбайыңыз бен балаларыңызға өзіңіздің ең жақсы қасиеттеріңізді беріп жүрсіз бе? Осы саланы жақсарту үшін үш мақсат жазып қойыңыз.