Автордан хабарлама + Арнау
Таңғы 5 Клубы: Өміріңді өзгерту
Robin Sharma
Жазылымсыз режим: 20-беттен кейін жазылым беті ашылады, әрі қарай әр 10 бет сайын (ең көбі 5 рет).


Бұл кітаптың сіздің қолыңызға тигеніне өте қуаныштымын. Менің үлкен үмітім — бұл еңбек сіздің бойыңыздағы сый мен таланттың барынша ашылуына қызмет етсін. Шығармашылығыңыз бен өнімділігіңізде, табысыңыз бен әлемге жасаған қызметіңізде ерлікке толы өзгерістерге жол ашсын.
«Таңғы 5 клубы» жиырма жылдан астам уақыт бойы мен атақты кәсіпкерлерге, аты аңызға айналған компаниялардың бас директорларына, спорт жұлдыздарына, музыка иконаларына және корольдік отбасы мүшелеріне — зор табыспен — үйретіп келе жатқан тұжырымдама мен әдіске негізделген.
Мен бұл кітапты төрт жыл бойы Италия, Оңтүстік Африка, Канада, Швейцария, Ресей, Бразилия және Маврикийде жаздым. Кейде сөздер арқамнан ескен жазғы самалдай еркін ағып жатса, кейде алға жылжу қиынға соқты. Кейде шығармашылық сарқылудан ақ ту көтергім келсе, кейде осы рухани процестің маңызы менің жеке қажеттіліктерімнен жоғары болып, мені жалғастыруға ынталандырды.
Мен бұл кітапты сіз үшін жазуға бар күшімді салдым. Және «Таңғы 5 клубының» аяқталуына қолдау көрсеткен әлемнің түкпір-түкпіріндегі барлық игі жандарға алғыс айтамын.
Сондықтан, шын жүректен, бұл еңбекті сізге, оқырманға, кішіпейілділікпен арнаймын. Әлемге көбірек батырлар қажет, ал бойыңызда сондай қасиет бола тұра, оларды күтудің не қажеті бар? Бүгіннен бастаңыз.
Сүйіспеншілікпен + құрметпен,

Эпиграф
«Бізде жеңістерді тойлау үшін мәңгілік уақыт болады, бірақ оларды жеңіп алу үшін күн батқанға дейін бірнеше сағат қана бар». — Эми Кармайкл
«Мейлі не болса да, кім болғың келсе, соған айналу ешқашан кеш емес немесе, менің жағдайымда, тым ерте емес... Өзің мақтан тұтатын өмір сүресің деп үміттенемін. Егер олай болмаса, бәрін қайта бастауға күш табасың деп сенемін». — Ф. Скотт Фицджеральд
«Музыканы ести алмағандар билеп жатқандарды есінен адасқан деп ойлады». — Фридрих Ницше
1-тарау
Қауіпті әрекет
Мылтық тым қатал болар еді. Арқан тым көне әдіс. Ал білекке пышақ салу тым үнсіз қалу еді. Сонымен, сұрақ мынадай болды: бір кездері керемет болған өмірді ең аз былықпен, бірақ максималды әсермен қалай жылдам әрі дәл аяқтауға болады?
Тек бір жыл бұрын жағдай әлдеқайда үмітті еді. Кәсіпкер (өзінің ісін дөңгелетуші бизнес өкілі) өз саласының алыбы, қоғам көшбасшысы және филантроп (адамзатқа көмектесу үшін өз қаржысын немесе уақытын аямайтын жомарт жан) ретінде кеңінен танымал еді. Ол отыздан асқан шағында колледж жатақханасында негізін қалаған технологиялық компаниясын нарықтағы үстемдіктің жаңа деңгейлеріне көтеріп, тұтынушылары құрметтейтін өнімдер шығарып жүрген болатын.
Бірақ қазір ол күтпеген соққыға тап болды: іштарлықтан туындаған қаскөйлік төңкеріс оның өмірінің көп бөлігін арнаған бизнесіндегі үлесін айтарлықтай азайтып, оны жаңа жұмыс іздеуге мәжбүр етпек еді.
Оқиғалардың мұндай күрт бұрылысы кәсіпкер үшін төзгісіз болып шықты. Оның мұздай суық сырт келбетінің астында қамқор, мейірімді және терең сүйетін жүрек соғып тұрған еді. Ол өмірдің өзі оны сатып кеткендей сезінді. Және ол бұдан әлдеқайда жақсыраққа лайық еді.
Ол ұйықтататын дәрілердің үлкен құтысын ішіп салуды ойлады. Бұл қауіпті әрекет осылайша таза болар еді. «Тек бәрін ішіп, жұмысты тез бітіру керек», — деп ойлады ол. «Маған бұл ауырсынудан қашу керек».
Содан кейін ол өзінің ақ түсті жатын бөлмесіндегі сәнді емен комодтың үстінен анасы сыйлаған жеке тұлғаны оңтайландыру конференциясына билетті байқап қалды. Кәсіпкер әдетте мұндай шараларға қатысатын адамдарды «қанаты сынғандар» деп келемеждеп, олардың нәтижелі және табысты өмір сүруі үшін қажеттінің бәрі өз іштерінде болса да, жалған гурудан жауап іздейтінін айтатын.
Мүмкін, өз пікірін қайта қарастыратын уақыт келген шығар. Оның басқа таңдауы көп емес еді. Не ол семинарға барып, өмірін сақтап қалатын жаңалық ашады. Немесе тыныштық табады. Жылдам өлім арқылы.
2-тарау
Аңызға айналудың күнделікті философиясы
«Өз отыңыздың сөнуіне жол бермеңіз, «сәл жетпеген», «әлі болмаған» және «мүлдем жоқ» деген үмітсіз батпақтарда оның әрбір қайталанбас ұшқынын жоғалтпаңыз. Жаныңыздағы батырдың жалғыздық пен күйзелісте өлуіне жол бермеңіз, өйткені сіз лайықты болған, бірақ ешқашан жете алмаған өмір үшін. Сіз қалаған әлемді жеңіп алуға болады. Ол бар. Ол шынайы. Ол мүмкін. Ол сіздікі». — Айн Рэнд
Ол тамаша шешен еді. Нағыз Арбаушы (сөз сиқырымен тыңдарманын баурап алатын шешен).
Аты аңызға айналған мансабының соңына таяп қалған сексеннен асқан қарт бүкіл әлемде шабыттың гроссмейстері, көшбасшылықтың аңызы және қарапайым адамдарға өздерінің ең үлкен қабілеттерін іске асыруға көмектесетін шынайы мемлекет қайраткері ретінде құрметке ие болды.
Құбылмалылыққа, белгісіздік пен сенімсіздікке толы мәдениетте «Арбаушының» шараларына шығармашылыққа, өнімділік пен өркендеуге толы шебер өмір сүруді ғана емес, сонымен бірге адамзатты құлшыныспен жоғарылататын жолмен өмір сүруді аңсайтын стадион толы адамдар жиналатын. Олар соңында тамаша мұра қалдырып, кейінгі ұрпақтарға өз іздерін қалдырғандарына сенімді болғысы келді.
Бұл адамның еңбегі ерекше еді. Ол біздің мінезіміздегі жауынгерді нығайтатын түсініктерді жүректегі жан дүниесі сезімтал ақынды құрметтейтін идеялармен ұштастырды. Оның хабарламасы қарапайым адамдарға бизнес әлемінің ең жоғары деңгейінде қалай табысқа жетуге болатынын, сонымен бірге мазмұнды өмірдің сиқырын қалай қайтаруға болатынын көрсетті. Осылайша, біз қатыгез де суық әлем біздің табиғи кемеңгерлігімізді күрделілік, үстірттік және технологиялық алаңдаушылықтың құлдығына салғанға дейінгі таңғажайып сезімімізге қайта ораламыз.
«Арбаушы» бойшаң болғанымен, егде жасы оны сәл еңкіш етіп көрсетті. Ол сахнада мұқият, бірақ сымбатты қадам басты. Ақ жолақтары бар күлгін-сұр түсті костюмі оған талғампаз көрініс берді. Ал көкшіл көзілдірігі оның стиліне ерекше көрік қосты.
«Өмір сіздің талантыңызды қор қылу үшін тым қысқа», — деді Арбаушы мыңдаған адамдарға қарап. «Сіз аңызға айналу мүмкіндігімен және жауапкершілігімен дүниеге келдіңіз. Сіз шеберлік деңгейіндегі жобаларды орындау үшін жаратылғансыз, ерекше маңызды істерді жүзеге асыру үшін жасалғансыз және осы кішкентай планетада игілік күші болу үшін құрылғансыз. Көпшілігі әдемі аяқ киім сатып алатын және қымбат заттарға ие болатын, бірақ өзін жақсартуға сирек инвестиция салатын жаһандық қоғамда сіз өзіңіздің бастапқы ұлылығыңызды қайтаруға қабілеттісіз. Сіздің жеке көшбасшылығыңыз цифрлық құрылғыларға байланған кибер-зомби (технологияға шектен тыс байланып, шынайы өмірден алшақтаған адам) болуды тоқтатуды және өміріңізді шеберлік үлгісіне айналдырып, жақсы адамдарды шектейтін өзімшілдіктен бас тартуды талап етеді. Әлемнің ұлы әйелдері мен ерлері алушылар емес, берушілер болды. Кім көп жинаса, сол жеңеді деген жалпы қате түсініктен бас тартыңыз. Оның орнына ерлікке толы жұмыс жасаңыз — нарықты өзінің сапасымен де, пайдасымен де таңғалдырыңыз. Осыны істей отырып, мен сізге этикаға негізделген, ғажайып сұлулыққа бай және ішкі тыныштықты қорғауға келгенде берілмейтін жеке өмір құруды ұсынамын. Міне, достарым, осылайша сіз періштелермен бірге самғап, құдайлармен қатар жүресіз».
Арбаушы кідірді. Ол таудай үлкен дем алды. Дем алған кезде тынысы тарылып, шу шығарды. Ол әскери деңгейде жылтыратылған сәнді қара етіктеріне төмен қарады.
Алдыңғы қатардағылар оның бір кездері сымбатты болған, бірақ уақыт ізі қалған жүзінен бір тамшы жас аққанын көрді.
Ол төмен қарап тұра берді. Үнсіздік гүрсілдегендей естілді. Арбаушы орнында тұрақсыз көрінді.
Көрермендердің кейбірі мазасызданып, орындарында қозғала бастаған бірнеше сәттен кейін Арбаушы сол қолындағы микрофонды жерге қойды. Бос қолымен шалбарының қалтасынан ұқыпты бүктелген зығыр орамалды алып, бетін сүртті.
«Әрқайсыңыздың өміріңізде өз шақыруыңыз бар. Әрқайсыңыздың рухыңызда кемелдікке деген түйсік бар. Бұл залдағы ешкім орташа деңгейде қатып қалмауы керек және қоғамда көрінетін мінез-құлықтың жаппай медиократизациясына (бәрінің орташа, ортанқол деңгейге түсуі), сондай-ақ өндірісте байқалатын бизнестің ұжымдық кәсібиліктен айырылуына бой алдырмауы керек. Шектеу дегеніміз — тым көп жақсы адамдар оны шындық деп сенгенше күнделікті қайталайтын ойлау жүйесі ғана. Әлеуеті зор көптеген адамдардың неге ерекше бола алмайтыны туралы ертегіге сеніп қалғанын көру менің жүрегімді ауыртады. Сіздің сылтауларыңыз — арбаушылар, қорқыныштарыңыз — өтірікшілер, ал күмәндарыңыз — ұрылар екенін есте сақтауыңыз керек».
Көбі басын изеді. Бірнешеуі шапалақ ұрды. Содан кейін тағы да көптеген адамдар қол шапалақтады.
«Мен сізді түсінемін. Шынымен де түсінемін», — деп жалғастырды Арбаушы.
«Мен сіздің өміріңізде қиын кезеңдер болғанын білемін. Ол бәрімізде болды. Сіз кішкентай бала кезіңіздегі от пен арманға толы кездеріңіз бен қазіргі жағдайыңыз басқаша болғанына мұңаятын шығарсыз. Күнделікті өміріңіз бір-біріне ұқсайды деп жоспарламаған едіңіз, солай ма? Жаныңызды қысатын жұмыста болуды, ерекшелігіңізді тұншықтырып, энергияңызды ұрлайтын шексіз жауапкершіліктермен алысуды ойламағансыз. Бізді азат етудің орнына құлдыққа салатын технологияның жетегінде кетіп, маңызсыз істерге алдануды қаламаған едіңіз. Бір аптаны бірнеше мың рет қайталап, соны өмір деп атауды армандамағансыз. Мен сізге айтуым керек: арамыздағы тым көп адам отызында өліп, сексенінде жерленеді. Сонымен, мен сізді түсінемін. Сіз бәрі басқаша болады деп үміттендіңіз. Қызықтырақ. Кереметірек. Мазмұндырақ және сиқырлырақ».
Арбаушы осы соңғы сөздерді айтқанда дауысы дірілдеп кетті. Ол бір сәт дем алуға қиналды. Оның маңдайында уайымның ізі көрінді. Ол көмекшілерінің бірі сахнаның шетіне мұқият қойған ақшыл орындыққа отырды.
«Иә, мен бұл залда өз өмірін жақсы көретін адамдардың да бар екенін білемін. Сіз әлемде үлкен жетістікке жеттіңіз, өз ісіңіздің шеберісіз және отбасыңыз бен қоғамыңызды ерекше қуатпен байытып жатырсыз. Керемет жұмыс. Бәрекелді. Дегенмен, сіз де қараңғылықтың суық әрі қауіпті аңғарында адасқан кездеріңіз болды. Сіз де өзіңіздің шығармашылық ұлылығыңыз бен өнімділігіңіздің жайлылық, қорқыныш пен селқостықтың кішкентай шеңберіне айналғанын сезіндіңіз. Сіз де мақсатсыз өмірдің бос қыстарында көңіліңіз қалды. Сіз де балалық шақтағы көптеген шабытты армандарыңыздан бас тартуға мәжбүр болдыңыз. Сізді де сенген адамдарыңыз ренжітті. Идеалдарыңыз күйреді. Сіздің де бекзат жүрегіңіз жараланып, өміріңіз басқыншылар басып алған қираған елдей күйге түсті».
Үлкен конференция залында мүлдем үнсіздік орнады.
«Өмір жолыңыздың қай жерінде болсаңыз да, кемелсіз өткеннің ауырсынуы керемет болашағыңыздың даңқына кедергі келтіруіне жол бермеңіз. Сіз қазір түсінгеннен әлдеқайда күштісіз. Алда сізді тамаша жеңістер мен баталар күтіп тұр. Және сіз ең ауыр сынақтар арқылы лайықты болған өнімді, өнімді және ерекше ықпалды өмірді сүру үшін қажетті өсуді алу үшін дәл қазір болуыңыз керек жердесіз. Қазір бәрі құрдымға кетіп жатқандай сезілсе де, ештеңе дұрыс емес емес. Егер өміріңіз қазір былық болып көрінсе, бұл жай ғана қорқыныштарыңыздың сеніміңізден сәл күштірек болуында. Жаттығу арқылы сіз қорқыныштың дауысын бәсеңдетіп, жеңімпаз жағыңыздың дауысын күшейте аласыз. Шындық мынада: сіз бастан өткерген әрбір қиын оқиға, кездестірген әрбір улы адам және төзген барлық сынақтарыңыз сізді қазіргі адам етіп қалыптастыру үшін тамаша дайындық болды. Бойыңыздағы қазыналарды, таланттар мен күштерді ояту үшін сізге осы сабақтар қажет болды. Ештеңе кездейсоқ емес. Ештеңе бос кеткен жоқ. Сіз ең асқақ тілектеріңіздің өмірін бастау үшін дәл болуыңыз керек жердесіз. Бұл өмір сізді империя құрушыға, әлемді өзгертушіге және мүмкін тарих жасаушыға айналдырады».
«Мұның бәрі оңай естіледі, бірақ шындығында әлдеқайда қиын», — деп айқайлады бесінші қатарда отырған қызыл бейсболка киген адам. Оның үстінде сұр футболка мен жыртық джинсы болды. Бұл айқай құрметсіздік сияқты көрінгенімен, қатысушының дауыс ырғағы мен дене тілі Арбаушыға деген шынайы таңданысын көрсетті.
«Мен сізбен келісемін, керемет адам», — деп жауап берді Арбаушы орындығынан тұрып, оның биязылығы барлық қатысушыларға әсер етіп, дауысы нық естілді. «Идеялар іс жүзінде қолданылмаса, олардың құны жоқ. Ең кішкентай іске асыру әрқашан ең үлкен ниеттен артық. Ал егер керемет адам болу және аңызға айналған өмір құру оңай болса, оны бәрі жасаған болар еді. Не айтқым келгенін түсіндіңіз бе? »
«Әрине, досым», — деп жауап берді қызыл қалпақ киген адам саусағымен астыңғы ернін сипап.
«Қоғам бізге бірқатар өтіріктерді сатты», — деп жалғастырды Арбаушы. «Рахат алу — барлық мүмкіндіктер қажырлы еңбекті, тұрақты жаңаруды және күн сайын қауіпсіз айлағымыздан шығуды талап ететін қорқынышты, бірақ керемет шындықтан артық деп үйретті. Менің ойымша, тоқмейілсу мен оңай өмірдің арбауы, сайып келгенде, өз армандарыңыз үшін барыңызды салып, қайтпас қайсарлық танытатын өмірден жүз есе қатыгез. Әлемдік деңгейдегі жетістік сіздің жайлылық аймағыңыз аяқталған жерден басталады — бұл ережені табыстылар, ықпалдылар және ең бақытты адамдар әрқашан есте сақтайды».
Еркек басын изеді. Аудиториядағы топтар да солай істеді.
«Жас кезімізден бастап біз өмірді шеберлік, тапқырлық пен ізгілік құндылықтарына адал болып өткізу аз күш жұмсауды талап етуі керек деп бағдарламаланғанбыз. Сондықтан, егер жол қиындап, шыдамдылықты талап етсе, біз қате жолдамыз деп ойлаймыз», — деді Арбаушы ағаш орындықтың тұтқасынан ұстап, арық денесін қайтадан орындыққа қондырып.
«Біз уәдесінде тұра алмайтын, міндеттемелерінен қашатын және кішкене кедергі пайда болған сәтте өз ұмтылыстарынан бас тартатын жұмсақ, әлсіз және нәзік адамдар мәдениетін қалыптастырдық».
Оратор содан кейін қатты күрсінді.
«Қиындық — жақсы нәрсе. Шынайы ұлылық пен ішкі кемеңгерлікті жүзеге асыру қиын спорт болуы керек. Тек өз шегіне дейін баруға дайын адамдар ғана оны кеңейте алады. Сіздің ерекше күштеріңізді, мықты қабілеттеріңізді және ең шабытты амбицияларыңызды жүзеге асыру жолындағы азап — адам қанағатының ең үлкен көздерінің бірі. Бақыт пен ішкі тыныштықтың басты кілті — өз марапатыңызға лайық болу үшін қолдан келгеннің бәрін жасағаныңызды білу және өзіңіздің ең жақсы нұсқаңыз болу үшін батылдықпен күш салу. Джаз аңызы Майлз Дэвис өзінің керемет әлеуетін толық пайдалану үшін өз саласы білетін қалыпты жағдайдан асып түсті. Микеланджело өзінің ғажайып өнерін жасау кезінде ақыл-ой, эмоционалдық, физикалық және рухани тұрғыдан орасан зор құрбандықтарға барды. Роза Паркс, ерекше батылдығы бар қарапайым тігінші әйел, автобуста орнын бермегені үшін тұтқындалып, азаматтық құқықтар қозғалысын тұтандырған кезде қорлыққа төзді. Чарльз Дарвин өзінің әйгілі Эволюция теориясын жасау кезінде сегіз жыл бойы бақалшақтыларды (усоногие раки) зерттеу арқылы нағыз шеберлік талап ететін табандылықты көрсетті. Өз ісін оңтайландыруға деген мұндай берілгендікті қазіргі әлемде «жындылық» деп атар еді, өйткені қазіргі адамдар өздерінің баға жетпес өмірінің көп бөлігін селфилерді қарауға, виртуалды достарының таңғы асын тамашалауға және қатыгез бейнеойындарға жұмсайды», — деді Арбаушы залды айнала қарап, әрбір қатысушының көзіне тіке қарауға тырысқандай.
«Стивен Кинг өзін танымал еткен «Кэрри» романын сатпас бұрын мектепте жазу мұғалімі және өнеркәсіптік кір жуу орнында жұмыс істеген», — деп жалғастырды қарт шешен. «Және Кингтің бас тартулардан көңілі қалғаны сонша, ол өзінің ескі трейлерінде жазған қолжазбасын қоқысқа тастап, күрестен бас тартқан. Тек әйелі Табита күйеуі жоқта бұл жұмысты тауып алып, темекі күлін сүртіп, кітапты оқып шыққан соң оның керемет екенін айтқанда ғана Кинг оны баспаға жіберген. Соның өзінде оның алғашқы гонорары небәрі жиырма бес жүз доллар болды».
«Шынымен бе? » — деп сыбырлады сахнаның жанында отырған әйел. Оның басында үлкен қызыл қауырсыны бар жасыл қалпағы болды және ол өзінің даралығын көрсетуден қысылмайтын адам екені көрініп тұрды.
«Иә, солай», — деді Арбаушы. «Винсент ван Гог өмірінде тоғыз жүз сурет пен мыңнан астам сурет салғанымен, оның атағы ол өлгеннен кейін басталды. Оның шығармашылыққа деген ұмтылысы халықтың қошеметімен емес, қанша қиындыққа төзуге тура келсе де, өзінің шығармашылық күшін қаншалықты аша алатынын көруге итермелеген дана түйсігімен байланысты болды. Аңызға айналу ешқашан оңай емес. Бірақ мен бұл жолды көптеген әлеуетті батырлар тап болатын қарапайымдылықта қалып қоюдан артық көрер едім», — деді Арбаушы нық дауыспен.
«Қалай болғанда да, сіздің ең үлкен қолайсыздығыңыз бар жер — сіздің ең үлкен мүмкіндігіңіз бар жер екенін айтайын. Сізді мазалайтын сенімдер, сізге қауіп төндіретін сезімдер, сізді қобалжытатын жобалар мен сіздің сенімсіз жағыңыз қарсылық көрсететін талантыңыздың ашылуы — дәл сіз баруыңыз керек жерлер. Шығармашыл өндіруші, жеке бостандық іздеуші және поссибилитариан (кез келген қиындықта жаңа мүмкіндіктерді көре білетін адам) ретінде осы ұлылыққа апаратын есіктерге қарай ұмтылыңыз. Сонда сізді қорқытатын нәрселерге қарай жүру арқылы сіз өзіңіздің ұмытылған күшіңізді қайтарасыз. Және балалық шақтан кейін жоғалтқан пәктігіңіз бен таңғажайып сезіміңізді қайта табасыз».
Кенеттен Арбаушы жөтеле бастады. Басында ақырын. Содан кейін қатты, бейнебір ішін кек алуға бел буған жын билеп алғандай қатты жөтелді.
Сахна артында қара костюм киген, шашы қысқа әрі қатқыл алынған ер адам жеңінің ұшына байқатпай жасырылған микрофонға сөйлеп жатты. Шамдар жыпылықтап, баяу сөне бастады. Платформаның жанында отырған бірнеше көрермен не істерін білмей орындарынан тұрды.
Шашы ұқыпты түйілген, жүзінде жасанды күлкісі бар, жағасы ақ жіппен кестеленген тар қара көйлек киген өте сүйкімді әйел Сиқыршы баяндамасының басында көтерілген металл сатымен жоғары қарай жүгірді. Ол бір қолына телефон, екінші қолына әбден ескірген қойын дәптерін ұстап алған. Оның қызыл биік өкшелі туфлилері жұмыс берушісіне қарай ұмтылғанда «тық-тық, тық-тық» деген дыбыс шығарды.
Алайда әйел кешігіп қалды.
Сиқыршы еденге сұлап түсті. Ол көп жыл бұрын аяқтауы тиіс болған, бір кездері даңқты болған мансабының соңғы раундында жүрегі үлкен болса да, шеберлігі сыр берген, соққыдан есеңгіреген боксшы сияқты еді. Қарт баяндамашы қимылсыз жатты. Құлаған кезде басынан тиген жарақаттан кішкене ғана қан ағып жатты. Оның көзілдірігі жанында, ал орамалы әлі де қолында еді. Бір кездері ұшқын атқан көздері жұмулы қалды.
3-тарау
Күтпеген бейтаныспен кенеттен кездесу
«Алдыңда он мың жыл өмірің бардай жасама. Тағдыр төбеңде төніп тұр. Тірі кезіңде, осы жер бетінде бар кезіңде шынайы ұлы тұлға болуға ұмтыл». — Марк Аврелий, Рим императоры
Кәсіпкер әйел семинарда кездескен адамдарға өтірік айтты: ол мұнда Сиқыршының өнімділікті еселеп арттырудың керемет формулаларын үйрену үшін және ол индустрия көшбасшыларымен бөлісіп жүрген жеке шеберлік негізіндегі нейроғылымды (жүйке жүйесінің құрылымы мен қызметін зерттейтін ғылым) тану үшін келгенін айтты. Ол гурудың әдістемесі оған өз фирмасының бәсекелестерінен басым түсуге және бизнесін даусыз үстемдікке қарай жылдам кеңейтуге мүмкіндік береді деп қиялдады. Бірақ сіз оның мұнда келуінің нақты себебін білесіз: оған үмітін қайта жағу және өмірін сақтап қалу қажет болды.
Суретші іс-шараға өзінің шығармашылығын қалай жандандыруды және қабілетін қалай арттыруды түсіну үшін келді, сонда ол өзі салған суреттері арқылы өз саласында өшпес із қалдыра алар еді.
Ал үйсіз адам ешкім байқамаған сәтте конференц-залға кіріп кеткен сияқты.
Кәсіпкер мен суретші бірге отырған еді. Бұл олардың алғашқы кездесуі.
«Ол өлді деп ойлайсыз ба? » — деп сұрады әйел. Бұл кезде суретші өзінің салбырап тұрған Боб Марли стиліндегі дредлоктарымен (бұрымдап өрілген шаш үлгісі) ойнап, мазасызданып отырды.
Кәсіпкердің жүзі бұрышты әрі ұзын болатын. Маңдайындағы көптеген әжімдер мен терең сызаттар фермердің жаңадан жыртылған егістігіндегі іздердей көрінетін. Оның қоңыр шашы орташа ұзындықта және «мен іскер адаммын, маған тиісуші болма» деген стильде қойылған. Ол алыс қашықтыққа жүгіретін желаяқ сияқты арық, көк түсті дизайнерлік белдемшесінен жіңішке қолдары мен сымбатты аяқтары көрініп тұрды. Оның көздері жазылмаған ескі жарақаттар мен сүйікті компаниясына нұқсан келтіріп жатқан қазіргі хаос салдарынан мұңды көрінетін.
«Білмеймін. Ол кәрі ғой. Қатты құлады. Құдай-ау, бұл сұмдық болды. Бұрын-соңды мұндайды көрмеппін», — деді суретші сырғасын тартқылап, мазасыздана.
«Мен оның жұмыстарымен жақында ғана таныстым. Мұндай нәрселерге қатты қызықпаймын», — деп түсіндірді кәсіпкер. Ол айқастырған қолдарын жағасында сәнді қара бантигі бар ақшыл түсті блузкасының үстіне қойып, орнынан қозғалмады. «Бірақ құрылғылар біздің зейініміз бен терең ойлау қабілетімізді жойып жатқан осы дәуірдегі өнімділік туралы оның айтқандары ұнады. Оның сөздері маған когнитивті активтерімді (танымдық қабілеттер мен ресурстар) әлдеқайда жақсырақ қорғауым керек екенін түсіндірді», — деп жалғастырды ол ресми түрде. Оның басынан кешіп жатқан жайттармен бөлісуге нақты ниеті болмады және ол келесі деңгейге көтерілуге дайын атақты іскер әйел деген бетпердесін қорғағысы келгені анық еді.
«Иә, ол анық заманауи адам», — деді суретші қобалжып. «Ол маған көп көмектесті. Жаңа ғана болған оқиғаға сене алар емеспін. Сұмдық, иә? »
Ол суретші болатын. Өз шеберлігін шыңдап, жеке өмірін жақсартқысы келгендіктен, ол Сиқыршының жұмыстарын бақылап жүрген. Бірақ, қандай да бір себептермен, оның ішіндегі «демондар» оның ұлы табиғатынан басым түсетін сияқты еді. Сондықтан ол өзінің орасан зор амбициялары мен керемет бірегей идеяларына әрдайым кедергі жасайтын.
Суретші толықша келген адам еді. Иегінің астынан сақал өсіп тұрды. Ол қара футболка мен тізесінен төмен түсетін ұзын қара шорты киген. Шығармашылық формасын резеңке табаны бар қара бәтеңкелер толықтырып тұрды. Екі қолы мен сол аяғында қызықты татуировкалар тізбегі бар еді. Бірінде «Байлар — суайттар» деп жазылған. Екіншісі атақты испан суретшісі Сальвадор Далидің «Мен есірткі қолданбаймын. Менің өзім — есірткімін» деген сөзін алған.
«Сәлем, жігіттер», — деді үйсіз адам кәсіпкер мен суретшінің бірнеше қатар артында отырып, орынсыз қатты дауыспен. Аудитория әлі босап жатты, ал техникалық топ сахнаны шуылдап жинап жатқан еді. Іс-шара қызметкерлері еденді сыпыруда. Фонда «Nightmares on Wax» тобының әуені баяу ойнап тұрды.
Екі жаңа таныс артына бұрылып, ұйпа-тұйпа жабайы шашты, ондаған жылдар бойы қырылмаған сақалды және әбден кірлеген жыртық киімді адамды көрді.
«Иә? » — деп сұрады кәсіпкер әйел Арктикадағы мұз кесегіндей суық дауыспен. «Сізге көмектесе аламын ба? »
«Ей, бауырым, қалайсың? » — деді суретші ілтипатпен.
Үйсіз адам орнынан тұрып, екеуінің жанына келіп отырды.
«Гуру өлді деп ойлайсыңдар ма? » — деп сұрады ол білегіндегі жараның қабыршағын шұқылап.
«Білмеймін», — деп жауап берді суретші тағы бір бұрымын ширатып. «Өлмеді деп үміттенемін».
«Сендерге семинар ұнады ма? Қарттың айтқандарына қызықтыңдар ма? » — деп жалғастырды мазасыз бейтаныс.
«Әрине», — деді суретші. «Мен оның жұмысын жақсы көремін. Мұның бәрін іске асыру маған қиынға соғады, бірақ оның айтқандары өте терең. Және қуатты».
«Мен сенімді емеспін», — деді кәсіпкер әйел күмәнмен. «Бүгін естігендерімнің көбі ұнады, бірақ кейбір нәрселерге әлі де күмәнім бар. Мұның бәрін қорыту үшін маған уақыт керек».
«Ал меніңше, ол — нөмірі бірінші адам», — деді үйсіз адам кекіріп қойып. «Мен Сиқыршының ілімдерінің арқасында дәулет жинадым. Және оның арқасында әлемдік деңгейдегі өмір сүріп жатырмын. Көптеген адамдар өздеріне ғажайып нәрселердің болғанын қалайды. Ол маған ерекше нәтиже көрсетушілер ғажайып нәрселерді өздері жасайтынын үйретті. Ең бастысы, ол маған үлкен армандарымды жүзеге асыру үшін құпия философияны ғана емес, сонымен бірге ақпаратты нәтижеге айналдырудың технологиясын — тактикалар мен құралдарды да үйретті. Оның өнімді таңғы режимді қалай қалыптастыру керектігі туралы революциялық идеяларының өзі менің нарықтағы ықпалымды түбегейлі өзгертті».
Үйсіз адамның маңдайында, дәл оң көзінің үстінде қисық тыртық бар еді. Оның қорқынышты сақалы ағарған. Мойнына үнді әулиелері ғибадатханаларда тағатын моншақтардан жасалған алқа тағып алған. Оның асыра сілтеп сөйлегені тұрақсыз болып көрінгенімен және түрі көп жылдар бойы көшеде өмір сүрген адамға ұқсағанымен, дауысынан ерекше бедел сезілетін. Ал көздерінен арыстанның сенімділігі байқалатын.
«Нағыз есуас», — деп сыбырлады кәсіпкер суретшіге. «Егер оның байлығы болса, мен — Тереза анамын».
«Түсіндім. Ол есі ауысқан адам сияқты», — деп жауап берді суретші. «Бірақ оның мына дәу сағатына қарашы».
Алпыс жастан асқан үйсіз адамның сол білегінде Лондондағы Мэйфейр ауданында кешкі асқа шығатын британдық хедж-қор менеджерлері тағатын үлкен қолсағаттардың бірі болды. Оның циферблаты револьвер түстес, тот баспайтын болатпен қоршалған, сағат тілі қызыл жіңішке, ал минут тілі күн батқандағы қызғылт сары түсті еді. Бұл ерекше сағат жалпақ қара резеңке баумен бекітіліп, бүкіл сәнді көрініске сүңгуірдің стилін беріп тұрды.
«Кем дегенде жүз мың доллар тұрады», — деді кәсіпкер жаймен. «Менің мекемемдегі кейбір адамдар біздің IPO (акцияларды алғаш рет биржаға шығару) өткізгеннің ертесіне осындай сағаттар сатып алған. Өкінішке орай, біздің акцияларымыздың бағасы күрт төмендеп кетті. Бірақ олар қарғыс атқан сағаттарын тастаған жоқ».
«Сонымен, Сиқыршының баяндамасының қай бөлігі сендерге көбірек ұнады? » — деп сұрады қаңғыбас білегін әлі де қасып отырып. «Ол басында айтқан данышпандық психологиясы ма? Әлде ортасында миллиардерлердің өнімділік тәсілдері туралы айтқан керемет модельдері ме? Мүмкін сендерді жоғары нәтиже беретін нейробиология қызықтырған шығар? Немесе сол драмалық соңғы сәттің алдында айтқан, адамзат игілігіне қызмет ете отырып, аңызға айналу жауапкершілігі туралы теориясы ұнады ма? » Үйсіз адам көзін қысып, үлкен сағатына қарап қойды.
«Ей, достар, бұл қызық болды. Бірақ уақыт — мен қорғауды үйренген ең құнды ресурс. Данышпан инвестор Уоррен Баффет байлар уақытқа инвестиция салады, ал кедейлер ақшаға инвестиция салады деген. Сондықтан мен сендермен көп отыра алмаймын. Алда реактивті ұшақ пен ұшу жолағы күтіп тұр. Түсінікті ғой, иә? »
«Ол алдамшы қиялмен өмір сүретін сияқты», — деп ойлады кәсіпкер.
«Баффет сондай-ақ: «Мен қымбат костюмдер сатып аламын. Олар тек маған кигенде арзан көрінеді», — деген. Мүмкін бұл дәйексөз де есіңізде болар», — деді ол. «Және», — деп жалғастырды ол, — «дөрекілік танытқым келмейді, бірақ сіздің мұнда қалай кіріп кеткеніңізді түсінбеймін. Ол дәу сағатты қайдан алғаныңызды немесе қандай ұшақ туралы айтып жатқаныңызды да білмеймін. Және өтінемін, презентацияда болған жағдай туралы бұлай сөйлеуді қойыңыз. Онда тұрған күлкілі ештеңе жоқ. Шынымен, ол кісінің әлі де дем алып жатқанына сенімді емеспін».
«Әрине, солай», — деп келісті суретші сақалын сипап. «Бұл дұрыс емес. Және неге сіз серфингші сияқты сөйлейсіз? »
«Ей, достар, сабыр сақтаңдар», — деді үйсіз адам. «Біріншіден, мен шынымен серфингшімін. Жасөспірім шағымды Малибуда тақтаның үстінде өткіздім. Қазір мен Тамарин шығанағындағы кішігірім толқындарда серфинг жасаймын, сендер ол жерде ешқашан болмаған шығарсыңдар».
«Ондай жерді естімеппін. Сіз тым шектен шығып кеттіңіз», — деді кәсіпкер суық қана.
Үйсіз адамды тоқтату мүмкін емес еді.
«Екіншіден, мен бизнес әлемінде өте табысты болдым. Миллиардтап табыс тауып, бірақ соңында ештеңесі қалмайтын компаниялар заманында мен өте пайдалы бірнеше компания құрдым. Бұл күлкілі жағдай. Әлем есінен танып бара жатқан сияқты. Ашкөздік көп, бірақ ақыл аз. Үшіншіден, егер рұқсат болса», — деп қосты ол, оның қарлыққан дауысы күшейе түсті, — «мені ұшақ күтіп тұр. Осы жерден онша алыс емес ұшу жолағында. Сондықтан, кетпес бұрын тағы да сұраймын — өйткені білгім келеді. Сиқыршының баяндамасының қай бөлігі сендерге көбірек ұнады? »
«Тұтастай алғанда бәрі», — деп жауап берді суретші. «Бәрі сондай қатты ұнағаны сонша, мен аңыз адамның әрбір сөзін жазып алдым».
«Бұл заңсыз», — деп ескертті үйсіз адам қолдарын айқастырып. «Бұл үшін заң алдында үлкен мәселелер туындауы мүмкін».
«Бұл шынымен де заңға қайшы», — деп растады кәсіпкер әйел. «Неге олай жасадыңыз? »
«Өйткені солай қаладым. Солай істегім келді. Мен не қаласам, соны істеймін. Ережелер бұзылу үшін жасалған, білесіңдер ме? Пикассо ережелерді кәсіби маман сияқты үйрен, сонда оларды суретші сияқты бұза аласың деген. Ешқандай мақсатсыз жолмен келе жатқан, рухы жоқ табынның соңынан еретін қой емес, өзім болуым керек. Көптеген адамдар, әсіресе ақшасы барлар — нағыз суайттар», — деді суретші. «Сиқыршы кейде айтатындай: «Сен не көпшілікке бейімделесің, не әлемді өзгертесің. Екеуін бірдей істей алмайсың». Сондықтан мен бәрін жазып алдым. Мейлі, мені атып тастаңдар. Түрме де қызық болар еді. Онда бірнеше керемет адамдармен танысатын шығармын».
«Жақсы», — деді үйсіз адам. «Сенің шешімің маған ұнамайды. Бірақ сенің құлшынысыңды жақсы көремін. Сондықтан, қанекей. Семинардың сені жігерлендірген бөліктерін қойшы».
«Мен жазып алғанның бәрі сендерді таңғалдырады! » Суретші қолын көтеріп, гитарашы Джими Хендрикстің татуировкасын көрсетті. Өлген жұлдыздың бейнесінің үстінде «Махаббаттың құдіреті билікке деген махаббаттан басым түскенде, әлемде тыныштық орнайды» деген сөз жазылған. «Қазір ерекше бір нәрсе естисіңдер», — деп қосты ол.
«Иә. Өзіңізге ұнаған бөліктерді қойыңыз», — деді кәсіпкер орнынан тұрып. Ол неге екенін білмейді, бірақ оның ішкі дүниесінде кішкене ғана өзгеріс байқала бастады. «Мүмкін өмір мені жаңа серпіліс жасауым үшін сынап жатқан шығар», — деп ойлады ол.
Осы іс-шарада болуы, суретшімен танысуы, Сиқыршының сөздерін естуі (тіпті бәрімен келіспесе де) оған компаниясында бастан кешіп жатқан қиындықтары оның ұлылыққа дайындығының бір түрі болуы мүмкін деген сезім ұялатты. Кәсіпкер әлі де күмәнді еді. Бірақ ол өзінің ашыла бастағанын және өсіп жатқанын сезді. Сондықтан ол шегінбей, осы процесті жалғастыруға өзіне уәде берді. Оның бұрынғы өмір сүру салты енді оған пайда әкелмейтін. Өзгеретін уақыт келді.
Кәсіпкер Теодор Рузвельттің өзі жақсы көретін дәйексөзін есіне түсірді: «Сыншының пікірі маңызды емес; мықты адамның қалай сүрінгенін немесе іс иесінің істі бұдан да жақсырақ істей алатын жерін көрсеткен адамның да пікірі маңызды емес. Құрмет аренада жүрген, жүзін шаң мен тер және қан басқан адамға тиесілі; ол ерлікпен ұмтылады; қателеседі, қайта-қайта жеңіліс табады, өйткені қателіксіз және кемшіліксіз ешқандай талпыныс болмайды; бірақ ол іс қылуға шындап тырысады; ол үлкен ынтаны, үлкен берілгендікті біледі; ол өзін игі іске арнайды; ол ең жақсы жағдайда жоғары жетістіктің салтанатын біледі, ал ең нашар жағдайда, егер ол жеңілсе, кем дегенде үлкен батылдық танытып жеңіледі, сондықтан оның орны жеңісті де, жеңілісті де білмейтін суық және жасқаншақ жандардың қасында болмайды».
Ол сондай-ақ Сиқыршының сөзінен үйренген «Беріле салғың келген сәт — дәл алға ұмтылуға күш табуың керек сәт» деген тіркесті есіне түсірді. Осылайша, іскер әйел өз ішінен жауаптарын табуға, мәселелерін шешуге және әлдеқайда жақсы күндерді бастан өткеруге серт берді. Оның үміті біртіндеп ұлғайып, уайымдары азая бастады. Оның ең жақсы «менінің» бәсең дауысы өте ерекше оқиғаның басталуына аз қалғанын сыбырлағандай болды.
4-тарау
Ортанқолдылықтан және қарабайырлықтан арылу
«Кейде мен таңғы асқа дейін алты бірдей мүмкін емес нәрсеге сеніп үлгеремін». — Льюис Кэрролл, «Алиса ғажайыптар елінде»
«Сен суретшісің, иә? » — деп сұрады үйсіз адам тозған жейдесіндегі босап қалған түймемен ойнап.
«Иә», — деп міңгірледі суретші. «Бір жағынан, тауы шағылған суретшімін. Мен жақсымын. Бірақ ұлы емеспін».
«Менің Цюрихтегі пәтерімде көптеген өнер туындылары бар», — деді үйсіз адам жымиып. «Бағалар күрт өспей тұрып, Банхофштрасседен үй сатып алдым. Мен қайда барсам да, тек жоғары сапамен қоршалудың маңыздылығын түсіндім. Бұл менің қазіргі өмірімді құру үшін жасаған ең жақсы қадамдарымның бірі болды. Өз бизнесімде мен тек үздік ойыншыларға ғана рұқсат беремін, өйткені ортанқол орындаушылармен жоғары деңгейлі компания құру мүмкін емес. Біз нарықты дүр сілкіндіретін және құндылығымен саланың бағытын өзгертетін өнімдерді ғана шығарамыз. Менің кәсіпорындарым клиенттерімізді байытатын, керемет әсер беретін және бізсіз өмірін елестете алмайтын адал жанкүйерлерді қалыптастыратын қызметтерді ғана ұсынады. Жеке өмірімде де солай: мен көп жемесем де, тек ең жақсы тағамдарды жеймін. Мен тек ең бірегей және мазмұнды кітаптарды оқимын, уақытымды жарық әрі шабыттандыратын жерлерде өткіземін және ең ғажайып жерлерге барамын. Қарым-қатынасқа келгенде, мені тек қуантатын, тыныштық сыйлайтын және жақсы адам болуға итермелейтін адамдармен ғана қоршаймын. Өмір сізді түсінбейтін адамдармен өткізу үшін тым құнды. Құндылықтары мен стандарттары төмен адамдармен бір толқында бола алмайсың. Олардың Mindset (ойлау жүйесі), Heartset (эмоционалдық күй), Healthset (физикалық күй) және Soulset (рухани күй) мүлдем басқа. Қоршаған орта мен ықпал етуші факторлар біздің өнімділігіміз бен нәтижемізге қаншалықты күшті әсер ететіні — нағыз керемет».
«Қызық», — деп атап өтті кәсіпкер телефонына қарап отырып. «Ол не туралы айтып жатқанын білетін сияқты», — деп сыбырлады ол суретшіге, көзін экраннан алмай.
Оның жүзіндегі әжімдер бұрынғыдан да жазыла түсті. Бір білегінде екі күміс білезік жарқырап тұрды. Бірінде «Мен істей алмаймын» дегенді «Мен істей аламын» деп өзгерт» деген сөз, ал екіншісінде «Аяқталған іс мінсіз істен артық» деп жазылған. Кәсіпкер бұл сыйлықтарды компаниясы жаңадан құрылып, өзіне өте сенімді болып жүрген кезінде сатып алған еді.
«Мен Mindset туралы білемін», — деді суретші. «Бірақ Heartset, Healthset және Soulset туралы ешқашан естімеппін, достым».
«Естисің», — деді үйсіз адам. «Оларды білгеннен кейін, сенің жарату, өндіру және әлемге көріну тәсілің мәңгіге өзгереді. Бұл кез келген империя құрушы мен әлемді өзгертуші үшін нағыз революциялық тұжырымдамалар. Қазіргі уақытта планетадағы кәсіпкерлер мен басқа адамдардың өте азы бұл туралы біледі. Егер олар білсе, өмірлерінің әрбір маңызды элементі тез дамитын еді. Қазірше мен өзімді қоршаған барлық нәрседе жоғары сапаға ұмтылу туралы айтқым келеді. Сіздің ортаңыз сіздің қабылдауыңызды, шабытыңызды және іс-әрекетіңізді қалыптастырады. Өнер менің жанымды қоректендіреді. Жақсы кітаптар менің үмітімді нығайтады. Бай мазмұнды әңгімелер менің шығармашылығымды арттырады. Керемет музыка жүрегімді жігерлендіреді. Сұлулық рухымды шыңдайды. Ал бүкіл ұрпақты көтеретін өнертапқыш идеялардың келуі үшін позитивке толы бір ғана таң жеткілікті. Мен айтуым керек, адамзатты көтеру — бұл «Үздік 5 пайыз» ойнайтын бизнестің негізгі түрі. Коммерцияның нағыз мақсаты тек жеке байлық жинау емес. Бұл ойында болудың шынайы себебі — қоғамға пайдалы болу. Менің бизнестегі негізгі мақсатым — қызмет ету. Ақша, билік және бедел — бұл жолда пайда болатын қосымша өнімдер ғана. Бір ескі әрі керемет досым мені жас кезімде осылай жұмыс істеуге үйретті. Бұл менің гүлденуім мен еркіндігімді толығымен өзгертті. Содан бері бұл философия менің барлық істерімде басымдыққа ие. Кім біледі, бәлкім, мен сендерді өз тәлімгеріммен таныстырармын».
Қаңғыбас сөзін тоқтатты. Ол үлкен сағатына қарады. Кейін көзін жұмып, мына сөздерді айтты: «Таңыңа ие бол. Өміріңді өзгерт». Бір сәтте сиқыр сияқты, оның сол алақанында кішкентай ғана қалың ақ қағаз пайда болды. Бұл керемет трюк еді. Егер сендер осы үш жанның қасында тұрғанда, бұған қатты таңғалар едіңдер.
Қағаздағы сурет мынадай еді:

Кәсіпкер мен суретші таңданыстан ауыздарын ашып, әрі аң-таң, әрі сиқырланып қалғандай көрінді.
«Сендердің әрқайсысыңның іштеріңде батыр бар. Сендер мұны бала кезіңде білдіңдер, бірақ кейін ересектер сендерге өз күштеріңді шектеуді, данышпандықтарыңды тұншықтыруды және жүректеріңнің шындығына опасыздық жасауды үйретті», — деді үйсіз адам, оның дауысы Сиқыршыға қатты ұқсап кетті.
«Ересектер — бұл тозған балалар», — деп жалғастырды ол. «Сіз жас болғанда қалай өмір сүру керектігін түсінетінсіз. Жұлдыздарға қарау сізді қуанышқа бөлейтін. Саябақта жүгіру өзіңізді тірі сезіндіретін. Ал көбелектерді қуу бойыңызға шаттық сыйлайтын. О, мен көбелектерді қандай жақсы көремін! Содан кейін, есейе келе, адам болуды ұмытып кеттіңіз. Өжет, ынталы, сүйіспеншілікке толы және нағыз тірі болудың не екенін естен шығардыңыз. Үміт қорыңыз сарқылды. Қарапайым болу қалыпты жағдайға айналды. Көпшілікке ұқсауға тырысып, басқалардан артық болу мен танымалдылыққа ұмтылғанда, шығармашылық шырағыңыз, позитивіңіз бен ұлылыққа деген құштарлығыңыз бәсеңдей бастады. Менің айтарым: тапшылыққа, немқұрайлылық пен шектеуге толы сезімі өшкен ересектер әлеміне қатыспаңыз. Мен сіздерді тек нағыз шеберлерге, ұлы данышпандар мен тарихи аңыздарға ғана мәлім құпия шындыққа шақырамын. Сондай-ақ бойыңызда бұрын-соңды білмеген алғашқы қуатты ашуға шақырамын. Сіз өз жұмысыңызда да, жеке өміріңізде де сиқыр жасай аласыз. Мен солай жасадым. Және мен сізге бұған көмектесу үшін осындамын».
Кәсіпкер мен суретші бір ауыз сөз айтып үлгерместен, үйсіз адам өз әңгімесін жалғастырды.
«О, мен өнердің маңыздылығы туралы айтып жатыр едім. Және сіздің өміріңіз құрылған экожүйе туралы. Бұл маған португал жазушысы Фернандо Пессоаның керемет сөздерін еске түсіреді: “Өнер бізді иллюзия арқылы тіршілік тауқыметінен азат етеді. Дания ханзадасы Гамлет бастан кешкен әділетсіздік пен азапты сезіне отырып, біз өзіміздікін сезінбейміз, өйткені олар біздікі болғандықтан ғана пақыр емес, олар табиғатынан пақыр”. Сондай-ақ Винсент ван Гогтың айтқаны есіме түседі: “Өз басым ештеңені нақты білмеймін, бірақ жұлдыздарға қарау мені арманға жетелейді”. »
Үйсіз адам жұтынды. Оның жанары басқа жаққа тайқып кетті. Ол қобалжып, тамағын кенеді.
«Жігіттер, мен көп нәрсені бастан өткердім. Өмір мені сан мәрте құлатып, тепкінің астына алды. Ауырдым. Шабуылға ұшырадым. Қорлық көрдім. Қате пайдаланылдым. Ей, менің сөзім кантри әніне ұқсап барады. Егер қызым маған опасыздық жасап, итім өліп қалса, менде нағыз хит сингл болар еді».
Үйсіз адам күлді. Бұл ерекше, қарлыққан, есірткі ішкен цирк клоунының күлкісіне ұқсайтын. Ол сөзін сабақтады.
«Қалай болғанда да, бәрі жақсы. Азап — тереңдікке апаратын есік. Не айтқым келгенін түсініп тұрсыз ба? Ал трагедия — табиғаттың ұлы тазартқышы. Ол эгодан туындаған жасандылықты, қорқыныш пен тәкаппарлықты өртеп жібереді. Егер сізді жаралайтын нәрсеге баруға батылыңыз жетсе, ол бізді жарқындығымыз бен данышпандығымызға қайтарады. Азап шегу көптеген сыйлар береді, соның ішінде эмпатия, ерекшелік, жанашырлық пен шынайылық бар. Джонас Солк: “Менің армандарым да, қорқынышты түстерім де болды, бірақ мен армандарымның арқасында қорқынышты түстерімді жеңдім” деген еді», — деп қосты шақырылмаған қаңғыбас мұңды дауыспен.
«Ол өте оғаш. Тым ерекше. Бірақ оның бойында бір ерекшелік бар», — деп мойындады кәсіпкер суретшіге сыбырлап, өзінің керемет мансабы бойы оны қорғап келген пессимизм сауытын сәл де болса шешіп. «Оның жаңа айтқандары дәл маған қажет сөздер болды. Көшеде картон қорапта тұратын адам сияқты көрінетінін түсінемін. Бірақ оның сөздеріне құлақ түріңізші. Кейде ол ақын сияқты сөйлейді. Ол қалайша соншалықты шешен бола алады? Оның мұндай тереңдігі қайдан келген? Және оған көп нәрсені үйреткен «ескі досы» кім? Сондай-ақ оның бойында әкемді еске түсіретін жылулық бар. Мен оны әлі де сағынамын. Ол менің сенімді адамым болды. Менің ең үлкен қолдаушым. Және ең жақын досым. Мен оны күн сайын ойлаймын».
«Жақсы», — деді суретші оғаш бейтанысқа. «Сен менен баяндамадан не ұнағанын сұрадың. Маған Сөз сиқыршысының Спартандық жауынгерлер қағидасы (қатаң өмірлік ұстаным) туралы айтқаны қатты ұнады: “жаттығуда кім көп тер төксе, соғыста соғұрлым аз қан жоғалтады”. Және оның “үлкен жеңіс ешкім көрмейтін және бәрі ұйықтап жатқан таңғы уақытта жасалады” деген сөзі ұнады. Оның әлемдік деңгейдегі таңғы режимнің құндылығы туралы ілімі керемет болды».
Кәсіпкер өз құрылғысына көз тастады. «Мен жақсы жазбалар жасадым. Бірақ бұл асыл сөздерді байқамай қалыппын», — деді ол естігендерін жазып алып жатып.
«Біз тек естуге дайын болған нәрсені ғана естиміз», — деді үйсіз адам данышпандықпен. «Барлық білім бізді нақ сол тұрған жерімізде қарсы алады. Біз өскен сайын, жақсырақ түсіне бастаймыз».
Кенеттен Сөз сиқыршысының дауысы естілді. Үйсіз адамның көздері Тәж-Махал сияқты үлкейіп кетті. Оның бұл таныс дауысты естігенде қатты таңғалғанын көруге болатын еді. Ол дауыс шыққан жақты іздеп, айналасына қарады. Көп ұзамай бәрі түсінікті болды.
Суретші семинардағы заңсыз жазбасын ойнатып жатыр екен.
«Сенің сұрағыңа толық жауап беру үшін, бауырым, міне, маған ең қатты ұнаған жері», — деді ол жұпыны қаңғыбастың көзіне тік қарап.
Зейінді шашырататын нәрселерге тәуелді және үнемі мазасыздыққа ұшыраған кибер-зомбилер (технологияға тым тәуелді адамдар) мәдениетінде, кәсіби және жеке өміріңіздің маңызды салаларында тұрақты түрде жоғары нәтижелерге қол жеткізудің ең ақылды жолы — әлемдік деңгейдегі таңғы режимді енгізу. Жеңіс сіздің бастамаңыздан басталады. Ал сіздің алғашқы сағаттарыңыз — батырлар қалыптасатын уақыт.
Әлсіздікке қарсы соғыс ашып, қорқынышқа қарсы науқан бастаңыз. Сіз шынымен де ерте тұра аласыз. Және бұл сіздің аңызға айналу жолындағы керемет ұмтылысыңыз үшін қажеттілік болып табылады.
Күніңіздің алғашқы бөлігіне мұқият болыңыз, сонда күніңіздің қалған бөлігі өз-өзінен реттеледі. Таңыңызға ие болыңыз. Өміріңізді биіктетіңіз.
Сөз сиқыршысының тым алысқа, тым тез жүзіп кеткен жаңа бастаған жүзуші сияқты деміккені естілді. Суретші дыбысты қаттырақ шығарып, жазбаны тыңдатуды жалғастырды.
Міне, индустрия титандары, өнердің көрнекті өкілдері мен адамзаттың аса табысты тұлғалары сізбен ешқашан бөліспейтін құпия: орасан зор нәтижелер сіздің тегіңізден гөрі, күнделікті әдеттеріңізге көбірек байланысты. Ал сіздің таңғы ритуалыңыз — жүйелеуді және автоматтандыруды қажет ететін ең маңызды әдет.
Біз иконалардың іс-әрекетін көргенде, өркениетіміз бізді олардың әрдайым сондай ұлы болғанына сендіруге тырысады. Олар ерекше болып туылған, ДНҚ лотереясын ұтып алған, данышпандық оларға мұраға қалған деп ойлаймыз. Алайда, шындық мынада: біз олардың жылдар бойы жалғасқан, сансыз сағаттық жаттығуларды қамтитын процесті бастан өткергеннен кейінгі жарқыраған сәтін көріп отырмыз. Біз бизнесте, спортта, ғылымда немесе өнерде керемет шеберлерді көргенде, біз бір ғана іске мономаниялық шоғырланудың (бір мақсатқа шектен тыс берілу), бір дағдыға деген орасан зор зейіннің, бір мақсат жолындағы құрбандықтың, терең дайындықтың және ерекше шыдамдылықтың жемісін көреміз. Есіңізде болсын, әрбір кәсіби маман кезінде әуесқой болған, ал әрбір шебер істі жаңа бастаушы ретінде бастаған. Қарапайым адамдар дұрыс әдеттерді қалыптастырғаннан кейін ерекше жетістіктерге жете алады.
«Бұл жігіт өте мықты», — деді үйсіз адам. Ол карнавалдағы баладай кір қолын шапалақтады. Ол сағатын тағы бір рет тексерді. Содан кейін жамбасын алға-артқа шайқап, билей бастады. Ол көзін жұмып, қолын ауада бұлғап, саусақтарын сартылдатты. Оның жарылған еріндерінен баяғы рэп орындаушылары магнитофонсыз шығаратын дыбыстар шықты. Оның іс-әрекетін көру таңғаларлық еді.
«Сен не істеп жатырсың? » — деп айқайлады суретші.
«Билеп жатырмын», — деп жауап берді үйсіз адам керемет қозғалып. «Маған осындай әдемі білімді бере беріңіз. Сократ: “Білім — бұл оттың тұтануы” деген еді. Ал Айзек Азимов: “Өздігінен білім алу — меніңше, білімнің жалғыз түрі” деп жазды. Сондықтан, ескі гурудың сөздерін қоя бер, досым. Бәрі өте керемет».
Суретші жазбаны жалғастырды:
Әлем сізді алаңдатуға тырысып, цифрлық деменцияға (технологиялардың кесірінен танымдық қабілеттердің нашарлауы) ұшырату арқылы шеберлігіңізді ұрлауына жол бермеңіз. Зейініңізді ашылуды күткен әлеуеттің шыңдарына бұрыңыз және бүгін сіздің күш-қуатыңызды тежейтін барлық сылтаулардан арылыңыз. Қиялпаз болыңыз — өткеннің темір торларымен емес, болашақтың асыл мұраттарымен алға жүретін сирек тұлғалардың біріне айналыңыз. Әрқайсымыз ғажайыптарға толы күндерді аңсаймыз. Әрқайсымыз өз ішкі батырлығымызды оятып, шексіз ерекшелікке қадам басуды қалаймыз. Қазіргі таңда өмір сүріп жатқан барлық адамдардың таңғалдыратын туындылар жасауға, күнделікті ғажайыптар ішінде өмір сүруге және уақытын басқалардың өмірін байытатындай өткізуге деген психологиялық қажеттілігі бар. Ақын Томас Кэмпбелл бұл туралы тамаша айтқан: “Өзіңнен кейін қалған жүректерде өмір сүру — өлмеу деген сөз”.
Әрқайсымыз, шынымен де, өз жолымызбен тарих жасау үшін жаратылғанбыз. Біреу үшін бұл керемет бағдарламашы немесе жас саналарды оятатын үздік мұғалім болу дегенді білдіреді. Басқа біреу үшін бұл тамаша ана немесе білікті менеджер болу мүмкіндігі. Тағы біреу үшін бұл үлкен бизнес құру немесе тұтынушыларға керемет қызмет көрсететін сатушы болуды білдіреді. Болашақ ұрпақтың жадында қалу және шынайы маңызды өмір сүру мүмкіндігі — бұл құрғақ сөз емес. Бұл — шындық. Дегенмен, біздің өте азымыз ғана осы нәтижелерге кепілдік беретін ойлау жүйесін, таңғы жаттығуларды және тұрақты жағдайларды таптық немесе енгіздік. Біз бәріміз туа біткен талантымызды, шексіз қуанышымыз бен қорқыныштан азат болуды қалаймыз, бірақ жасырын данышпандығымызды оятатын істерді жасауға азымыз ғана дайынбыз. Қызық, иә? Және бұл өте өкінішті. Көбіміз өзіміздің негізіміз болып табылатын нұрлылықтан айырылып, гипнозға түскендейміз. Бұл заманда көбіміз ең құнды сағаттарымызды “босқа қарбалас” болумен өткіземіз. Нағыз өмірді ұмытып, мәнсіз істер мен жасанды көңіл көтерудің соңында жүрміз. Бұл — соңында жүрек ауруына әкелетін формула. Күш-қуатыңыз кетіп, әжім басқанда, қате тауларға шыққаныңызды түсінсеңіз, ең жақсы таңдарыңыз бен өнімді күндеріңізді өткізудің мәні неде? Өте өкінішті.
«Бұл бөлім маған қатты әсер етті», — деп сөзге араласты кәсіпкер, сәл тебіреніп. «Мен шынымен де технологияға тәуелдімін. Бәрін тексеруді тоқтата алмаймын. Таңертең тұрғанда да, түнде жатарда да. Бұл менің зейінімді сарқып жатыр. Командам екеуміз уәде берген маңызды нәтижелерге (орындалуы тиіс нақты тапсырмалар) әрең назар аударамын. Және өмірімдегі бүкіл шу менің энергияымды алып жатыр. Мұның бәрі өте күрделі сияқты. Менің өзіме уақытым қалмағандай сезінемін. Хабарламалар, хабарландырулар, жарнамалар мен алаңдатушылықтардың бәрі шаршатып жіберді. Сөз сиқыршысының айтқандары көшбасшы ретінде өз стандарттарымды көтеруде маған өте пайдалы. Мен қандай да бір тосқауылға тап болғандаймын. Менің компаниям мен күткеннен де тез өсті. Мен ойлағаннан да табысты болдым. Бірақ маған үлкен стресс тудыратын кейбір нәрселер бар». Ол теріс қарап, қолын тағы да айқастырды.
«Оларға шын мәнінде немен бетпе-бет келгенімді айта алмаймын», — деп ойлады кәсіпкер.
Сосын ол жалғастырды: «Маған өзім қатты ұнататын адамдармен қоштасуға тура келді, өйткені бизнестің бір кезеңіне сәйкес келетін адамдар компания дамыған сайын жарамай қалуы мүмкін екенін түсіндім. Бұл қиын болды. Олар ертерек уақыт үшін дұрыс қызметкерлер болды, бірақ қазір олардың орны бұл жер емес. Менің жұмысымда өмірімді астан-кестен еткен кейбір жағдайлар болып жатыр. Ол туралы айтқым келмейді. Бұл мен үшін өте тұрақсыз кезең».
«Көшбасшылық деңгейіңізді көтеру туралы айтар болсам», — деп жауап берді үйсіз адам, «көшбасшының міндеті — сенбейтіндерге сіздің көзқарасыңызды қабылдауға көмектесу, әлсіздерге өз кемшіліктерін жеңуге және үмітсіздерге сенім ұялату екенін ұмытпаңыз. Ал өзіңізге ұнайтын, бірақ бизнесіңіздің қазіргі деңгейіне сай келмейтін қызметкерлерді босату туралы айтсақ — бұл бизнестің өсуінің қалыпты бөлігі. Бұл сіздің кәсіпорныңыз өскен кезде олардың бірге өсе алмауынан болды. Олар босаңсып кетті. Олар үйренуді, жаңалық енгізуді және өздері айналысатын нәрсені жақсартуды тоқтатты. Нәтижесінде олар сіздің кәсіпорныңыз үшін құндылық тудырушы болудан қалды. Олар сізді кінәлауы мүмкін. Бірақ олар мұны өздеріне өздері жасады», — деді шақырылмаған бейтаныс, өзінің команда құру және саудада жеңіске жету туралы терең білімімен тыңдаушыларын таңғалдырып.
«Иә. Дәл солай», — деп жауап берді кәсіпкер. «Сондықтан біз оларды қалдырып кетуге мәжбүр болдық, өйткені олар біз төлеп отырған нәтижені бермеді. Көп түндері мен түнгі сағат 2-де терлеп оянамын. Бұл F1 жарысшысы Марио Андреттидің айтқанына ұқсайтын шығар: “Егер бәрі бақылауда сияқты көрінсе, демек сіз жеткілікті жылдамдықпен келе жатқан жоқсыз”. Менің күнделікті сезімім осындай. Біз өз KPI (қызмет тиімділігінің негізгі көрсеткіштері) көрсеткіштерімізден соншалықты жылдам асып түсіп жатырмыз, тіпті басым айналады. Тәлімгерлік ететін жаңа команда мүшелері, басқаратын жаңа брендтер, иеленетін жаңа нарықтар, қадағалайтын жаңа жеткізушілер, жетілдіретін жаңа өнімдер, таңғалдыратын жаңа инвесторлар мен акционерлер және мыңдаған жаңа жауапкершіліктер. Мұның бәрі өте көп сияқты. Менің үлкен істерді тындыруға қабілетім жетеді. Бірақ иығымда үлкен жүк бар».
Кәсіпкер қолдарын қаттырақ айқастырып, маңдайын тырыстырды. Оның жұқа еріндері жыртқышты сезген теңіз анемонындай жиырылып қалды. Оның жанарынан оның қатты азап шегіп жүргенін көруге болатын еді.
«Ал технологияға тәуелділік туралы айтсақ, оны ақылмен пайдаланса, ол адамзаттың алға басуына ықпал ететінін есте сақтаңыз. Технологияны дұрыс пайдалану арқылы өміріміз жақсарады, біліміміз байиды және әлеміміз жақындай түседі. Технологияны дұрыс пайдаланбау адамдардың санасын бұзып, өнімділігін төмендетіп, қоғамымыздың негізін құртып жатыр. Егер сіз күні бойы телефонмен ойнасаңыз, ол сізге қымбатқа түседі. Ал сізге түскен қысым туралы айтсақ, бұл қандай керемет! Теннис аңызы Билли Джин Кинг: “Қысым — бұл артықшылық” деген еді», — деп бөлісті үйсіз адам. «Сіз өсесіз. Ал тұлға ретінде кемелдену — қалған өміріңізді өткізудің ең ақылды жолдарының бірі. Әрбір қиындықпен бірге көшбасшы, орындаушы және адам ретінде келесі деңгейге көтерілудің тамаша мүмкіндігі келеді. Кедергілер — бұл сіздің өз амбицияларыңыздың жемісін қаншалықты қатты қалайтыныңызды өлшеу үшін жасалған сынақтар ғана. Олар сіздің осындай табысты көтере алатын адамға айналуға қаншалықты дайын екеніңізді анықтау үшін пайда болады. Сәтсіздік — бұл жай ғана қасқырдың терісін жамылған өсу. Өмірде жеке дамудан, өз әлеуетіңізді ашудан маңызды ештеңе жоқ. Толстой: “Әркім әлемді өзгерту туралы ойлайды, бірақ ешкім өзін өзгерту туралы ойламайды” деп жазған. Үлкенірек тұлға болыңыз, сонда сіз автоматты түрде жақсырақ көшбасшы және мықтырақ маман боласыз. Иә, өсу қорқынышты болуы мүмкін екенімен келісемін. Бірақ менің ұстазым кезінде маған былай деп үйреткен: “Сенің бойыңдағы қорқынышқа жабысатын бөлігің крестке шегеленуді (өлуді) бастан өткеруі тиіс, сонда ғана сенің құрметке лайық бөлігің қайта туылады”. Бұл ол маған айтқан сөздер. Оғаш әрі терең, иә? » — деді ол киіп жүрген моншақтарын сипалап.
Ол жауап күтпестен жалғастыра берді.
«Менің ерекше ұстазым маған: “өзіңнің ең жақсы нұсқаңды табу үшін әлсіз нұсқаңды жоғалтуың керек” деп те айтқан болатын. Бұл тек тынымсыз жетілу, үнемі ой елегінен өткізу және өзіңді үздіксіз зерттеу арқылы ғана болады. Егер сіз күн сайын өсуді тоқтатсаңыз, қалған өміріңізде сол орныңызда қалып қоясыз. Бұл маған журналист Норман Казинстің айтқанын еске түсіреді: “Өмірдің қасіреті — өлім емес, тірі кезімізде өз ішімізде ненің өлуіне жол бергеніміз”. »
Үйсіз адам қарлыққан дауысын көтеріп, сөзін жалғады:
«Менің ерекше ұстазым маған өзімізбен болған басты қарым-қатынасты өзгерткен бойда, басқа адамдармен, жұмысымызбен, табысымызбен және ықпалымызбен қарым-қатынасымыздың өзгеретінін үйретті. Көптеген адамдар өздерін ұнатпайды. Сондықтан олар жалғыз қала алмайды. Тыныштықта отыра алмайды. Олар босқа кеткен әлеуеті үшін өздерін жек көру сезімінен қашу үшін үнемі басқа адамдармен бірге болуды қажет етеді, жалғыздық пен тыныштық әкелетін ғажайыптар мен даналықты жіберіп алады. Немесе олар теледидарды шексіз көреді, бұл олардың қиялын құртып, банк шотын тақырлайтынын түсінбейді».
«Өмірім өте күрделі сезіледі. Мен шаршадым. Өзіме уақытым жоқ», — деп қайталады кәсіпкер. «Өмірімде не болғанын түсінбеймін. Бәрі қиындап кетті».
«Мен сені түсінемін», — деді суретші жаңа досының иығына қолын қойып. «Менің түйсігім сенің айтқаныңнан да көп қиындықты бастан өткеріп жатқаныңды айтып тұр. Және бұл қалыпты жағдай. Білесің бе, кей күндері өмір соншалықты ретсіз болып көрінетіні сондай, төсектен тұра алмай қаламын. Тек сонда жата беремін. Көзімді жұмып, басымдағы тұманның бір күнге болса да сейілгенін қалаймын. Кейде дұрыс ойлана алмаймын. Және сондай күндері жүрегімде ешқандай үміт қалмайды. Бұл өте жаман. Және көптеген адамдар да жаман. Мен адамдарға қарсы емеспін, мен ақымақтыққа қарсымын. Қазір ақымақ адамдар тым көбейіп кетті. Шамасы келмейтін киімдерді киіп, еріндерін шығарып суретке түседі. Өздеріне ұнамайтын адамдармен уақыт өткізеді. Мен одан да мағыналы өмір сүргенді жөн көремін. Тәуекелге толы өмір. Нағыз өмір. Суретшінің өмірі. Адамдардың соншалықты таяз болып кеткені мені ашуландырады».
Содан кейін суретші бір жұдырығымен екінші қолын түйді. Оның жақ сүйегінде қатты сызықтар пайда болып, жуан мойнындағы көк тамыр тулап тұрды.
«Иә. Сені түсінемін», — деді үйсіз адам. «Өмір оңай емес. Көп жағдайда бұл ауыр жол. Бірақ Джон Леннон айтқандай: “Соңында бәрі жақсы болады. Ал егер жақсы болмаса, демек бұл әлі соңы емес”, — деді ол мейіріммен, миындағы шексіз қордан тағы бір дәйексөз келтіріп.
Суретші бірден жібіп, жылы жымиды. Ол терең дем алды. Оған жаңа ғана естігендері ұнады.
«Және», — деп жалғастырды қаңғыбас, «үшеуміз таңдаған жеке және кәсіби шеберліктің биік шыңына шығу жолы әлсіздер үшін емес. Өз өрісіңізде нағыз қуанышты сезіну және дағдыларыңызды оңтайландыру үшін өміріңізді жаңарту көп жағдайда қолайсыз болуы мүмкін. Шынымды айтуым керек. Бірақ менің үйренген бір маңызды нәрсем бар: өсудің ауыртпалығы өкініштің жойқын зардаптарынан әлдеқайда арзан».
«Сен мұны қайдан үйрендің? » — деп сұрады суретші сөздерді қойын дәптеріне жазып жатып.
«Әзірге айта алмаймын», — деп жауап берді үйсіз адам, өз білімін қайдан алғаны туралы жұмбақты арттыра түсіп.
Кәсіпкер суретшіден бұрылып, өз құрылғысына кейбір ойларын жазып алды. Үйсіз адам жыртық ала жолақ жейдесінің қалтасынан әбден тозған индекстік карточканы шығарды. Оны балабақша баласы сияқты жоғары көтеріп көрсетті.
«Мен жас кезімде, алғашқы компаниямды ашып жатқанда, маған мұны бір беделді адам берген болатын. Мен де сіздер сияқты болдым: армандарға толы және әлемде өз ізімді қалдыруға дайын едім. Өзімді дәлелдеуге аш болдым. Ойынды бағындыруға құштар болдым. Біздің өміріміздің алғашқы елу жылы негізінен легитимділік (қоғамдық мойындалу) іздеумен өтеді. Біз әлеуметтік мақұлдауды қалаймыз. Әріптестеріміздің бізді құрметтегенін қалаймыз. Көршілеріміздің бізді ұнатқанын қалаймыз. Біз өзімізге шынымен қажет емес түрлі заттарды сатып аламыз және өзімізге ләззат әкелмейтін ақша табуға тырысамыз».
«Мүлдем дұрыс», — деп күбірледі суретші, басын шұлғып. Оның шаштары иығына түсіп тұрды.
Іс-шара өткен орын енді бос қалған еді.
«Егер ішімізге үңілуге батылымыз жетсе, мұның бәрін бойымыздағы бірқатар бос кеңістіктерді толтыру үшін істейтінімізді түсінеміз. Біз сыртқы дүниеден алынған материалдық нәрселер ішкі бостығымызды толтырады деп қателесеміз. Бірақ ол ешқашан толтырмайды. Ешқашан. Қалай болғанда да, көбіміз өмірдің орта белесіне жеткенде, күрт бұрылыс жасаймыз. Біз мәңгі өмір сүрмейтінімізді және күндеріміздің санаулы екенін сезіне бастаймыз. Осылайша, өзіміздің фәни екенімізді түсінеміз. Бұл өте маңызды сәт. Өлетінімізді ұғынамыз. Сонда шын мәнінде не маңызды екені айқындала түседі. Біз терең ойға шомамыз. Өз талантымызға адал болдық па, құндылықтарымызды сақтадық па және өзіміз дұрыс деп санаған өлшемдер бойынша табысқа жеттік пе деген сұрақтар мазалай бастайды. Бізден кейін ең жақын адамдарымыздың не айтатыны туралы ойланамыз. Міне, осы кезде көбіміз үлкен өзгеріс жасаймыз: қоғамда мойындалуды іздеуден мәнді мұра қалыптастыруға көшеміз. Өмірдің кейінгі елу жылы «мен» емес, «біз» туралы болады. Эгоизм азайып, қызмет ету алға шығады. Біз өмірімізге жаңа нәрселер қосуды тоқтатып, артық нәрселерді алып тастауды — қарапайымдылықты үйренеміз. Қарапайым сұлулықтан ләззат алуды, кішкентай кереметтер үшін алғыс айтуды, жан тыныштығының баға жетпес құндылығын ұғуды, адамдармен байланысты нығайтуды бастаймыз және ең көп беретін адамның жеңімпаз екенін түсінеміз. Содан кейін өміріңіздің қалған бөлігі өмірдің өзіне деген ғажайып махаббат пен көпшілікке деген мейірімділік қызметіне айналады. Бұл, потенциалды түрде, сіздің мәңгілікке барар қақпаңыз болуы мүмкін».
«Ол шынымен де ерекше адам», — деп сыбырлады кәсіпкер әйел. «Мен бірнеше айдан бері өзімді мұндай үмітті, жігерлі әрі жинақы сезінген емеспін. Әкем қиын кездерде маған бағыт-бағдар беретін еді, — деді ол суретшіге. — Ол қайтыс болғаннан бері сүйенер ешкімім қалмады».
«Оған не болды? » — деп сұрады суретші.
«Қазір менің жағдайым біршама нәзік, дегенмен бүгін таңертең осында кіргендегіге қарағанда өзімді әлдеқайда күшті сезінемін, бұл анық. Қысқаша айтсам, ол өз өмірін қиды. Әкем керемет адам еді — өте табысты бизнес пионері болатын. Ол ұшақ айдады, жылдам көліктермен жарысты және тамаша шарапты ұнататын. Ол өте өміршең еді. Кейін оның бизнес-серіктесі бәрін тартып алды, дәл қазір менің басымнан өтіп жатқан сұмдық жағдай сияқты. Қысқасы, әлемінің күйреуінен туған стресс пен шок оны біз ешқашан елестете алмаған қадамға итермеледі. Ол шығар жол таба алмады-ау деймін», — деді кәсіпкер әйел, даусы дірілдеп.
«Маған сүйенуіңізге болады», — деді суретші нәзік үнмен. Ол осы сөздерді айтқанда, шынашағында хиппи сақинасы бар қолын жүрегіне қойып, әрі рыцарьлық, әрі богемалық кейіпте көрінді.
Олардың осы оңаша сәтін үйсіз адам бөліп жіберді.
«Мә, мынаны оқыңдар», — деді ол қолындағы қағазды ұсынып. «Бұл сендердің келесі деңгейге көтерілулеріңе және адамзаттық көшбасшылық, жеке шеберлік пен ерекше өнімділікке толы мансап құру жолындағы шытырман оқиғаларыңа пайдалы болады».
Уақыт өте келе сарғайған қағазда қызыл әріптермен былай деп жазылған: «Кез келген өзгеріс басында қиын, ортасында былық, ал соңында тамаша болады».
«Бұл өте жақсы айтылған», — деп атап өтті кәсіпкер. «Мен үшін құнды ақпарат. Рақмет».
Суретші «Сиқырлы сөз шеберінің» презентациясының заңсыз көшірмесін қайтадан қосты:
Әрқайсысыңның жүректеріңде үндемес данышпан мен жеңімпаз қаһарман бар. Егер қаласаңдар, бұл сөздерді қарт мотиватордың идеалистік сөздері деп қабылдамай-ақ қойыңдар. Бірақ мен идеалист болғанымды мақтан тұтамын. Әлемімізге біз сияқтылар көбірек керек. Дегенмен, мен сонымен бірге реалистпін де. Шындық мынау: өкінішке орай, бүгінде планетадағы адамдардың көбі өздері туралы жоғары пікірде емес. Олар өз тұлғасын сыртқы келбетімен анықтайды. Жетістіктерін қалыптастырған мінездерімен емес, жинаған дүние-мүлкімен бағалайды. Олар өздерін әлеуметтік желідегі басқалардың жасанды — өңделген — «жылтырақ» сәттерімен салыстырады. Өз құндылықтарын банктегі есепшотымен өлшейді. Және олар «егер бұрын ешкім істемесе, демек оны істеу мүмкін емес» деген жалған ойдың тұтқынына түседі — осылайша өз өмірлеріндегі ұлы мүмкіндіктерді жойып алады. Сондықтан да көпшілік сенімсіздік, зерігу, алаңғасарлық пен күрделілік батпағына батып бара жатыр.
«Драма-аналар», — деп үйсіз адам тағы да сөзге араласты. «Мен Victimitis excusitis (өзін құрбан ретінде көрсету мен үнемі сылтау айту психологиясы) вирусын жұқтырған ерлер мен әйелдерді осылай атаймын. Олар жағдайды жақсарту үшін өздерінің ішкі күшін қолданудың орнына, бәрінің қаншалықты жаман екенін айтып шағымдана береді. Олар берудің орнына алады, жасаудың орнына сынайды және жұмыс істеудің орнына уайымдайды. Кеңседегі кәсіби күндеріңе де, үйдегі жеке өмірлеріңе де ортаңқолдықтың ешқандай түрін жолатпау үшін антиденелер қалыптастырыңдар. Ешқашан драма-ана болмаңдар».
Кәсіпкер мен суретші бір-біріне қарады. Сосын осы бір қызық бейтаныс адамның қолданған сөздеріне де, сөйлеп тұрғанда қолын көтеріп, бейбітшілік белгісін (peace sign) жасағанына да күліп жіберді. Егер сендер де сонда тұрсаңдар, оны біртүрлі деп ойлар едіңдер.
Жазбада «Сиқырлы сөз шеберінің» мына сөздерді асқан шеберлікпен айтып жатқаны естілді:
Анықтап алайық, күн сайын — өміріңіздің соңына дейін — қайда болсаңыз да, не істесеңіз де, көшбасшылық таныту мүмкіндігіне ие боласыз. Көшбасшылық тек жаһандық иконалар мен нарық титандарына ғана арналмаған. Бұл — әркім ойнай алатын арена. Өйткені көшбасшылық ресми лауазымға, үлкен кеңсеге және банктегі ақшаға қарағанда, істеген ісіңдегі шеберлікке және тұлғалық болмысыңды жетілдіруге көбірек байланысты. Бұл — қарабайырлықтың езгісіне қарсы тұру, жағымсыздықтың сіздің таңғалу сезіміңізді ұрлауына жол бермеу және ортаңқолдықтың (mediocrity) өміріңізді улауына тыйым салу. Көшбасшылық — өзіңіз бар жерде өзгеріс жасау. Нағыз көшбасшылық — өз салаңызды ауқымымен, жаңашылдығымен және орындалу деңгейімен таңғалдыратын, уақыт сынынан өтетіндей асқақ, кемеңгерлік туындылар ұсыну.
Және ешқашан тек табыс үшін жұмыс істемеңіз. Ықпал ету (impact) үшін еңбек етіңіз. Өз ісіңізді поэтикалық сиқырға жақын ерекше құндылыққа айналдыруды басты мақсат етіңіз. Адам баласының қолынан келетін ең жоғарғы мүмкіндікті көрсетіңіз. Өмір бойы тек бір ғана шедевр жасасаңыз да, әлемдік деңгейдегі нәтижеге ұмтылуға төзімділік танытыңыз. Осы жетістіктің өзі өмір жолыңызды мәнді етеді.
Виртуоз болыңыз. Ерекшеленіңіз. Ең үздік 5 пайыздың қатарына қосылыңыз. Олар атақ-даңққа, ақшаға немесе мақұлдауға аз көңіл бөледі, керісінше, өз шеберліктерін шыңдауға, таланттарын дамытуға және миллиондаған адамға қызмет ететін өнімділікке көбірек көңіл бөледі. Сондықтан да олар миллиондар табады. Ешқашан істі салғырт істемеңіз. Әрқашан бар күшіңізді салыңыз.
Үйсіз адам қазір көзін жұмып алған. Ол еденде бір қолымен жұдырыққа тұрып, бірнеше рет жерден көтеріліп (push-ups) жатты. Осы уақытта ол: «Таңыңа ие бол. Өміріңді биіктет», — деп қайталап тұрды.
Кәсіпкер мен суретші бастарын шайқады.
«Менің сүйікті кітаптарымның бірі — "Пайғамбар"», — деді суретші ойланып. «Бұл — ең көп сатылған поэзиялық шығармалардың бірі. Мен Халил Жебранның бұл қолжазбаны өзімен бірге төрт жыл бойы алып жүріп, оны нағыз өнер туындысына айналғанша үнемі өңдегенін оқыдым. Оның шығармашылық процесі туралы журналиске берген сұхбатындағы сөздері әлі күнге дейін есімде, өйткені олар маған студияда жұмыс істегенде бағыт береді. Оның сөздері маған, тіпті істі кейінге қалдырумен (procrastination) күресіп жүрсем де, суретші ретінде жоғары күшке ұмтылуға көмектеседі. Айтып өткенімдей, мен жақсымын. Бірақ мен керемет бола алатынымды білемін. Егер өзімді өзім тежеуден (self-sabotage) және ішкі демондарымнан арылсам... ».
«Ол не деді? » — деп сұрады үйсіз адам, орнынан тұрып, үлкен сағатымен ойнап. Оның қырлы жүзінен тер тамшылары ағып жатты.
«Оның нақты айтқаны мынау», — деді суретші: «Мен оның әрбір сөзі мен ұсына алатын ең жақсы дүние екеніне толықтай, әбден сенімді болғым келді».
«Керемет», — деп жауап берді үйсіз адам. «Бұл — ең үздіктердің әрқашан ұстанатын стандарты».
Кенеттен аудиожазбада «Сиқырлы сөз шеберінің» жөтелгені естілді. Оның кейінгі сөздері іштегі баланың ана жатырының жылуын тастап шыққысы келмейтін қарсылығындай, қиындықпен шығып жатқандай көрінді.
Менің айтқандарымды орындай отырып, кез келген адам күнделікті көшбасшы бола алады. Іс оңай болғанда да, әсіресе қиын болғанда да. Бүгіннен бастап. Егер солай істесеңіз, болашақта жеңіске жететініңізге кепілдік беремін. Және соны қосуым керек, бүгінде өмір сүріп жатқан кез келген адам бірқатар терең күнделікті ритуалдарды (әдет-ғұрыптарды) енгізіп, оларды дағдыға айналғанша қайталау арқылы өз ойлау жүйесін, өнімділігін, өміршеңдігін, гүлденуін және бақытын керемет түрде арттыра алады. Бұл менің баяндамамның ең маңызды принципіне әкеледі: Жұмыста жеңіске жету мен тамаша өмір сүрудің ең үлкен бастау нүктесі — мен «Таңғы сағат 5 клубы» деп атайтын топқа қосылу. Егер сіз әр таң сайын өзіңізді әлемдік деңгейге көтеру үшін уақыт бөлмесеңіз, қалайша әлемдік деңгейдегі маман бола аласыз?
Кәсіпкер әйел бұрын-соңды байқалмаған құлшыныспен жазбалар жасай бастады. Суретшінің жүзінде «бұл маған күш береді» дегендей жымиыс пайда болды. Үйсіз адам бір кекіріп алып, жерге жатып, фитнес мамандары мықты корпус (core) қалыптастыру үшін жасайтын «планка» жаттығуына тұрды.
«Сиқырлы сөз шеберінің» бұрынғыдан да қаттырақ жөтелгені естілді. Содан кейін ұзақ үзіліс болды.
Келесі сөздерді ол үзіп-үзіп айтты. Оның тынысы тарылып жатқаны анық естілді. Даусы алғаш рет қоңырау шалып тұрған бастаушы телемаркетер сияқты дірілдей бастады.
Таңғы 5-те тұру — шынымен де «Барлық әдеттердің анасы». «Таңғы сағат 5 клубына» қосылу — адамның барлық басқа әрекеттерін жоғарылататын негізгі мінез-құлық. Бұл режим — сізді жеңілмейтін мүмкіндік моделіне айналдыратын ең басты қозғалтқыш. Күнді қалай бастағаныңыз — сол күнге қаншалықты фокус, энергия, жігер мен шеберлік әкелетініңізді анықтайды. Әрбір таң — сіздің мұраңызға айналатын оқиғаның бір беті. Әрбір жаңа таң — өз кемеңгерлігіңізді көрсетуге, әлеуетіңізді босатуға және ірі нәтижелер лигасына қосылуға берілген жаңа мүмкіндік. Сіздің ішіңізде үлкен күш бар және ол күннің алғашқы сәулелерімен бірге айқын көрінеді. Өтінемін, өткеннің ауыртпалықтары мен қазіргі реніштердің сіздің асқақтығыңызды төмендетуіне, жеңілмейтін күшіңізді тұншықтыруына және ішіңіздегі шексіз possibilitarian (кез келген қиындықтың шешімі мен жаңа мүмкіндігі бар деп сенетін адам) рухын басып тастауына жол бермеңіз. Сізді төмендеткісі келетін әлемде өзіңізді жоғарылатыңыз. Сізді қараңғыда қалдырғысы келетін дәуірде өз жарығыңызға қарай қадам басыңыз. Сіздің талантыңызды ұмыттырғысы келетін уақытта өз кемеңгерлігіңізді қайтарыңыз. Бұны әлеміміз әрқайсымыздан талап етеді. Өз ісіміздің чемпионы, өсу жолындағы жауынгер және бүкіл адамзатқа деген шексіз махаббаттың қорғаушысы болуымыз керек.
Барлық адамдарға, олардың дініне, нәсіліне немесе кастасына қарамастан, құрмет пен жанашырлық танытыңыз. Көптеген адамдар басқаларды төмендету арқылы энергия алатын өркениетте, оларды жоғары көтеріңіз. Басқаларға олардың ішінде бұғып жатқан ғажайыптарды сезінуге көмектесіңіз. Бәріміз басқалардан күтетін ізгіліктерді өзіңіз көрсетіңіз. Менің айтқандарымның бәрі сіздің кіршіксіз болмысыңызға, яғни қорқуды, жинауды, шектелуді және сенімсіздікті үйренбес бұрынғы жалынды рухыңызға арналады. Өз өміріңіздің қаһарманы ретінде, мәдениетті өзгертетін шығармашыл тұлға және Жер планетасының азаматы ретінде осы ішкі өлшемді табу — сіздің міндетіңіз. Және оны тапқан соң, өміріңіздің қалған бөлігін сонымен байланыста өткізіңіз.
Жеке шеберлікке баратын осы мүмкіндікті қабыл алыңыз, сонда мен сізге табыстың үндестігі мен логика шеңберінен тыс сиқырдың өміріңізді нұрландыратынына уәде беремін. Және сіздің ең үлкен әлеуетіңіздің періштелері сізге жиі келетін болады. Шын мәнінде, мүмкін емес болып көрінетін кереметтер тізбегі сіздің ең асыл армандарыңызға қонып, олардың орындалуына себеп болады. Сіз біздің арамызда жүріп-ақ бүкіл әлемді жоғарылататын сирек кездесетін ұлы рухтардың біріне айналасыз.
Конференция залы қараңғыланып кетті. Кәсіпкер әйел Мехико қаласының аумағындай үлкен күрсініс шығарды. Суретші қозғалыссыз қалды. Үйсіз адам жылап жіберді.
Ол орындықтың үстіне шығып, қолын уағызшы сияқты көтеріп, ирландиялық драматург Джордж Бернард Шоудың мына сөздерін дауыстап айтты:
«Өмірдегі нағыз қуаныш — өзің ұлы деп таныған мақсат жолында қызмет ету; әлем мені бақытты етуге міндетті емес деп шағымданатын, ауру мен ренішке толы кішкентай тіршілік иесі емес, табиғаттың бір күші болу».
«Менің өмірім бүкіл қоғамға тиесілі және көзім тірісінде қолымнан келгеннің бәрін істеу — менің мәртебем деп санаймын».
«Өлгенде менің толықтай таусылған болғанымды қалаймын, өйткені мен неғұрлым көп жұмыс істеген сайын, соғұрлым көп өмір сүремін. Мен өмірдің өзі үшін қуанамын. Өмір мен үшін "тез сөнетін май шам" емес. Бұл — мен қазір қолымда ұстап тұрған керемет алау сияқты, оны келесі ұрпақтарға бермес бұрын, барынша жарқыратып жаққым келеді».
Үйсіз адам тізерлеп отыра кетті. Тәсбихын сүйді де, жылай берді.
5-тарау
Таңғы шеберлікке баратын таңғажайып шытырман оқиға
«Әркім өз бақытын өз қолында ұстайды, мүсінші шикізаттан фигура жасағандай... Материалды өзіміз қалаған нәрсеге айналдыру шеберлігін үйрену керек және оны мұқият дамыту қажет». — Иоганн Вольфганг фон Гете
«Егер сендерді қызықтырса, — деді үйсіз адам, — мен мұхит жағасындағыжайымда бірнеше таң бойы сендерге коучинг жүргізуге қуаныштымын. Мен сендерге өзімнің жеке таңғы ритуалымды көрсетемін және неліктен таңғы бірінші сағатты жоғары деңгейде өткізу жеке шеберлік пен ерекше бизнес нәтижелері үшін маңызды екенін түсіндіремін. Менің сендерге осындай көмегім болсын. Қысқа уақыттың ішінде өмірлерің керемет бола бастайды. Менімен бірге саяхаттау қызық болады. Сахнадағы қарт айтқандай, әрқашан оңай бола бермейді. Бірақ ол құнды, жемісті әрі әдемі болады. Мүмкін, тіпті Сикст капелласының (Ватикандағы әлемге әйгілі көркемөнер туындылары шоғырланған капелла) төбесіндей тамаша болар».
«Оны алғаш көргенімде жылап жібергенмін», — деді суретші сақалын сипап.
«Микеланджело мықты жігіт болған. Жақсы мағынада айтып тұрмын», — деді үйсіз адам, ол да өзінің кірлеген сақалымен ойнап. Сосын ол іш бұлшықеттерін (пресс) көрсету үшін жейдесін көтерді. Кір қолының ұзын саусағы бұлшықет сызықтарын бойлай жүрді, мамыр жаңбырынан кейін гүл сабағымен төмен сырғыған тамшыдай қимылдады.
«Мені ұрып жіберіңдерші! » — деп айқайлады суретші, тотықұстар дүкеніне жіберілген мысықтай қуанып. «Сен бұған қалай қол жеткіздің? »
«Түнгі телешоудан сатып алған пластик тренажермен емес, бұл анық. Мен мұндай денеге тек жұмыс арқылы жеттім. Көптеген жерден көтерілу (push-ups), турник (pull-ups), планка, пресс жаттығулары және тер шығаратын кардио-жаттығулар, көбінесе менің ерекше жағажайымда». Үйсіз адам қымбат былғары әмиянын шығарып, одан суреті бар пластик картаны ұқыптылықпен алды. Міне, кәсіпкер мен суретші сол сәтте не көрсе, сендер де соны көріңдер:

Екі тыңдаушысына жауап беруге мұрша берместен, бей-берекет кейіптегі қаңғыбас сөзін жалғастырды. «Жігер, тәртіп, төзімділік және жұмыс. Қазіргі кезде көп адамдар бай, өнімді және мазмұнды өмір көктемнің басындағы торғай сияқты бір күні өзі келе қалады деп күтетін, "бәрі маған міндетті" деген түсінікпен өмір сүреді. Және айналасындағылардың бәрі олардың өздері істеуі тиіс жұмысқа күш салғанын қалайды. Мұндай іс-әрекетте көшбасшылық қайда?
Ерке өскен кішкентай балалар сияқты әрекет ететін ересектер қоғамы — мен қазіргі әлемімізді кейде осылай көремін. Сынап тұрған жоқпын, жай ғана айтып тұрмын. Шағымданып тұрған жоқпын, жай ғана жеткізіп тұрмын. Тыңдаңдар, менің осы бұлшықеттерімді көрсеткендегі айтпақшы болған ойым мынау: жұмыс істемеген адам үшін ештеңе де іске аспайды. Аз сөйлеп, көп істеу керек — менің ұстанымым осы. О, мынаған да қараңдар».
Үйсіз адам айналып, жыртық жейдесінің түймелерін ағытты. Оның мықты арқасында: «Құрбандар ойын-сауықты жақсы көреді. Жеңімпаздар білім алуды сүйеді», — деген сөздер татуировка ретінде жазылған екен.
«Кейптаун жағалауынан бес сағаттық жердегі керемет мұхиттың ортасындағы сиқырлы аралдағы менің үйіме қонаққа келіңдер». Ол кәсіпкер әйелге мұхит көрінісі салынған пластик картаны берді. «Мынау менің дельфиндерім», — деді ол суретке риза кейіппен нұсқап.
«Бұл саяхат соған тұрарлық болады», — деп жалғастырды ол. «Бұл өміріңіздегі ең ұлы шытырман оқиға болатынына сенімдімін. Онда ең құнды және керемет сәттеріңіз өтеді. Маған сенулеріңіз керек. Мен сендерге әлемдік деңгейдегі таңғы ритуал туралы білетінімнің бәрін үйретемін. Екеуіңе де "Таңғы сағат 5 клубына" мүше болуға көмектесемін. Сендер ерте және жүйелі түрде тұруды үйренесіңдер — осылайша түске дейін адамдардың бір аптада істейтін жұмысынан көп іс тындырасыңдар, денсаулықтарыңды, бақыттарыңды және жан тыныштықтарыңды жақсартасыңдар. Әлемдегі көптеген ұлы тұлғалардың күн шықпай тұруының себебі бар — бұл күннің ең ерекше бөлігі. Мен бұл революциялық әдісті өз империямды құру үшін қалай пайдаланғанымды түсіндіремін. Және анықтап айтайын, империялар көптеген формада болады — экономикалық тек соның бірі ғана. Сендер өнер, өнімділік, адамгершілік, филантропия, жеке бостандық және тіпті рухани империялар құра аласыңдар. Менің өмірімді өзгерткен тәлімгерден үйренгендерімнің бәрін сендерге де үйретемін. Көп нәрсені білесіңдер. Ішкі дүниелерің өзгереді. Әлемге мүлдем жаңа көзқараспен қарайсыңдар. Сондай-ақ ең дәмді тағамдарды жеп, ең ғажайып күннің батқанын тамашалайсыңдар. Теңізде жүзесіңдер, дельфиндермен бірге сноркелинг жасайсыңдар және менің жеке тікұшағыммен желмен тербелген қант қамысы алқаптарының үстінен ұшасыңдар. Егер менің шақыруымды қабыл алсаңдар, міндетті түрде менің үйімде тұруларың керек».
«Құдай-ау, сен қалжыңдап тұрған жоқсың ба? » — деп айқайлады суретші. Оның өз саласындағы көптеген адамдар сияқты өте сезімтал, ұсақ-түйекке қырағы және ішкі мұңнан туған нәзіктігі бар екені айқын көріне бастады. Көптеген адамдардан көрі тереңірек сезінетіндер кейде өздерін қарғыс атқандай сезінеді. Шын мәнінде, оларға үлкен сый берілген: бұл сый басқалар байқамайтын нәрсені сезуге, көбісі мән бермейтін ләззаттарды сезінуге және қарапайым сәттердегі асқақтықты көруге мүмкіндік береді. Иә, мұндай адамдар тез ренжиді, бірақ олар ұлы симфониялар шығарады, ғажайып ғимараттар тұрғызады және аурулардың емін табады. Толстой бірде: «Тек қатты сүйе алатын адамдар ғана үлкен қайғыға төзе алады», — деп атап өтсе, сопы ақын Руми: «Жүрегің ашылғанша оны жаралай беруің керек», — деп жазған. Суретші осы ойлардың тірі бейнесі сияқты көрінді.
«Жоқ, мүлдем байсалдымын, достар», — деді үйсіз адам құлшыныспен. «Менің Оңашалық (Solitude) деп аталатын ауылдың жанында үйім бар. Сеніңдер, оның атын өте дәл қойған. Тек шу мен мазасыздықтан алыстап, тыныштық пен жайлылыққа бөленгенде ғана кім екеніңді және шын мәнінде кім болуың керектігін еске түсіресің. Өмірге "иә" деңдер. Және бұны істейік! Сахнадағы гуру айтқандай, жолыңда кездейсоқ пайда болған керемет мүмкіндіктерді пайдалана бастаған сайын, сиқыр пайда болады. Ойынға қатыспасаң, жеңе алмайсың, солай емес пе? Шындық мынау: өмір сені қолдайды, тіпті ол солай көрінбесе де. Бірақ сен де өз үлесіңді қосып, мүмкіндік терезелері ашылғанда барыңды салуың керек. О, егер аралдағы менің үйіме келсеңдер, жалғыз өтінішім — менің құпия кеңесшім үйреткен философия мен әдістемені толық үйретіп біткенімше қалуларың керек. "Таңғы сағат 5 клубына" қосылу біраз уақытты талап етеді».
Үйсіз адам сәл кідіріп, сөзін жалғады: «Мен сондай-ақ сіздердің барлық шығындарыңызды өз мойныма аламын. Бәрі төленеді. Тіпті, егер қарсы болмасаңыздар, сіздерді алып кетуге өзімнің жеке ұшағымды жіберемін».
Кәсіпкер әйел мен суретші таңданыс пен сенімсіздік арасында бір-бірі қобалжи қарады.
«Бауырым, досым екеумізге оңаша сөйлесуге бірнеше минут бересің бе? » — деп өтінді суретші, қолындағы қойын дәптерін қысқан күйі.
«Әрине, мәселе емес. Қанша уақыт керек болса, сонша бөліңіздер. Мен ана жақтағы орныма барып, басқарушы командама бірнеше рет қоңырау шала тұрайын», — деді үйсіз адам ары қарай адымдап бара жатып.
«Бұл — сандырақ. Нағыз ақымақтық», — деді суретші кәсіпкерге. «Оның бойында бір ерекше нәрсе бар екеніне сенімен келісемін. Бәлкім, тіпті сиқырлы бірдеңе шығар. Бұл қаншалықты ақылға сыйымсыз естілетінін білемін. Сондай-ақ оның заманауи ұстаз сияқты сипаттайтын сол тәлімгері мені қатты қызықтырып тұр. Мойындаймын, бұл көше адамының түсініктері өте терең. Оның тәжірибесі де мол сияқты. Бірақ оған қарашы! Адам айтқысыз күйде — нағыз берекесі қашқан біреу. Оның жуынбағанына бірнеше апта болған шығар. Киімі жыртық-жыртық. Түрі өте оғаш. Кейде мүлдем сандырақтап кетеді. Біз оның кім екенін де білмейміз. Бұл қауіпті болуы мүмкін. Ол қауіпті болуы мүмкін».
«Иә. Сөзсіз өте оғаш. Бүгін бұл жерде болғанның бәрі — өте оғаш», — деп растады оның серігі. Кәсіпкердің арық жүзі сәл жұмсарды. Дегенмен оның көздері әлі де мұңды көрінді. «Мен қазір өмірімде үлкен өзгерістер жасауым керек кезеңде тұрмын», — деп ағынан жарылды ол. «Бұлай жалғастыра беруге шамам жоқ. Сені түсінемін. Мен он бір жасымда әкемнен айырылғаннан бері барлық адамға және кез келген нәрсеге күмәнмен қарайтын болдым. Әкесіз өскен қыз үшін өмір — өте қорқынышты. Шынымды айтсам, мен әлі күнге дейін сол эмоционалды жарақатпен өмір сүріп келемін. Оны күн сайын ойлаймын. Сәтсіз қарым-қатынастарым болды. Өзімді төмен бағалаудан зардап шегіп, өмірімдегі қарым-қатынастарда өте қате таңдаулар жасадым.
Шамамен бір жыл бұрын мен терапевтке бара бастадым, ол маған неліктен олай әрекет ететінімді түсіндірді», — деп жалғастырды кәсіпкер. «Психологтар мұны «әкесіз өскен қыз синдромы» (әкесінен ерте айырылған қыздардың психологиялық жағдайы) деп атайды. Іштей менде тастап кетуден қорқу сезімі мен сол жарақаттан туындаған үлкен сенімсіздік болды. Иә, бұл мені сырттай өте қатал, кей жерлерде тіпті аяусыз етті. Әкемнен айырылудан туған ішкі кек маған жігер мен амбиция берді. Дегенмен бұл жоғалту мені іштей бос қалдырды. Мен сол бостықты жұмыста өзімді қажығанша қинау арқылы толтыруға тырысып жүргенімді түсіндім; егер одан да табысты болсам, жоғалтқан махаббатымды қайтаратындай көрдім. Эмоционалды тесіктерімді есірткіге тәуелді адам сияқты көбірек ақша қуу арқылы жамағым келді. Әлеуметтік мәртебе мен салалық мақұлдауға аш болдым — маңызды істермен айналысудың орнына, желідегі уақытша ләззат беретін ойын-сауыққа қаштым. Айтып өткенімдей, менің көптеген мінез-құлқым жас кезімдегі қиындықтардан туындаған қорқыныштан екенін түсініп жүрмін. Заклинатель ештеңені ақша үшін істемеу керектігін, оның орнына мағынасы бар, өсуге мүмкіндік беретін және әлемді өзгертуге септігін тигізетін көшбасшылық пен тұлғалық биікке ұмтылу керектігін айтқанда, мен шабыт алдым. Оның сөздері маған үміт сыйлады. Мен ол айтқандай өмір сүргім келеді, бірақ қазір ол деңгейден өте алысмын. Жақында компаниямда болған жағдайлар мені шегіне жеткізді. Қазір менің өмірім мәз емес. Бұл кездесуге анам маған тегін билет бергендіктен ғана келдім. Мен өзгеріске зәрумін».
Кәсіпкер терең тыныс алды. «Кешіріңіз», — деді ол ыңғайсызданып. «Мен сізді танымаймын, сондықтан мұның бәрін неге айтып жатқанымды білмеймін. Шамасы, мен өзімді сізбен қауіпсіз сезінетін сияқтымын. Неге екенін білмеймін. Тым артық айтып қойсам, кешірім өтінемін».
«Ештеңе етпейді», — деді суретші. Оның қимыл-қозғалысынан әңгімеге қызығушылық танытқаны көрінді. Ол бұрынғыдай сақалымен немесе дредтерімен мазасыздана ойнауын тоқтатты.
«Біз такси жүргізушілерімен немесе жақсы танымайтын адамдармен сөйлескенде өте шынайы боламыз, солай емес пе? » — деп жалғастырды кәсіпкер. «Менің айтпағым — мен өзгеріске дайынмын. Ал ішкі түйсігім мына мүшкіл халдегі адамның бізге таңертеңгілік дұрыс дағды шығармашылық, өнімділік, қаржылық және бақыт империяларын қалай құруға көмектесетінін үйрететініне сендіреді. Ол маған да, бізге де көмектесе алады».
«Және, — деп қосты ол, — оның сағатын ұмытпа».
«Ол маған ұнайды», — деді суретші. «Ол нағыз кейіпкер. Оның кейде өте поэтикалық, ал кейде аса құштарлықпен сөйлейтіні маған ұнайды. Оның ойлау жүйесі өте анық және Джордж Бернард Шоудан цитата келтіруі керемет. Өте керемет. Бірақ мен оған әлі де толық сенбеймін», — деді суретші жұдырығын алақанына соғып. «Бәлкім, сағатты әлдебір бай ақымақтан тартып алған шығар».
«Тыңда, мен сенің сезіміңді түсінемін», — деп жауап берді кәсіпкер. «Менің де ішімде сондай сезім бар. Біз де сенімен жаңа ғана таныстық. Сенімен бірге бұл сапарға шығу қалай болатынын білмеймін. Бұл сөзіме ренжіме. Сен жақсы адам сияқтысың. Бәлкім, сәл қырсықтау шығарсың. Мен мұның қайдан шыққанын түсінетін сияқтымын. Бірақ іштей сен жақсы адамсың. Мен мұны білемін».
Суретші сәл риза болғандай көрінді. Ол пластик пакеттен авакадо жеп отырған үйсіз адамға көз тастады.
«Мен онымен уақыт өткізу үшін кеңседен демалыс ала алатын-алмайтынымды тексеруім керек», — деді кәсіпкер үйсіз адамды нұсқап. Ол тамағын шайнап отырып, ескі ұялы телефонмен сөйлесіп, төбеге қарап отыр еді. «Маған кішкентай аралдағы «Оңашалық» деп аталатын ауылдың жанында уақыт өткізу, дәмді тағамдар жеп, жабайы дельфиндермен бірге жүзу идеясы ұнай бастады. Мен бұл ғажайып шытырман оқиға болатынын сезіп жүрмін. Өзімді қайтадан тірі сезіне бастадым».
«Егер сен солай десең, бұл маған да ұнай бастады», — деді суретші. «Мен мұның бәрінде бір «тәтті ессіздік» бар деп ойлай бастадым. Ерекше түпнұсқалық әлеміне енуге арналған мүмкіндік сияқты. Бұл менің өнерім үшін ең жақсы нәрсе болуы мүмкін. Бұл маған жазушы Чарльз Буковскийдің мына сөзін еске түсіреді: «Кейбір адамдар ешқашан есінен адаспайды. Олардың өмірі қандай қорқынышты десеңші». Заклинатель де бізге қабілеттеріміз бен талантымызды ашу үшін қалыпты өміріміздің шекарасынан шығуға кеңес берді. Ішкі түйсігім де мұны істеу керектігін айтып тұр. Сондықтан, егер сен барсаң, мен де барамын».
«Білесің бе? Мен тәуекелге бел будым. Бәрі шешілді. Мен дайынмын. Кеттік! » — деді кәсіпкер нық сеніммен.
«Мен де дайынмын», — деп келісті суретші.
Екеуі де орындарынан тұрып, көзін жұмып отырған үйсіз адамға жақындады.
«Қазір не істеп отырсың? » — деп сұрады суретші.
«Болғым келетін тұлғаның және құрғым келетін жоғары деңгейлі өмірдің қарқынды визуализациясын жасап жатырмын. Бірде түрік истребитель ұшқышы маған әр ұшудың алдында олар «ұшқанға дейін ұшатындарын» айтқан еді. Ол өзінің және командасының миссиясын қиял театрында мұқият дайындау арқылы сол шеберлік бейнесін шындықта мінсіз орындауға негіз қалайтындарын меңзеді. Сіздің Mindset (Сана-сезім) — жеке ұлылыққа, орасан зор өнімділікке және шығармашылық жеңіске жетуге арналған өте қуатты құрал, сонымен қатар Heartset (Жүрек-күй), Healthset (Денсаулық-күй) және Soulset (Рух-күй) де маңызды. Егер менің шақыруымды қабылдасаңыздар, мен сіздерге осы таңғажайып ұғымдар туралы бәрін үйретемін. Не де болса, көзімді неге жұмғаныма қайта оралайын. Күн сайын таңертең мен алдағы күннің мінсіз бейнесін елестетемін. Сондай-ақ жоспарлаған жеңістеріме жеткендегі сезімді сезіну үшін эмоцияларымды терең іске қосамын. Мен өзімді кез келген сәтсіздік мүмкін емес болатын ерекше сенімді күйге бекітемін. Содан кейін шығып, сол мінсіз күнді өткізу үшін барымды саламын».
«Қызық екен». Кәсіпкер қатты қызықты.
«Бұл — менің шыңда қалуым үшін күнделікті орындайтын SOP (Стандартты жұмыс процедурасы — күнделікті іс-қимылдар реті) іс-әрекеттерімнің бірі ғана. Ғылым бұл тәжірибенің бұрын ұйықтап жатқан гендерді ояту арқылы менің геномымды жақсартуға көмектесетінін растайды. Білесіздер ме, сіздің ДНҚ-ңыз сіздің тағдырыңыз емес. Уайымдамаңыздар, достар. Аралда болғанда сіздер эпигенетика (гендердің қоршаған орта әсерінен өзгеруін зерттейтін ғылым) атты жаңа сала туралы білетін боласыздар. Сондай-ақ зейін шашыраңқы болған осы заманда табысты еселеу туралы таңғажайып нейроғылымды (ми жұмысын зерттейтін сала) үйренесіздер, сонда жаппай зейінді бұзу құралдары сіздің ерекшелігіңізді құрта алмайды. Мен ұрпақтан-ұрпаққа жететін шебер туындылар жасау туралы ашқан жаңалықтарымның бәрін айтып беремін. Сіздер ментальды фокусыңызды қалай сауыттап, физикалық энергияңызды қалай отқа төзімді етудің керемет жолдарын естисіздер. Әлемдегі ең үздік бизнесмендер қалай үстем кәсіпорындар құратынын білесіздер және жер бетіндегі ең бақытты адамдар сиқырға толы өмір сүру үшін әр таң сайын қолданатын жүйені үйренесіздер. Айтпақшы, егер білгілеріңіз келсе, SOP — бұл стандартты жұмыс процедурасы. Бұл менің арнайы кеңесшім өмір ойынында жеңіске жету үшін қажетті күнделікті құрылымдар туралы айтқанда қолданған термині. Екеуіңіз келесіздер ме? »
«Иә. Біз келеміз», — деп растады кәсіпкер жігерлі дауыспен. «Ұсынысыңызға рақмет».
«Иә, рақмет, бауырым», — деп қосты суретші, енді ол сабырлырақ көрінді.
«Өтінемін, — деді кәсіпкер шын ниетпен, — бізге жоғары деңгейлі көшбасшы мен өте табысты бизнесменнің таңертеңгілік режимін құру туралы білетініңіздің бәрін үйретіңіз. Мен өзімнің жұмыс қабілетім мен күнделікті өнімділігімді арттырғым келеді. Сондай-ақ өмірімді қайта құру үшін сіздің көмегіңіз қажет. Шынымды айтсам, мен бүгін өзімді көптен бері сезінбегендей шабытты сезініп тұрмын. Бірақ жағдайым мәз емес».
«Иә, бауырым», — деді суретші. «Маған ең үздік суретші әрі ең үздік ер азамат болуға көмектесетін эпикалық таңертеңгілік режимнің құпияларын айтып бер». Ол сөйлеп тұрып қолындағы қойын дәптерін ауада сермеді. «Бізге ұшағыңды жібер. Аулыңа апар. Бізге кокос бер. Дельфиндеріңе мінгіз. Өмірімізді жақсарт. Біз дайынбыз».
«Сіздер білетін нәрселердің ешқайсысы жай ғана мотивация болмайды», — деп ескертті үйсіз адам бұрын көрсетпеген байсалдылықпен. «Мұның бәрі сөзсіз трансформация (өзгеру) туралы болады. Және бұл нақты деректермен, соңғы зерттеулермен және индустрияның қиын кезеңдерінде сыналған өте практикалық тактикалармен негізделеді. Өмірлеріңіздегі ең үлкен шытырман оқиғаға дайын болыңыз! »
«Тамаша», — деді кәсіпкер күнге күйген бейтаныс адамның қолын алуға ұмтылып. «Бұл жағдайдың екеуміз үшін де өте оғаш болғанын мойындауым керек, бірақ қандай да бір себеппен біз қазір сізге сенеміз. Иә, біз бұл жаңа тәжірибеге толықтай ашықпыз».
«Біз үшін мұны істегеніңізге үлкен рақмет», — деп суретші де айтып салды. Ол өзінің мұншалықты ілтипаттылығына өзі таңғалғандай болды.
«Керемет. Дұрыс шешім, достар», — деген жылы жауап келді. «Ертең таңертең осы конференция орталығының алдында болыңыздар. Кем дегенде бірнеше күндік киім ала келіңіздер. Болды. Мен айтқандай, қалған нәрсенің бәрін өз мойныма алатыныма қуаныштымын. Барлық шығындар — менен. Рақмет сіздерге».
«Не үшін бізге рақмет айтып тұрсыз? » — деп сұрады кәсіпкер.
Үйсіз адам биязы жымиып, сақалын ойлана сипады. «Мартин Лютер Кинг өлтірілер алдындағы соңғы уағызында былай деген еді: «Әркім ұлы бола алады, өйткені кез келген адам қызмет ете алады. Қызмет ету үшін колледж дипломының болуы шарт емес. Қызмет ету үшін бастауыш пен баяндауышты қиыстырудың да қажеті жоқ. Қызмет ету үшін Платон мен Аристотельді білудің де қажеті жоқ. Эйнштейннің салыстырмалылық теориясын білу де шарт емес. Термодинамика мен физиканың екінші заңын білудің де қажеті жоқ. Сізге тек мейірімге толы жүрек пен махаббаттан жаралған жан керек».
Қаңғыбас ернінің шетіндегі авакадо қалдығын сүртті де, сөзін жалғады.
«Осы жылдар ішінде үйренген үлкен сабақтарымның бірі — басқа адамдарға беру арқылы сіз өзіңізге сыйлық жасайсыз. Басқалардың қуанышын арттырыңыз, сонда сіздің де қуанышыңыз еселенеді. Адамдардың жағдайын жақсартыңыз, сонда табиғи түрде сіздің де өміріңіз биіктейді. Табыс — бұл жақсы. Бірақ маңыздылық — бұл керемет. Сараңдық емес, жомарттық — әлемімізді жақсартқан барлық ұлы ерлер мен әйелдерге тән қасиет. Бізге қазір бұрын-соңды болмағандай тек өз мүддесін ойлайтын нарцисстер емес, таза көшбасшылар қажет».
Үйсіз адам үлкен сағатына соңғы рет қарады. «Өлгенде лауазымыңды, байлығыңды және қымбат ойыншықтарыңды өзіңмен бірге алып кете алмайсың, білесің бе? Мен әлі күнге дейін жерлеуге бара жатқан мәйіт көлігінің соңынан ерген жүк көлігін көрген емеспін». Ол күлді. Тыңдаушылар да жымиды.
«Ол — нағыз қазына», — деп сыбырлады кәсіпкер.
«Расында да», — деп растады суретші.
«Расында да» деп айта бермеші», — деді кәсіпкер. «Бұл тітіркендіре бастады».
Суретші сәл таңғалып қалды. «Жақсы».
«Жер бетіндегі соңғы күніңізде маңызды болатын нәрсе — сіз іске асырған әлеуетіңіз, көрсеткен ерлігіңіз және сіз шуақ шашқан адамдардың өмірі ғана», — деді үйсіз адам мәнерлеп. Содан кейін ол тыныштала қалды. Терең дем алды. «Не де болса, келетіндеріңіз керемет болды. Жақсы уақыт өткіземіз».
«Қылқаламдарымды ала келуге бола ма? » — деп сыпайы сұрады суретші.
«Тек жұмақта сурет салғың келсе ғана», — деп жауап берді үйсіз адам көзін қысып.
«Ал ертең таңертең сағат нешеде осы жерде кездесуіміз керек? » — деп сұрады кәсіпкер, сөмкесін иығына асып.
«Таңғы сағат 5-те», — деп бұйырды үйсіз адам. «Таңыңа ие бол. Өміріңді биіктет».
Содан кейін ол ғайып болды.
6-тарау. Жоғары өнімділікке, шеберлікке және жеңілместікке ұшу
«Сіздің уақытыңыз шектеулі, сондықтан оны басқа біреудің өмірін сүруге жұмсамаңыз. Догманың — яғни басқа адамдардың ойлау нәтижелерімен өмір сүрудің тұзағына түспеңіз. Басқалардың пікірі сіздің ішкі дауысыңызды басып тастауына жол бермеңіз. Және ең бастысы, өз жүрегіңіз бен түйсігіңізге еріп жүруге батылыңыз жетсін. Олар сіздің кім болғыңыз келетінін қалайда біледі». — Стив Джобс
«Мен қатты шаршадым», — деп күбірледі кәсіпкер, қолындағы алып кофе шыныаяғын ұстап, демалыстағы кәрі тасбақадай баяу қозғалып. «Бұл сапар мен ойлағаннан қиынырақ болуы мүмкін. Өзімді мүлдем жаңа әлемге аяқ басып бара жатқандай сезінемін. Кеше семинардан кейін айтқанымдай, мен өзгеріске дайынмын. Жаңа бастамаға әзірмін. Бірақ мұның бәрі маған мазасыздық тудырады. Кеше түнде дұрыс ұйықтай алмадым. Қорқынышты, тіпті қатыгез түстер көрдім. Иә, біз келіскен бұл тәжірибе қауіпті болуы мүмкін».
«Ал мен өзімді өліп бара жатқандай сезінемін», — деді суретші. «Осыншалықты ерте тұруды жек көремін. Бұл — оңбаған идея болды».
Екі батыл жан кеше Заклинатель өзінің аңызға айналған шеберлігін көрсеткен және есінен танып құлап, көптеген адамдардың жүрегін ауыртқан залдың алдындағы тротуарда тұр еді.
Уақыт 04:49 болған еді.
«Ол келмейді», — деді суретші дөрекі дауыспен. Ол қара киінген, сол жақ білегіне лағыл түсті қызыл бандана байлаған. Кешегі етігі. Аустралиялық. Ол қаңырап бос тұрған көшеге түкіріп тастады. Аспанға қарап, татуировкасы бар қолдарын айқастырды.
Кәсіпкердің иығында нейлон сөмкесі болды. Ол жібек блузка, дизайнерлік джинсы және биік өкшелі сандал киген еді — мұндайды әдетте демалыстағы супермодельдерден көруге болады. Оның еріндері жымқырылған, ал жүзіндегі сызықтар қызықты қиылысқан еді.
«Үйсіз адам келмейді деп бәс тігер едім», — деді ол мысқылмен. «Оның сағаты маған бәрібір. Оның шешен сөйлегені де ештеңені білдірмейді. Оның маған әкемді еске түсіргені де қазір еш маңызды емес. Құдай-ай, мен қатты қажыдым. Ол семинарға бірнеше сағат демалатын жер іздеп келген шығар. Ол «Таңғы 5 клубының» режимі туралы Заклинательдің презентациясынан естіп, ұрлап алған болуы мүмкін. Ал ол айтқан жеке ұшақ оның сүйікті елестерінің бірі ғана шығар».
Кәсіпкер өзінің үйреншікті күмәншілдігіне қайта оралып, қорғаныс қамалына тығылды. Кешегі үміт оты сөніп қалған еді.
Дәл сол сәтте қараңғылықты жарып, қуатты галогендік фаралардың жарығы көрінді.
Екі серік бір-біріне қарады. Кәсіпкер жымиды. «Жақсы. Бәлкім, түйсік расында да ақылдан әлдеқайда ақылдырақ шығар», — деп күбірледі ол өз-өзіне.
Тротуарға көмірдей қара, жарқыраған Роллс-Ройс тоқтады. Аппақ форма киген ер адам көліктен тез шығып, екеуімен ескіше инабаттылықпен амандасты.
«Қайырлы таң, ханым. Сізге де қайырлы таң, мырза», — деді ол британдық екпінмен, олардың сөмкелерін бір епті қимылмен көлікке салып жатып.
«Ал анау қаңғыбас қайда? » — деп сұрады суретші, орманнан ешқашан шықпаған ауылдық адамның тік мінезімен.
Жүргізуші күлкісін тыя алмады. Содан кейін тез сабырға келді.
«Кешіріңіз, мырза. Иә, Райли мырза өте қарапайым киінеді. Ол мұны «қиындыққа шыңдалу» қажет болғанда жасайды. Ол өмірінің көп бөлігін өте элиталық ортада өткізеді және қалаған нәрсесіне қол жеткізуге дағдыланған. Сондықтан мезгіл-мезгіл ол өз бойындағы кішіпейілділік пен қарапайымдылықты сақтау үшін осындай әрекеттерге барады. Бұл оның өзіне тән ерекшелігі. Райли мырза мыналарды сіздерге беруді өтінді».
Жүргізуші жоғары сапалы қағаздан жасалған екі конвертті шығарды. Оны ашқанда кәсіпкер мен суретші мына сөздерді оқыды:
«Сәлем, достар! Жағдайларыңыз жақсы деп үміттенемін. Кеше сіздерді қорқытып алғым келмеді. Маған жай ғана жерге жақын болу керек еді. Менің сүйікті философтарымның бірі Эпиктет былай деп жазған: «Бұқа да, асыл рухты адам да бірден қалыптаспайды; ол қысқы қиын жаттығулардан өтіп, өзін дайындауы керек және өзіне лайық емес нәрсеге абайсыз ұмтылмауы тиіс».
Өз еркімен қолайсыздықты таңдау — мейлі ол мен сияқты киіну болсын, немесе аптасына бір рет ораза ұстау, не айына бір рет еденде ұйықтау болсын — бұл мені мықты, тәртіпті және өмірімнің негізгі басымдықтарына зейінді етеді. Не де болса, ұшу сәтті болсын, жақында Жұмақта кездесеміз. Құшақтадым».
Жүргізуші сөзін жалғастырды: «Есіңізде болсын, сыртқы келбет алдамшы болуы мүмкін және киім адамның мінезін білдірмейді. Кеше сіздер ұлы адаммен таныстыңыздар. Сыртқы түр адамның сапасын аша алмайды».
«Меніңше, қырыну да адамның кім екенін ашпайды», — деді суретші Роллс-Ройс белгісін етігімен түртіп.
«Райли мырза өте сыпайы болғандықтан, мен айтқалы тұрған нәрсені өзі ешқашан айтпайды. Бірақ сіз «қаңғыбас» деп атаған ол кісі — әлемдегі ең бай адамдардың бірі».
«Шынымен бе? » — деп сұрады кәсіпкер, көздері бақырайып.
«Әрине». Жүргізуші биязы жымиып, есікті ашты және ақ қолғап киген қолымен жолаушыларды көлікке шақырды.
Көлік орындықтарынан жаңа былғарының хош иісі аңқып тұрды. Ағаш панельдер шеберлердің қолымен мұқият жасалғандай көрінді.
«Райли мырза өз байлығын көптеген жылдар бұрын түрлі коммерциялық жобалар арқылы жинаған. Ол сондай-ақ қазіргі таңда халықаралық деңгейде танымал компанияның алғашқы инвесторларының бірі болды. Әдептілік сақтау үшін компания атын атай алмаймын, егер Райли мырза менің қаржылық мәселелер туралы айтқанымды білсе, қатты ренжиді. Оның нұсқауы тек сіздерге барынша күтім жасау, оның ниетінің түзу және сенімді екеніне көз жеткізу болды. Және сіздерді «Ангар 21-ге» аман-есен жеткізу».
«Ангар 21? » — деп сұрады суретші, көлікке жайғасып жатып.
«Ол жерде Райли мырзаның ұшақтар паркі сақталады», — деп қысқа қайырды жүргізуші.
— Флот? — деп сұрады кәсіпкер әйел, оның қоңыр көздерінен шексіз қызығушылық байқалды.
— Иә, — деген қысқа жауаппен шектелді жүргізуші.
Көлік таңғы көшелермен зымырап бара жатқанда, іште тыныштық орнады. Суретші бір қолымен су бөтелкесін еріксіз айналдырып, терезеге қарап отырды. Оның күннің шыққанын көрмегеніне көп жыл болған еді.
— Өте ерекше. Шынымен де әдемі, — деп мойындады ол. — Тәуліктің бұл уақытында бәрі сондай тыныш. Шу жоқ. Керемет бейбітшілік. Қазір шаршап тұрсам да, ойым жинақталып қалды. Бәрі айқындала түскендей. Зейінім шашыраңқы емес. Бүкіл әлем ұйықтап жатқандай сезіледі. Қандай тыныштық.
Күн шапағының алтын сәулелері, таңсәрінің тылсым бояулары мен осы сәттің тыныштығы оған жігер беріп, таңдай қақтырды.
Кәсіпкер әйел жүргізушіге зер сала қарап: — Маған бастығыңыз туралы көбірек айтып беріңізші, — деп өтінді, ол сөйлеп тұрып гаджетімен мазасыздана ойнап отырды.
— Көп нәрсе айта алмаймын. Оның байлығы бірнеше миллиард долларды құрайды. Ол ақшасының көп бөлігін қайырымдылыққа жұмсады. Райли мырза — мен танитын ең қызықты, жомарт әрі жанашыр адам. Сондай-ақ оның ерік-жігері өте мықты және адалдық, эмпатия, парасаттылық пен берілгендік сияқты темірдей қағидалары бар. Және, әрине, егер ашық айтуға рұқсат болса, ол нағыз оғаш адам. Көптеген өте, өте, өте бай адамдар сияқты.
— Біз оны байқадық, — деп келісті кәсіпкер. — Бірақ маған қызық. Неліктен оны оғаш дейсіз?
— Өзіңіз көресіз, — деген қысқа жауап қайтты.
Көп ұзамай Rolls жеке әуежайға келіп тоқтады. Райли мырза көрінбеді. Жүргізуші мінсіз күтілген, ақ түсті реактивті ұшаққа қарай жақындады. Ұшақтың құйрық жағында ғана қызғылт сары түспен «5AC» деген үш таңба жазылған.
— «5AC» нені білдіреді? — деп сұрады кәсіпкер әйел гаджетін қатты қысып.
— Таңғы сағат 5 клубы (The 5 AM Club). «Таңыңды меңгер. Өміріңді өрлет». Бұл — Райли мырзаның көптеген іскерлік жобаларын жүргізудегі негізгі қағидаларының бірі. Енді, өкінішке орай, осы жерде сіздермен қоштасуым керек. Au revoir, — деді ол жүктерді жарқыраған ұшаққа қарай тасып жатып.
Кабинаға апаратын металл баспалдақтың жанында екі сымбатты экипаж мүшесі сөйлесіп тұрды. Талғаммен киінген аққұба стюардесса кәсіпкер мен суретшіге ыстық сүлгілер беріп, күміс науадан кофе ұсынды. — Dobroe utro, — деді ол оларды орыс тілінде қарсы алып.
— Сіздермен танысқаныма қуаныштымын, — деп айқайлады жүргізуші көлікке қайта отырып жатып. — Райли мырзаны көргенде менің сәлемімді жеткізіңіздер. Маврикийде жақсы демалыңыздар.
— Маврикий? — деп таңғалды серіктестер, олардың таңғалысы сарымсақты көрген вампирдей болды.
— Бұған сену қиын, — деді суретші кабинаға кіріп бара жатып. — Маврикий! Мен әрқашан сол аралға барғым келетін және ол туралы біраз оқығанмын. Бұл — энергиясы жоғары мекен. Француз колориті. Көз тартар сұлулық. Онда әлемдегі ең жылы әрі бақытты адамдар тұрады дейді.
— Мен де таңғалып тұрмын, — деді кәсіпкер әйел кофесін ішіп, ұшқыштар кабинасына көз тастап. — Маврикийдің керемет екенін, ал адамдарының өте мейірімді, көмекшіл және рухани дамыған екенін мен де естігенмін.
Керемет ұшудан кейін, бірінші класты ұшақ бұлттардың арасына енді. Керекті биіктікке көтерілген соң, жоғары сапалы шампан, уылдырық және таңдаулы тағамдар ұсынылды. Кәсіпкер әйел инвесторларының оның компаниясын тартып алу әрекетінен туындаған күйзелісті ұмытып, өзін жайлы сезіне бастады. Мүмкін, бұл «Таңғы сағат 5 клубы» философиясын үйрену үшін демалысқа шығатын ең қолайлы уақыт емес шығар, бірақ әлемдегі ең табысты адамдардың күнді қалай бастайтынын білу үшін таптырмас мүмкіндік еді.
Шампан ішкеннен кейін кәсіпкер әйел фильм қарап, содан соң терең ұйқыға кетті. Суретші болса «Микеланджело Фиорентино және Урбинолық Рафаэль: Ватикандағы өнер шеберлері» атты кітапты бірнеше сағат бойы қызыға оқыды. Оның қандай бақытты болғанын елестету қиын емес.
Ұшақ бірнеше континенттер мен түрлі ландшафттардың үстінен өтті. Ұшу да, қону да өте жоғары деңгейде жүзеге асты.
— Bienvenue au Île Maurice, — деп хабарлады капитан ұшақ жаңадан төселген жолмен келе жатқанда. — Маврикийге және сэр Сивусагур Рамгулам халықаралық әуежайына қош келдіңіздер. Сіздер сияқты VIP қонақтарды тасымалдау біз үшін мәртебе. Бірнеше күннен кейін қайта көріскенше.
Ұшақтан түскен жолаушыларды қара түсті жол талғамайтын көлік күтіп тұрды. Стюардесса оларды көлікке дейін шығарып салды. — Жүктеріңіз жақында Райли мырзаның жағажайдағы иелігіне жеткізіледі. Spasiba, — деді ол сыпайы ғана.
— Бұл нағыз элиталық деңгей, — деді кәсіпкер әйел сәнді киінген адамдарша селфи жасап.
— Сөзсіз, — деп жауап берді суретші және Альберт Эйнштейннің танымал суретіндегідей тілін шығарып, оның кадрына кіріп кетті.
Range Rover тас жолмен келе жатқанда, Үнді мұхитынан соққан самал жел қант қамысының сабақтарын тербеп тұрды. Жүргізушінің үстінде бес жұлдызды қонақүйлердің қызметкерлері киетіндей ақ қалпақ пен мұқият үтіктелген қою сұр түсті униформа болды. Ол жылдамдық шегін қатаң сақтап, бұрылыстарда сигнал беруді ешқашан ұмытпады. Жүргізуші егде жаста болса да, көлікті үлкен шеберлікпен басқарды.
Олар уақыт тоқтап қалғандай көрінетін шағын ауылдардың қасынан өтті. Көше бойында бугенвиллея гүлдері жайқалып, жол жиегінде қаңғыбас иттер көлікке қарап тұрды, ал балалар көгалда алаңсыз ойнап жүрді. Анда-санда әтештердің шақырғаны естіледі. Жүннен тоқылған қалпақ киген, күнге күйген қарттар ескі ағаш орындықтарда отырды. Олар өмірдің қиындықтарынан шаршаған, бірақ өткен күндерден даналық жинаған жандарға ұқсады. Құстар әуезді сайрап, әдемі көбелектер ұшып жүрді.
Аралдағы өмірдің өз ырғағы бардай көрінді. Адамдар өте көңілді. Олардың жүздерінен біздің қарбалас әрі технологияға негізделген әлемімізде сирек кездесетін өмірлік қуат байқалады. Жағажайлар өте әдемі, ал бақтар керемет. Бұл көріністің фонында XVI ғасырдың мүсіншісі қашап жасағандай таулар мен мұнарлар тұрды.
— Анау тұрған құрылымды көріп тұрсыз ба? — деді жүргізуші адам бейнесіне ұқсайтын тас түзілісін көрсетіп. — Бұл Питер Бот (Маврикийдегі биіктігі бойынша екінші тау) деп аталады. Оның шыңы адамның басына ұқсайды, солай ма?
— Шынымен де солай екен, — деп жауап берді суретші.
— Бастауыш мектепте оқып жүргенде, — деп жалғастырды жүргізуші, — бізге тау етегінде ұйықтап қалған адам туралы аңыз айтатын. Ол оғаш дыбыстардан оянып кетіп, айналасында билеп жүрген періштелерді көреді. Олар бұл көргенін ешкімге айтпауды бұйырады, әйтпесе ол тасқа айналатынын ескертеді. Ол келіседі, бірақ кейін толқынысын баса алмай, бәріне айтып қояды. Періштелер ашуланып, оны тасқа айналдырады. Оның басы осы зәулім таудың шыңына айналып, бәріне уәдеде тұрудың маңыздылығын еске салып тұр.
— Керемет аңыз, — деп атап өтті кәсіпкер әйел. Оның шашы желмен тербеліп, жүзінде бұрын-соңды болмаған тыныштық орнады.
— Марк Твен: «Алдымен Маврикий жаратылды, содан кейін жәннат; жәннат Маврикийдің көшірмесі ретінде жасалды» деп жазған, — деді жүргізуші мақтанышпен.
— Мұндай ештеңе көрмеппін, — деді суретші, оның бұрынғы ашулы бейнесі енді жайбарақаттықпен алмасқан еді. — Мұндағы атмосфера менің ішімдегі шығармашылықты оятып жатыр.
Жүргізуші көлік ішіндегі байланыс арқылы «Бес минут қалды» деп хабарлады. Содан соң жолаушылардың әрқайсысына алтыннан жасалғандай көрінетін планшеттерді ұсынды. — Мыналарды оқып шығыңыздар, — деді ол.
1-ЕРЕЖЕ Мазасыздыққа тәуелділік — шығармашылық өнімділіктің соңы. Империя құрушылар мен тарих жасаушылар таң атқанша бір сағат уақытты өздеріне арнайды. Олар күрделіліктен ада тыныштықта өздерін жоғары деңгейлі күнге дайындайды.
2-ЕРЕЖЕ Сылтаулардан кемеңгерлік тумайды. Бұрын ерте тұру әдетін қалыптастырмағаныңыз, оны қазір істей алмайсыз дегенді білдірмейді. Ақталуды доғарыңыз және есіңізде болсын: уақыт өте келе жүйелі түрде жасалған кішкентай күнделікті жақсартулар таңғажайып нәтижелерге әкеледі.
3-ЕРЕЖЕ Кез келген өзгеріс басында қиын, ортасында ретсіз, ал соңында тамаша болады. Қазір сізге оңай көрінетін нәрселердің бәрі басында қиын болған. Тұрақты жаттығудың арқасында күнмен бірге ояну сіздің жаңа қалыпты жағдайыңызға айналады. Және автоматты түрде орындалады.
4-ЕРЕЖЕ Үздік 5 пайыз өндірушілердің нәтижесіне қол жеткізу үшін, сіз адамдардың 95 пайызы істегісі келмейтін нәрсені істеуіңіз керек. Осылай өмір сүре бастағанда, көпшілік сізді жынды деп атайды. Есіңізде болсын, «түрпілі» деп аталу — ұлылықтың құны.
5-ЕРЕЖЕ Берілгіңіз келгенде, жалғастырыңыз. Жеңіс қажымайтындарды жақсы көреді.
Көлік жағажайдағы үйлердің қасынан ақырын өтті. Мұхиттың жасыл-көгілдір толқындары құмды жағаға соғылып жатты. Ауада мұхит пен даршынның иісі сезілді. Күн батып бара жатты, оның алтын сәулелері су бетінде шағылысып, сиқырлы көрініс сыйлады.
— Келдік, — деп хабарлады жүргізуші металл қоршаудың қасындағы интерком арқылы. Қақпа баяу ашылды.
Көлік гүлдерге толы бұралаң жолмен жүріп отырды. Бағбандар көлікке қарап қол бұлғап, «Bonjour» деп амандасты. Миллиардердің үйі қарапайым, бірақ талғаммен салынған еді. Бұл — жағажай стиліндегі сәнді коттедж болды. Ол өте әдемі және оңаша жерде орналасқан.
Үйдің артында мұхитқа қарай созылған үлкен веранда болды. Жолдың соңында серфинг тақтасы тұрды. Терезелер еденнен төбеге дейін созылып, сәулеттік ерекшелік беріп тұрды. Палубада жеңіл тағамдар, ірімшіктер мен зімбір қосылған лимон шайы салынған арба дайын тұрды. Сұр түсті баспалдақтар әдемі жағажайға апаратын.
Осы әсемдіктің ортасында, ақ құмның үстінде бір адам тұрды. Ол мүлдем қозғалмай, теңізге қарап қатып қалғандай болды. Ол ұзын бойлы, күнге күйген, камуфляж стиліндегі шорты мен сәнді күн көзілдірігін киген.
— Әне, — деді кәсіпкер әйел көрсетіп. — Ақыры үй иесін көретін болдық. Айтулы Райли мырза. Оған қараңызшы! Ол жай ғана су жағасында күнге қыздырынып, өмірден ләззат алып тұр. Мен сізге оның ерекше екенін айттым ғой. Ол — өз сөзіне берік адам. Ол бізді танымаса да, шын жүректен көмектескісі келеді. Тездетіңізші, мен оны құшақтап алғым келіп тұр!
Суретші күліп жіберді. Ол ашық күн астында қара жейдесін шешіп, кәсіпкер әйелге ілесу үшін жылдамдығын арттырды. Олар су жағасындағы адамға жақындағанда, айналада басқа ешбір үй немесе адам көрінбеді.
— Райли мырза! — деп айқайлады суретші. Бірақ ол қозғалмады.
— Райли мырза! — деп қайталады кәсіпкер әйел. Жауап болмады. Ол адам мұхитқа қарап тұра берді.
Суретші оның артына барып, иығынан үш рет қақты. Сол сәтте ол адам кілт бұрылды. Екі қонақ та таңғалғанынан демін ішіне тартты. Кәсіпкер әйел аузын қолымен жапты. Суретші шошып кетіп, құмға құлап қалды.
Бұл — <span data-term="true">Арбаушы</span> (Spellbinder — адамдарды сөзімен баурап алатын шешен) болатын.
7-тарау
Жәннаттағы өзгеріске дайындық басталады
«Баланың сенгісіз нәрсеге сенуі қиын емес, кемеңгердің немесе жындының да. Тек біз, үлкен миымыз бен кішкентай жүрегіміз бар адамдар ғана күмәнданамыз, тым көп ойланамыз және екіұшты күйде қаламыз». — Стивен Прессфилд
— Ой. Мәссаған! — деді кәсіпкер әйел таңданыс пен қуаныш араласқан күйде. — Біз сіздің семинарыңызда болдық. Сіз сахнада керемет болдыңыз.
Ол есеңгіреп қалған күйінен тез арылып, іскерлік қалпына келді: — Мен технологиялық компанияны басқарамын. Біздің саладағы сарапшылар бізді «реактивті ұшақ» деп атайды, себебі біз өте жылдам дамып жатырмыз. Біраз уақыт бұрын бәрі керемет болатын...
Кәсіпкер әйелдің дауысы бәсеңдеп қалды. Ол Арбаушыдан көзін тайдырып, суретшіге қарады. Білектеріндегі білезіктерімен мазасыздана ойнады. Оның жүзінен шаршау мен реніш байқалды.
— Не болды? — деп сұрады Арбаушы. — Сіздің бизнесіңізге не болды?
— Менің кәсіпорныма инвестиция салған кейбір адамдар менің үлесім (Equity — компаниядағы меншік құқығы) тым көп деп шешті. Олар көбірек алғысы келді. Өте ашкөз адамдар. Олар менің басқарушы тобымды алдап, қызметкерлерді маған қарсы айдап салды, енді мені фирмадан шығарып тастауға тырысуда. Ол жер — менің бүкіл өмірім, — деді кәсіпкер әйел тамағына өксік тығылып.
Жағалаудағы таяз суда түрлі-түсті тропикалық балықтар жүзіп жүрді.
— Мен өміріммен қоштасуға дайын едім, — деп жалғастырды ол. — Сіздің семинарыңызға барғанға дейін. Сіздің біліміңіз маған үміт берді. Сөздеріңіз маған күш сыйлады. Нақты не екенін білмеймін, бірақ сіз маған өзіме және болашағыма сенуге итермеледіңіз. Сізге алғыс айтқым келеді.
Ол Арбаушыны құшақтап алды: — Сіз менің өмірімді жақсарту жолындағы саяхатымды бастап бердіңіз.
— Жылы сөздеріңізге рақмет, — деп жауап берді Арбаушы. Оның түрі соңғы рет көргендегіден мүлдем басқаша еді. Оның жүзінде саулық белгісі бар, денесі де ширақ көрінді.
«Айтқандарыңызға ризамын», — деп жалғастырды Арбаушы. «Бірақ шындық мынада: өміріңізді жақсарту жолын мен бастаған жоқпын. Менің түсініктерім мен әдістерімді іс жүзінде қолдана бастау арқылы — менің ілімімді жүзеге асыру арқылы сіз өз өміріңізді өзгертіп жатырсыз. Көптеген адамдар тек әдемі сөйлейді. Олар сізге қол жеткізгісі келетін барлық амбициялары мен орындағысы келетін армандары туралы айтады. Мен оларды айыптамаймын. Мен тек фактіні айтып тұрмын. Мен шағымданбаймын, тек мынаны айтқым келеді: көптеген адамдар өмір бойы өзгеріссіз қалады. Кешегі қалыптасқан жұмыс тәртібінен шығудан тым қатты қорқады. Өсу, даму және тұлғалық
«Бұл басқа барлық дағдыларды өзгерткен және жоғарылатқан жалғыз тәжірибе болды. Зерттеушілер сіздің барлық басқа тұрақты іс-әрекеттеріңізді еселейтін мұндай негізгі мінез-құлықты негізгі әдет (басқа жағымды әдеттердің тізбекті реакциясын тудыратын басты дағды) деп атайды. Оны терең нейрондық жол ретінде қалыптастыру біраз күш-жігерді, аздаған қиындықты және бойымдағы ең күшті ерік-жігерді талап етті. Шынымды айтсам, бұл режимді автоматтандыру процесінде ашуланшақ болған күндерім, басым балғамен ұрғандай ауырған сәттер және төсектен тұрғым келмеген таңдар болды. Бірақ мен таңғы 5-те тұруды әдетке айналдырғаннан кейін, күндерім бұрын-соңды болмаған деңгейде жақсара бастады».
«Қалайша? » — деп екі тыңдаушы да бір уақытта таңдана сұрады.
Кәсіпкер әйел суретшінің қолынан ақырын ұстап, бұл тәжірибеде олардың бір команда екенін сездіргендей болды. Суретші оның көзіне тура қарады. Оның жүзінде биязы күлкі пайда болды.
Миллиардер сөзін жалғастырды: «Экспоненциалды өзгерістер, шектен тыс алаңдатушылықтар мен тығыз кестелер заманында, таңғы 5-те тұру және Тәлімгер маған үйреткен таңғы режим — менің ортаңқолдылыққа қарсы қолданған антидотым (у қайтарғыш құралым) болды. Таңертең асығыс жүру деген жоқ! Бұл жалғыз нәрсенің өзі күніңіздің сапасына қаншалықты әсер ететінін елестетіп көріңізші. Күніңізді ерте таңдағы тыныштықта рахаттанып бастау. Күніңізді күшті, салмақты және еркін сезіммен бастау. Күндер өткен сайын ақыл-ойымның анағұрлым шоғырланған (фокусталған) бола түскенін байқадым. Кез келген ұлы тұлға — мейлі ол чемпион спортшы, жоғары деңгейдегі басқарушы, танымал сәулетші немесе құрметті виолончельші болсын — өз шеберлігін шыңдау үшін ұзақ уақыт бойы үзіліссіз шоғырлану қабілетін дамытқан. Бұл қабілет — тым көп адамдар өздерінің танымдық қабілетін шашыратып, зейінін бөліп, нашар нәтижелер мен қарапайым жетістіктерге қанағаттанып жүрген әлемде оларға жоғары сапалы нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік беретін ерекше факторлардың бірі».
«Мен толықтай келісемін», — деді суретші. «Бүгінгі таңда біреудің өз өнеріне бірнеше сағат бойы қатарынан назар аударғанын көру өте сирек. Тәлімгер өз сессиясында гаджеттеріне тәуелді адамдарды кибер-зомбилер (технологияға байланып, шынайы өмірден алшақтағандар) деп атағанда өте дұрыс айтты. Мен оларды күн сайын көремін. Олар бұдан былай нағыз адам емес сияқты. Көбіне экрандарына жабысып қалған роботтарға ұқсайды. Олар мұнда емес. Өмірді жартылай ғана сүріп жатқандай».
«Сені түсінемін», — деді миллиардер. «Егер сіз өз салаңызда үстемдік етіп, шеберлігіңізді шыңдағыңыз келсе, алаңдатушылықтан қорғану — жұмыс істеудің дәл осындай тәсілі. Нейробиологтар біз айтып отырған, қабылдауымыз жоғарылап, тың идеяларға жол ашылатын және өңдеу қуатының мүлдем жаңа деңгейіне қол жеткізетін ерекше психикалық күйді «Ағын» (Flow — адамның өз ісіне толық беріліп, уақытты ұмытатын күйі) деп атайды. Ал таңғы 5-те тұру «Ағын» күйіне керемет ықпал етеді. О, тағы бір айта кететіні — айналаңыздағылардың бәрі ұйықтап жатқанда, күн шықпай тұру арқылы менің шығармашылығым артып, энергияым екі еселеніп, өнімділігім үш есеге өсті... »
«Сіз шынымен айтып тұрсыз ба? » — деп кәсіпкер әйел оның сөзін бөліп жіберді. Ол таңғы режимге ауысу адам өмірін осыншалықты түбегейлі өзгерте алатынына таңданысын жасыра алмады.
«Әрине. Адалдық менің бизнестегі барлық жылдарымдағы басты ұстанымдарымның бірі болды. Таза ар-ұжданмен және тыныш жүрекпен ерте ұйқыға жатқанға ештеңе жетпейді. Бұл менің ауыл баласына тән табиғатым шығар», — деп атап өтті миллиардер.
Кенеттен кәсіпкердің телефонына шұғыл хабарлама келді. «Кешіріңіздер. Мен командама маған бұлай хабарласпауды айтқан едім. Олардың мені неге мазалап жатқанын түсінбеймін», — деді ол экранға қарап.
Үлкен әріптермен жазылған мынадай сұсты сөздер пайда болды:
КОМПАНИЯДАН КЕТ. ӘЙТПЕСЕ ӨЛЕСІҢ.
Кәсіпкер әйел телефонын ұстай алмай, оны байқаусызда құмға түсіріп алды. Көп ұзамай ол ауа жетпей қалғандай алқына бастады.
«Не болды? » — деп сұрады суретші қауіпті сезіп. Досының жүзіндегі қан қашып, қолдары дірілдеп тұрғанын көріп, ол үлкен жанашырлықпен қайталады: «Не болды? »
Миллиардер де алаңдаушылық білдірді. «Жақсысыз ба? Су немесе басқа нәрсе керек пе? »
«Маған өлім қаупі төнген хабарлама келді. Менің... инвесторларымнан. Олар менің фирмамды алғысы келеді. Олар... менің үлесім тым үлкен деп есептейтіндіктен, мені қуып шықпақшы. Олар маған егер мен кетпесем, мені — өтірік емес — өлтіретінін айтты».
Миллиардер дереу көзілдірігін шешіп, ауада айналмалы қозғалыс жасап, белгі берді. Бірнеше секундтан кейін пальма ағаштарының артынан құлаққап таққан, мылтық асынған екі ірі денелі адам жүгіріп келді.
«Бастық, бәрі жақсы ма? » — деп сұрады ең ұзын бойлысы ширығып.
«Иә», — деп жауап берді ол сенімді әрі сабырлы үнмен. «Бірақ мынаны тез арада тексерулеріңізді қалаймын», — деді ол кәсіпкер әйелге қарап. «Мен бұл мәселені шешуге көмектесе аламын». Содан кейін миллиардер өзіне-өзі бірдеңе деп күбірледі. Сол сәтте көгершіндер үйірі ұшып өтті.
«Әрине. Иә. Көмегіңізге мұқтажбын», — деп жауап берді іскер әйел, дауысы әлі де дірілдеп, маңдайынан тер тамшылары көрініп.
«Бұл мәселені бізге қалдырыңыз», — деді миллиардер. Содан кейін ол өзінің күзетшілеріне биязы, бірақ бұлжытпас беделмен сөйледі. «Менің қонағымды оның кәсіпорнын тартып алғысы келетін бұзақылар бопсалап жатқан көрінеді. Олардың нақты не жоспарлап отырғанын анықтап, маған шешімін ұсыныңыздар».
«Уайымдамаңыз», — деді ол кәсіпкерге. «Менің жігіттерім өз ісінің шеберлері. Бұл проблема болмайды». Райли мырза бұл сөйлемді әр сөзге екпін түсіре отырып, әсерлі етіп айтты.
«Көп рақмет», — деп жауап берді кәсіпкер жеңілдеп қалғандай. Суретші оның қолынан нәзік қана ұстады.
«Жалғастыруға бола ма? » — деп сұрады миллиардер, күн тропикалық аспанға көтеріліп бара жатқанда. Қонақтар келісімін берді.
Жағажайдағы жасыл түске боялған үйшіктен мінсіз киінген көмекші шықты. Көп ұзамай ол кәсіпкер мен суретшінің өміріндегі ең дәмді кофені ұсынды.
«Әр таңертең мөлшерімен ішсеңіз, бұл тамаша когнитивті күшейткіш», — деп түсіндірді миллиардер. «Сонымен қатар, ол антиоксиданттарға (жасушаларды қартаюдан қорғайтын заттар) бай, сондықтан кофе қартаюды да баяулатады».
«Сонымен, біз қай жерде қалдық? Мен сіздерге «5-те тұру клубына» қосылып, Тәлімгер үйреткен әдістемені қолданғаннан кейін алған пайдаларым туралы айтып жатыр едім. Ол «20/20/20 Формуласы» деп аталады. Маған сеніңіздер, осы концепцияны үйреніп, оны табандылықпен қолдансаңыз, сіздің өнімділігіңіз, бақуаттылығыңыз бен ықпалыңыз экспоненциалды түрде артады. Менің табысым мен әл-ауқатыма бұдан артық әсер еткен басқа рәсімді білмеймін. Мен өз жетістіктерім туралы айтуды ұнатпаймын, өйткені мақтануды мінездің үлкен кемшілігі деп санаймын. Адам неғұрлым шынайы күшті болса, оны жарнамалаудың қажеті соғұрлым аз болады».
«Тәлімгер сіздің жетістіктеріңіз туралы аздап айтқан болатын», — деді кәсіпкер әйел қазір анағұрлым сабырлы көрініп.
«Ал сіздің конференциядағы киіну стиліңіз мұны нақты растады! » — деп күлді суретші.
«Күн сайын таңғы 5-те тұру — осының бәріне жол ашқан басты жеке тәжірибем болды. Бұл маған көреген ойшыл болуға мүмкіндік берді. Тәртіп маған мінсіз денсаулыққа қол жеткізуге, сондай-ақ табысым мен өмір сүру сапасын жақсартуға көмектесті. Ерте тұру мені керемет көшбасшы етті және жақсырақ адам болуыма септігін тигізді. Тіпті простата обыры мені құртқысы келгенде де, мені құтқарған осы таңғы режимім болды. Мен алдағы сабақта 20/20/20 Формуласын егжей-тегжейлі түсіндіремін. Сіздер алда келе жатқан ақпараттың құндылығына сенбейсіздер. Жұмаққа қош келдіңіздер. Және айтарлықтай жақсы өмірдің алғашқы күніне қош келдіңіздер».
Сол түні кәсіпкер әйел Маврикийде соңғы жылдары болмағандай терең ұйқыға батты. Алған қоқан-лоққысына қарамастан, миллиардердің нұсқаулары, табиғаттың сұлулығы мен таза мұхит ауасы оның уайымдарын сейілтті. Ол баяғыда ұмытқан тыныштық күйін қайта тапты.
Содан кейін, тура түнгі 3:33-те ол есіктің қатты қағылғанын естіді. Ол уақытты жанындағы ағаш үстелде тұрған сағаттан көрді. Кәсіпкер бұл суретші шығар деп ойлап, есікті ашты. Ешкім жоқ еді.
«Біреу бар ма? » — деп дауыстады ол жұлдызды аспан астында. Тыныштық.
Кәсіпкер есікті мұқият жауып, бұл жолы ілгегін салды. Ол төсегіне қайтып бара жатқанда, есік тағы да үш рет қатты қағылды.
«Иә? » — деп айқайлады кәсіпкер қорыққанынан. «Кім бұл? »
«Сіз тапсырыс берген таңғы кофе, ханым», — деп жауап берді қарлыққан дауыс.
Кәсіпкердің жүрегі атқақтап соға бастады. Ол қатты мазасызданып, асқазаны түйіліп қалды. «Олар маған осындай уақытта кофе әкелгені ме? Ақылға сыймайды». Ол есікті абайлап ашты.
Есік алдында таз басты, бір көзі қисық, мығым денелі адам мысқылдап тұрды. Оның мойнында жіңішке көк жіпке ілінген, пластикпен қапталған фотосурет болды. Кәсіпкер қараңғыда фотодағы адамды тануға тырысты. Ол өзі жақсы көретін, қатты сағынған марқұм әкесінің суреті еді.
«Сен кімсің? » — деп айқайлады зәресі ұшқан кәсіпкер. «Бұл фото саған қайдан келді? »
«Мені сіздің іскер серіктестеріңіз жіберді. Біз сіз туралы бәрін білеміз. Біз сіздің барлық файлдарыңызды бұздық. Бүкіл тарихыңызды зерттедік». Таз басты адам белінен пышақ шығарып, оны кәсіпкердің тамағына жақындатты.
«Қазір сізді ешкім қорғай алмайды. Мен сізге әзірге зақым келтірмеймін... Мен тек ескерту үшін келдім. Компаниядан кет. Үлесіңнен бас тарт. Әйтпесе мына пышақ тамағыңа сұғылады. Оны ең күтпеген сәтте жасаймыз... Мүмкін, сол толық суретші досыңмен бірге жүргенде болар... »
Адам пышақты қайта тығып қойды. «Қайырлы түн, ханым. Кездескенімізге қуаныштымын. Жақында көрісетінімізді білемін». Ол есікті тарс жауып кетті. Кәсіпкер тізе бүгіп құлады.
«Жаратқан, көмектесші! Бұдан әрі шыдай алмаймын! Өлгім келмейді».
Есік тағы үш рет қағылды. Бұл жолы ақырынырақ.
«Эй, бұл менмін. Есікті ашшы».
Бұл қағу кәсіпкерді сескендіріп, оятып жіберді. Ол көзін ашып, қараңғы бөлмеге қарап, мұның бәрі жаман түс екенін түсінді. Ол есікті ашты, алдында суретші тұр еді.
«Мен жаңа ғана өте қорқынышты түс көрдім», — деді кәсіпкер. «Бір қатыгез адам келіп, мойнында әкемнің суретін ұстап жүр екен және мені пышақпен қорқытты».
«Қазір жақсысың ба? » — деп сұрады суретші биязы үнмен.
«Жақсы боламын».
«Мен де біртүрлі түс көрдім», — деп түсіндірді суретші. «Содан кейін ұйықтай алмадым. Бұл мені көп нәрсе туралы ойлануға мәжбүр етті. Өнерімнің сапасы, сенім жүйемнің тереңдігі туралы. Менің ақымақ сылтауларым, пессимистік көзқарасым туралы. Өзіме-өзім кедергі жасауым және істерді үнемі кейінге қалдыруым туралы. Мен күнделікті әдеттерімді және қалған өмірімді қалай өткізетінімді талдап жатырмын. Эй, сен шынымен жақсысың ба? »
«Мен жақсымын. Сен келгеннен кейін жақсарып қалдым».
«Саған түсім туралы көбірек айтсам қарсы емессің бе? »
«Айта бер», — деді кәсіпкер.
«Түсімде мен мектептегі кішкентай бала екенмін. Мен үнемі өзімді екі кейіпкер ретінде елестететінмін: дәу және қарақшы. Күні бойы менің дәудің күші мен қарақшының еркіндігі бар екеніне сенетінмін. Мен мұғалімдеріме осылай айтатынмын. Үйде ата-анама да соны айтатынмын. Мұғалімдерім мені келемеждеп, «шынайы бол, басқа балалар сияқты бол, мына ақымақ қиялдарыңды тоқтат» дейтін».
«Ал ата-анаң не деді? Олар саған мейірімдірек болды ма? » — деп сұрады кәсіпкер.
«Мұғалімдерім сияқты. Олар маған дәу емес екенімді және қарақшы емес екенімді айтты. Олар маған кішкентай бала екенімді ескертті. Егер қиялымды шектемесем, шығармашылығымды тұншықтырмасам, мені жазалайтындарын айтты».
«Сосын не болды? »
«Мен олардың айтқанын істедім. Мен берілдім. Үлкендердің көзқарасын қабылдадым. Жақсы бала болу үшін өзімді кішірейттім. Көптеген адамдар сияқты, үміттерімді, қабілеттерім мен күшімді тұншықтырдым. Біздің кемеңгерлігімізден қалай айырылғанымызды енді түсіне бастадым. Тәлімгер мен миллиардердікі дұрыс».
«Түсің туралы әрі қарай айтшы», — деді кәсіпкер.
«Мен жүйеге бейімделе бастадым. Басқалардың соңынан еруші болдым. Енді өзімді дәу немесе қарақшы деп сезінбедім. Көпшілікпен бірге жүрдім. Ақырында, өзім ұнатпайтын адамдарға әсер ету үшін өзіме қажет емес заттарды сатып алып, ақша жұмсайтын адамға айналдым. Бұл қандай өкінішті өмір еді».
«Мен де кейде солай істеймін», — деп мойындады кәсіпкер. «Осы бір қызық саяхаттың арқасында мен өзім туралы көп нәрсені біліп жатырмын. Қаншалықты эгоист болғанымды және өмірімде қаншама жақсы нәрселердің бар екенін енді түсіндім».
«Түсімде мен есепші болыппын. Үйлендім, отбасым болды. Қала маңында тұрдым. Жақсы көлігім болды. Бірақ әр күн бір-біріне ұқсайтын: сұрғылт әрі жалықтыратын. Қартайған шағымда балаларым кетіп қалды. Денсаулығым сыр берді. Түсімде әйелім қайтыс болды. Көруім нашарлап, естуім төмендеп, есте сақтау қабілетім өте нашар болды».
«Бұл маған мұң сыйлап жатыр», — деді кәсіпкер.
«Ал мен шынымен қартайғанда, тіпті қайда тұратынымды ұмытып, атымды еске түсіре алмадым. Бірақ — тыңдашы — мен өзімнің шын мәнінде кім екенімді қайта есіме түсіре бастадым».
«Дәу және қарақшы, солай ма? »
«Дәл солай! » — деп жауап берді суретші. «Түсім маған бұдан былай керемет жұмыс жасауды кейінге қалдыруға болмайтынын түсіндірді. Денсаулығымды, бақытымды және сенімділігімді жақсартуды енді созбаймын».
Ол алға қарай еңкейіп, оның маңдайынан сүйді.
9-тарау Ұлылықты танытудың құрылымы
«Ұлы адамдар сыртқы жылтырмен емес, мазмұнды нәрсемен өмір сүреді; олар көрініске емес, шындыққа сүйенеді. Біріншісін олар тастайды, екіншісін ұстанады». — Лао-цзы
«Эй, достар! » — деп айқайлады миллиардер. «Әдеттегідей уақытында келіпсіздер. Жарайсыңдар! »
Таңғы 5 еді. Аспанда айдың көлеңкесі әлі байқалғанымен, жаңа таңның шапағы жағажайда тұрған үш адамды қарсы алды.
Мұхит желі қызыл гибискус пен қалампыр иісін алып келді. Маврикий кестелі — әлемдегі ең сирек кездесетін сұңқар ұшып өтті, ал қызғылт көгершін пальма ағаштарының жанында жүрді. Бұл табиғи сұлулық жағада тұрған «5-те тұру клубының» үш мүшесінің рухын көтерді.
Миллиардер мұхитта қалқып жүрген бөтелкені көрсетті. Ол саусағын қимылдатқанда, бөтелке де солай қозғалды. Ол саусағын айналдырғанда, бөтелке де су бетінде айнала бастады. Ол қолын көтергенде, бөтелке мұхит бетінен жоғары көтерілгендей болды.
Көп ұзамай бөтелке дымқыл құмға шығып қалды, оның ішінде шиыршықталған жібек мата бар екені көрінді. Бұл өте құпия көрініс еді.
«Бөтелкедегі хабарлама», — деді миллиардер қуанып. Ол кішкентай балаша қол соға бастады. Ол шынымен де ерекше кейіпкер еді. «Бұл бүгінгі таңғы сабағымыздың мазмұнын белгілейді».
Индустриал алпауыт бөтелкені алып, оны ашты және матаны шығарды. Оның үстінде мынадай кесте тігілген еді:

«Бұл — Тәлімгер мені жас кезімде үйрете бастағанда бөліскен ең қарапайым, бірақ ең күшті оқыту модельдерінің бірі», — деп түсіндірді миллиардер. «Бұл кейінгі барлық ілімдерге негіз болады. Сондықтан мен сендердің мұны терең түсінгендеріңді қалаймын. Бір қарағанда, бұл қарапайым модель сияқты көрінуі мүмкін. Бірақ уақыт өте келе оның қаншалықты терең екенін көресіздер».
Райли мырза көзін жұмып, құлағын қолымен басып, мына сөздерді айтты:
Өзгерістің басы — қабылдаудың артуында. Көбірек көре алсаңыз, көбірек нәтижеге қол жеткізесіз. Ал жақсырақ білсеңіз, үлкенірек табыстарға жетесіз. Әлемнің ұлы әйелдері мен ерлері — сиқырлы симфониялар, ғажайып қозғалыстар, ғылым мен технологияның ілгерілеуіне жауапты жандар — өз ойларын қайта құрудан және танымын жаңартудан бастады. Осылайша, олар көпшілік көре алмайтын жасырын әлемге енді. Бұл, өз кезегінде, оларға көп адам батылы бармайтын күнделікті таңдаулар жасауға мүмкіндік берді. Ал ол таңдаулар, автоматты түрде, аз ғана адам сезіне алатын күнделікті нәтижелерге алып келді.
Магнат көзін қайта ашты. Ол сұқ саусағын ерніне апарды, бейне бір салмақты ой құшағында тұрғандай. Жібек матаға салынған сызбаға мұқият қарап, ол сөзін жалғастырды: «Батырлар, титандар мен иконалардың барлығында ортанқол орындаушыларда кездеспейтін бір жеке қасиет бар».
«Ол не? » — деп сұрады суретші. Ол бұл кезде спорттық жейде мен Speedo жүзу киімін киіп, біртүрлі көрініп тұрған еді.
«Rigor (қатаң мұқияттылық: істі мінсіз атқаруға деген темірдей тәртіп пен жауапкершілік), — деп жауап берді миллиардер. — Әлемдегі ең үздіктердің тереңдігі бар. Көпшілік өз жұмысында беткілік немесе superficiality (үстірттік: мәселенің мәніне үңілмей, жеңіл-желпі қарау) қапасына қамалып қалады. Олардың бүкіл тәсілі — жеңіл. Нақты дайындық жоқ. Ойлану мен керемет нәтиже беретін қадамдарды мұқият жоспарлауға уақыт бөлмейді. Орындаушылардың 95%-ы ең ұсақ бөлшектерге зор зейін қоймайды және ұлы шеберлер сияқты жұмысты соңына дейін мінсіз етіп шыңдауға қауқарсыз. Көптеген адамдар үшін шындық мынада: олар әрдайым ең оңай жолды іздейді. Шаруаны тезірек бітіріп, сытылып шығуды ғана ойлайды. Өз барын салмайды. Ал ерекше шығармашылық тұлғалар мүлдем басқа философиямен жұмыс істейді».
«Маған айтыңызшы», — деді суретші қызығушылықпен.
«Олар үстірттік ойлаудың орнына granularity (егжей-тегжейлілік: кез келген істің ең кішкентай бөлшектеріне дейін ерекше мән беру) менталитетін қолданады. Олар тереңдікті өмірлік құндылық ретінде қабылдап, жасаған әрбір ісінде ұлылыққа ұмтылады. Ерекше жандар өздерінің шығармашылық өнімі — мейлі олар кірпіш қалаушы немесе наубайшы, бас директор немесе фермер, ғарышкер немесе кассир болсын — олардың беделі екенін толық түсінеді. Кез келген саладағы ең үздіктер сіздің жақсы атыңыз шығарған әрбір туындыңызға таңбаланғанын біледі. Және олар адамдардың сіз туралы айтқан мақтау сөздерінің баға жетпес құндылық екенін түсінеді».
Миллиардер шөлмекті үйкеледі. Содан кейін оны көтеріп, шыны арқылы жоғалып бара жатқан айдың соңғы сәулесіне қарап тұрып, әңгімесін жалғастырды.
«Бірақ бұл қоғамның мақұлдауынан да тереңірек, — деді өнеркәсіпші. — Әлемге ұсынатын жұмысыңыздың сапасы — сіздің өзіңізге деген құрметіңіздің деңгейін көрсетеді. Өзін шексіз сыйлайтын адамдар ортанқол дүниені ұсынуға батпайды. Бұл олардың беделін түсіреді».
«Егер өз салаңызда көшбасшы болғыңыз келсе, — деп жалғастырды Райли мырза, — тереңдіктің адамына айналыңыз. Көпшілік сияқты бейберекет емес, керемет өмір сүретін, біреуді қайталайтын емес, өзіндік өрнегі бар ерекше тұлға болуға бел буыңыз».
«Керемет», — деді суретші күнге қыздырыну үшін жейдесін шешіп жатып.
«Шеберлік maestro-лары (өз ісінің асқан шебері) өз жұмыстарында өте мұқият. Олар не істеп жатқанын дәл ойлайды. Олар өз еңбегін ең жоғары стандартқа сай ұстайды. Мысалы, мүсінші Джованни Лоренцо Бернини Римдегі Пьяцца Навона орталығында орналасқан өзінің «Төрт өзен фонтаны» атты туындысын жасағанда, әрбір кішкентай сызық үшін тер төккен. Мұндай жасампаздар ұсақ-түйекке дейін ұқыпты және мінсіздікке жақын жұмыс істейді. Ең бастысы, олар ісіне шын жүректен берілген».
«Бірақ қазіргі уақытта адамдардың шаруасы бастан асады, — деді кәсіпкер әйел. — Қазір 1600-жылдар емес қой. Менің поштам хатқа толы, кестем тығыз. Күн сайын бірінен соң бірі жиналыстар өтеді. Жобаларды қорғау керек. Меніңше, бәріне үлгеру мүмкін емес. Шеберлікке ұмтылу оңай емес».
«Мен түсінемін, — деп жауап берді миллиардер мейіріммен. — «Аз болса да, саз болсын» дегенді білесіз бе? Сіз тым көп нәрсеге ұмтылып жүрсіз. Данышпандар мыңдаған ортанқол дүниеден көрі бір ғана шедевр жасаудың ақылдырақ екенін түсінеді. Менің өнер туындыларының қасында болғанды жақсы көретінімнің бір себебі — сол ұлы виртуоздардың сенім жүйесі, шабыты мен жұмыс істеу тәсілі маған да жұғысты болады. Және мен нық сеніммен айта аламын: бұл теңдессіз тұлғалар бүгінгі бизнес пен қоғамдағы көпшіліктен мүлдем басқа әлемде өмір сүрді».
Дәл сол сәтте Стоун Райлидің сол жақ құлағының ұшына ашық түсті көбелек қонды. Ол жымиып: «Сәлем, кішкентай дос, сені қайта көргеніме қуаныштымын», — деді. Содан кейін магнат сөзін сабақтады: «Жұлдыздар, виртуоздар мен данышпандардың қалай жетістікке жеткенін талдасаңыз, олардың күнделікті ұлылыққа ұмтылу танымы жоғары болғанын көресіз. Дәл осы таным оларды дұрыс таңдау жасауға итермелеп, керемет нәтижелерге алып келді».
Райли мырза оқу моделіне нұсқады.
**Танымның артуы:** Жаңа идеяларды сезінген сайын, сіз тұлға ретінде өсесіз. **Жақсырақ таңдау:** Жеке және кәсіби дамуыңызды арттырған сайын, мақсаттарыңызды іске асыру деңгейіңіз де өседі. **Жақсырақ нәтиже:** Әрине, армандарыңызды шындыққа айналдыру қабілетіңіз артқан сайын, табысыңыз бен ықпалыңыз да молая түседі.
Миллиардер құрсақ бұлшықеттерін қасып қойып, мұхит ауасын терең жұтты.
«Айта кететін жайт, бұл ерекше жандар әлемді басқаша көргені үшін және өз істеріне өзгеше келгені үшін оларды «жынды», «оғаш», «түсініксіз» деп атады. Бірақ олар ондай емес еді! » — деп айғайлады миллиардер жігермен.
«Олар тек жоғары деңгейде — сирек кездесетін биіктікте ойнады. Олар өз істеріне қатаңдық әкелді. Олар соңғы штрихтарды мінсіз ету үшін апталар, айлар, кейде жылдар бойы еңбек етті. Жалғыздықтан, қорқыныштан немесе жалыққан кездерінде де жұмысты тастамады. Адамдар түсінбей, келемеждеп, тіпті шабуыл жасағанда да олар өздерінің ұлы көзқарастарын күнделікті шындыққа айналдыруды тоқтатпады. Мен әлемнің ұлы данышпандарына шын жүректен сүйсінемін».
«Қоғам шындықтан неғұрлым алшақтаса, соғұрлым шындықты айтатындарды жек көре түседі», — деді суретші қысқа қайырып.
Кәсіпкер әйел білегіндегі білезікті үйкелеп, оған қарады.
«Мұны Джордж Оруэлл айтқан, — деді суретші. — Және «Сіз айналаңызда сұлулық жасаған сайын, өз жаныңызды қалпына келтіресіз» дегенді де қоса кетейін. Бұл Алиса Уокердің сөзі».
«Шеберлер қарапайым жұмысшылар «маниакальды» деп атайтындай деңгейде өнім береді, — деп түсіндірді өнеркәсіпші. — Бірақ ерекше болудың шындығы мынада: орындаушылардың 95%-ы маңызды жобаға қатысты «ұсақшылдық» деп санайтын нәрсені, жасампаздардың үздік 5%-ы әлемдік деңгейге жетудің құны деп біледі. Мына моделге тағы бір рет қараңызшы».
«Бүгінгі таңда планетадағы адамдардың көпшілігі үстірттіктің қақпанында қалып қойған. Өз күш-қуатын түсінудегі үстірттік. Өз әлеуетінің мүмкіндіктерін сезінудегі үстірттік. Шеберліктің нейробиологиясын, әлемді өзгерткендердің күнделікті тәртібін білудегі үстірттік. Көпшілік бұлыңғыр, дәл емес ойлаудың құрсауында. Ал бұлыңғыр ойлау бұлыңғыр нәтиже береді. Мысалы: орташа адамнан жол сұрасаңыз, олардың нұсқауларының түсініксіз екенін байқайсыз. Өйткені олардың ойлау жүйесі түсініксіз», — деді миллиардер жағажайдан таяқ тауып алып, сызбадағы «егжей-тегжейлілік» (granularity) сөзіне нұсқап.
«Аңызға айналған тұлғалар мүлдем басқа. Олар әуесқойлық таным ешқашан кәсіби нәтижеге алып келмейтінін біледі. Тағы бір мысал: мен Формула-1 жарыстарының үлкен жанкүйерімін. Жақында мені жақсы көретін командамның пит-стоп аймағына шақырды. Олардың әрбір ұсақ-түйекке деген зейіні, мінсіздікке ұмтылысы мені қатты шабыттандырды. Қарапайым адам үшін мұндай қатаң тәртіп оғаш көрінуі мүмкін. Бірақ сол F1 командасы! Олардың көлікті мінсіз баптауы, дөңгелекті найзағайдай жылдам ауыстыруы, тіпті көлік кеткеннен кейін шаңның ізі де қалмауы үшін пит-стоп аймағын өнеркәсіптік шаңсорғышпен тазалауы — таңғажайып! Менің айтқым келгені осы: ең үздік 5% күнделікті істеріне үстірт емес, егжей-тегжейлі қарайды».
«Олар шынымен де көлік кеткеннен кейін пит-стоп аймағын тазалай ма? » — деп таңғалды суретші.
«Иә, — деді миллиардер. — Олар бүкіл аймақты сыпырып, шаңын сорғызады. Неге деп сұрағанымда, олар егер көліктің қозғалтқышына бір түйір шаң түссе, бұл жеңіске кесірін тигізуі мүмкін екенін айтты. Тіпті одан да жаманы — адам өміріне қауіп төндіруі мүмкін. Кез келген топ мүшесінің тиянақсыздығы трагедияға әкеп соғуы ықтимал. Бір бос қалған бұранда апатқа себеп болады».
«Мен сіздің сөзіңіздің маңыздылығын түсіне бастадым, — деп мойындады кәсіпкер әйел. — Қазіргі кезде бизнесте де, өнерде де, ғылымда да мұндай көзқараспен жұмыс істейтіндер аз. Бұрын бұл қалыпты жағдай болған шығар. Жұмысымызға барынша зейін қойып, оны мінсіз етуге тырысу, бөлшектерді шыңдау, уәде бергеннен де артық нәтиже көрсету... Үстірттіктен егжей-тегжейлілікке көшу».
«Бұл терминдер мен моделді маған Оқытушы үйреткен болатын, — деді миллиардер қарапайымдылықпен. — Шеберлікке келгенде ұсақ-түйек деген болмайды. Бір жерден оқығаным бар еді: «Челленджер» ғарыш кемесінің апатына небәрі жетпіс цент тұратын бір ғана тығыздағыш сақинаның істен шығуы себеп болған. Болмашы көрінген бөлшекке мән бермеу — қаншама адамның өмірін қиды».
«Бұл маған голландтық данышпан Вермеерді еске түсіреді, — деді суретші. — Ол ең жоғары сапалы жұмысқа ұмтылған суретші еді. Ол табиғи жарықтың түсуін зерттеп, суреттерін үшөлшемді етіп көрсетудің түрлі тәсілдерін іздеді. Оның әрбір штрихында тереңдік бар еді. Ал орташа суретшілер жеңіл-желпі, асығыс сурет салады. Олардың назары шеберлікте емес, ақшада. Атақ-даңқта, нәзіктікте емес. Сондықтан да олар аңызға айналуға көмектесетін биік танымға жете алмайды».
«Маған Вермеердің «Хат оқып отырған көк көйлекті әйелі» мен «Інжу сырғалы қызы» қатты ұнайды», — деді миллиардер өнерді бағалайтынын дәлелдеп.
«Сіздің бізбен бөліскен бұл ойларыңыз маған ұнап тұр», — деді кәсіпкер әйел және суретшінің қолынан ұстады. Райли мырза оларға қарап көзін қысты.
«Мен мұның болатынын білгенмін», — деп күбірледі ол, олардың арасындағы сезімді көріп. Ол көзін тағы да жұмды. Көбелек әлі де оның құлағында отырған еді. Ол өзінің әдемі қанаттарын қаққанда, Райли мырза ұлы ақын Румидің мына сөздерін айтты:
«Егер сен нағыз адам болсаң, бәрін махаббат үшін бәске тік. Егер оған дайын болмасаң, бұл жиыннан кет. Жүрексіздік ұлылыққа жеткізбейді».
«Бір сұрақ қоюға бола ма? » — деп сұрады кәсіпкер әйел.
«Әрине», — деп жауап берді миллиардер.
«Бұл қатаңдық пен егжей-тегжейлілік философиясы жеке қарым-қатынаста қалай көрініс табады? »
«Жақсы емес, — деп ашық жауап берді миллиардер. — Оқытушы маған «Данышпандықтың қараңғы жағы» деген ұғымды түсіндірген. Негізінде, әрбір адамның бойындағы таланттың өз кемшілігі болады. Сізді бір салада ерекше ететін қасиет, басқа салада сізді оғаш етіп көрсетуі мүмкін. Шындығында, әлемдегі көптеген виртуоздардың жеке өмірі бейберекет болған. Олардың басқалар көре алмайтын дүниені көруі, өздеріне ең жоғары стандарттар қоюы, ұзақ уақыт бойы жалғыз жұмыс істеуі — жеке қарым-қатынасты қиындатты. Оларды «түсініксіз», «ауыр мінезді», «қатал» деп қабылдады».
Миллиардер құмға жатып, жоғары жылдамдықпен жерден көтерілу (push-ups) жаттығуын жасай бастады. Содан кейін мұхит жағасындағы үйінің төбесінен ұшып бара жатқан ақ көгершінге қарап тұрып, жиырма рет «бёрпи» жасады. Сосын сөзін жалғастырды.
«Және бұл аңыз адамдардың өмірінде тепе-теңдік болмаған, — деді магнат. — Олар перфекционистер мен фанаттар еді. Бұл — данышпандықтың қараңғы жағы. Сізді өз кәсібіңізде керемет ететін нәрсе, жеке өміріңізді күйретуі мүмкін», — деді миллиардер су ішіп жатып. Оның су құйылған шөлмегінде кішкентай жазулар бар еді:
Македониялық Филипп Спартаға хат жазады: «Тез арада берілуге кеңес беремін, өйткені мен әскерімді сіздердің жерлеріңізге алып келсем, фермаларыңызды жойып, халқыңызды қырып, қалаларыңызды жермен-жексен етемін».
Спартаның жауабы: «Егер».
«Бірақ сіздің талантыңыздың кемшіліктері болғаны — оны пайдаланбау керек дегенді білдірмейді! — деді миллиардер жігермен. — Сіз тек сол қасиеттердің жеке өмірде қай жерде қиындық тудыруы мүмкін екенін түсініп, оны басқаруды үйренуіңіз керек. Бұл бізді «Таңғы сағат 5 клубының» трансформациялық құндылығын баян ететін бүгінгі оқу моделіне қайта алып келеді».
Өнеркәсіпші еңкейіп, таяғымен жібек матадағы сызбаны түртті.
«Мына негізгі қағиданы естен шығармаңыздар: **Жақсырақ күнделікті таныммен сіз жақсырақ күнделікті таңдау жасайсыз, ал жақсырақ күнделікті таңдаулармен сіз жақсырақ күнделікті нәтижелерді көре бастайсыз. ** Оқытушы мұны «3 қадамды табыс формуласы» деп атайды. Мысалы, таңғы сағат 5-те тұру әдісі өнімділікті қалай арттыратынын жақсырақ түсінген сайын, сіз қазіргі үстірттік қоғамынан егжей-тегжейлілік қоғамына көтерілесіз. Бұл сіздің шешімдеріңізді оңтайландырады. Ал шешімдеріңіз дұрыс болса, жетістіктеріңіз де еселене түседі. Өйткені сіздің нәтижелеріңізді шешімдеріңіз жасайды».
«Бірде біз Оқытушымен Швейцарияның Люцерн қаласында кездестік. Керемет таулармен қоршалған ертегідей жер. Солай, бір күні таңертең ол бір шәйнек ыстық су мен лимон тілімдерін сұратты... »
«Бұл қызық болайын деп тұр», — деп бөліп жіберді суретші. Оның қолында Энди Уорхолдыің: «Мен адамдар өледі деп ойламаймын. Олар жай ғана әмбебап дүкендерге кетеді», — деген дәйексөзі татуировка болып басылған еді.
«Науаны алып келді, — деп жалғастырды миллиардер. — Мінсіз күміс бұйымдар, тамаша фарфор. Бәрі жоғары деңгейде. Ең қызығы: асханада лимон кескен адам нағыз шеберлік танытып, тілімдердің ішіндегі дәнектерді де алып тастапты. Ғажайып, солай емес пе? »
Миллиардер тағы да баяғы біртүрлі биін билей бастады. Сосын тоқтап қалды. Кәсіпкер мен суретші бастарын шайқады.
«Үстірттік пен селқостық жайлаған әлемде бұл — сирек кездесетін ұқыптылық», — деді кәсіпкер әйел, магнаттың биіне мән бермеуге тырысып.
«Оқытушы қазіргі коммерциядағы бұл құбылысты «Бизнестің ұжымдық кәсібиліктен айырылуы» деп атайды. Адамдар жұмыс істеп, тұтынушыларды қуантудың орнына, телефоннан мәнсіз видеолар көріп, интернет-дүкендерді аралап немесе әлеуметтік желілерді парақтап отырады. Мен жұмыста бұрын-соңды мұндай енжарлықты, шаршауды және қателіктердің көптігін көрген емеспін».
Миллиардер қисық таяғымен «3 қадамды табыс формуласын» тағы да көрсетті.
«Лимон тілімдерінің дәнін тазарту — сені үстірттіктен гранулярлыққа (процестерді ең ұсақ бөлшектеріне дейін талдау және жетілдіру) ауысуға шақыратын тамаша метафора. Бұл — жұмыста не істейтініңе ғана емес, жеке өміріңді қалай басқаратыныңа да қатысты нағыз қатаңдық. Сенің қалай ойлайтыныңа, өзіңді қалай ұстайтыныңа және нәтиже шығаруыңа қатысты шынайы тереңдік. Менің осы тамаша жағажайда сіздерге ұсынып отырғаным — пайдалы перфекционизм және өзіңіз бола алатын ең жақсы нұсқаға айналу жолындағы мызғымас ізденіс. Бұл сізге Сиқыршы «GCA: Орасан зор бәсекелестік артықшылық» деп атайтын нәрсені береді. Қазіргі бизнес әлемінде көшбасшы болу ешқашан мұндай оңай болған емес, өйткені саланы бағындыру үшін қажетті әрекеттерді жасап жатқан орындаушылар өте аз. Шеберлік — сирек құбылыс, ал керемет деңгейде жұмыс істейтін адамдар тапшы. Сондықтан, егер мен айтқандай әрекет етсеңіздер, бұл алаң сіздердікі! Мына бір маңызды ойды есте сақтаңыздар: қарапайым деңгейде бәсекелестік өте көп, бірақ ерекше деңгейде бәсекелестік жоқтың қасы. Назардың шашыраңқылығы, құндылықтардың құлдырауы және бойымыздағы туа біткен күшке деген сенімнің жоғалуы белең алған заманда, теңдессіз болу үшін бұрын-соңды болмаған керемет мүмкіндік туып тұр. Дүкенде немесе мейрамханада өз ісіне толық берілген, таңқаларлықтай әдепті, ерекше білімді, құлшынысқа толы, ерен еңбекқор, қиялы ұшқыр, тапқыр және өз ісінің хас шебері болып табылатын адамды қаншалықты жиі кездестіресіз? Тіпті кездестірмейсіз деуге болады, солай емес пе? »
«Иә, — деп мақұлдады кәсіпкер әйел. — Мұндай асыл қазынаны табу үшін маған мыңдаған адамнан сұхбат алу керек болар еді».
«Демек, сіздерде GCA бар! Жолыңыз болды, — деп айғайлады миллиардер. — Сіздер өз салаларыңызда үстемдік ете аласыз, өйткені қазір мұндай адамдар өте аз. Жауапкершілікті арттырыңыз. Стандарттарыңызды жоғарылатыңыз. Содан кейін осы өмір сүру салтын әдетке айналдыруға кірісіңіз. Мынау өте маңызды: күн сайын оңтайландыру (жетілдіру) керек. Тұрақтылық — шеберліктің негізі. Күнделікті жасалатын, алғашында елеусіз көрінетін кішігірім жақсартулар уақыт өте келе таңқаларлық нәтижелер береді. Есіңізде болсын, ұлы компаниялар мен тамаша өмір кенеттен болған төңкерістен туындамайды. Жоқ. Олар біртіндеп даму арқылы қалыптасады. Күнделікті кішкентай жеңістер мен қайталаулар ұзақ мерзімді перспективада кемелдікке әкеледі. Бірақ қазіргі уақытта «ұзақ ойынға» шыдауға көпшілігіміздің төзіміміз жетпейді. Соның салдарынан арамыздан аңызға айналатындар аз».
«Бұл ақпараттың бәрі керемет. Және менің өнерім үшін өте құнды», — деді суретші ризашылықпен жейдесін қайта киіп жатып.
«Мұны есту қуанышты, — деді миллиардер. — Тыңдаңыздар, екеуіңіз де өте қысқа уақыт ішінде көп нәрсені үйренгендеріңізді білемін. Ерте тұру — сіздер меңгеріп жатқан жаңа дағды екенін және ұлылыққа ұмтылу, көпшіліктен бөліну, орташа деңгейден бас тарту туралы естігендеріңіздің бәрі сіздерді есеңгіретіп жіберуі мүмкін екенін түсінемін. Сондықтан жай ғана тыныс алыңыздар және босаңсыңыздар. Ерекше болу — бұл саяхат. Шеберлік — бұл сапар. Рим бір күнде салынған жоқ, солай емес пе? »
«Солай», — деп келісті суретші.
«Әрине», — деп қабылдады кәсіпкер әйел.
«Сондай-ақ, бойыңыздағы ең жоғарғы қабілеттер мен ең басты адами сыйлардың шыңына көтерілу — ыңғайсыз әрі қорқынышты процесс екенін де түсінемін. Мен мұны бастан өткердім және «Таңғы 5 әдісін» үйренуге берілгендігіңіз үшін алда күтіп тұрған марапаттар кез келген ақшадан, даңқтан және дүниежүзілік биліктен әлдеқайда құнды. Менің бүгін үйреткендерім — таң атпай ояну және өзіңізді элиталық жетістікке жетуші әрі нұрлы тұлға ретінде дайындау жүйесінің ажырамас бөлігі. Алдағы кездесулерімізде біз бұл тақырыпқа тереңірек үңілетін боламыз. Бүгін таңертең сіздерді демалуға жібермес бұрын айтқым келгені: маман және тұлға ретінде өсу қиын болуы мүмкін, бірақ бұл — адам баласы жасай алатын ең игі іс. Жүрегіңіз жиі соққанда — сіз өзіңізді нағыз тірі сезінетініңізді, ал қорқынышыңыз қатты айғайлағанда — нағыз ояу болатыныңызды ұмытпаңыз».
«Демек, біз әрі қарай жүруіміз керек қой, солай ма? » — деп нақтылады кәсіпкер әйел, теңіз самалы оның қоңыр шашын желпіп өткенде.
«Әрине, — деді магнат. — Сенімсіздіктің барлық көлеңкесі табандылықтың жылы шұғыласында еріп кетеді».
«Жақсы. Кәсіби және жеке өміріңізде қатаң тәртіпті ұстану және маңызды жобалар мен дағдыларға мұқият назар аудару арқылы GCA-ға қол жеткізу туралы соңғы мысалды айтайын. Содан кейін сіздердің жүзіп, су астын тамашалап, күнге қыздырынғандарыңызды қалаймын. Менің командам сіздерге қандай керемет түскі ас дайындағанын көрулеріңіз керек! Маған Порт-Луиге кездесуге бару керек, бірақ сіздер мұнда өз үйлеріңіздей сезінесіздер деп үміттенемін. Сонымен... »
Мистер Райли бір сәт тоқтап, еңкейіп, төрт рет аяғының ұшына қолын тигізді және мынадай мантруды күбірлеп айтты: «Бүгін — ғажайып күн, мен оны шексіз құлшыныспен, шынайы адалдықпен, өз мақсаттарыма берік болып және сүйіспеншілікке толы жүрекпен кемелді деңгейде өткіземін».
«Мен бір мақаланы оқығаным есімде, — деп жалғастырды миллиардер. — Онда итальяндық Moncler сән компаниясының бас директорынан сүйікті тағамы туралы сұраған еді. Ол «спагетти помодоро» деп жауап берді. Содан кейін ол бұл тағам тек паста, жаңа піскен қызанақ, зәйтүн майы және райханнан тұратындықтан, оны дайындау өте оңай болып көрінгенімен, оның «калибрациясын» (дәлдеп реттеуін) дұрыс жасау үшін ерекше шеберлік пен қабілет қажет екенін айтты. Бұл — біз өз өнімділігімізді арттырып, әлемге қосатын үлесімізді жеделдеткен кезде жадымызда сақтауымыз керек маңызды сөз: калибрация. Ең жақсы көзқарасты қалыптастыру және ең кішкентай бөлшектерді жетілдіру — бұл ұсақ-түйекке дейін мән берудің, ішкі данышпандығыңыздың деңгейіне көтерілудің және сиқырлы өмір сүрудің мәні».
Содан кейін эксцентрик магнат бөтелкеден алған жібекті шолақ шалбарының қалтасына салып, көзден ғайып болды.
10-тарау Тарих жасаушылардың 4 фокусы
«Табиғат бізге берген өмір қысқа, бірақ жақсы өткізілген өмірдің естелігі мәңгілік». — Цицерон
Келесі күнгі тәлімгерлік сабағына белгіленген жерде миллиардермен кездесу үшін кәсіпкер әйел мен суретші теңіз жағасымен қол ұстасып келе жатқанда, күннің шығуы көздің жауын алатын еді.
Мистер Райли олар келгенде сонда болды, ол құмда көзін жұмып, терең медитацияға батып отыр екен.
Ол жалаңбөкен, үстінде Сиқыршы жағажайда алғаш көрінген күні кигеніне ұқсас камуфляж түсті шолақ шалбар және үстінде күлімсіреген эмодзилері бар резеңке сүңгуір бәтеңкесі болды. Егер оны көрсеңіз, сіз де еріксіз жымияр едіңіз.
Ол қолын көкке көтеріп, жеңіс белгісін көрсеткен сәтте, миллиардердің үйінен көмекшісі жүгіріп шықты. Жылтыр қара былғары сөмкеден үш парақ қағаз алынып, ешбір сөз айтылмастан индустрия алыбына берілді. Стоун Райли тек ризашылықпен басын изеді. Өз кезегінде ол екі шәкіртінің әрқайсысына бір парақтан берді.
Тура таңғы сағат 5 болды.
Содан кейін миллиардер теңіз қабыршағын алып, оны судың бетімен секіртіп жіберді. Оның бүгін таңертең ойында маңызды бір нәрсе бар сияқты көрінді. Әдеттегі көңілділік, мерекелік көңіл-күй және оғаш қылықтар жоқ еді.
«Жағдайыңыз жақсы ма? » — деп сұрады кәсіпкер әйел, білегіндегі «Тек алға ұмтыл. Оян және еңбек ет. Өлгенде ұйықтаймын» деген сөздер қашалған білезігін ұстап тұрып.
Магнат білезіктегі сөздерді оқыды. Ол саусағын ерніне қойды.
«Сен өлгенде кім жылайды? » — деп сұрады ол.
«Не? » — деді суретші таңғалып.
«Сен бұл дүниеден өткен соң, сені танитындар сенің өмірің туралы не деп сыбырлайды? » — Миллиардер бұл сұрақты шебер актер сияқты қойды. — «Сен мәңгі өмір сүретіндей өмір сүресің, нәзіктігің туралы ой басыңа да кіріп шықпайды, қанша уақытың өтіп кеткеніне мән бермейсің. Уақытты сарқылмас қордан алып жатқандай ысырап етесің, бірақ сенің біреуге немесе бір нәрсеге арнаған сол күнің, бәлкім, соңғы күнің шығар».
«Бұл сіздің ойларыңыз ба? Керемет», — деді суретші.
Миллиардер аздап қысылғандай болды. «Шіркін, солай болса! Жоқ, бұл стоик философ Сенеканың сөздері. Олар оның «Өмірдің қысқалығы туралы» трактатынан алынған».
«Біз неге осы тамаша таңда өлім туралы сөйлесіп жатырмыз? » — деп сұрады кәсіпкер әйел, өзін аздап жайсыз сезініп.
«Өйткені бүгінде өмір сүріп жатқандардың көпшілігі көбірек уақыты болса екен деп армандайды. Бірақ біз қолда бар уақытты босқа өткіземіз. Өлім туралы ойлау ең маңызды нәрселерді айқындауға көмектеседі. Сіз сандық құрылғылардың алаңдатуына, интернеттегі ермектер мен онлайн кедергілердің өміріңіздің қайталанбас сағаттарын ұрлауына жол бермейтін боласыз. Күндеріңіз ешқашан қайтып келмейтінін білесіз бе? » — деді миллиардер достық, бірақ нық дауыспен. — «Мен кеше қаладағы кездесуімнен кейін «Күнді қуу» кітабын қайта оқып шықтым. Бұл дәрігері оның миынан үш ісік тауып, бірнеше ай ғана өмірі қалғанын айтқан ықпалды бас директор Юджин О'Келлидің шынайы тарихы».
«Сонымен, ол не істеді? » — деп сұрады суретші жаймен.
«Ол өзіңіздің соңғы күндеріңізді бизнес өміріндегідей қатаң тәртіппен ұйымдастырды. О'Келли өзі қатыспаған мектеп концерттерінің, өткізіп алған отбасылық серуендердің және ұмытылған достық қарым-қатынастардың орнын толтыруға тырысты. Кітаптың бір жерінде ол досын табиғат аясында серуендеуге қалай шақырғанын айтады, бұл «кейде біздің бірге осылай асықпай серуендейтін соңғы кезіміз ғана емес, сонымен бірге алғашқы кезіміз де болатын еді».
«Өкінішті», — деді кәсіпкер әйел мазасызданып білезігімен ойнап отырып. Оның маңдайындағы уайым әжімдері қайтадан айқын көрінді.
«Сосын кеше түнде мен өзімнің сүйікті фильмдерімнің бірі — «Сүңгуір қоңырауы мен көбелекті» көрдім, — деп жалғастырды миллиардер. — Бұл да шынайы оқиға, француздық Elle журналының бас редакторы болған, әлемнің шыңында жүрген адам туралы. Жан-Доминик Бобиде бәрі болды, бірақ кейін ол инсульт алып, денесіндегі ешбір бұлшықетті — сол жақ қабағынан басқа — қозғалта алмай қалды. Бұл жағдай «құлыпталған адам синдромы» деп аталады. Оның ақыл-ойы әлі де тамаша жұмыс істеп тұрды. Бірақ оның денесі сүңгуір қоңырауының ішіне қамалып, толық сал болып қалғандай еді».
«Өкінішті», — деді суретші де серігінің сөзін қайталап.
«Мынаны қараңыздар, — деп қосты мистер Райли. — Оның оңалту терапевтері оған көз қысу арқылы сөздерді құрауға мүмкіндік беретін «үнсіз әліпби» деп аталатын байланыс әдісін үйретті. Олардың көмегімен ол өз басынан кешкендері мен өмірдің мәні туралы кітап жазды. Бұл одан екі жүз мың рет көз қысуды талап етті, бірақ ол кітапты аяқтады».
«Менің шағымданатын ештеңем жоқ екен», — деді кәсіпкер әйел ақырын ғана.
«Ол кітап басылып шыққаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды, — деп жалғастырды миллиардер. — Бірақ менің мұның бәрін айтып отырған себебім — өмір өте нәзік. Бүгін оянып, душқа түсетін, киімін киетін, кофесін ішіп, ботқасын жейтін, содан кейін кеңсеге бара жатқанда жол апатынан қаза табатын адамдар бар. Бұл — өмір. Сондықтан менің сіздер сияқты ерекше жандарға айтар кеңесім: бойыңыздағы табиғи дарынды көрсетуді кейінге қалдырмаңыздар. Өзіңізге адал болатындай өмір сүріңіз және күн сайын болатын кішкентай кереметтерге назар аударыңыз».
«Мен сізді түсіндім», — деді суретші шашын ұстап, бүгінгі сабаққа киіп келген Панама қалпағын түзеп қойып.
«Мен де түсіндім», — деді кәсіпкер әйел мұңайып.
«Әрбір сэндвичтен ләззат ал», — деп қосты суретші.
«Өте дана ой», — деді мистер Райли.
«Бұл менің сөзім емес, — деп жауап берді суретші қысылып. — Бұл әнші Уоррен Зевонның сөздері. Ол бұл сөздерді өзінің айықпас дертке шалдыққанын білгеннен кейін айтқан».
«Әр сәт үшін риза болыңыз. Амбицияларыңызға келгенде жасқанбаңыз. Уақытыңызды бос нәрселерге жұмсауды тоқтатыңыз. Бойыңызда бұғып жатқан шығармашылықты, отты және әлеуетті оятуды басты мақсат етіңіз. Бұл өте маңызды. Платон неге бізді «өзіңді таны» деп жігерлендірді деп ойлайсыз? Ол қуатты, қуанышты, тыныш және мағыналы өмір сүру үшін бізге қол жеткізу және пайдалану қажет болатын орасан зор қабілеттер резервуары бар екенін терең түсінді. Бойымыздағы бұл жасырын күшті елемеу — пайдаланылмаған әлеуеттің азабына, қабылданбаған батылдықтың өкінішіне және зерттелмеген шеберліктің енжарлығына жол ашу».
Жағалаудан кайтсерфер өтіп кетті. Эйб Линкольннің арындай таза судың астында балықтар үйірі жүзіп жүрді.
«Бұл бізді бүгін таңертең айтқым келген тақырыпқа жақсы әкелді. Қолдарыңыздағы қағазға мұқият қараңыздар», — деп бұйырды миллиардер.
Екі шәкірт көрген оқу моделі мынау:

Тарих жасаушының №1 фокусы: Капитализация IQ
Магнат танымал психолог Джеймс Флинн жасап шығарған «капитализация» (өз әлеуетін пайдаға асыру деңгейі) тұжырымдамасын түсіндірді. Оның пайымдауынша, аңызға айналған орындаушыны ерекше ететін нәрсе — оның туа біткен талантының мөлшері емес, сол әлеуетті қаншалықты іске асыратыны және капитализациялайтыны. «Әлемдегі ең үздік спортшылардың көбінің, — деп атап өтті мистер Райли, — қарсыластарына қарағанда туа біткен қабілеттері азырақ болған. Бірақ олардың ерекше берілгендігі, жауапкершілігі және қолда бар мүмкіндіктерін барынша арттыруға деген ұмтылысы оларды иконаға айналдырды».
«Бұл — «Мәселе төбелестегі иттің өлшемінде емес, иттегі төбелесуге деген құлшыныстың өлшемінде» деген ескі тәмсіл», — деді миллиардер іш бұлшықеттерін сипап қойып және оңтүстік Калифорниядағы серферлер киетіндей жаңа күн көзінен қорғайтын көзілдірігін киіп жатып.
«Сиқыршы маған басынан-ақ «Таңғы 5 клубына» қосылу арқылы менде әр таң сайын өзімнің ең жақсы қасиеттерімді дамытуға, өзіме уақыт бөлуге және әр күнімді баға жетпес асыл тасқа айналдыру үшін қажетті дайындық жасауға тамаша мүмкіндік болатынын үйретті. Ол маған табысты адамдардың таңертеңгі уақытты жақсы пайдаланатынын және таң атпай тұру арқылы мен күнді жеңіспен бастауға мүмкіндік алатынымды түсінуге көмектесті».
«Менде ешқашан «өзіме арналған уақыт» болмайтын сияқты, — деп сөзге араласты кәсіпкер әйел. — Күн тәртібім әрқашан тығыз. Маған күш-қуатымды қалпына келтіру үшін және мені бақытты әрі жақсырақ адам ететін істермен айналысу үшін таңертең уақыт қажет».
«Дәл солай, — деді миллиардер. — Көпшілігіміз уақыт тапшылығында өмір сүреміз. Бізге күш жинау, өсу және дені сау, тыныш адам болу үшін таңертең кем дегенде бір сағат қажет. Таңғы 5-те тұру және жақын арада үйренетін «20/20/20 формуласын» орындау сізге күннің басында ерекше артықшылық береді. Сіз күндізгі уақыттың сізді басқаруына жол бермей, маңызды істерге назар аудара аласыз. Сіз бұрын-соңды сезінбеген қуатты сезінесіз. Қайта оралған қуаныш сізді таңғалдырады. Ал жеке бостандық сезіміңіз асқақтай түседі».
Мистер Райли содан кейін арқасындағы уақытша татуировканы көрсету үшін бұрылды. Онда француз философы Альбер Камюдің мынадай сөзі жазылған: «Еркін емес әлеммен күресудің жалғыз жолы — өзіңнің өмір сүруіңнің өзі бүлікке айналатындай деңгейде мүлдем еркін болу».
Осы сөздердің астында, индустриалшының арқасында оттан шығып жатқан феникс құсының бейнесі болды. Ол дәл мынадай еді:

«Маған бұл өте қажет, — деді кәсіпкер әйел. — Егер менде күнделікті қарбалас басталғанға дейін әр таң сайын жеке уақытым болса, өнімділігім, ризашылығым мен сабырлылығым айтарлықтай жақсаратынын білемін».
«Маған да, — деді суретші. — Әр таң сайын ойлануға және дайындалуға арналған бір сағат менің өнерім мен өмірімді түбегейлі өзгертер еді».
«Сиқыршы маған «Жеңіс сағаты» деп аталатын уақытта ең жақсы қасиеттерім мен дағдыларымды дамытуға алпыс минут бөлу — қалған өмірімнің ақыл-ой, эмоционалдық, физикалық және рухани тұрғыдан қалай өрбитінін өзгертетінін басынан-ақ үйретті. Ол бұл маған кеше талқылаған «Орасан зор бәсекелестік артықшылықтардың» бірін беретініне уәде берді. Және шығармашылықтың, ақшаның, қуаныштың және адамзатқа көмектесудің нағыз империясын құруға әкелетінін айтты. Айта кетейін, ол толықтай хақ болды».
«Сонымен, — деді миллиардер. — Капитализация ұғымына және бойыңыздағы туа біткен қабілеттерді ақылмен пайдаланудың маңыздылығына оралайық. Арамыздағы тым көп адам «ерекше қабілеті бар жандар басқаша жаратылған және оларға Тәңір ерекше талант берген» деген ұжымдық гипнозға сеніп қалған. Бірақ бұл олай емес».
«Берілгендік пен тәртіп кез келген уақытта дарындылық пен талантты жеңеді. Және де үздік ойыншылардың жолы жайдан-жай болмайды. Олар сәттілікті өздері жасайды. Әр жолы азғыруға қарсы тұрып, өзіңізді жетілдіруге ұмтылғанда, сіз өзіңіздің ерлігіңізді нығайтасыз. Оңай нәрсенің орнына дұрыс нәрсені жасаған әр сәтте сіз ұлы жетістікке жетушілердің қатарына қосылуға жол ашасыз».
Миллиардер аузына балық тістеген үлкен шағалаға қарап тұрды да, сосын қатты кекіріп жіберді. «Ой, кешіріңіз», — деді ол кешірім сұрағандай.
«Мен бұған дейін айтқанымдай, табысты адамдар туралы соңғы зерттеулердің көбі біздің өз әлеуетіміз туралы ішкі сеніміміз — сол әлеуетті шын мәнінде пайдалана алатын-алмайтынымыздың негізгі көрсеткіші екенін растап отыр».
«Қалайша? » — деп сұрады кәсіпкер әйел, қолындағы құрылғысына жазып жатқан жазбаларын тоқтатып. Миллиардер осы кезде үстіне «Құрбандардың үлкен теледидары, ал көшбасшылардың үлкен кітапханасы болады» деген жазуы бар тар жейде киіп алған еді.
«Егер сіздің ойыңызда «бизнесте үздік көшбасшы немесе өз ісімнің білгір маманы болуға қабілетім жетпейді» деген түсінік болса, онда сіз ол мақсатқа жету жолын бастамайсыз да, солай емес пе? Ал әлемдік деңгей — бұл оқиға емес, процесс. «Қарапайым адамдар ұлы бола алмайды» немесе «данышпандық туа бітеді, дамытылмайды» деген шектеулі психологиялық бағдарламаны ұстансаңыз, білім алуға, жаттығуға уақыт бөлу және күніңізді жүрек қалауыңызға қарай жоспарлау бос уақыт шығыны сияқты көрінеді. Егер сіздің сеніміңіз бойынша мұндай нәтижелерге қол жеткізу мүмкін болмаса, осыншама еңбек, күш пен уақыт жұмсап, құрбандыққа барудың не мәні бар? Содан кейін, сіздің күнделікті іс-әрекетіңіз әрқашан ішкі сеніміңізге байланысты болғандықтан, жеңіске жете алмайтыныңыз туралы сол ой шындыққа айналады. Адамдар әрқашан өздерінің ішкі «меніне» сәйкес әрекет етуге бейімделген. Сіз өз ішкі сеніміңізден жоғары көтеріле алмайсыз. Бұл — өте маңызды ой».
Содан кейін ол теңіздегі тор жайылған кішкентай балықшы қайығына қарады. Қызыл жейде киген балықшы темекі шегіп, қайықты қауіпті рифтерден алысқа бағыттап бара жатыр екен. Миллиардер өзіне тағы бір мантруды күбірлеп айтты.
«Мен ризамын. Және мен кешірімдімін. Мен берегенмін. Менің өмірім тамаша, шығармашылыққа толы, өнімді, берекелі және сиқырлы».
Содан кейін ол капитализация туралы әңгімесін жалғастырды.
«Позитивті психологтар біздің кім екеніміз және неге қол жеткізе алатынымыз туралы сенімді қабылдап, содан кейін сол қиялды шындыққа айналдыратындай әрекет етуімізді «Өзін-өзі жүзеге асыратын болжам» (Self-Fulfilling Prophecy) деп атайды. Біз саналы түрде ойлау үлгісін бала кезімізде бізге көбірек әсер еткен адамдардан — ата-анамыздан, мұғалімдерімізден және достарымыздан үйренеміз. Содан кейін соған сәйкес әрекет етеміз. Біздің іс-әрекетіміз көріп отырған нәтижелерімізді тудыратындықтан, бұл қате ішкі сенім біздің өз қолымызбен жасаған шындығымызға айналады. Таңқаларлық, иә? Бірақ көбіміз өміріміздің ең жақсы жылдарын осылай өткіземіз. Әлем — айна. Біз өмірден қалаған нәрсемізді емес, өзіміз қандай болсақ, соны аламыз».
«Меніңше, біз белгілі бір істе керемет нәтижеге жете алмайтынымыз туралы осы ішкі сенімді неғұрлым көбірек қабылдасақ, соғұрлым оны бекітіп, нық сенімге айналдырып қана қоймай, онымен байланысты мінез-құлықты да тереңдетіп, күнделікті әдетке айналдырамыз ба деп ойлаймын», — деді суретші таңғы таза ауада богема өкілінен гөрі профессорша сөйлеп.
«Керемет айтылды! » — деп жауап берді миллиардер толқып. «Маған «нық сенім» идеясы ұнады. Бұл жақсы. Егер бүгін Сиқыршыны (The Spellbinder — мотивациялық спикер немесе тәлімгер) көрсеңіз, осы тіркесті онымен бөлісуіңіз керек. Меніңше, ол қазір балық аулап жүр, бірақ оны білетін болсам, түске таман осы жағажайда күнге қыздырынып жатады».
Миллиардер сөзін жалғастырды. «Әрбір адамның бойында ұлылыққа деген инстинкт, ерлікке деген құштарлық және өзінің ең жақсы қабілеттерінің шыңына ұмтылуға деген рухани қажеттілік бар, біз мұны саналы түрде есте сақтасақ та, сақтамасақ та солай. Көбіміз айналамыздағы қараңғы әрі улы әсерлерден соншалықты төмендетіліп, жаншылғанымыз сонша, өзіміздің шынайы болмысымызды ұмытып кеттік. Біз біртіндеп ортаңқолдықтың көбірек қырларын қабылдай отырып, ымыраға келудің шеберіне айналдық, тіпті ол біздің стандартты жұмыс жүйемізге айналғанға дейін жеттік. Нағыз көшбасшылар ешқашан өз стандарттары бойынша саудаласпайды. Олар әрқашан жақсартуға орын бар екенін біледі. Біз өзіміздің ең жақсы нұсқамызға ұмтылғанда ғана егемен табиғатымызбен барынша байланыста болатынымызды түсінеді.
Ұлы Ескендір бірде былай деген: «Мен қой бастаған арыстандар әскерінен қорықпаймын; мен арыстан бастаған қойлар әскерінен қорқамын».
Миллиардер терең тыныс алды. Көбелек ұшып өтті. Ал оның қасынан бір шаян жүгіріп өтті.
«Мен сіздерге ескерту үшін келдім», — деп жалғастырды ол, «әрқайсымыздың ішімізде көшбасшылыққа деген орасан зор әлеует бар. Өздеріңіз білетіндей, мен лауазымға, жоғары қызметке немесе қандай да бір ресми билікке ие болу мағынасындағы көшбасшылық туралы айтып отырған жоқпын. Менің айтқым келгені одан әлдеқайда салмақты әрі нәзік дүние. Бұл үлкен кеңсе, жылдам көлік және банктік есепшоттағы қомақты сома беретін өткінші билікке қарағанда, адам жүрегінің түкпіріндегі шынайы күш. Менің айтып отырғаным — адамдар сізден көз ала алмайтындай керемет жұмыс істеу қабілеті. Өз нарығыңызда орасан зор құндылық жасау мүмкіндігі. Бүкіл индустрияға әсер ету және оны өзгерту (disrupt — бұрыннан қалыптасқан жүйені түбегейлі жаңарту) қабілеті. Және ар-намыспен, тектілікпен, батылдықпен әрі адалдықпен өмір сүру күші. Осылайша сіз тарихты өзіндік ерекше жолмен жасау мүмкіндігін пайдаланасыз. Директор немесе еден жуушы болсаңыз да маңызды емес. Миллиардер немесе ор қазушы болсаңыз да. Киножұлдыз немесе студент болсаңыз да. Егер сіз бүгін тірі болсаңыз, лауазымсыз-ақ көшбасшы болуға және әлемде өз ізіңізді қалдыруға қабілетіңіз бар, тіпті қазіргі қабылдауыңыздың шектеулі болуына байланысты бұған сенбесеңіз де. Сіздің қабылдауыңыз — шындық емес. Ол жай ғана шындық емес. Бұл — сіздің шындыққа деген қазіргі көзқарасыңыз, осыны есте сақтаңыз. Бұл жай ғана сіздің әлемдік деңгейге көтерілу сәтінде шындыққа қарап тұрған линзаңыз.
Неміс философы Артур Шопенгауэрдің сөздерін еске түсіреді: «Көптеген адамдар өз көзқарастарының шегін әлемнің шегі деп қабылдайды. Бірнешеуі олай істемейді. Солардың қатарына қосылыңыз».
«Демек, шындық пен біздің шындықты қабылдауымыздың арасында үлкен айырмашылық бар ғой, солай ма? » — деп сұрады кәсіпкер. «Сіздің айтқаныңызға қарағанда, біз әлемді барлық жеке бағдарламаларымыздан тұратын сүзгі арқылы көретін сияқтымыз. Біз сол бағдарламаны жиі қолданатынымыз соншалық, әлемді көру тәсілімізді шынайы деп сеніп, миымызды жуып тастаймыз ба? Сіз менің барлық нәрсеге деген көзқарасымды қайта қарауға мәжбүр еттіңіз», — деп мойындады ол, маңдайындағы терісі суықта жиырылған раушан гүліндей бүрісіп.
«Мен көп нәрсеге күмәндана бастадым», — деп жалғастырды ол. «Неліктен мен бұл бизнесті бастадым? Әлеуметтік мәртебе мен үшін неге соншалықты маңызды? Неліктен мен ең сәнді мейрамханаларда тамақтануға, ең жақсы аудандарда тұруға және ең стильді көліктерді жүргізуге құмармын? Менің ойымша, компаниямды басып алу әрекетінен соншалықты күйзелгенімнің бір себебі — мен өз болмысымды оның негізін қалаушы болумен байланыстырғанымда шығар. Шыны керек, мен мансап қуалап жүріп, бәрін байыппен ойлап, саналы түрде өмір сүру үшін бір сәт «жанармай құюға» тоқтамаппын. Бұл сіз кеше бізге үйреткен «Табыстың 3 қадамдық формуласы» сияқты. Мен өзімді және неге осылай істейтінімді күн сайын жақсырақ түсінген сайын, маған күнделікті жақсырақ нәтижелер беретін дұрыс таңдаулар жасайтын боламын».
Кәсіпкерді тоқтату мүмкін емес еді.
«Менің шынайы құндылықтарым қандай, көшбасшы ретінде нені білдіргім келеді, не үшін бұны құрып жатырмын, мені не бақытты етеді және мен бұл дүниеден өткенде адамдар мені қалай еске алғанын қалаймын — бұл туралы ешқандай түсінігім жоқ. Анау бас директор мен редактордың инсульт алғаны туралы оқиға маған қатты әсер етті. Өмір шынымен де тым нәзік екен. Және — қазір ашық сөйлегендіктен айтайын — мен көптеген күндерімді қате нәрселердің соңынан жүгірумен өткізген сияқтымын. Менің мансабымдағы және жеке өмірімдегі шынымен маңызды болатын ең жоғары құндылықтардың сигналын естудің орнына, күрделілік шуының ішінде қалып қойдым. Өткен шақ туралы көп ойлаймын. Балалық шағымда не болғаны туралы. Сондай-ақ менің достыққа уақытым болмады. Нағыз құштарлығым жоқ. Осы уақытқа дейін күннің шыққанын ешқашан көрмеппін. Нағыз махаббатты да кездестірмедім», — деді кәсіпкер білезігін мазасыздана уқалап.
Кәсіпкер суретшіге қарады. «Осы сәтке дейін».
Оның көзіне жас толды.
«Бұл ғаламда триллиондаған планета бар», — деді ол, «біздің планетамызда миллиардтаған адам бар, бірақ менің сізбен кездесу бақыты бұйырыпты».
Кәсіпкер күлімсіреп, жұмсақ үнмен жауап берді: «Сені ешқашан жоғалтпаймын деп үміттенемін».
«Өзіңе тым қатал болма», — деп араласты миллиардер. «Бәріміз өз жолымыздамыз, түсініп тұрсыз ба? Бәріміз де үйренуіміз керек өсу сабақтарын алу үшін дәл қажетті жердеміз. Проблема ол әкелген білімді алғанға дейін жалғаса береді. Мен сізбен келісемін, адамдарда ұмытқан дұрыс болатын нәрселерді есте сақтау және есте сақтау ақылдылық болатын керемет нәрселерді ұмытып кету сияқты қайғылы әдет бар. Қалай болғанда да, мен сізді түсінемін. Сіздің бойыңыздағы ең жоғары және ең дана бөлік сізді бастап келе жатқанына сеніңіз. Аңызға айналу және мәнді өмір құру жолында кездейсоқтықтар болмайды. Меніңше, зәулім үйлердің, жылдам көліктердің және көп ақшаның еш айыбы жоқ. Осы мәселеде мені естігеніңізді қалаймын. Өтінемін. Ескі мәтелде айтылғандай, біз — адамдық тәжірибені бастан кешіріп жатқан рухани болмыстармыз. Ақшаның көп болуы — өмірдің сізге қалайтыны. Молшылық — табиғаттың жолы. Аспандағы гүлдер, лимон ағаштары мен жұлдыздар аз емес. Ақша өзіңіз үшін және өзіңіз жақсы көретін адамдар үшін керемет нәрселер жасауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ мұқтаж жандарға көмектесуге мүмкіндік береді».
Көңілді су шаңғысымен қайықтың соңында келе жатқан турист зу етіп өте шықты. Оның шаттана күлген дауысы естілді.
«Мен сізге бір кішкентай құпияны ашамын», — деп жалғастырды магнат. «Мен өзімнің орасан зор байлығымның көп бөлігін таратып жібердім. Иә, менде әлі де ұшақтар, Цюрихтегі пәтер және осы мұхит жағасындағы үй бар. Менің бизнес мүдделерім әлі де мені миллиардер ететін сомаға бағаланса да, маған оның ешқайсысы қажет емес. Мен бұлардың ешқайсысына бауыр басып қалмағанмын».
«Мен сіздерге ұнайтын бір оқиға оқыдым», — деп бөлісті суретші. «Жазушы Курт Воннегут пен «Айла-22» авторы Джозеф Хеллер Лонг-Айлендте атақты қаржыгер ұйымдастырған кеште болды. Воннегут серігінен үй иесінің сол кештің алдындағы бір күнде тапқан ақшасы оның ең көп сатылатын кітабынан түскен барлық гонорарынан көп екенін білу қандай сезім екенін сұрады. Хеллер жауап берді: «Менде оның ешқашан болмайтын бір нәрсесі бар». Воннегут: «Ол не болуы мүмкін, Джо? » — деп сұрады.
Хеллердің жауабы керемет еді: «Менде «жеткілікті» екендігі туралы білім бар».
«Ғаламат! » — деп сүйсінді миллиардер. «Керемет! » — деп айқайлады ол суретшінің алақанынан ұрып. Сосын ол қуанғанда істейтін кішкентай биін тағы да билеп, бірнеше рет секіріп жаттығу жасады. Ол жаттығу жасағанда көзі жұмулы еді. Қандай қызық адам.
Суретші сөзін жалғастырды. «Қалай болғанда да, мен сіздің капитализация (capitalization — адамның өз әлеуетін іске асыру қабілеті) және «Өзін-өзі жүзеге асыратын болжам» туралы айтқаныңызды түсінемін. Біз алдымен өзіміздің ұлылығымызға сеніп, содан кейін оны жүзеге асыру үшін шынайы әрі қажырлы күш жұмсамайынша, ешкім біздің керемет істер жасау қабілетімізге сенбейді. Пабло Пикассоның не айтқанын білесіз бе? »
«Айтыңызшы, өтінемін», — деді кәсіпкер, оның тұрысы дәл осы сәтте жаңа ақпаратқа өте ашық екенін көрсетті.
Пикассо былай деген: «Анам маған: егер сен солдат болсаң, генерал боласың. Егер монах болсаң, папа боласың деді. Оның орнына мен суретші болдым. Сөйтіп Пикассо болдым».
«Керемет, досым», — деді миллиардер. «Міне, бұл өз әлеуетіңе деген сенім мен нықтық».
Миллиардер тотыққан иегін жұдырығымен сипап, бір сәт ақ құмға төмен қарады.
«Және ең жақсы күндеріміздің ең жақсы сағаттарында көптеген адамдардың санасында жүретін шектеулі бағдарламалар үшін тек ата-аналарымыз ғана жауапты емес. Мен айтқандай, көптеген ниеті түзу, бірақ бейхабар мұғалімдер өнер, ғылым, спорт және гуманитарлық ғылымдардағы ерлік жасаған данышпандарды «ерекше» деп, ал біз «қарапайым» екенімізді қабылдауымыз керек деген ойды нығайтады. Біз кереметтігімен адамдарды таңғалдыратын биік туындылар жасауға және теңдессіз өмір сүруге қабілетсізбіз деп сендіреді. Содан кейін біздің достарымыз бен бұқаралық ақпарат құралдарының толассыз хабарламалары осы «фактілерді» қолдайды. Негізінде, бұл бірізді гипноздауға айналады, мұнда біз байқамай-ақ ішіміздегі лаулап тұрған данышпандық оты бәсеңдей бастайды. Бір кездері мүмкіндіктер туралы құштарлықпен айтқан дауыстар бәсеңдейді. Біз өз қабілеттерімізді төмендетіп, өз күштерімізді шектейтін және күшті жақтарымыздың айналасына түрме тұрғызатын өмірлік процесті бастаймыз. Біз көшбасшылар, креативті өндірушілер және мүмкіндік жасаушылар (possibilitarians — кез келген нәрседен мүмкіндік көретін адамдар) ретінде әрекет етуді тоқтатамыз. Оның орнына құрбан ретінде әрекет ете бастаймыз».
«Көптеген жақсы адамдардың басынан кешіретін жағдайы өкінішті. Және көбіміз өзіміздің ең жақсы нұсқамыздан алыстататын бұл миды жуу процесінің қалай жүріп жатқанын көрмейміз», — деп ой бөлісті кәсіпкер.
«Иә», — деп жауап берді миллиардер. «Ең сорақысы, жүзеге аспаған әлеует ауырсынуға айналады, мен мұны ерекше атап өткім келеді».
«Бұл не дегеніңіз? » — деп сұрады суретші көзін тайдырып, денесін мазасыздана қозғап. «Мүмкін, мен ұлы шеберлер сияқты ерекше әрі таңғажайып өнер туындыларын жасауға кедергі жасап жүрген шығармын, өйткені мен өз әлеуетімді пайдаланудан тым ұзақ қаштым, сондықтан ішімде бір ауырсыну бар», — деп ойлады суретші іштей.
«Біздің ең текті болмысымыз шындықты біледі: әрқайсымыз адамдық сыйларымызбен таңғажайып істер істеуге және өнімді талантымызбен таңғалдыратын жетістіктерге жетуге жаралғанбыз. «Astonish» (таңғалдыру) сөзі шын мәнінде латынның «extonare» сөзінен шыққан, ол «біреуді найзағай соққандай күйде қалдыру» дегенді білдіреді. Бүгінгі таңда өмір сүріп жатқан әрбір адамның жүрегінің — және рухының — түкпірінде мұны істеуге қабілеті бар. Нейробиологиялық тұрғыдан алғанда лимбикалық жүйеміздің туындысы болып табылатын зиянды әңгімелеріміздің дауысын неғұрлым бәсеңдетсек, соғұрлым өзіміздің ең ұлы данышпандығымызды ашық көрсетуге шақырған құдіретті дауысты еститін боламыз. Бұл сіз үлкен ұйымның жетекшісі болсаңыз да, шағын кабинадағы бағдарламашы болсаңыз да, мектептегі мұғалім немесе мейрамханадағы аспаз болсаңыз да шындық. Сіздің жұмысыңызды өнер деңгейіне көтеруге және адамзаттың игілігі үшін әсер етуге толық мүмкіндігіңіз бар. Дегенмен, біз өзіміздің кім екеніміз және не істей алатынымыз туралы осы қате қабылдаудың кесірінен өмірімізді енжарлыққа қиып, жартылай тірі күйде қалып қоямыз. Міне, ең басты ой: біз өзіміздің шынайы күшімізге опасыздық жасағанда, біздің бір бөлігіміз өле бастайды», — деп атап өтті миллиардер.
«Әсерлі түсінік», — деп мойындады суретші. «Маған шынымен де үлкен өзгерістер жасау керек. Шаршаудан шаршадым. Және шығармашылық қабілеттерімді елеусіз қалдырудан да. Мен өзімнің ерекше екенімді түсіне бастадым».
«Солай», — деп растады кәсіпкер. «Сен сондайсың», — деп қайталады ол нәзік дауыспен.
«Мен басқалардың не ойлайтынына тым көп мән беретінімді де байқай бастадым. Кейбір достарым менің суреттерімді келемеждейді. Сыртымнан мені «жынды» дейді екен. Олардың мені және менің өнерге деген көзқарасымды түсінбейтінін енді ұғып жатырмын».
«Әлемнің көптеген ұлы данышпандары өлгеннен кейін бірнеше онжылдықтар өткен соң ғана бағаланған, білесіз бе», — деді миллиардер ақырын ғана.
«Ал достарыңыз туралы айтсақ, қасыңызда дұрыс адамдардың жүргеніне сенімді емеспін. Мүмкін, басқалардың пікіріне арбалып, талантыңыз бен өміршеңдігіңізді шектеудің орнына, өз жолыңызбен жүретін уақыт келген шығар. Курт Кобейн мұны мен айта алғаннан да жақсы айтқан: «Мен жай ғана адамдармен тіл табысу үшін, достық үшін басқа біреу болып көрінуден шаршадым»».
«Хмм», — деді суретші тек қана.
«Менің айтып отырғаным — ақиқат. Біз кіммен аралассақ, соған айналамыз. Егер жағымсыз адамдармен бірге жүрсеңіз, өз салаңызда ешқашан оң әсер ете алмайсыз және әдемі өмір құра алмайсыз», — деп жалғастырды миллиардер. «О, мен жаңа ғана айтқан ауырсынуға келсек — егер оған көңіл бөлмесе және босатпаса — ол ішімізде қорқыныш пен өзін-өзі жек көрудің терең қоймасын қалыптастыра бастайды. Көбімізде осы басылған азаптың тереңдігін өңдеуге қажетті хабардарлық немесе құралдар жоқ. Көбіміз өз уәдемізге көрсеткен құрметсіздігімізден туындаған бұл тыныш азапты сезінбейміз. Сондықтан, біреу бұл туралы айтса, біз оны жоққа шығарамыз. Оны көрсету мүмкіндігі туғанда, біз одан қашамыз. Және біз байқаусызда теріске шығарылған таланттарымыздан туындаған бұл ауырсынуды сезінбеу үшін жанды күйзелтетін қашу жолдарын ойлап табамыз».
«Мысалы, қандай? » — деп сұрады кәсіпкер.
«Тәуелділіктер. Хабарламаларды үнемі тексеру немесе «лайк» іздеу сияқты. Немесе күнделікті өміріміздің үлкен бөлігін теледидар көрумен өткізу. Бүгінгі таңда телешоулар керемет болып кетті, оған үйреніп кету өте оңай. Бір бөлім аяқталғанда, кейбір платформаларда келесісі автоматты түрде басталады. Көбіміз бос сөз бен өсек айту арқылы өз ұлылығымыздан қашамыз, «бос болмау» мен «өнімді болудың» арасында орасан зор айырмашылық бар екенін түсінбейміз.
Нағыз нәтиже беретін орындаушылар мен шынайы әлем құрушылар өздеріне назар аударғысы келетін және уақытын талап ететін кез келген адам үшін қолжетімді бола бермейді. Олармен байланысу қиын, олар уақытты босқа жібермейді және жасанды жұмысқа қарағанда шынайы жұмыс істеуге көбірек көңіл бөледі — осылайша олар әлемімізді алға жылжытатын таңғажайып нәтижелерге қол жеткізеді. Жүзеге аспаған әлеуеттің ауырсынуынан қашудың басқа тәсілдері — интернетте мақсатсыз отыру, электронды дүкен аралау, шамадан тыс жұмыс істеу, ішімдікке салыну, артық тамақтану, көп шағымдану және тым көп ұйықтау».
Магнат су бөтелкесінен бір жұтым ішті. Тағы бір балық аулайтын қайық өтіп кетті. Оның капитаны Райли мырзаға қол бұлғады, ол жауап ретінде иіліп сәлем берді.
«Сиқыршы бұл құбылысты «Үйренген құрбандық» (Learned Victimhood — адамның өз қиындықтарына өзін жауапсыз сезінуі) деп атайды», — деп жалғастырды миллиардер ерекше бір көтеріңкі көңілмен. «Жастық шақтан алыстаған сайын, бізде жайбарақаттыққа (complacency) бейімділік пайда болады. Біз ағыспен жүре бастаймыз, үйреншікті нәрсемен шектеліп, көкжиегімізді кеңейтуге деген құштарлықты жоғалтамыз. Біз құрбан парадигмасын қабылдаймыз. Біз сылтаулар ойлап табамыз, сосын оларды сондайлықты көп қайталайтынымыз сонша, бейсанамызды олар шындық екеніне үйретеміз. Өз қиындықтарымыз үшін басқа адамдар мен сыртқы жағдайларды кінәлаймыз, ал жеке соғыстарымыз үшін өткен оқиғаларды айыптаймыз. Біз пессимистке айналамыз және бала кезіміздегі қызығушылықты, таңданысты, жанашырлық пен аңғалдықты жоғалтамыз. Енжар бола бастаймыз. Сыншыл. Қатал. Көбіміз өзіміз үшін жасайтын бұл жеке экожүйеде ортаңқолдық қалыпты жағдайға айналады. Бұл ойлау жүйесі біздің ішімізде күн сайын жұмыс істеп тұрғандықтан, бұл көзқарас бізге өте шынайы болып көрінеді. Біз өзіміз айтып жүрген оқиға шындықты ашады деп сенеміз, өйткені біз оған тым жақынбыз. Сонымен, өз саламызда көшбасшылық көрсетудің, ғажайып жұмыс жасау арқылы өз шеберлігімізді игерудің және тамаша өмірді өз қолымызбен жасаудың орнына, біз орташа деңгейге көнеміз. Мұның бәрі қалай болатынын көріп тұрсыз ба? »
«Иә. Кем дегенде, бәрі айқындалып келеді. Демек, ең бастысы — жеке баянымызды қайта жазу ғой, солай ма? » — деп сұрады кәсіпкер.
«Әрине», — деп растады миллиардер. «Әр жолы сіз өзіңіздің құрбан режиміне түсіп бара жатқаныңызды байқап, батыл таңдау жасаған сайын, сіз баяныңызды қайта жазасыз. Сіз өзіңізді тану деңгейін көтересіз, өзіңізге деген құрметті арттырасыз және өзіңізге деген сенімді нығайтасыз. Әр жолы өзіңіздің жоғары болмысыңызды таңдағанда, сіз өзіңіздің әлсіз жағыңызды аштықта қалдырып, ішкі күшіңізді қоректендіресіз. Мұны шеберлік талап ететін тұрақтылықпен жасаған сайын, сіздің «Капитализация IQ-іңіз» (Capitalization IQ), яғни туа біткен кез келген қабілеттеріңізді іске асыру қабілетіңіз тек өсе береді».
Миллиардер екі шәкіртін таңғы сабақты «Тарих жасаушылардың 4 фокусы» тақырыбында жалғастыру үшін үйінің террасасына шақырды.
Тарих жасаушылардың 2-ші фокусы: алаңдаушылықтан азат болу
Миллиардер модельге шынашағымен нұсқады.
«Табысты адамдардың маңызды «ми татуировкасын» (brain tattoo) есте сақтаңыз ба? «Алаңдаушылыққа тәуелділік — сіздің шығармашылық өнімділігіңіздің өлімі». Бұл бізге бүгінгі тәлімгерлік сессияның осы бөлімінде жол көрсетеді. Мен назарды басқа жаққа аудару мен кибер-кедергілерге қарсы соғыста жеңіске жетудің маңыздылығына тереңірек тоқталуды жөн көрдім, өйткені бұл біздің мәдениетіміздегі өте маңызды мәселе. Кейбір жағынан, жаңа технологиялар мен әлеуметтік медиа біздің керемет өнімділік әлеуетіміздің Эвересттерін жойып қана қоймай, сонымен қатар бізді адамдық қасиетімізден айырып жатыр. Бізде шынайы әңгімелер, шынайы байланыстар мен мағыналы қарым-қатынастар азайып барады».
«Иә, осы жағажайда таңдар өткен сайын мұны көбірек түсініп келемін», — деп мойындады кәсіпкер.
«Құнды сағаттарды мағынасыз әрекеттермен толтыру — көптеген адамдар үшін таңдаулы есірткіге айналған», — деп жалғастырды миллиардер. «Интеллектуалды түрде біз уақытты құндылығы жоқ әрекеттерге жұмсамауымыз керек екенін білеміз, бірақ эмоционалды түрде біз бұл азғыруға төтеп бере алмаймыз. Біз бұл тұзақтан шыға алмаймыз. Бұл мінез-құлық ұйымдарға жоғалған өнімділік пен сапаның төмендігінен миллиардтаған доллар шығын әкелуде. Және мен бұған дейін айтқанымдай, адамдар өз жұмыстарында бұрынғыдан да көп қателіктер жіберуде, өйткені олар істеп жатқан істерінде «осында және қазір» емес. Олардың баға жетпес зейіні технологияны ақымақтықпен пайдалану арқылы тартып алынды, ал олардың баға жетпес фокусы ұрланды, бұл олардың ең жақсы жұмыстарын жасауға және ең тамаша өмірлерін қалыптастыруға мүмкіндік бермейді».
Күннің ең ерте сағаттары беретін тыныштық пен сабырлық әлі де сезіліп тұрды.
Өнеркәсіпші кідірді. Ол үйінің айналасындағы ұқыпты орналасқан гүлдерге, содан кейін көкжиекте қозғалмай тұрғандай көрінген жүк кемелеріне және соңында мұхитқа қарап, бүкіл көріністі көзімен шолып шықты.
«Қараңдаршы, достар», — деді ол ақыры. «Мен заманауи әлемді жақсы көремін — шынымен де солай. Біздегі барлық технологиялар болмаса, өмір әлдеқайда қиын болар еді. Менің бизнесім қазіргідей табысты болмас еді, мен қазіргідей тиімді болмас едім және мен сіз екеуіңізбен бірге мұнда болмас едім».
«Неге? » — деп сұрады суретші, сол сәтте бір дельфин әсем жүзіп өтті. Таңғаларлығы, ол мұхиттан биікке секіріп, ауада төрт рет айналып, суға қатты шашыратып қайта оралды.
Райли мырза қуанып қалғандай көрінді. «Кереметтерді тартатын магнитке айналудың жолын тапқаныма өте қуаныштымын», — деп сыбырлады ол өзіне-өзі. «Және осы жақсы адамдарға да соны үйретуді асыға күтемін». Сосын ол өз сөзін жалғастырды.
«Ауырып жүрген кезімде денсаулық сақтау технологияларындағы барлық инновациялар менің өмірімді сақтап қалды», — деп түсіндірді миллиардер. «Қалай десек те, дұрыс қолданылған технология — ғажайып нәрсе. Мені қазір адамдардың оны орынсыз қолданатыны қатты алаңдатады. Көптеген әлеуетті тұлғалар «бұзылған фокус синдромынан» (зейіннің шашырауы) зардап шегуде, өйткені олар кәсіби және жеке өмірлерін гаджеттермен, кедергілермен және кибершумен толтырып тастаған. Егер сіз жеңіске жеткіңіз келсе, тарихтағы ұлы шеберлерден үлгі алып, күндеріңізден барлық күрделілік қабаттарын алып тастаңыз. Қарапайым болыңыз. Барлығын оңтайландырыңыз. Пюрист (тек негізгі нәрсені ғана қалдыратын адам) болыңыз. Аз нәрсе — шын мәнінде көп. Зейініңізді тым көп нәрсеге шашыратпай, оларды таңғажайып ету үшін санаулы ғана жұмыс жобаларына шоғырландырыңыз. Ал әлеуметтік өмірде достарыңыз аз болсын, бірақ қарым-қатынас бай болуы үшін олармен байланысты тереңдетіңіз. Шақыруларды азырақ қабылдаңыз, бос уақыттағы іс-шараларды азайтып, көптеген кітаптарды үстірт оқығанша, аз ғана кітапты зерттеп, соны меңгеріңіз. Кәсіби мамандар тек ең маңызды нәрсеге мұқият шоғырлану арқылы жеңіске жетеді. Қарапайымдылық. Қарапайымдылық. Қарапайымдылық.
«Уақытыңызды басқаруды тоқтатып, назарыңызды басқаруды бастаңыз», — деп қосты миллиардер. «Міне, біз өмір сүріп жатқан шамадан тыс ақпараттанған қоғамдағы ұлылықтың принципі осы».
«Осы уақытқа дейінгі үйреткендеріңіздің арқасында, — деді суретші, — мен бос болмаудың өнімді болуды білдірмейтінін түсіндім. Сондай-ақ жаңа картинамен жұмыс істегенде, ұлы өнерге жақындаған сайын, менің ішімдегі бір қараңғы тұсым зейінімді басқа жаққа бұрғысы келетінін байқадым. Бұл менің таңғажайып дүние жасауыма кедергі келтіреді. Қазір ойланып қарасам, бұл жиі болады екен. Тамаша жұмысқа жақындағанда, мен жұмыс тәртібімді бұза бастаймын. Интернетке кіріп, жәй ғана серфинг жасаймын. Кеш ұйықтап, сүйікті шоуларымның бүкіл маусымын көремін немесе түні бойы виртуалды достарыммен видео ойындар ойнаймын. Кейде жай ғана арзан қызыл шарапты тым көп ішіп қоямын».
«Өз кемеңгерлігіңе жақындаған сайын, қорқыныштарыңның саботажына көбірек тап боласың», — деп келісті миллиардер нық дауыспен. «Сен көпшіліктен бөлінуден және шеберліктің жанама әсерлерімен бетпе-бет келуден қорқатын боласың. Мысалы, көптеген адамдардан ерекшелену, бәсекелестердің қызғанышы және келесі жобаңды одан да жақсырақ ету туралы қысым секілді. Сіз виртуоздыққа қарай көтерілген сайын, сәтсіздіктен қорқып, жеткіліксіз болудан қауіптенесіз және жаңа жолдарды ашуға сенімсіз боласыз. Содан кейін сіздің амигдалаңыз (мидағы қорқынышты анықтайтын бадам тәрізді сұр зат) белсендіріледі. Содан кейін сіз өзіңіз құрған өнімділікті бұза бастайсыз. Бәріміздің ішіміздегі әлсіз тұстарымызда жасырынған сана астындағы саботаж жасаушы болады, білесіз бе? Жақсы жаңалық — осы жағдайды сезінгеннен кейін... »
«Мен күнделікті жақсырақ таңдау жасай аламын, бұл маған күнделікті жақсы нәтижелер береді», — деп бөліп жіберді суретші, ұзақ уақыт жалғыз қалғаннан кейін иесін көрген күшіктің энергиясымен.
«Дәл солай», — деді миллиардер. «Сіз өзіңіздің ең жоғары талантыңыз бен ең жарқын сыйларыңызға жақындаған кезде, ішіңіздегі қорқақ жағыңыздың бас көтеріп, жұмысты аяқтамау үшін барлық алаңдаушылық пен қашу жолдарын іздейтінін сезінген соң, сіз сол өзін-өзі құртатын мінез-құлықты басқара аласыз. Сіз одан тысқары тұра аласыз. Оның сіздің шеберлігіңізге нұқсан келтіру әрекеттерін бақылау арқылы оның күшін жоя аласыз».
«Бұл өте терең түсініктер», — деді кәсіпкер. «Бұл менің компаниямдағы өнімділігімді, тиімділігімді және ықпалымды неге шектеп жүргенімді жақсы түсіндіреді. Мен маңызды мақсат қоямын. Команданы оған жұмылдырамын. Негізгі кезеңдерді белгілейміз. Сосын менің назарым басқа жаққа ауады. Мен бизнесімізге күрделілік қосатын басқа мүмкіндікке «иә» деймін. Күндерімді өз дауысын естігенді жақсы көретін адамдармен пайдасыз жиналыстармен толтырамын. Хабарландыруларды үнемі тексеремін және «шұғыл жаңалықтарды» беріле көремін. Бүгін таңертең менің өз тиімділігімді қалайша толықтай құртып жүргенім анық болды. Сондай-ақ, сіз айтып отырған цифрлық мағынасыздыққа тәуелді екенім де анық. Шынымды айтсам, мен кейбір бұрынғы жігіттерімді әлі ұмыта алмай жүрмін, өйткені олардың өмірін әлеуметтік желілерде бақылау өте оңай. Мен қазір шығармашылықпен айналысатын уақытымды онлайн ойын-сауыққа айырбастап жүргенімді түсіндім. Мистер Райли, сіз айтқандай, бұл — қашудың бір түрі. Мен гаджеттер арқылы шопинг жасауды тоқтата алмайтын сияқтымын. Бұл тым оңай. Және бұл мені бірнеше минутқа бақытты етеді. Мен Стив Джобстың өзі әлемге сатқан заттарын балаларына неге бермегенін енді түсіндім. Ол дұрыс қолданылмаса, олардың қаншалықты тәуелді ететінін түсінді. Олардың бізді қалай азырақ адам ететінін және өміршеңдігімізді қалай төмендететінін білді».
Миллиардер қолын көтерді. Жағажайдағы үйшіктен тағы бір көмекші күн сәулесіне бөленген террасаға жүгіріп келді. Ол аппақ көйлек, қара сұр шорты және күтілген қара былғары сандал киген еді.
«Міне, мырза», — деді жас жігіт француз акцентімен магнатқа үстінде жұмбақ белгілері бар науаны ұсынып. Ортасында адам миының моделі тұрды.
Ол дәл осылай көрінді:

«Merci beaucoup, Pierre. Енді өзін-өзі саботаждаудың нейробиологиясын зерттейік, сонда сіздер оны жақсырақ түсініп, жеңе аласыздар. Есіңізде болсын, әрқайсымызда Сыйқыршы айтатын «Ескі ми» бар. Ол лимбикалық жүйеден — үлкен мидың астында, таламустың екі жағында орналасқан ми құрылымдарының жиынтығынан тұрады. Мен бірнеше минут бұрын айтқан амигдала осының бөлігі болып табылады. Бұл негізгі және төменгі қызмет атқаратын ми мыңдаған жылдар бұрын аштық, шектен тыс температура, соғысушы тайпалар мен қылыш тісті жолбарыстар сияқты тынымсыз қауіп-қатерлерге толы қарапайым әлемде бізді аман сақтау үшін қызмет етті. Ол бір негізгі нәрсені орындау үшін жұмыс істейді: біздің аман қалуымыз бен түріміздің жалғасуы үшін бізді қауіп-қатерден сақтандырып, тұрақтылықты сақтау.
«Осы жерге дейін түсінікті ме? » — деп сұрады миллиардер сыпайы түрде.
«Түсінікті», — деп кәсіпкер мен суретші бір дауыспен жауап берді. Осы кезде қызметші имбирь қосылған балғын лимон шайын әкелді.
«Өте жақсы. Біздің ескі миымыздың таңғажайып қасиеттерінің бірі — оның негативке бейімділігі (теріс ақпаратқа көбірек көңіл бөлу). Бізді қауіпсіз ұстау үшін, ол біздің ортамыздағы позитивті нәрселерге қарағанда, жағымсыз нәрселерді хабарлауға әлдеқайда көп көңіл бөледі.
«Бұл мидың негізгі мақсаты — қауіпті іздеу», — деп жалғастырды миллиардер қуанышпен. «Сондықтан өмір әлдеқайда қатал болған кезде, біз тез әрекет етіп, аман қала алдық. Бұл механизм біздің ата-бабаларымызға өте жақсы қызмет етті. Бірақ бүгінгі әлемде көбіміз күн сайын өліммен бетпе-бет келмейміз. Шындығында, қарапайым адам бірнеше жүз жыл бұрынғы көптеген корольдік отбасы мүшелеріне қарағанда жоғары сапалы өмір сүреді. Өтінемін, осы бата туралы ойланыңыз».
Магнат шайды ұрттады.
«Дегенмен, біздің ескі миымыздағы осы бекітілген негативке бейімділікке байланысты біз үнемі қауіпсіздігімізге нұқсан келетін тұстарды іздейміз. Барлығы жақсы болса да, біз үнемі мазасызданып, сақ жүреміз. Таңғажайып, иә? »
«Бұл біздің неге олай ойлайтынымызды түсіндіреді», — деді кәсіпкер ол да шайдан ләззат алып. «Енді мен өзім танитын адамдардың көбінен артық жетістікке жетсем де, неге әлі де жеткіліксіз сияқты сезінетінімді түсіндім», — деп жалғастырды кәсіпкер. «Менің табысты бизнесім, қомақты байлығым және инвесторларым ашкөздік танытқанға дейін — тамаша өмірім болды. Бірақ бәрі болса да, менің миым үнемі маған не жетіспейтініне, қай жерде жеткіліксіз екеніне және жеңіске деген күтулерге қалай жете алмай жатқаныма шоғырлана береді. Бұл мені есінен шығарады. Тыныштықты мүлдем сезінбеймін. Ешқашан».
Кәсіпкер қолын айқастырды. Суретші оған әуеде сүйіспеншілік белгісін жіберді, оның дредлоктары хош иісті желмен тербеліп тұрды.
«Теодор Рузвельт сіз естуіңіз керек маңызды бір нәрсе айтқан», — деп түсіндірді миллиардер.
«Ол не айтты? » — деп сұрады кәсіпкер, қолын әлі де тығыз қысып.
«"Салыстыру — қуаныштың ұрысы"», — деп жауап берді миллиардер. «Біреудің байлығы, атағы мен заттары сізден әрқашан көп болады. Жеткілікті болған кезде тоқтай білу даналығын қабылдау туралы менің бұрынғы сөзімді еске түсіріңіз».
«Иә, есімде», — деді кәсіпкер сыпайы түрде.
«Сіздегі бұл аштықтың көбі тапшылықтың терең сезімінен туындайды. Және бұл негізінен ескі миыңыздың жұмысынан бастау алады. Ол сіздің ортаңызды бақылайды және негативке бейімділік белсендіріліп, барлық игіліктерден ләззат алуға кедергі жасайды. Жақсы», — деді миллиардер. «Енді егжей-тегжейлі талдайық. Уақыт өткен сайын біздің миымыз дамыды. Және префронтальды қыртыс (мидың жоғары ойлауға жауапты алдыңғы бөлігі) қалыптасты. Бұл мидың жоғары ойлауға жауапты бөлігі. Нейробиологтар оны дамыған парасаттың асыл тасы деп санайды. Сыйқыршы оны «Шеберлік миы» деп атайды. Бірақ мынадай мәселе бар: біз үлкен армандар құра бастағанда, тезірек білім алып, шығармашылық, өнімділік пен тиімділік деңгейімізді көтергенде, ескі ми мен шеберлік миы арасында қақтығыс басталды. Олар соғыса бастады. Қарапайым ми біздің өсуімізді сезеді, қауіпсіз айлағымыздан шығып жатқанымызды біледі және әдеттегі өмір салтымыздан кетіп бара жатқанымыз үшін мазасызданады. Ол қауіпті сезеді — бұл қауіп біздің жеке өсуіміз бен кәсіби ілгерілеуіміз үшін қажет болса да. Ішкі данышпандығымызға жақындау үшін және өзіміз болғымыз келген тұлғаға айналу үшін біз зерттелмеген жерлерге баруымыз керек. Әлі бағындыратын талантымыз бен батылдығымыз бар екенін білу адам жүрегін үлкен толқуға бөлейді. Бұл білім — өмірді сүруге тұрарлық ететін үлкен қазыналардың бірі. Белгілі психолог Абрахам Маслоу бірде былай деген: «Егер сіз қолыңыздан келетін нәрседен төмен болуды жоспарласаңыз, өміріңіздің соңына дейін бақытсыз боласыз». Бірақ біз үйреншікті ортадан шығып, жаңа нәрсені байқағанда, амигдала іске қосылады. Кезбе жүйке (ішкі мүшелерді мимен байланыстыратын жүйке) тітіркенеді, қорқыныш гормоны кортизол бөлінеді. Содан кейін біз шеберлік миымыз іске асырғысы келетін ниеттеріміз бен жоспарларымызды өзіміз бұза бастаймыз».
«Бұл неге аз ғана адамдардың жоғары шығармашылық пен ерекше өнімділікке ие екенін түсіндіреді», — деп атап өтті суретші. «Комфорт аймағынан шыққанда, ескі ми іске қосылады. Тәжірибемізді арттырып, ықпалымызды күшейткен сайын, ол өзгерістерден қорқады».
«Дәл солай», — деп қошемет көрсетті мистер Райли. «Содан кейін кортизол бөлінеді, қабылдауымыз тарылады, тыныс алуымыз үстірт болады және біз "соғыс немесе қаш" режиміне түсеміз. Шындығында, қорқыныштың үш нұсқасы бар: қашу, соғысу немесе қатып қалу».
Суретші қосты: «Біздің жоғары ойлау қабілетіміз біздің өсуімізді, дамуымызды, шеберлік жұмыстар жасауымызды, жақсы өмір сүруімізді және әлемді шабыттандыруымызды қалайды. Бірақ біздің миымызда шайқас жүріп жатыр. Және бәріміздің ішіміздегі ескі, төменгі — қарапайым — ми біздің эволюциямызды тоқтатқысы келеді».
«Дәл солай», — деді миллиардер суретшімен жұдырық түйістіріп.
«Сонымен, тарих жасаушылардың екінші назары туралы айтсақ — алаңдаушылықтан арылу — меніңше, біз осы қорқыныштан қашу үшін өзімізді бір сәтке болса да жақсырақ сезіну үшін мүмкіндігінше көптеген алаңдаушылықтарды қабылдаймыз ба? » — деп сұрады кәсіпкер.
«Шындық», — деп растады миллиардер. «Және өзіміздің ішкі кемеңгерлігімізбен жақынырақ танысудан туындайтын ыңғайсыздықтан қашу үшін».
«Бұл мен үшін өте маңызды нәрсе». Суретші өз ынтасын жасыра алмады. «Сіз біздің мәдениетіміздің неге алаңдаушылыққа соншалықты тәуелді екенін түсіндіріп бердіңіз. Және неге көпшілігі өз ұлылығын сезінбейтінін де. Меніңше, сондықтан шығармашыл және өнімді адамдар біздің қоғамның нағыз жауынгерлері болып табылады. Біз тек қана бізді даттаушылардың балағаттарына және біздің өнерімізді түсінбейтін сыншылардың оқтарына ғана төтеп беріп қоймай, сонымен қатар ішкі данышпандығымызға жетуге кедергі келтіретін ескі миымыздың дабылдарынан өтуге батылдығымыз болуы керек».
«Көркем айтылған сөз, досым! » — деп айқайлады миллиардер қуанышпен. Ол тағы да кішкене билеп алды. Веранданы сыпырып жүрген қызметші тек басын шайқады.
«Нағыз жеке және кәсіби өсудің қорқынышын сезіну және өліп бара жатқандай сезінсең де, алға жылжу үшін зор батылдық қажет», — деп үйретті титан. «Бірақ қорықсаң да жалғастыру — сені аңызға айналдырады. Сіздер жасаушыларсыңдар, ұлы дүниелерді құрушыларсыңдар. Барлық құрушылар шеберліктің, ықпалдың және адам еркіндігінің жоғары деңгейлерін табу үшін күн сайын өз қорқыныштарын жеңіп отырады. Сондай-ақ, өз күштеріңіз бен дарындарыңызды толық көрсеткен кезде алатын таңғажайып сый — бұл тек қаһармандық еңбегіңіздің нәтижесі ғана емес. Бұл — шеберлікке барар жолдағы қорқыныш пен сынақтардың отынан өту арқылы кімге айналатыныңыз. Сіз өзіңіздің кім екеніңізді білесіз, қабілеттеріңізді анық көресіз, сенімділігіңіз артады, көпшіліктің мақтауына деген мұқтаждығыңыз азаяды және сіздің еркін болуыңызды қаламайтын әлем жасаған жасанды өмірдің орнына өзіңіздің шынайы өміріңізді сүре бастайсыз».
Миллиардер гаджеттер мен цифрлық алаңдаушылықтардың өлімші құшағынан босанудың маңыздылығын түсіндіруді жалғастырмас бұрын су ішті.
«Дәл осы жерде "Таңғы сағат 5 клубының" мүшесі болу сіз үшін өзінің сиқырын көрсете алады», — деді ол өзінің екі тыңдаушысына. «Әлемнің ұлы ерлері мен әйелдері күрделіліктен қашудың бір жолы ретінде күндерінің алғашқы бөлігіне тыныштық пен сабырлықты енгізген. Бұл тамаша тәртіп оларға өмірдің дәмін сезіну, шығармашылық резервтерін толтыру, өздерін дамыту, шүкіршілік ету және өздері ұстанатын қасиеттерді бекіту үшін шамадан тыс ақпараттан алыс болуға қажетті уақыт берді. Өркениетіміздің ілгерілеуіне үлес қосқан көптеген адамдар таң атпай тұру әдетін ұстанған».
«Ол адамдардың бірнешеуін атай аласыз ба? » — деп сұрады кәсіпкер.
«Мысалы, атақты жазушы Джон Гришэм», — деп жауап берді миллиардер. «Басқа да танымал ерте тұратындардың қатарында Вольфганг Амадей Моцарт, Джорджия О’Кифф, Фрэнк Ллойд Райт және Эрнест Хемингуэй бар. Хемингуэй таңертең ерте «сені ешкім мазаламайды, ауа райы салқын немесе суық болады, сен жұмысқа келесің де, жазған сайын жылынасың» деген».
«Бетховен де таң атқанда тұратын», — деді суретші.
«Ұлылардың бәрі жалғыздықта көп уақыт өткізген», — деді миллиардер. «Жалғыздық — күн шыққанға дейін қол жеткізуге болатын жалғыздық — сіздің күшіңізді, тәжірибеңізді және адам болумен байланысыңызды арттыратын күш. Сіздің биікке көтерілуіңіз оқшаулануды талап етеді. Көрдіңіз бе, сіз күні бойы телефонмен мыңдаған мағынасыз нәрселерді айтып сөйлесе аласыз немесе өз талантыңызды пайдаланып, дағдыларыңызды жетілдіріп, бәрімізді биіктететін сәуле болып әлемді өзгерте аласыз. Бірақ екеуін бірдей істей алмайсыз. Принстон психологі Элдар Шафир күн сайын таңертең бізде ақыл-ой қабілетінің шектеулі мөлшері болатынын түсіндіру үшін «когнитивті өткізу қабілеті» (мидың бір уақытта өңдей алатын ақпарат көлемі) терминін қолданды. Біз назарымызды жаңалықтарға, хабарламаларға, онлайн платформаларға, отбасымызға, жұмысымызға, фитнеске және рухани өмірімізге аударған сайын, біз назарымыздың үзінділерін әр іс-әрекетке қалдырып кетеміз. Бұл өте маңызды түсінік. Көбіміздің түске дейін маңызды тапсырмаларға шоғырлана алмайтынымыз таңқаларлық емес. Біз өз өткізу қабілетімізді тауысып қойдық. Миннесота университетінің бизнес профессоры Софи Леруа алаңдаушылық пен басқа тітіркендіргіштерге қалдырған зейінімізді «зейін қалдығы» деп атайды. Ол адамдардың күні бойы бір тапсырмадан екіншісіне ауысып, өздерін үнемі бөліп отыруы салдарынан өнімділігінің төмендейтінін анықтады, өйткені олар өз зейінінің құнды бөлшектерін тым көп әртүрлі істерге шашыратып алады. Шешім — мен ұсынып отырған нәрсе: бір уақытта көп жұмыс істегенше, тыныш ортада бір ғана құнды іспен айналысыңыз. Альберт Эйнштейн бұл туралы керемет жазған: «Тек бар күш-жігері мен жанын бір іске арнаған адам ғана нағыз шебер бола алады. Осы себепті шеберлік адамның барлық болмысын талап етеді». Бұл — виртуоздар мен тарих жасаушылардың ең жақсы сақталған құпияларының бірі. Олар өздерінің когнитивті өткізу қабілетін шашыратпайды. Олар алдарынан шыққан әрбір жылтыр алаңдаушылық пен тартымды мүмкіндіктің соңынан еріп, шығармашылық сыйларын ысырап етпейді. Жоқ, керісінше, олар санаулы ғана істі — бірақ әлемдік деңгейде орындау үшін қажетті қатал тәртіпті ұстанады. Мен бұған дейін айтқандай: ұлылар ешқандай кемеңгерлігі жоқ мыңдаған жобалар жасағаннан қарағанда, ұрпақтар бойы сақталатын бір ғана өнер туындысын — нағыз шедевр жасау әлдеқайда ақылды екенін түсінеді. Және мынаны да есте сақтаңыз: 95% адамдар ысырап ететін сағаттарды үздік 5% бағалайды. Таңғы сағат 5 — ең аз алаңдаушылық, ең жоғары адамдық даңқ және ең үлкен тыныштық уақыты. Сондықтан Жеңіс Сағатын жақсы пайдаланыңыз. Сіз өз өнімділігіңізде де, жеке шеберлігіңізде де үлкен секіріс жасайсыз. Мен бүгін таңертең айтқан нейробиологияға тереңдеп кеткім келмейді, өйткені менің таңғажайып жоспарым бар. Бірақ мен сіздермен бөліскім келетін тағы бір тұжырымдама бар. Ол «транзиттік гипофронталдылық» деп аталады».
«Транзиттік не дейді? » — деп сұрады суретші күліп.
Миллиардер өзінің зор жасын көрсететін жуан діңі бар биік пальма ағашына қарай жүрді. Оның астында күнге оңған, дөңгелек үстел тұрды. Ағашқа мұқият қашап салынған модель бар еді. Егер оны көрсеңіз, сіз қатты әсерленіп, таңғалар едіңіз.
Магнат тамағын кенеп, лимон шайынан біраз ұрттады. Бірнеше секундтан кейін ол тамағын шая бастады. Иә, шайды. Содан кейін ол сөзін жалғастырды. «Сіз ерте тұрып, шамадан тыс ақпарат пен шудан алыс, жалғыз болғанда, назарыңыз технологиялармен, жиналыстармен және максималды өнімділікті шектейтін басқа күштермен бөлінбейді», — деп ой бөлісті миллиардер. «Сол кезде префронтальды қыртыс — мидың рационалды ойлауға, сонымен қатар үнемі мазасыздануға жауапты бөлігі — қысқа уақытқа өшіп қалады. Тамаша ақпарат, иә? Бұл транзиттік гипофронталдылықтың «транзиттік» бөлігі. Бұл уақытша ғана болады. Сіздің тоқтаусыз талдауыңыз, уайымыңыз және стресстік артық ойлауыңыз тоқтайды. Сіз бәрін шешуге тырысуды және ешқашан болмайтын нәрселер туралы алаңдауды доғарасыз. Сіздің ми толқындарыңыз үйреншікті бета-күйден альфа-күйге, кейде тіпті тета-күйге дейін ауысады. Таң атқандағы жалғыздық, тыныштық пен үнсіздік дофамин — супер-өндірушілерге жақсы қызмет ететін шабыт оты мен серотонин — мидың бақыт есірткісі сияқты нейромедиаторлардың бөлінуіне ықпал етеді. Автоматты түрде және табиғи түрде сіз мен бұрын сипаттаған «Ағын күйіне» енетіндіңіз».
Мистер Райли үстелдегі диаграммаға сол қолын сілтеді. Ол мынадай көрінді:

«<span data-term="true">Ағын күйі</span> (іске толық берілу күйі) — бұл үздік скрипкашылар, танымал спортшылар, элиталық аспаздар, дарынды ғалымдар, империя құрушы кәсіпкерлер және аңызға айналған көшбасшылар өздерінің ең жақсы өнімдерін жасаған кезде болатын ең жоғары сана-сезім күйі», — деп қосты индустриалшы ынтамен.
«Өзіңізге қарбаластан алыс, таңғы тыныштықты сыйға тартсаңыз, әрбір адам миының ішкі кемеңгерлік әлеміне ену қабілеті іске қосылады. Сіздер үшін жақсы жаңалық — дұрыс қадамдар жасау арқылы сіз осы таңғажайып өнімділік күйін әдетке айналдыра аласыз, сонда ол әрдайым қайталанып отырады».
«Транзиттік гипофронталдылық. Өте пайдалы модель», — деді кәсіпкер телефонын шортының қалтасына ақырын салып жатып.
«Егер адамдар осы ақпаратты білсе, бүкіл әлем өзгерер еді», — деді суретші.
«Осының бәрін мектепте балаларға үйрету керек», — деп ұсынды кәсіпкер.
"Өте орынды," – деп келісті миллиардер. "Бірақ, мен сіздермен бөлісіп жатқан бұл философия үшін және осы құнды ақпаратты іске асыруға көмектесетін, жақында таныстыратын трансформациялық әдістеме үшін барлық алғысты Сиқыршыға (The Spellbinder) арнаймын. Ол менің ең ұлы ұстазым болды. Күмәнсіз, мен танитын ең тамаша адам. Мен үшін парасаттылықсыз инженерлік тапқырлық (мәселені шешудегі ерекше қабілет) онша әсерлі емес. Ерекше мейірімділіксіз қол жеткен ерекше жетістік мағынасыз. Иә, егер планетадағы әрбір адам осы материалмен танысып, оны қолдануға бел буса, бүкіл әлем алға басар еді. Өйткені әрқайсымыз ерекше нәтижелерге қол жеткізу үшін бойымыздағы жасырын қуатты иемденіп, соған сай өмір сүрер едік. Және толықтай айбынды тұлғаларға айналар едік. "
Тарих жасаушылардың 3-назары: Жеке шеберлікті шыңдау тәжірибесі
Миллиардер екі шәкіртін мұхиттың таңғажайып көрінісі ашылатын кең террассадан өткізіп, үйінің алдына алып келді. Таңғы күн сәулесіне шағылысқан қара түсті жол талғамайтын көлік кіреберіс жолда тұр еді.
"Біз қайда бара жатырмыз? " – деп сұрады кәсіпкер әйел.
"Конференциядағы сол бір драмалық кездесуде Маврикийге қонаққа келсеңіздер, дельфиндермен бірге жүзесіздер деп уәде бергенмін. Міне, сол уәдемді орындап жатырмын. Біз аралдың батыс бөлігіндегі Флик-ан-Флак деп аталатын шағын жағажай ауылына барамыз. Онда бізді екі жас жігіт күтіп тұр. Олар дельфиндердің қайда екенін табудың шебері. Достарым, алда болатын оқиғадан алған әсерден естен тануға дайын болыңыз. Бұл сіздер үшін ұмытылмас сәт болады. "
Көлік көп ұзамай өнеркәсіпшінің иелігін қоршап тұрған сүйкімді шағын қалашықтарды артқа тастап, мінсіз күтілген тас жолға шықты. Миллиардер алдыңғы орындықта жүргізушінің қасында отырып, оның балалары, соңғы қызығушылықтары мен болашаққа деген армандары туралы сұрап жатты. Сапар бойы Райли мырза ойландыратын сұрақтар қойып, арқасына сүйеніп, мұқият тыңдап отырды. Оның парасатты әрі асқан мейірімді адам екені көрініп тұрды.
Көлік құмды жағажайы, бірнеше ақ коттеджі, ерекше балық мейрамханасы және суда байланған ескі қайықтары бар әдемі айлаққа тоқтағанда, қораз өзінің таңғы әнұранын асқақтата шырқап жатты. Ал көгілдір аспанда ғажайып қос кемпірқосақ пайда болды.
Екі жас балықшы миллиардерді құшақ жая қарсы алды. Топ бірге жүзуге және ойнауға болатын дельфиндер тобын іздеу үшін Үнді мұхитының айдынына шықты. Қайықтың бүйіріне сұр жабысқақ лентамен әрең орнатылған арзан колонкадан ямайкалық әнші Шэггидің "Strength of a Woman" әні естіліп тұрды. Моторлы қайық толқындарды жарғанда шашыраған су миллиардердің, кәсіпкердің және суретшінің бетін жуып, оларды жаңбырдан кейінгі шалшықта билеген балаларша мәз-мейрам етті.
Бірнеше талпыныстан кейін, Калифорниядағы Тынық мұхиты тас жолының бойындағы жартастарға ұқсайтын асқақ құздармен қоршалған шағын айлақта дельфиндер көрінді. Бұл жаратылыстардың мұхит төсіндегі қуанышты жүзісін көргенде, сол шағын шығанақта олар мыңдаған сияқты көрінетін. Бірақ олар небәрі он бір шақты еді.
Миллиардер сүңгуір маскасын киіп, моторлы қайықтың артқы платформасынан суға тез секіріп кетті. "Кәне, достар! " – деді ол толқып. "Кеттік! "
Кәсіпкер әйел келесі болып суға түсті, оның жанары жайнап, жүрегі жастық шағынан бері сезінбеген қуаныштан атқақтап соғып жатты. Оның тынысы шноркель (су астында тыныс алуға арналған түтікше) арқылы жиілеп естілді: "һууш, һууш".
Суретші де қайықтың шетінен суға секіріп, соңдарынан ілесті.
Түрлі-түсті тропикалық суреті бар шорты және резеңке аяқ киім киген жас балықшылардың бірінің бастауымен, үш саяхатшы су бетінің астында еркін жүзген дельфиндермен бірге асыр салды. Дельфиндер тереңге сүңгігенде, олардың үш серігі де солай істеді. Олар айнала жүзгенде, "Таңғы сағат 5 клубының" мүшелері де соны қайталады. Олар бір-бірімен ойнақтағанда, кәсіпкер мен суретші де солай жасады.
Бұл сәт небәрі он бес минутқа созылды. Бірақ бұл нағыз ғажайып еді.
"Бұл сенгісіз еді," – деді суретші демігіп судан шығып, қайыққа мінуге тырысып жатып.
"Менің өмірімдегі ең таңғажайып сәттердің бірі," – деді кәсіпкер әйел оны құшырлана сүйіп.
Көп ұзамай миллиардер де су бетіне шықты. Ол мәз бола күліп: "Бұл нағыз рахат болды! " – деді.
Айлаққа оралған соң, таңғы тәлімгерлік сабағы жағажайда, жергілікті тұрғындар балық пісіру үшін пайдаланатын тастар үйіндісінің қасында жалғасты. Қос кемпірқосақ әлі де аспан төсінде иіліп тұр еді.
Миллиардер қолын көкке көтерді. Кенеттен ешқайдан төрт ақ көгершін ұшып келді. Сәлден соң қызғылт және сарғыш көбелектер тобы өте берді.
"Жақсы," – деді алпауыт оларға қарап. Кенеттен пайда болған жөтелден кейін, ол "Тарих жасаушылардың 4-назары" моделінің үшінші бөлігін көрсетті. Онда "Жеке шеберлікті шыңдау тәжірибесі" деп жазылған болатын.
"Біз мұнда не туралы айтамыз? " – деп сұрады суретші, дредлоктарынан (өрілген бұрымдар) су тамып, жаурап тұрған кәсіпкерді жылыту үшін құшақтап.
"Өзіңіздің ең жақсы қырларыңызды жаттықтыру туралы," – деп қысқа қайырды ол. "Сиқыршы семинарда айтқан спартандық жауынгерлердің қағидасы естеріңізде ме? 'Жаттығуда көбірек тер төксең, соғыста азырақ қан төгесің. ' Міне, сіздің таңғы жаттығуыңыздың сапасы күнделікті нәтижеңіздің деңгейін анықтайды. Шайқастар қарқынды жаттығулардың таңғы сәулесінде – ешкім көрмей тұрғанда жеңіледі. Жеңістер жауынгерлер майданға шықпас бұрын болады. Салтанат ең көп дайындалған адамға бұйырады. Егер сіз бизнесте, өнерде, шахматта, дизайнер немесе менеджер ретінде әлемдегі ең үздік болғыңыз келсе, шеберлігіңізді шыңдау үшін жаттығуға орасан зор уақыт жұмсауыңыз керек екені анық. Атап айтқанда, Флорида штатының университетінің көрнекті психологы Андерс Эрикссон өзінің жаңашыл зерттеулері арқылы үйреткендей, орындаушы таңдаған дағдысын жақсарту үшін он жыл бойы күн сайын кемінде екі сағат қырық төрт минут уақыт жұмсауы керек. Бұл кез келген салада кемеңгерліктің алғашқы белгілері пайда болуы үшін қажетті ең төменгі жаттығу мөлшері. Соған қарамастан, біздің арамызда жақсырақ адам болу үшін он мың сағаттық жаттығудың маңыздылығы туралы ойлайтындар өте аз. Сондықтан біздің арамызда даналық, шығармашылық, батылдық, махаббат пен ішкі тыныштық сыйлайтын сол бір кодты ашқандар некен-саяқ. Тек өзімізді жетілдіргенде ғана өміріміз жақсарады, түсінікті ме? Менің сіздерге айтқым келгені – әлемдік деңгейдегі маман болу үшін кез келген басқа дағдыға берілгеніміздей, күн сайын жеке шеберлікті шыңдауға ұмтылу керек. Ішкі әлеміңіздің негізгі өлшемдерін бекемдеңіз, сонда өміріңіз жүз есе жақсаратынына сеніңіз. Сыртқы әлемде істегеніңіздің бәрі – ішіңізде болып жатқан нәрсенің тікелей салдары. Нағыз таңғы дайындықты осы жерде жасау керек. Сонда сіз күн сайын әлемге жеңілмейтін деңгейде ойлап, сезініп және өнімді жұмыс істей отырып шығасыз. Сіз бұл сыйлықты өзіңізге қарыздарсыз. "
"Сиқыршының конференциясына дейін мен өзін-өзі жетілдіруге аса сенбейтінмін," – деді кәсіпкер әйел ашық айтып. "Бұл маған ешқашан шынайы болып көрінбейтін. "
"Сіз оны ешқашан байқап көрдіңіз бе? Айтайын дегенім, ұзақ уақыт бойы байыпты түрде жаттықтыңыз ба? " – деп сұрады миллиардер нық дауыспен. Тағы бір көгершін төбеден ұшып өтті. Ал алпауыт күнге қарағанда, бұлттар сейілгендей болды.
"Жоқ, шын мәнінде," – деп мойындады кәсіпкер. "Осы уақытқа дейін. 'Таңғы сағат 5 клубына' қосылғанға дейін. "
"Жақсы. Олай болса, жалғастырайық. Міне, басты мәселе," – деді миллиардер. "Күн сайын таңғы сағат 5-тен 6-ға дейінгі Жеңіс сағатыңызда Сиқыршы 4 Interior Empires (адамның ішкі әлемін құрайтын төрт негізгі сала) деп атайтын нәрсені жақсартуға назар аударыңыз. Бұл сіздің өміріңіздегі ең ақылды, кейде ең қиын жұмыс болады. Өзіңізбен терең жұмыс істеу. Мен сізге сәлден кейін түсіндіретін төрт ішкі аренаны дамыту – трансформацияның алтын кілті. Бұл оңай болмайды – мұны қайталап айтамын. Бірақ бұл соған тұрарлық. "
"Неге? " – деп сұрады кәсіпкер әйел. Ол Үнді мұхитының салқын суынан қалтырағанын қойған еді. Бірақ суретші оны әлі де құшақтап тұрды. Оның бұрымдарынан әлі де су тамып тұрды. Ал әлгі бүлікші қораз әлі де шақырып жатты.
"Өйткені сыртқы империяларды көрмес бұрын, ішкі империяларды әлемдік деңгейге көтеру керек. Ал сіздің байлығыңыз әрқашан батылдығыңызға байланысты болады. Мынаны түсініп алыңыздар: сіздің әлемге ықпалыңыз өзіңізде қол жеткізген айбынның, тектіліктің, сергектік пен нұрдың көрінісі болады. Қазіргі беткейлік пен адамдардың жасанды машиналар сияқты әрекет ететін заманында бұл өмірлік шындықты есте сақтайтындар өте аз. Сыртқы әлем әрқашан ішкі әлемді білдіреді. Сіздің шығармашылығыңыз, өнімділігіңіз, гүлденуіңіз, нәтижелеріңіз бен планетаға тигізетін әсеріңіз әрқашан ішкі жағдайыңыздың асқақ көрінісі. Мысалы, егер сіз өз амбицияларыңызды жүзеге асыру қабілетіңізге сенбесеңіз, оларға ешқашан қол жеткізе алмайсыз. Егер сіз молшылыққа лайық екеніңізді сезінбесеңіз, оны іске асыру үшін қажетті нәрсені ешқашан жасамайсыз. Егер сіздің кемеңгерлігіңізді пайдалануға деген ынтаңыз әлсіз, жаттығуға деген құлшынысыңыз төмен және оңтайландыруға деген төзімділігіңіз аз болса, сіз ешқашан нағыз шеберліктің биігіне ұшпайсыз. Сыртқы әлем әрқашан ішкі әлемді бейнелейді. Сыртқы өміріңізде империяларды сезіну үшін алдымен ішкі империяларды дамытуыңыз керек," – деп нықтады миллиардер.
Ол балықшылардың бірі берген жасыл түсті сұйықтықты іше бастады. Егер шыныдағы жазуға мұқият қарасаңыз, Махатма Гандидің мына сөздерін оқыр едіңіз: "Әлемдегі жалғыз ібілістер – өз жүрегіміздегілер. Шайқас дәл осы жерде жүруі керек".
"Бойыңыздағы туа біткен күшті дәйекті түрде арттырған сайын," – деп жалғастырды Райли мырза, "сіз тамаша мүмкіндіктер мен сәттілікке толы балама шындықты көре бастайсыз. Сіз көпшілік сезе алмайтын ғажайыптар әлемінде өмір сүретін боласыз. Өйткені олардың жанары күмән мен қорқыныштан соқыр болған. Ұлылық – бұл ішкі ойын," – деді миллиардер құмға тағы бір оқу моделін сызып жатып. Ол мынадай еді:

"Жақсы, Жеңіс сағатында ішкі өміріңіздің қандай аспектілерін жақсарту керектігін нақты түсіну үшін осы құрылымды егжей-тегжейлі қарастырайық. Мен сіздерге жақында "20/20/20 формуласын" үйреткенде толық таңғы режимді беремін. Әзірге күн шыққанға дейін жаттықтыру, дамыту және қайталау қажет төрт ішкі империя бар екенін біліңіз: Mindset (ойлау жүйесі), Heartset (эмоциялық жағдай), Healthset (денсаулық жағдайы) және Soulset (рухани жағдай). Бұл төрт жеке арена бүгінгі таңда өмір сүріп жатқан әрбір адамның ішіндегі шынайы бастапқы күштің негізін құрайды. Көбіміз сыртқы нәрселерді қуалаймыз деп, бойымыздағы осы қуатты күшті жоғалтып алдық. Бірақ бәріміздің ішімізде осы терең қабілет бар. Ал төрт ішкі империяңызды оңтайландырудың ең жақсы уақыты – таңғы 5-тен 6-ға дейін. Бұл күннің ең ерекше уақыты. Таңды иемденіңіз, сонда өміріңізді биікке көтересіз," – деп жігерлендірді алпауыт.
"Сұрақ бар: Егер мен мұны аптасына бес күн ғана істеп, демалыс күндері демалғым келсе ше? Бұл "сағат 5 әдісі" қаншалықты қатаң? " – деп сұрады кәсіпкер әйел. Ескі ит жанынан өтіп бара жатты, ал балық мейрамханасынан итальяндық музыка аңызы Дзуккероның "Occhi" әні естілді.
"Бұл сіздің өміріңіз. Өзіңізге ең қолайлы және дұрыс болып көрінетін нәрсені жасаңыз. Менің айтып жатқаным – Сиқыршының маған үйреткен ақпараты. Бұл маған байлық жинауға, күнделікті қуаныш пен тұрақты тыныштық табуға көмектесті. Шын мәнінде, мұның бәрі маған жеке еркіндік берді. Оны құндылықтарыңызға, мақсаттарыңыз бен өмір салтыңызға сәйкес келетін кез келген жолмен қолданыңыз. Бірақ сонымен бірге, жартылай берілгендік тек жартылай нәтиже беретінін де ұмытпаңыз," – деді миллиардер.
"Төрт ішкі империя туралы тереңірек айта аласыз ба? " – деп сұрады кәсіпкер әйел. "Бұл маған инвесторлармен күресте күштірек болуыма және үмітімді, бақытымды және сенімімді қайтаруға көмектеседі. Сізге айтқан жоқпын, бірақ сізбен кездескеннен бергі соңғы күндері мен сіз бөліскен көптеген нәрселерді қолданып жүрмін. Басында Сиқыршының философиясына көп қарсылық көрсеткенімді көрген боларсыз. Мен оның семинарына барғым келмеген еді. Бірақ, кем дегенде, мен оның және сіздің ілімдеріңізге ашық болдым. Мен өмірді жақсы көремін және енді ұзақ өмір сүруді жоспарлап отырмын. "
"Жақсы," – деді суретші жүрек пішінді бақалшақты тауып алып, оны кәсіпкердің алақанына ақырын салып жатып. Ол әйелдің саусақтарын жұдырықтай етіп қысып, қолын өз кеудесіне басты.
"Мен қазірдің өзінде кейбір маңызды жақсаруларды байқап жүрмін," – деп жалғастырды кәсіпкер. "Сағат бесте тұру арқылы мен өзімді жинақы сезінемін, күйзелісім азайды, өзіме сенімдімін және күш-қуатым артты. Өмірімнің барлық аспектілеріне кеңірек қарай бастадым. Әлемімдегі барлық жақсылықтар үшін көбірек алғыс айтатын болдым, компанияма жасалған шабуылға аз алаңдап, болашағыма көбірек үмітпен қараймын. Әлгі инвесторлар – жаман адамдар. Мен олармен әлі күресуге дайын емеспін. Бірақ дайындаламын. Бүкіл жағдайға байланысты сезінген қорқынышым мен үмітсіздік сезімі сейілді. "
"Тамаша," – деді миллиардер ескі слэнгті қолданып. Содан кейін ол жағажайда футболкасын ауыстырды. Көлік қайтып келді, жүргізуші мейрамхананың алдына тоқтады.
"Сіз ақылдысыз," – деп қосты миллиардер. "Бұл ақпараттың бәрі баға жетпес. Бірақ, сіз байқап жүргендей, оны үздіксіз қолдану ғана сізді қаһарман адам, бизнестегі рухтандырушы көшбасшы және көпшілікті алға сүйрейтін тұлға етеді. Мен сізді өткеніңізді жібере алғаныңыз үшін құттықтаймын. Ешкім де жауапсыз болыңыз немесе фирмадағы мәселені шешпеңіз деп жатқан жоқ. Бірақ өткен шақ – бұл өмір сүретін үй емес, сабақ алатын орын. "
Үш дос күтіп тұрған көлікке мінді, ол үй иесінің иелігіне қарай бет алды.
"Ендеше, осы оқу моделі туралы көбірек сөйлесейік, өйткені бұл сіздің табысыңыз бен бақытыңыз үшін өте маңызды," – деді миллиардер көлік ішінде. "Көптеген гурулар "mindset" (ойлау жүйесі) туралы айтады. Олар Гарвард психологы Эллен Лангердің сөзімен айтқанда, "мүмкіндік психологиясын" орнатудың маңыздылығын үйретеді. Күн сайын оптимистік ойлар ойлауға баулиды. Олар сіздің ойыңыз шындықты қалыптастырады және ойлауды жақсарту арқылы өміріңізді жақсартасыз дейді. Әрине, ойлау жүйесін реттеу – бұл аңызға айналатын сыртқы шындыққа жетелейтін жеке шеберлікке жасалған маңызды қадам.
Алайда," – деп жалғастырды миллиардер, "мынаны түсінулеріңіз өте маңызды, өйткені көптеген адамдар мұны түсінбейді: Сиқыршы маған Mindset-ті (төрт ішкі империяның біріншісі) жақсарту жеке шеберлік теңдеуінің тек 25 пайызын ғана құрайтынын үйретті. "
"Шынымен бе? " – деп сұрады суретші. "Мен әрқашан біздің ойлауымыз бәрін анықтайды деп ойлайтынмын. "Ойыңды өзгертсең – өмірің өзгереді" немесе "көзқарасың биіктігіңді анықтайды" деген сияқты нәрселер ғана маңызды деп есептедім. "
"Қараңыздар," – деді миллиардер. "Сіздің терең сенімдеріңіз күнделікті мінез-құлқыңызды басқаратыны сөзсіз шындық. Мен бұған сенемін. Әлемді қабылдау тәсіліңіз сол әлемдегі әрекеттеріңізді айқындайтынымен де келісемін. Дегенмен, тазартылған Heartset-сіз (эмоциялық саулық) жақсы дамыған Mindset – бұл бос жеңіс. Тек Mindset-пен жұмыс істеу сізге ешқашан толық еркіндік сыйламайды және бойыңыздағы кемеңгерлікті толық ашпайды. "
"Мен сізді түсініп жатқан сияқтымын," – деді суретші ерекше күлімсіреп. "Чарльз Буковски: 'Басыңды тазартуды доғар... Одан да жүрегіңді тазарт', – деген еді. "
"Олдікі дұрыс," – деп келісті миллиардер көліктің былғары орындығына жайғасып.
"Ендеше, маған Heartset-тің не екенін түсінуге көмектесіңізші? " – деп сұрады кәсіпкер әйел. Ол ойын алаңында жүгіріп жүрген мектеп балаларын бақылап отырды. Оның ойы балалық шағына кетті.
"Heartset – бұл сіздің эмоционалдық өміріңіз. Тіпті әлемдік деңгейдегі Mindset пен мызғымас сенімдеріңіз болса да, егер жүрегіңіз ашуға, мұңға, өкінішке, ренішке және қорқынышқа толы болса, сіз жеңіске жете алмайсыз. Ойлап қараңызшы: егер улы сезімдер еңсеңізді басып тұрса, қалайша таңғажайып жұмыс жасап, керемет нәтижелерге қол жеткізе аласыз? Қазіргі уақытта бәрі сау және жеңілмейтін Mindset құру туралы айтып жатқан сияқты. Оны барлық жерден естисіз. Бірақ ешкім Heartset, немесе Healthset пен Soulset туралы айтпайды. Бойыңыздағы жасырын күшті сезіну үшін осы төрт ішкі империяның бәрі таңғы жаттығу арқылы жақсылап өңделуі керек. Тек осы ішкі билікпен қарым-қатынасыңызды тереңдеткенде ғана сіз виртуоздар мен ұлылардың қатарына қосыла аласыз. Ішкі төрт империяңызды көтерген сайын, сіз сыртқы әлемде бұрын-соңды сенбеген деңгейде табысқа жете бастайсыз. Бұл бейне бір сиқыршының қабілеттеріне ие болғандай әсер береді. Сіз өз болмысыңызбен-ақ басқалардың күшін арттыра бастайсыз. Күнделікті өміріңізге сенгісіз, бірақ тұрақты ғажайыптар енеді. Ал жасаған игі істеріңіз бен әлемге қызметіңіз үшін сый ретінде сізге нағыз қуаныш келеді. "
Райли мырза көліктің терезесіне қарап алып, сөзін жалғастырды.
"Көбіміз ақыл-ой деңгейінде не істеу керектігін білеміз, бірақ ешқандай ерекше нәрсе болмайды, өйткені эмоционалдық өміріміз астаң-кестең. Біз өткен шақта тұрып қалғанбыз. Біз кешіру керек адамдарды кешірмедік. Бізді ренжіткен барлық зиянды эмоцияларды ішімізге басып тастадық. Зигмунд Фрейд: 'Сыртқа шықпаған эмоциялар ешқашан өлмейді. Олар тірідей көміледі және кейінірек жағымсыз кейіпте сыртқа шығады', – деп жазған. Сосын біз неге жақсы ойлау әрекеттеріміз нәтиже бермейді деп таңғаламыз! Менің айтып отырғаным көптеген өзін-өзі жетілдіру кітаптарының неліктен ұзақ мерзімді өзгеріске әкелмейтінін түсіндіреді. Біз ақпаратты тек ой деңгейінде аламыз. Содан кейін жаралы жүрегіміздің қалдықтарымен асқақ армандарымызға өзіміз кедергі жасаймыз. Сондықтан ештеңе өзгермейді. Егер сіз экспоненциалды өсім мен теңдессіз өнімділікті сезінгіңіз келсе, сізге шебер Mindset қана емес, сонымен қатар жеңімпаз Heartset-ті қалпына келтіру, нығайту және күшейту қажет. Өткендегі ауырсынулардан қалған барлық қараңғы және улы эмоциялар тазартылуы керек. Мәңгілікке. Сонда ғана өмірдің сынақтарынан қатайып кеткен жүрегіңіз қайтадан ашылады. "
"Таңғажайып түсініктер," – деп мойындады кәсіпкер. "Бірақ мен мұны таңғы 5-тен 6-ға дейінгі Жеңіс сағатында нақты қалай істеймін? "
«Жақын арада сендер «5 таң әдісін» іс жүзінде қалай қолдануды үйренесіңдер», — деп жауап берді миллиардер. «Сендер, достарым, жақында 20/20/20 формуласын (таңғы уақытты тиімді бөлуге арналған арнайы жүйе) қабылдауға жетерліктей ашық әрі мықты болып келесіңдер. Біз бірге болған уақыттан бері айтып келе жатқанымдай, бұл формуланы біліп, қолдана бастаған соң өмірлерің ешқашан бұрынғыдай болмайды. 20/20/20 формуласы — бұл нағыз төңкеріс. Әзірге, Heartset-і (адамның эмоционалдық саулығы мен сезімдер әлемі) нашар болса, ой-өрісі (Mindset) қаншалықты мықты болғанымен, жақсы адамдардың ұлылыққа ұмтылысы неліктен сәтсіздікке ұшырайтынын түсініп алыңдар.
Оған қоса, — деп жалғады миллиардер, — Heartset-пен жұмыс істеу тек өмірлік қиындықтардан, көңіл қалу мен ауыртпалықтардан жиналып қалған жағымсыз эмоциялардан арылу ғана емес. Бұл сонымен қатар сау сезімдерді күшейту дегенді білдіреді. Сондықтан таңғы дайындықтың бір бөлігі алғыс айту тәжірибесіне арналуы керек. Бұл сендердің таңданыс сезімдеріңді оятып, бойларыңдағы қуат қорын толтырады».
«Маған бұл өте ұнайды», — деді суретші. «Сенің айтқандарың өте терең, бауырым. Шынымды айтсам, бұл нағыз революция», — деп атап өтті ол.
«Иә, солай. Сондықтан Spellbinder (Дуалаушы — миллиардердің тәлімгері) маған әр таң сайын «Жеңіс сағатында» Heartset-іммен терең жұмыс істеуді үйретті. Бірақ мынаны есте сақтаңдар: тіпті күннің алғашқы сәулесі көрінгенге дейін Mindset пен Heartset-ті дамыту — бұл ішкі империяларды құру үшін қажетті жұмыстың тек 50%-ы ғана. Ал ішкі империялар өз кезегінде сендердің ең биік армандарың орындалатын сыртқы империяларды тудырады. Mindset пен Heartset-тен кейін, әр таң сайын өз Healthset-іңді (адамның физикалық денсаулығы мен өміршеңдігі) нығайтуың керек».
«Мен үшін жаңа сөз екен», — деді кәсіпкер әйел. «Healthset. Маған ұнады».
«Бұл сенің физикалық өлшеміңе қатысты», — деп түсіндірді миллиардер, жол талғамайтын көлік Маврикийдегі көптеген шай плантацияларының бірінен өтіп бара жатқанда. «Сенің аңызға айналуыңның басты элементтерінің бірі — ұзақ өмір сүру. Өз салаңда көшбасшы болып, беделіңнің үздіксіз артқанын қаласаң, мынадай кеңес берейін: өлме. Егер өліп қалсаң, өз индустрияңның титанына немесе тарихта қалатын тұлғаға айнала алмайсың».
Миллиардер өз сөзіне өзі риза болып, орманда ойнап жүрген тиіндер отбасы сияқты қуанышпен қатты қол шапалақтай бастағанда, кәсіпкер де, суретші де күліп жіберді.
«Бірақ мен байсалды айтып тұрмын. Егер сен шыңдалған физикалық қалыпқа жетуге бел буып, қартаюға қарсы тұрсаң, керемет нәрселер орын алады. Тағы бірнеше онжылдық бойы өте сау болып өмір сүргеніңді елестетіп көрші. Бұл — өз шеберлігіңді шыңдауға, бұдан да ықпалды көшбасшыға айналуға, нағыз өнер туындыларын жасауға, байлығыңды еселеуге және бүкіл адамзат игілігіне айналатын жарқын мұра қалдыруға берілген қосымша уақыт. Мықты өндірушілер мен ұлы көшбасшылар өздерінің өмірлік қуатын (виталити) пайдаланбай және оны қорғамай, шеберлік шыңына шығу мүмкін емес екенін түсінеді. Жаттығу жасалған әрбір күн әлдеқайда сапалы өтеді. Мен мұны қайталап айтамын, өйткені бұл ғажайып өмір үшін өте маңызды: жаттығу жасалған әрбір күн әлдеқайда жақсы өтеді. Ал мінсіз дене бітіміне қол жеткізуден асқан рахат жоқ. Healthset — бұл физикалық күйіңді ретке келтіру, сонда сенің миың танымның ең жоғары деңгейінде жұмыс істейді, энергияң тасып, стресс жоғалады, ал қуанышың арта түседі. Шынында да сау әрі ширақ болу менің бизнесіме де керемет әсер етті, білесіңдер ме? »
Миллиардер сәл кідірді. Ол Үндістандағы «Намасте» (санскрит тілінен аударғанда «Мен сенің бойыңдағы құдайлық бастауға тағзым етемін» дегенді білдіреді) салты бойынша екі алақанын біріктірді.
«Енді Soulset (Рухани күй — адамның ішкі рухымен, шынайы болмысымен байланысы) туралы айтайық, ханым мен мырза. Мен әрқайсымыздың ішкі орталығымызда кіршіксіз рух пен таза жан дүниесі бар екенін түсіндім. Әлемнің көп бөлігі жанның сыбыры мен қажеттіліктеріне құлақ асуға қызықпайды. Адамзат ретінде біз өзіміздің ең дана, ғажайып және мәңгілік бөлігімізге мән бермей кеттік. Қоғамның ықпалымен бағдарламаланған көпшілік тек танымалдықты арттыратын дүниелерге, селфи арқылы әлеуметтік мақұлдау алуға және жалған бедел беретін нәтижелерге ұмтылады. Алайда, күн сайын өз рухыңды қоректендіру — бұл нағыз көшбасшылық ақсүйектіктің белгісі».
«Айтыңызшы, Райли мырза, Soulset дегенде нақты нені меңзеп тұрсыз? » — деп сұрады кәсіпкер әйел. Ол Spellbinder ілімін үйренуде жақсы нәтижелер көрсетіп жүрді. Ол суретшімен алғаш кездескен кезінен қарағанда әлдеқайда сабырлы, мықты әрі еркін көрінді.
«Иә, маған да бұл жағы түсініксіздеу, бауырым», — деп қостады суретші. Жүргізуші көлікті магнаттың үйіне апаратын иіріле келген жолмен айдап келе жатқанда, ол да орындығына жайғасты.
Көбелектер ұшып жүр. Аспанда қос кемпірқосақ әлі де жарқырап тұрды. Миллиардер оған қарап алып, сөзін жалғастырды.
«Пропорцияларында қандай да бір оғаштық болмаса, ерекше сұлулық болмайды», — деді миллиардер бағбандарына қол бұлғап және бақаға тілін шығарып. «Мұны ағылшын ақыны Кристофер Марлоу айтқан. Және ол шындықты айтты. Қалай болғанда да, төртінші ішкі империяны түсіндіру үшін бәрін жинақтап айтайын: Mindset — бұл психология, Heartset — эмоционалдық күй, Healthset — физиология, ал Soulset — бұл сенің руханиятың. Бар болғаны осы. Мұнда ешқандай құпиялық, діни астар немесе біртүрлі мистика жоқ».
«Тереңірек айтыңызшы, өтінемін», — деді кәсіпкер. «Сіздің бұл айтқандарыңыз менің дүниетанымымды өзгертіп жатыр».
«Есте сақтаңдар, бұл менің емес, Spellbinder-дің еңбегі. Қалай болғанда да, менің кеңесім — шынайы рухани адам (spiritualist) болыңдар. Бұл термин сендерді шошытып, білім алудан бас тартпауларың үшін айтайын: бұл тек таңертеңгі тыныштықта өз бойыңдағы батылдыққа, сенімге және мейірімділікке оралу үшін уақыт бөлу дегенді білдіреді. Менің айтпағым — күн шыққанға дейін біраз уақыт өз бойыңдағы ең асыл қасиеттеріңмен үйлесім тауып, ең бағалы таланттарыңды ұштау. Тек сонда ғана сен өз бойыңдағы ұлылық пен нұрдың мекенін түсіне бастайсың. Soulset — бұл сенің шын мәнінде кім екеніңді есте сақтау. Тарихтағы барлық данышпандар мен әулиелер әрқайсымыздың ішіміздегі «батырмен» байланысты нығайту үшін таң атпай тұрған. Сенімсіздік, тапшылық сезімі, өзімшілдік пен бақытсыздық — бәрі қорқыныштың балалары. Бұл қасиеттер сендерге кейін үйретілген. Олар сендердің табиғи қалпың емес. Біз туылғаннан кейін рухани күшімізден алшақтап, осы зақымдалған әлем бізден көргісі келетін қалыпқа түсе бастаймыз. Біз жасау, көмектесу және шытырман оқиғаларға ұмтылудың орнына, жинауға, қорғауға және салыстыруға бейім боламыз. Оянған адамдар таң алдындағы тыныш сағаттарда, оқшаулану мен үнсіздік мекенінде Soulset-ін дамытумен айналысады. Бұл — өз бойыңдағы кемшіліксіз ең жақсы нұсқаң туралы ойлану, алдағы күнді қалай өткізгің келетінін медитация арқылы пайымдау, өмірдің өткінші екенін түсіну және өзіңнен кейін әлемді жақсырақ етіп қалдыру үшін қандай сый жасай алатыныңды терең толғану. Міне, Soulset деңгейін осылай көтеруге болады.
Иә, — деп жалғастырды миллиардер, оның ашық жүректілігі мен жұмсақ дауысы бұрынғыдан да әсерлі естілді. — Сендердің негіздеріңде батыл, сүйіспеншілікке толы және аса қуатты батыр жатыр. Көп адамға бұл идея ақылға сыйымсыз көрінуі мүмкін екенін білемін. Бірақ мен шындықты айтып тұрмын. Жеңіс сағатында Soulset-ке уақыт бөлу арқылы сендер өздеріңнің осы ұлы бөліктеріңмен байланысты жақсартасыңдар. Осылайша сендер өз «кіші мендіктеріңнің» нәпсісін қанағаттандырудың орнына, қоғамға қызмет ететін боласыңдар».
«Күн сайын Mindset, Heartset, Healthset және Soulset-ті жақсырақ сезіну арқылы біз күнделікті дұрыс таңдау жасап, жақсы нәтижелерге қол жеткіземіз, солай ма? » — деді кәсіпкер, бұрынғы сабақтардың бірінде үйренген «Жетістіктің 3 қадамдық формуласын» еске түсіріп.
«Дәл солай», — деп қол шапалақтады миллиардер. «Дөп бастың», — деп қосып қойды ол, басын изеп.
«Және өтінемін, нағыз өмірдегі ең маңызды нәрселерге адал болыңдар», — деп өтінді миллиардер. «Адам рухын тұншықтыратын және бізді ішкі асыл қасиеттерімізден ажырататын үстірт дүниелерге алданбаңдар».
Ол алдыңғы қалтасынан жұқа әмиян шығарып, ішіндегі бүктелген ескірген қағаздан Толстойдың сөздерін оқып берді. Егер сендер де сол көлікте болсаңдар, оның қарлыққан, бірақ айбынды дауысынан мынаны еститін едіңдер:
«Ауылдағы тыныш, оқшау өмір, жақсылық жасау оңай және оған үйренбеген адамдарға пайдалы болу мүмкіндігі; содан кейін пайдасы тиеді деп үміттенетін жұмыс; содан кейін демалыс, табиғат, кітаптар, музыка, жақын адамға деген сүйіспеншілік — міне, менің бақыт туралы түсінігім осындай».
Үш серіктес магнаттың үйінің алдында тұрды. Лимон ағашында үкі отыр еді. Ол миллиардерді көргенде қатты уілдеді. Миллиардер оған жай ғана қолын бұлғап жауап берді.
«Сені көру қандай жақсы, досым», — деді миллиардер. «Үйге келуің неге сонша ұзаққа созылды? »
Тарихты жасаушының №4 фокусы: Күндерді жинақтау
«Әрбір құнды күнің — бұл сенің бүкіл өміріңнің кішірейтілген үлгісі екенін ұмытпа», — деді миллиардер. «Әр күніңді қалай өткізсең, өмірің де солай қалыптасады. Біз бәріміз болашақтың соңынан жүгіреміз де, бір күннің аса маңызды құндылығын елемейміз. Дегенмен, бүгінгі іс-әрекетіміз — біздің болашағымызды жасап жатқан нәрсе. Бұл анау жердегі желкенді қайық сияқты», — деп түсіндірді Райли мырза алыстағы қайықты көрсетіп.
«Ұзақ саяхат кезінде бағытты сәл ғана өзгертсең, ол білінбеуі мүмкін, бірақ уақыт өте келе бұл сенің Бразилияға немесе Жапонияға жетуіңді анықтайды. Керемет табысты әрі мағыналы өмірге кепілдік беру үшін тек Күнге Ие Болсаң (Own the Day) жеткілікті. Әрбір жиырма төрт сағат ішінде 1 пайыздық жақсартулар жасап отырсаң, бұл күндер аптаға, апталар айға, ал айлар жылдарға ұласады. Spellbinder мұндай күнделікті жеке және кәсіби оңтайландыруды micro-wins (күнделікті жасалатын шағын, бірақ маңызды жақсартулар) деп атады. Таңғы режиміңнен бастап, ойлау жүйеңе, іскерлік дағдыларыңа немесе жеке қарым-қатынасыңа дейін кез келген нәрсені күніне тек 1%-ға жақсарту бір айдың ішінде кем дегенде 30% жетістік береді. Осы бағдарламаны ұстансаң, бір жылдың ішінде сенің нәтижең кем дегенде 365%-ға артады. Менің айтпағым — керемет күндер жасауға барынша назар аударыңдар, сонда олар ғажайып өмір болып жинақталады».
«Күнделікті жасалатын кішігірім, болмашы сияқты көрінетін жақсартулар уақыт өте келе таңғажайып нәтиже береді», — деп қостады кәсіпкер әйел, осы сиқырлы оқиға кезінде үйренген «мидағы татуировкалардың» бірін еске түсіріп.
«Иә», — деп қуана жауап берді миллиардер. Ол керіліп алып, аяғының ұшына қолын тигізіп тұрып: «Өмір керемет, мен осы екі мейірімді жанның ұлы тұлғаға айналуына көмектесуім керек — әлі кеш болмай тұрғанда», — деп сыбырлады.
«Міне, басты қорытынды», — деп жалғастырды миллиардер. «Таңдаулы өндірушілер мен нағыз батырлар мынаны түсінеді: күнделікті істейтін ісің анда-санда істейтін ісіңнен әлдеқайда маңызды. Тұрақтылық — шеберліктің басты кілті. Ал тарихта қалғың келсе, жүйелілік — басты қажеттілік».
Сол сәтте кәсіпкердің телефонының экраны жанып, оның назарын аударды. Онда қан тамып тұрғандай әріптермен жазылған мына сөздер оны қатты шошытты:
Қанішер келе жатыр
«Жаным, не болды? » — деп сұрады суретші, олардың арасындағы жақындықтың арта түскенін байқатып.
«Иә, не болды? » — деп таңғалды миллиардер, кәсіпкер әйелдің жүзі боп-боз болып кеткенін көріп.
«Бұл... ммм... Бұл... яғни... бұл... » — ол кекештеніп қалды.
Ол жүргізуші көлікті тоқтатқан гүлзардың жанында тізерлеп отырып қалды. Бірақ тез арада қайта тұрды.
«Бұл кезекті өлім қаупі. Олар маған біреудің мені өлтіруге келе жатқанын айтып жатыр. Тағы да инвесторлар. Мени компаниядан кетуге мәжбүрлеп жатыр. Білесіңдер ме, достар? » — деді кәсіпкер, кенеттен батыл қалыпқа еніп. «Мен кетпеймін. Бұл компанияны мен құрдым. Мен өз ісімді жақсы көремін. Мен өз командам үшін бәріне дайынмын. Біздің өнімдеріміз таңғажайып. Кәсіпорынды дамыту маған үлкен қанағат сыйлады. Мен олармен күресуге дайынмын. Ал, келсін! Мен дайынмын! »
«Бәрі бақылауда», — деп сыбырлады миллиардер, жағажайда бұл жағдай туралы алғаш естігенде айтқан сөзін қайталап. «Тек осы ілімге және «5 таң клубының» жаңа мүшесі болу мүмкіндігіне назар аудар. Маврикийде менімен бірге уақытты жақсы өткізе бер. Сенің және мына татуировкасы бар досыңның арасындағы махаббат хикаясы жалғаса берсін», — деп жымиды миллиардер. «Өз бойыңдағы көшбасшылық қуатты нығайта түс. Мен сенің жетістіктеріңе өте қуаныштымын. Сен қазірдің өзінде батылырақ, жеңілірек және сабырлырақ көрінесің. Жарайсың».
«Таңғы 5-те тұру күн өткен сайын оңайлап келеді», — деді кәсіпкер әйел сабырлы дауыспен. «Сіз бөлісіп жатқан білім өте құнды. Мен көп өсіп жатырмын. Бұл әдетті қалай бекіту керектігін және «Жеңіс сағатында» нақты не істеу керектігін үйрететін 20/20/20 формуласын білуге асықпын. Мен күн шыққанға дейін йогамен айналысып, теңіз жағасында серуендеп жүрмін, бірақ нақтырақ жоспар болса жақсы болар еді. Сізде ондай жоспар бар екенін білемін. Бірақ әзірге осы философияның өзі маған өте көп көмектесті».
«Нақты әдістеме жақын арада болады. Қазір мен тек сендерге айтқан бұл тұжырымдаманың «Күндерді жинақтау негізі» деп аталатынын білгендеріңді қалаймын. Жеңіс шынымен де таңнан басталады. Таңға ие болсаң, күніңнің сапасы артады, бұл өз кезегінде өміріңнің деңгейін көтереді. Таңертең өзіңді реттеп алсаң, тіпті ең қиын күндердің өзінде сен қуаттырақ, өнімдірек, сенімдірек, бақыттырақ әрі сабырлырақ боласың. Ал, енді екеуің барып, күндеріңді керемет өткізіңдер. Маған ақын Джон Китстің мына сөздері өте ұнайды: «Мен біздің көбелек болып, жаздың үш күнін ғана өмір сүргенімізді қалар едім — сенімен өткен осы үш күн әдеттегі елу жылдан да артық қуанышқа толы болар еді». Керемет, иә? »
«Мүлдем келісемін», — деді суретші шашын түзетіп, қарнын сипап, қара етігінің бауын байлап жатып.
«Ертең сағат нешеде кездесеміз, достар? » — деп сұрады миллиардер.
«Таңғы 5-те», — деп кәсіпкер мен суретші бір дауыспен жауап берді.
11-тарау. Өмір толқындарында бағдарлау
«Бұл әлемдегі ең жақсы және ең әдемі нәрселерді көру немесе есту мүмкін емес, оларды жүрекпен сезіну керек». — Хелен Келлер
Кәсіпкер әйел бала кезінде қайық айдауды үйренген болатын. Ол бетіне шашыраған тұзды суды және шексіз теңізде жүрудің еркіндік сезімін жақсы көретін. Ол неге қайықпен жүруді қойып кеткеніне таңғалды. Сол сәтте ол өзіне үйлесімділік сыйлайтын көптеген істерден неге бас тартқанын ойлады. Үнді мұхитында кішкентай қайықпен жүзіп бара жатып, ол өзінің шын мәнінде еркін әрі өмірге құштар екенін сезінді.
«Біздің мәдениетіміз жетістікті ақшамен, қол жеткізген табыстармен және ықпалмен өлшейді. Бірақ, — деп ойлады кәсіпкер, — Spellbinder мен Райли мырза бұл жеңістердің маңызды екенін айтса да, олар маған өмірімді басқа өлшемдермен де бағалауға кеңес берді. Менің табиғи қуатыммен байланысым, шынайылығым, физикалық саулығым және қуанышымның деңгейі. Бұл жетістікке қараудың әлдеқайда жақсы жолы сияқты. Әлемде табысты болып, сонымен бірге іштей тыныштықта болу».
Spellbinder конференциясында өткізген уақыты және осы аралдағы адамдармен өткен күндері оның өнімді, берекелі және мағыналы өмір туралы түсінігін өзгерте түсті.
Кәсіпкер әйел өзінің робот сияқты емес, адам ретінде өзгере бастағанын байқады. Ол енді телефонын үнемі тексеріп отырмайтын болды. Ол өзін бұрын-соңды мұндай шығармашыл әрі өмірдің ғажайыптарына ашық сезінген емес. Жер бетіндегі әрбір күннің бақыт екенін ол енді ғана түсінгендей болды. Және ол бұрын-соңды мұндай алғыс сезімінде болмаған еді. Иә, ол басынан өткергеннің бәрі үшін риза еді. Ол өміріндегі қиындықтар оны мықты, көреген әрі дана еткенін түсінді. Қызықты әрі мазмұнды өмір көптеген «тыртықтармен» белгіленетінін ол енді ұғына бастады.
Ол инвесторлармен болған қиындықты өз батылдығын арттыру үшін пайдалануға уәде берді. Серіктестерінің компанияны тартып алу әрекеті оның ішкі батырлығын қорғауға деген бекімін күшейте түсті. Ол қорқыныш пен шектеулердің астында әрқайсымыздың ішімізде нағыз ерлік жатқанын түсінді. Оның сенімсіз серіктестерінің іс-әрекеті оны тек батылырақ, жақсырақ және парасаттырақ ете түседі. Кейде жаман мысал бізге кім болғымыз келмейтінін жақсы мысалдан да артық үйретеді. Шынайы болмысын жоғалтқан қатыгез адамдар көп осы әлемде, ол өмірінің қалған бөлігін кемелдікке, төзімділікке және мейірімділікке үлгі болуға арнауға серт берді.
Кәсіпкер мен суретші өздерінің кішкентай ағаш қайығымен мөлдір суда жүзіп келе жатты. Миллиардер таңғы сабағын өткізген жағажайдан алыстаған сайын, кәсіпкер Райли мырза пикник жасауды ұсынған жерді көрді.
Ол сондай-ақ қасында отырған ер адамға деген сүйіспеншілігінің артып келе жатқанын сезді. Олар мүлдем басқа әлемдерден болса да, олардың арасындағы тартылыс күшті еді. Бұл екі галактиканың соқтығысуы сияқты болды. Анасы кезінде оған: «Егер өміріңде екі-үш рет ғашық болу бақыты бұйырса, осы хикаялардың әрқайсысын бағала», — деп айтқан еді.
Оның серігінің шығармашылық қуаты оны қызықтырды. Оның өз ережелерімен өмір сүруге деген ұмтылысы ұнады. Оның әзілқойлығы мен мейірімділігі оны баурап алды.
«Бұл жақсы идея болды», — деді суретші, кәсіпкер әйел желкенді реттеп, қайықты балықшылардың қалтқыларының жанынан ептілікпен өткізіп жатқанда. «Осы жерге келу — бәрінен алыстап. Маған білім алудан азғантай үзіліс керек болды. Райли мырзадан көп нәрсе үйреніп жатырмын. Ол нағыз қазына. Бірақ менің басым толып кетті. Мен біраз уақыт ештеңе ойлағым келмейді. Тек көңіл көтеріп, өмірден ләззат алғым келеді. Осында сенімен бірге болу — мен үшін ерекше».
«Рахмет», — деп жауап берді кәсіпкер, оның шаштары желмен ойнап, жарқыраған жанары алдындағы су айдынына қадалып.
«Конференцияда кездескеннен бері оның мұндай бақытты болғанын көрмеппін», — деп ойлады суретші. Ол кәсіпкер әйелді иығынан құшақтады. Жарқын боялған кеме мұхит қойнауына тереңдеген сайын, ол еш қарсылық танытпай, өзін еркін сезінді.
Біраз уақыттан кейін олар бет алған кішкентай арал анық көріне бастады.
— Миллиардердің командасы бізге тамаша пикник дайындап беріпті, — деп атап өтті кәсіпкер әйел. — Мына таяз жерге зәкір тастап, жағажайдың ақ құмды бөлігінде түскі ас ішсек қалай қарайсың?
Аралда аспанда қалықтаған, кейбірінің жіңішке сары тұмсықтарында тірі балықтары бар семіз шағалалардан басқа тірі жан көрінбейді. Тек алып тасбақа ылғалды жағалауда өзін осы жердің қожайынындай сезініп, баяу қозғалып жүр.
— Керемет, — деп жауап берді суретші. — Мен келісемін, — деді ол өзіне сенімді түрде жейдесін шешіп, суға қарқылдап секіріп түсіп.
Екеуі рақаттана ішкен дәмді ас ащы грильденген асшаяндар мен жас манго салатынан, сондай-ақ сол күні таңертең Италиядан ұшақпен әкелінген пекорино (қой сүтінен жасалған итальяндық ірімшік) ірімшігінің үлкен бөлігінен тұрды. Десертке қарбыз, ананас және киви қоспасы ұсынылды.
Кәсіпкер әйел тамақтан дәм татып, осы тыныш әрі оқшауланған мекенде демалып отырып, әлемдегі ең ірі компаниялардың бірін құруға деген құштарлығымен бөлісті. Ол шынайы империя құрып, содан кейін, бәлкім, Ибицаның (Испаниядағы танымал демалыс аралы) ауылдық бөлігінде сән-салтанатпен демалысқа шығу ниеті туралы айтты. Сондай-ақ ол ата-анасының ажырасуынан бастап, сүйікті әкесінің қайғылы қазасынан алған ауыр жарақатына дейінгі мұңлы балалық шағы туралы сырын ақтарды. Ол сәтсіз қарым-қатынастары туралы егжей-тегжейлі айтып, соның салдарынан бүкіл уақытын жұмысқа арнағанын және бизнесін дамытумен айналыспаған кездерде сезінетін жалғыздығын баяндады.
— Олар «сәтсіз қарым-қатынастар» емес еді, — деп ойланды суретші, қарбызды тәбетпен жеп отырып. — Олар сені осындай тұлға етіп қалыптастырды, солай емес пе? Ал маған сенің қазіргі болмысың қатты ұнайды. Шынымды айтсам, — деді суретші ашық түрде, — мен сені жақсы көремін.
Ол еңкейіп, кәсіпкер әйелді сүйді.
— Бұны айту үшін неге сонша ұзақ күттің? — деп сұрады ол.
— Білмеймін. Өзіме деген сенімділігім ұзақ уақыт бойы төмен болды, — деп мойындады суретші. — Бірақ семинарда Тылсымшыны тыңдау, сенімен танысу, біздің арамыздағы ғажайып байланысты сезіну және осы ессіз, бірақ керемет шытырман оқиғаға тап болу... Білмеймін. Бұл маған өзіме қайта сенуге көмектесуде. Бұл өмірге қайта сенуіме ықпал етіп жатқан сияқты. Біреуге жүрегіңді қайта ашу — ғажайып сезім. Бүгін кешке сурет салуым керек. Ерекше бір дүние дүниеге келеді. Мен оны сезіп тұрмын.
— Иә, міндетті түрде сал, — деп жігерлендірді кәсіпкер әйел. — Мен де соны сеземін. Сен өте табысты және аты аңызға айналған суретші боласың.
Ұзақ үзілістен кейін ол: «Айтпақшы, мен де сені жақсы көремін», — деп қосты.
«5 таң» клубының екі жаңа мүшесі бөліскен осы романтикалық сәтті кенеттен шыққан қатты хип-хоп музыкасы бұзды. Суда өте жылдам қозғалып, ирек-ирек жасап, содан кейін түзу жолмен зымырап келе жатқан бейне көрінді. Бұл шулы әрі шақырылмаған қонақтың кім екені тез арада белгілі болды: бұл Стоун Райли еді. Ол жетілдірілген су мотоциклін айдап, иегіне баумен байланған цилиндр қалпақ киіп алған. Иә, нақ өзі — цилиндр қалпақ. Егер мұқият қарасаңыз, оның үстінде қарақшылар туындағыдай бас сүйегі мен айқасқан сүйектер бейнесін көрер едіңіз.
Көп ұзамай ол да екі ғашықтың қасына таза жағажайға шықты. Содан соң ол да асшаяндар мен манго салатын жеп, жеміс-жидек десертінің үлкен бөліктерін аузына тоғытты. Артынша кәсіпкер әйел мен суретшінің қолынан ұстап тұрды.
Бұл адам нағыз біртүрлі жан еді. Әрі ең шынайы қаһарман болатын. Кәсіпкер әйел мен суретші миллиардердің іс-әрекетіне қарап, бір-біріне көз тастады. Олар бастарын шайқап, қол шапалақтап, еркін күлді.
— Достар! — деп айқайлады миллиардер гүрілдеген музыкадан асыра, оның су мотоциклі таяз суда тербеліп тұрды. — Сендерді сағынып кеттім. Пикниктеріңді бұзғаныма ренжімейсіңдер деп үміттенемін, — деді ол аузында тамағы бар күйде. Жауап күтпестен, ол әннің дауысын көтеріп, сөзіне қосылып шырқай бастады.
— Керемет әуен, солай емес пе? — деп сұрады ол электр станциясындай қуатпен.
— Әрине, — деп жауап берді суретші инстинктивті түрде. — Яғни, «сөзсіз» демекшімін, — деп түзетті ол.
Үш серік сол ұмытылмас түстен кейінгі уақытты шомылумен, ән айтумен, билеумен және әңгімелесумен өткізді. Сол күні кешке миллиардер жағажайда керемет кешкі ас ұйымдастырды. Жағажай тики алауларымен (бамбуктан жасалған сәндік алаулар), ашық түсті шамдармен және мыңдаған майшамдармен жарықтандырылған еді.
Ең сапалы зығыр матамен жабылған ұзын ағаш үстелде талғаммен дайындалған тағамдар қойылды. Тылсымшы да салтанатты асқа келіп, миллиардермен әңгіме дүкен құрды, ал кейінірек Райли мырзаның басқа да достары келіп, бонго барабанын ойнап, дәмді астан дәм татып, шарап ішті. Тіпті аса кәсіби және меймандос қызметкерлер де мерекеге қосылуға шақырылды. Мұның бәрі қиялдағыдай әрі ерекше болды.
Бір сәтке кәсіпкер әйел кештің құндылығы туралы ойланып, әкесі тоңазытқыштың есігіне іліп қойған дәйексөзді есіне алды. Бұл өзін-өзі дамыту авторы Дейл Карнегидің сөзі еді:
«Мен білетін адам табиғатындағы ең қайғылы жайттардың бірі — бәріміздің өмір сүруді кейінге қалдыруға бейімдігіміз. Біз бүгін тереземіздің астында гүлдеп тұрған раушандардан ләззат алудың орнына, көкжиектегі қандай да бір сиқырлы раушан бағы туралы армандаймыз».
Кәсіпкер әйел іштей жымиды. Ол енді өмір сүруді ешқашан кейінге қалдырмайтынын түсінді. Ол тек жақсы адамды сүйіп қана қоймай, өмірдің өзіне деген зор құштарлықты сезіне бастады.
Келесі күні таңғы сағат 5-те тікұшақтың дауысы таңның осы уақытына ғана тән тыныштықты бұзды. Кәсіпкер әйел мен суретші миллиардерге уәде бергендей жағажайда күтіп тұрды. Олар бір-бірінің қолын қатты ұстап, миллиардер уәде еткен келесі сабақты күтті. Бірақ миллиардердің өзі еш жерден көрінбеді.
Аспан түстес таза жейде, қызанақ түсті <span data-term="true">Бермуд шортысын</span> (тізеге дейінгі кең шорты) және қызыл былғары сандал киген көмекші әйел өнеркәсіп титанының үйінен жүгіріп шықты.
— Bonjour, — деді ол сыпайы түрде. — Райли мырза сіздерді тікұшақ алаңына дейін шығарып салуымды өтінді. Оның екеуіңізге де үлкен сыйлығы бар. Бірақ тезірек жүрулеріңіз керек. Өтінемін. Бізде уақыт тығыз.
Үшеуі жағажай бойымен жүгіріп, жайқалған ағаштардың арасындағы соқпақпен жоғары көтерілді. Олар ағаш тақтайшаларында танымал көшбасшылардың сөздері жазылған шөп бағының қасынан және «Рұқсатсыз кіргендер компостқа айналады» деген жазуы бар белгіден өтіп, ақырында кең, мұқият өңделген шабындыққа жетті. Оның ортасында таңғы жарықпен қанаттары айналып тұрған жарқыраған тікұшақ тұрды.
Әуе кемесінің ішінде бір ұшқыш отырды. Оның көзінде авиатор көзілдірігі, басында қара жайпақ жиекті бейсболка және үстінде толықтай қара форма болды. Жолаушылар ішке кіргенде, ұшқыш үндеместен басқару тетіктерін реттеп, үстіңгі жағында қызыл түспен «Ортаңқолдықтың қасіретінен құтылу үшін ерте оянып, жарқыра» деп жазылған ескі қыстырғыш тақтайшадағы тізімге бірдеңелерді жазып жатты. Осы жолдың астында смайлик емодзиі көрініп тұрды.
— Қайырлы таң! — деді кәсіпкер әйел ұшқышқа ынтамен. — Райли мырза қайда?
Ұшқыш жауап бермеді. Ол тетікті бұрап, түймені басты. Ақ қағазға тағы бір белгі қойды.
— Сәттілік және ақ жол, — деді көмекші әйел қауіпсіздік белдіктерін реттеп, VIP қонақтардың басына микрофоны бар құлаққаптарды кигізіп жатып.
— Біз қайда бара жатырмыз? — деп сұрады суретші, қайтадан ашулы күйге еніп.
Жауап болмады. Есік тарс етіп жабылды. Содан кейін сарт етіп құлыпталды.
Қозғалтқыш дауысы күшейіп, винттің айналуы тездей түсті. «Вуш, вуш, вуш» деген дыбыс естілді. Сабырлы күйде, мүлдем достық танытпаған ұшқыш басқару тетігін итерді. Тікұшақ шөпті алқаптың үстіне көтеріле бастады. Кенет әуе кемесі солға қарай қатты қисайды. Содан кейін жерге қарай еркін құлаумен шүйілді де, қайтадан жоғары қарай жұлқына көтерілді.
— Нағыз апат! — деп айқайлады суретші. — Бұл ұшқыш біліксіз. Мен оны жек көремін.
— Тек деміңді ішке тарт. Бәрі жақсы болады, — деп сабырға шақырды кәсіпкер әйел. Ол өзін еркін, қауіпсіз және жағдайды толық бақылауда ұстап тұрғандай сезінді. Оның таңғы жаттығулары өз жемісін беріп жатты. Ол суретшіні өзіне жақындатты. — Мен осындамын. Біз қауіпсіздіктеміз. Бәрі жақсы аяқталады.
Көп ұзамай тікұшақ аспанға биік көтеріліп, бірқалыпты, тиімді әрі әсем қозғала бастады. Үнсіз ұшқыш ішінде екі жолаушы бар екенін ұмытқандай, тетіктермен айналысып отырды.
— Мен бұл сағатты бұрын көргенмін, — деп байқап қалды суретші, ұшқыштың жіңішке білегіндегі үлкен сағатқа қарап.
— Стоунның Тылсымшының презентациясында таққан сағатымен бірдей. Бұл — ессіздік, — деді ол дірілдеген дауыспен. Суретші аптап ыстықтағы ақ аюдай терлеп кетті.
— «Таңыңа ие бол. Өміріңді биіктет», — деген әуен тікұшақтың алдыңғы жағынан естілді.
— Сәлем, мысықтар! Bonzour. Бүгін таңертең «5 таң» клубының мүшесі болғандарың ұнап жатыр ма? — деп сұрады ол қарлыққан дауыспен. — Ой-хой, алдағы тосынсыйды жақсы көріп кетесіңдер. Аты аңызға айналған көшбасшылардың, шығармашылық данышпандардың және әлемнің ұлы тұлғаларының таңғы режимі туралы келесі сабақ үшін басқа елге барамыз.
Ұшқыш басын бірден бұрып, көзілдірігін жұлып алды. Содан кейін қатты кекіріп жіберді.
Бұл миллиардер еді.
— Эй, достар! Мен сендердей тамаша адамдарды қорқытқым келген жоқ. Менің тікұшақ ұшқышының куәлігім бар екенін білесіңдер ғой, — деді Райли мырза шынайы, тіпті кешірім сұрағандай кейіппен.
— Әрине, — деді суретші, әлі де соңғы тиынын ұстаған құмар ойыншыдай кәсіпкер әйелге жабысып.
— Оны осыдан бірнеше жыл бұрын алғанмын, — деп жалғастырды миллиардер. — Тікұшақтар — өте керемет. Бірақ қазіргі кездегі бизнес жобаларымның көптігінен бұрынғыдай жиі ұша алмай жүрмін. Сәтсіз ұшу үшін кешіріңдер. Маған көбірек тәжірибе керек сияқты.
— Сонымен, біз қайда бара жатырмыз? — деп сұрады кәсіпкер әйел, жұмсақ былғары орындыққа жайғасып.
— Агра, — деп бір сөзбен жауап берді миллиардер.
— Бұл не деген сөз? — деп сұрады суретші. — Агра деген не?
— Мен сендерді әуежайға қайта апара жатырмын, — деді миллиардер. — Біздің өмірде бір-ақ рет болатын шытырман оқиғамыз тоқтамауы керек.
— Біз Маврикийден кетіп бара жатырмыз ба? — деп сұрады кәсіпкер әйел көңілі қалып. Ол осыны айтқанда, білезіктері сылдырлап, бір-біріне соғылды.
— Ал бізге әлі айтатын нәрселеріңіз ше? — деп сұрады суретші. — Біз әлі өмірімізді өзгертетін «20/20/20» формуласын үйренген жоқпыз. Сіз бұл «5 таң» әдісінің негізі екенін айттыңыз ғой. Мен соны үйренуді күтіп жүрмін, — деп дауласты суретші. — Және маған Маврикий қатты ұнайды. Мен кетуге дайын емес едім.
— Мен де, — деп келісті кәсіпкер әйел. — Сіз бізге таңғы сағат 5-те тұрғаннан кейін не істеу керектігі туралы егжей-тегжейлі тактикаларды айтуға уәде бергенсіз. Ал Тылсымшының конференциясында бизнесімді кеңейту үшін тиімділік хактарын және өз байлығымды құрудың негізгі әдістерін айтамын деп уәде бердіңіз. Және менің жігітім екеуіміздің бір-ақ рет пикнигіміз болды, оны да сіз қатты музыкаңызбен және су мотоцикліңізбен бұздыңыз!
Бір сәт ешкім сөйлемеді. Содан кейін тікұшақтағылардың бәрі сықылықтап күле бастады.
— Сабыр сақтаңдар, достар! — деп айқайлады миллиардер. — Менің үйім — сендердің үйлерің. Маврикийге қалаған уақыттарыңда қайта келе аласыңдар. Мен сол жүргізушілер мен сол джетті жіберемін, менің және менің керемет командамның махаббатын сезінулеріңе кепілдік беремін. Еш алаңдамаңдар. Көмектесуге әрқашан қуаныштымын.
Ол тағы бір тетікті реттеп, сөзін жалғастырды:
— Дәл қазір бізді ұшу-қону жолағында ұшақ күтіп тұр. Сендер тамаша шәкірт болдыңдар. Нағыз бірінші дәрежелі. Тылсымшының ілімін ынтамен қабылдадыңдар. Күнмен бірге оянып, әр таң сайын уақытында болдыңдар. Мен сендердің барлық жетістіктеріңді көріп жүрмін. Сондықтан бүгін сендерге үлкен сыйлық жасағым келді.
— Сыйлық па? — деп сұрады суретші. — Маған жақында үйге, шеберханама қайту керек болады. Осының бәрінен кейін өнерімді қайта құрылымдап, өмірімді ретке келтіруім керек.
— Маған да жақында компанияма бару керек, — деді кәсіпкер әйел. Оның маңдайындағы уайым сызықтары сәл көрінгенімен, «5 таң» клубына қосылғанға дейінгіге қарағанда әлдеқайда азайған еді.
— Әзірге емес, достар. Әзірге емес — өтінемін, — деп өтінді миллиардер. — Біз Аграға барамыз.
— Оның қайда екенін білмеймін, — деп мойындады кәсіпкер әйел.
— Агра Үндістанда орналасқан, — деп түсіндірді миллиардер. — Мен сендерді әлемнің жеті кереметінің бірін көруге апара жатырмын. «5 таң» әдістемесінің келесі бөлігін үйренуге дайындалыңдар. Осы уақытқа дейін үйренгендеріңнің бәрі алдағы сабақтарға дайындық еді. Дайындалыңдар, достар. Енді біз тиімділікті еселеуге, максималды өнімділікке, аңызға айналған көшбасшылыққа және әлемді жақсартатын ұлы өмір сүруге көмектесетін тереңдетілген ақпараттарға көшеміз. Әлем құрушылар мен тарих жасаушылардың таңғы режимі туралы ең тиімді ақпараттарды алуға дайын болыңдар. Ең қызығы алда.
Миллиардер тікұшақты қозғалтқыштары жұмыс істеп тұрған мінсіз жеке ұшақтың қасына шеберлікпен қондырды. Алдыңғы ұшақтан айырмашылығы, бұл кеме толықтай қара түсті еді. Бірақ оларды Маврикийге әкелген ұшақ сияқты, мұның да құйрығында мандарин түстес қызғылт сары бояумен «5AC» деп жазылған болатын.
— Керемет Үндістанға жол тартайық! — деп айқайлады миллиардер қуатты дауыспен.
— Кеттік, олай болса! — деп жауап берді кәсіпкер әйел мен суретші.
Олардың эксцентрик магнат Стоун Райлимен бірге өткізген ерекше шытырман оқиғасының ең құнды кезеңдерінің бірі басталуға жақын еді.
12-тарау
«5 таң» клубы әдетті қалыптастыру хаттамасын ашады
«Мен жаттығудың әр минутынан жек көретінмін. Бірақ мен өзіме: «Тоқтама. Қазір қинал, бірақ өміріңнің қалған бөлігін чемпион ретінде өткіз», — дедім». — Мұхаммед Али
Келесі күнгі сабақ планетадағы ең өнімді көшбасшылар мен орындаушылардың өздерін супержұлдыз ететін әдеттерді қалай қалыптастыратыны туралы болуы керек еді. Сондай-ақ олардың қалай қызықты, шытырман оқиғалы және мақсатты өмір сүретіні туралы. Райли мырзаның өтінішіне жауап ретінде, кәсіпкер әйел де, суретші де саяхаттарын ұзартуға келісті. Олар бұл тренингтің терең құндылығын түсінді. Және ең ақылды қадам — оны толықтай қабылдау екенін білді.
— Сәлем, мысықтар! — деп айқайлады миллиардер, Үндістанның күні жалаңаш әрі қуатты көкжиектен ұялшақтана көтеріліп келе жатқанда серіктеріне қарай жүгіріп келіп.
Дәл таңғы сағат 5 болды.
Магнат қара Неру жағалы жейде (түрегеп тұратын жағасы бар үнді стиліндегі жейде), карго шорты және қара сандал киіп алған. Ол жарқырай күліп тұрды. Оның жүзі әлі де Маврикийдің күніне күйген еді. Бүгін ол сәлде тағып алған.
— Бүгін таңертең мен сендерге Тылсымшының бизнестегі және өмірдегі ұлылықты белсендіруге көмектесетін жоғары нәтижелі режимдерді қалыптастыру туралы түсініктерін баяндаймын. Алдыңғы сабақта айтқанымдай, үздіктерді үздік ететін нәрсе — олардың генетикасы емес, әдеттері. Олардың қабілеттерінің деңгейі емес, табандылығының күші. Бүгінгі сабақ бізді әлсірететін мінез-құлықтан бас тартып, бізге қызмет ететін әдеттерді қалай бағдарламалау керектігі туралы ғылыми зерттеулерге негізделеді.
— «Grit» деген не? — деп сұрады кәсіпкер әйел, миллиардердің әрбір сөзін мұқият тыңдап. Бүгін ол шашын төбеге түйіп, қарапайым аяқ киім киген еді.
— Бұл терминді бизнес, білім беру, әскери және спорт салаларындағы үздік орындаушыларды зерттеген әлеуметтік психолог Анджела Дакворт танымал етті. Ол ең табысты жетістікке жетушілерді ерекшелендіретін нәрсе олардың туа біткен таланты емес, міндеттеме деңгейі, тәртібі, төзімділігі мен табандылығы екенін анықтады. «Grit» — осы қасиеттерді сипаттайтын оның термині (қайсарлық — мақсатқа жету жолындағы табандылық).
— Керемет, бауырым, — деді суретші. — Бұл маған өзіме деген күмән пайда болғанда немесе жетістіктің жоқтығынан көңілім қалғанда сурет салуды тастамауға шабыт береді. Немесе көшірме емес, жаңа әрі түпнұсқа өнер туындысын жасағаным үшін басқалардың күлетінінен қорыққанда күш береді.
— Жақсы, — деп жауап берді миллиардер. — Альберт Эйнштейн былай деп жазған: «Ұлы рухтар әрқашан ортаңқол ақыл-ой иелерінің қатал қарсылығына тап болып отырған. Ортаңқол ақыл-ой иесі қалыптасқан соқыр нанымдарға бағынудан бас тартып, өз пікірін батыл әрі адал білдіретін адамды түсінуге қабілетсіз».
— Тамаша сөз, — деді суретші шабыттанып, өз өнеріне деген мақтанышы мен сенімі артып.
— Қалай болғанда да, негізгі тақырыпқа оралайық. Бірнеше аптадан кейін ұмытылып кететін емес, өмір бойы сақталатын әлемдік деңгейдегі әдеттерді қалыптастырудың ең тиімді жолдарын талқылайық. Әрине, бүгінгі тәлімгерлік сабақ сендер үшін өте маңызды, өйткені қазір күн сайын сағат 5-те тұрып жүрсеңдер де, біз бұл тәртіптің өмірлік режимге айналғанын қалаймыз. Әлемдік деңгейдегі әдеттерді қалыптастырудың маңызды бөлігі — кәсіби мамандардың қалай керемет өзін-өзі бақылау қабілетін дамытатынын және ерік-жігердің зор күшін қалай босататынын үйрену. Сондықтан біз содан бастауымыз керек.
Үш серік Тәж-Махалдың алдында тұрды. Олар жалғыз еді. Олар бұл құрылысқа қарап тұрып, оның сөзбен айтып жеткізілгісіз кереметтігіне, сәулет және инженерлік шеберліктің шынайы куәсі екеніне көз жеткізді.
— Мен Үндістанды қатты жақсы көремін, — деді миллиардер. — Жер бетіндегі ең ұлы халықтардың бірі. Ал бұл жер әлемнің жеті кереметінің бірі деп бекер айтылмаған. Таңғажайып сұлу, солай емес пе?
— Шындық, — деп келісті кәсіпкер әйел, өте ыстық кофесін ұрттап.
Миллиардер сол қолында үлкен су бөтелкесін ұстап тұрды. Оның үстінде, әдеттегідей, жазу бар еді. Ол шәкірттеріне бұл сөздерді асқан шабытпен оқып берді:
Қаһарман жайлылық кезінде ұлы болмайды. Біздің әлемнің атақты да асыл жандары қиындықтардың, кедергілер мен күмәндардың дауылына қарсы тұру арқылы күшті, батыл әрі ізгі болды. Өз әлсіздігіңмен бетпе-бет келген сәтте ғана сен ең үлкен күш-қуатыңды шыңдауға мүмкіндік аласың. Шынайы күш жеңіл өмірден емес, жоғары болмысың дұрыс деп санаған бағыттағы қарқынды еңбек, адал тәртіп және талапшыл іс-әрекет арқылы келеді. Тоқтағың келгенде жалғастыру. Берілгің келгенде алға жылжу. Бәрінен бас тартқың келген сәтте табандылық таныту — бұл адамзатты өз жеңілмейтін рухымен жақсы болашаққа жетелеген ұлы жауынгерлер мен құрметті тұлғалардың қатарына қосылу деген сөз.
— Уау, — деді суретші. — Бұны қандай да бір ұлы ақын жазған ба?
— Жоқ, — деді миллиардер. — Бұл сөздердің бәрі менікі.
Содан кейін Райли мырза қолын ауаға көтерді — әрі қарай не болғанын өзіңіз де білесіз.
Таңғы тұманның арасынан мінсіз киінген, тартымды көмекші әйел көрінді. «Сіздің Үндістанға оралғаныңызға бәріміз қуаныштымыз, мырза. Біз сізді сағындық», — деді ол. «Міне, сіз сұраған нәрсе».
Миллиардер сәл иіліп, көмекшісіне жылы жымиды.
Титанға керемет өрнектелген пашмина (Кашмир ешкісінің түбітінен жасалған жұмсақ жүн мата) шәлісі табысталды, ол оны жарыққа жайып көрсетті. Бұл матаның атауы Кашмир тілінде «жұмсақ алтын» дегенді білдіреді. Және оны көрген кез келген адам бұған келісер еді.
Матаға өте мұқият кестеленген өрнектер салынған, ал екі шәкірт оған жақынырақ қарағанда, шәлінің үстінде «Ерік-жігер жауынгерінің 5-3-1 қағидасы» деп жазылған кестені көрді. Осы тақырыптың астында «5-3-1» дегеннің не екенін түсіндіретін бірқатар тұжырымдар жазылған. Бұл өте ерекше көрінді.
Қолмен тігілген кестеде былай деп жазылған:
Керемет әдеттердің артындағы 5 ғылыми шындық
№1 ақиқат: Әлемдік деңгейдегі ерік-жігер — бұл туа біткен қасиет емес, қажымас жаттығулар арқылы қалыптасатын дағды. Таңсәріде ояну — өзін-өзі бақылауды шыңдайтын тамаша жаттығу.
№2 ақиқат: Жеке тәртіп — бұл бұлшықет. Оны неғұрлым көп жаттықтырсаң, соғұрлым күшейе түседі. Сондықтан өзін-өзі реттеудің "самурайлары" табиғи күш-қуатын арттыру үшін әдейі қиын жағдайлар жасайды.
№3 ақиқат: Басқа бұлшықеттер сияқты, ерік-жігер де шаршағанда әлсірейді. Сондықтан шеберлікті шыңдау және шешім қабылдау шаршауын (көптеген таңдаулардан кейін адамның сапалы шешім қабылдау қабілетінің төмендеуі) басқару үшін демалыс пен қалпына келу өте қажет.
№4 ақиқат: Кез келген керемет дағдыны сәтті енгізу — автоматтандырудың төрт бөліктен тұратын нақты үлгісіне негізделеді. Тұрақты нәтижеге қол жеткізу үшін оны бұлжытпай орындаңыз.
№5 ақиқат: Өмірдің бір саласында өзін-өзі бақылауды арттыру барлық салалардағы тәртіпті күшейтеді. Міне, сондықтан "Таңғы сағат 5 клубына" қосылу — сіздің барлық істеріңізді жаңа деңгейге көтеретін түбегейлі өзгеріс әкелетін дағды.
Ержүрек дағды қалыптастырушылардың 3 құндылығы
№1 құндылық: Жеңіс жүйелілік пен табандылықты талап етеді.
№2 құндылық: Басталған істі соңына дейін жеткізу — өзіңе деген құрметтің деңгейін анықтайды.
№3 құндылық: Оңашада қалай жаттықсаң, жұрт алдында дәл солай өнер көрсетесің.
Спартандық өзін-өзі тәрбиелеудің 1 жалпы теориясы
Ең қиын, бірақ маңызды істі өзіңді жайсыз сезінген сәтте жүйелі түрде орындау — жауынгерлер осылай шыңдалады.
Миллиардер көзін жұмып, мына сөздерді қайталады: «Мен жеңіл өмір тілемеймін, өйткені онда менің қабілеттерім өспейді. Маған қиындықтарға толы өмір беріңіз — ол бойымдағы ең асыл қасиеттерді оятады. Өйткені бұл болаттай ерік-жігер мен жеңілмес мінез қалыптастырады».
«Бұл шәлі — сендерге сыйым», — деп жалғастырды өнеркәсіп иесі. «Ерік-жігер жауынгерінің 5-3-1 кодексін құрайтын осы бес ғылыми ақиқатты, үш құндылықты және бір жалпы теорияны мұқият зерттеңіздер. Олар сендерге ұзаққа созылатын дағдыларды қалыптастыруда таптырмас көмекші болады».
Бірнеше сәттен соң алыстағы бос тұрақтан авторикша зулап келді. Одан қара сұр жекет, үтіктелген шалбар және жалтыраған қоңыр туфли киген, күлімсіреген жас жігіт шықты.
«Намасте, Арджун», — деді миллиардер қолдарын қусырып.
«Сәлем, Босс», — деп жауап берді көмекшісі жылы шыраймен. Оның сөздері еркін болғанымен, сөйлеу мәнері жұмыс берушісіне деген шексіз құрметті білдіріп тұрды.
«Сендер Тәж-Махалдың тарихын білесіңдер ме? » — деп сұрады миллиардер, ал көмекшісі мырза Райлиге кез келген көмегін көрсетуге дайын кейіпте шетте тұрды.
«Айтып беріңізші», — деп өтінді кәсіпкер әйел. Оның қолында блокнот пен қара қалам бар еді. Миллиардердің технологияны дұрыс пайдаланбау шығармашылықты жойып, өнімділікті төмендететіні туралы айтқандары оған қатты әсер еткен еді. Бүгін ол білегіне «Ұйықтап жатқанда армандар орындалмайды» деген сөздер қашалған білезік тағып алыпты.
«Әрине, бұл керемет оқиға», — деді миллиардер Калифорния серферлерінің слэнгіне көшіп.
«Сендер сияқты екі ғашық сияқты, осы ғажайыпты жасаған Ұлы Моғол императоры Шах Жаһан да қатты ғашық болған. 1631 жылы жұбайы Мумтаз қайтыс болғаннан кейін, оған деген сүйіспеншілігі мен құрметінің белгісі ретінде ол әлем бұрын-соңды көрмеген ескерткіш салуға бел буды. Ол соншалықты керемет, шабыттандыратын және құрылымы жағынан ерекше болуы керек еді, оны көрген кез келген адам осы адамның махаббатының тереңдігін сезінуі тиіс болатын».
«Оған қарағанда жүрегім елжіреп кетеді», — деп күбірледі суретші, алдында жарқырап тұрған мәрмәр қасбетке көз алмай қарап. Таңғы күн сәулесі көзіне түскенде ол көзін сығырайтты. Ол бұрынғыдан да сергек, сабырлы және сенімді көрінді.
«Мен де солай сезінемін», — деп келісті миллиардер дауысынан сәл мұң байқалып. «Тәж-Махалды көру — бұл жай ғана зияткерлік саяхат емес. Бұл — рухтың қайта түлеуі. Ол тіпті ең сезімсіз адамның өзін оятып, адам баласының не нәрсеге қабілетті екенін көрсетеді. Махараджа өзінің өршіл мақсатын қойған соң, жұмысшылар сол асқақ арманды нақты шындыққа айналдыру процесін бастады. Өйткені, сендер білетіндей, іс-әрекетсіз амбиция — бұл бос қиял ғана. Аңызға айналатын кез келген нәрсе үлкен еңбекті, шеберлікті және табандылықты талап ететінін енді түсіндіңдер. Шеберлік — бұл кенеттен болатын оқиға емес. Бұл — дайын туынды әлемді таңғалдыратын деңгейге жеткенше жылдар бойы қажырлы еңбекті, жаттығуды, құрбандықты және қиындықты талап ететін үздіксіз процесс».
«Бұл — тағы бір GCA — Орасан зор бәсекелестік артықшылық», — деп жалғастырды Райли мырза. «Өз мақсатыңа тек армандаған алғашқы апталарда ғана емес, шығармашылықты іске асырудың шөл даласындай қиын айлары мен жылдарында да адал болу. Шеттетілуге, шаршауға, көре алмайтын құрдастардың сынына, жақындарыңның күмәніне, басқа қызықты мүмкіндіктерге алаңдамай, өзіңе деген күмәннің суық қыстарында жол таба білу. Міне, осы қасиет ортанқол адамдарды иконалардан ажыратады. Кез келген адам бір сәтте керемет бола алады. Ал иконалардың мақсаты — кемеңгерлік деңгейдегі өнімділікті өмір бойы сақтап тұру. Бұл қазіргі үстірт заманда сирек кездесетін төзімділік пен сабырды қажет етеді. Өкінішке орай, қазіргі қоғамның көпшілігі мұны дамыта алмаған. Менің не айтқым келгенін түсіндіңдер ме? »
Миллиардер қызуқанды, қуатты және жігерлі көрінді. Ол қолын ауаға көтеріп, екі саусағымен жеңіс белгісін көрсетті. Ол мұны өзінің шабытын қорғау және жүрегінде тұтанған отты сөндірмеу үшін істегендей болды.
«Көптеген онжылдықтар бұрын Альберт Э. Н. Грей сақтандыру саласындағы сатушыларға арнап сөз сөйледі. Ол оны "Табыстың ортақ бөлімі" деп атады және онда автор отыз жылдық зерттеуінің нәтижесінде бизнес, отбасы, денсаулық, қаржы және рухани өмірдегі табыстың ең үлкен кілтін көрсетті».
«Ол не болды екен? » — деп сұрады кәсіпкер әйел суып қалған кофесінен ұрттап.
«Менің есімде қалған сол баяндама негізінде жасалған кітапшада былай делінген: "Мен табыстың құпиясы қажырлы еңбекте деген сеніммен өстім, бірақ табысқа жете алмай, көп еңбектенген көптеген адамдарды көрдім. Сондықтан қажырлы еңбек нағыз құпия емес екеніне көзім жетті"».
«Сонда құпиясы неде? » — деп суретші шыдамсыздана сұрады.
«Достым, айтайын деп жатырмын», — деді магнат әзілдеп. «Сонымен, Альберт Грей: "Табыстың бұл ортақ бөлімі соншалықты үлкен, соншалықты қуатты... " деді».
«Және ол? » — деп кәсіпкер де шыдамай бөліп жіберді.
«Грей былай деп түсіндірді: "Табыстың ортақ бөлімі — табысқа жеткен әрбір ер мен әйелдің құпиясы — олар сәтсіздікке ұшырағандар істегісі келмейтін нәрселерді істеу дағдысын қалыптастырғанында"».
«Қарапайым әрі терең», — деді суретші шашының бір бұрымын сипап. Ол да суып қалған кофесінен ұрттады.
«Үздік нәтиже көрсетушілер ортанқол адамдардың істегісі келмейтін жоғары құнды істерді — тіпті өздері де істегісі келмей тұрса да — істеуді әдетке айналдырады», — деп жалғастырды миллиардер. «Қажетті мінез-құлықты қайталап жаттығу арқылы олардың өзін-өзі меңгеруі мен жеке тәртібі өседі. Осылайша жаңа режим автоматтандырылады».
Суретші басын изеп, сақалын сипады. Ол өз өнері туралы ойланды.
«Мен өзімнің сенімсіздігімнен шынымен де мүмкіндіктерімді шектеп келдім», — деп ойлады ол тағы да. «Басқалардың менің жұмысым туралы не айтатынына тым қатты алаңдайтыным сонша, мен жеткілікті деңгейде туынды жасамаймын. Райли мырзанікі дұрыс. Мен шыдамдылық танытып, қиын, бірақ құнды істер әкелетін өзін-өзі бақылауды дамытпадым. Мен тек қалаған уақытымда, қалағанымды істеймін. Кейде ынтам болады, ал кейде күні бойы ұйықтаймын. Кейде жалқаумын, кейде көп жұмыс істеймін. Мен ағыспен қалқыған тығын сияқтымын, нақты бағытым жоқ. Нақты құрылым жоқ. Нақты тәртіп жоқ. Видео ойындарды көп ойнаймын, кейде сағаттап. Ақша керек болғанда тез сатылатын суреттерді асығыс саламын, оның орнына асықпай, бар шеберлігімді салып, менің кәсіби деңгейімді көрсететін және бүкіл саланы таңғалдыратын бірегей туынды жасауға зейін қоймаймын».
«Сонымен», — деді миллиардер Тәж-Махалдың салыну тарихына қайта оралып. «Жиырма екі күн немесе жиырма екі ай емес — жиырма екі жыл бойы жиырма мыңнан астам жұмысшы Үндістанның күйіп тұрған күнінің астында еңбек етті. Үлкен қашықтықтардан мыңнан астам пілмен тасымалданған мәрмәр блоктардан шеберлер армиясы сендер көріп тұрған осы құрылысты тұрғызды. Олар жол бойында сәулеттік кедергілерге, табиғи апаттарға және күтпеген қайғылы оқиғаларға тап болды. Дегенмен, олар императордың тамаша арманын орындау үшін бәріне дайын болып, батыл әрі қайтпас қайсарлық танытты».
«Шынымен де таңқаларлық», — деді суретші ескерткішке қарап. Қастарынан көбелек ұшып өтті. Жүзіне бірнеше жаңбыр тамшысы тамды. Сенсеңіз де, сенбесеңіз де, миллиардердің басынан тағы да көгершіндер ұшып өтті.
«Осы сізді жиі қоршап жүретін көгершіндер, кемпірқосақтар мен көбелектердің сыры неде? » — деп сұрады кәсіпкер әйел үстіндегі футболкасын түзеп. Онда Оскар Уайльдтың мынадай сөзі жазылған еді: «Өзің бол. Басқа рөлдердің бәрі бос емес».
«Сиқыр бәрімізде бар. Бірақ көбіміз оны қалай қолдануды білмейміз», — деп миллиардер қысқа әрі жұмбақ жауап берді.
«Сонымен, Тәж-Махалға оралсақ, екі онжылдықтан кейін бұл кесене дайын болды», — деді ол бәсең дауыспен. «Және адамзат поэтикалық батылдықтың ең ұлы туындыларының бірін алды».
«Мен өте қатты шабыттандым», — деді кәсіпкер әйел. «Бізді Аграға әкелгеніңізге көп рақмет. Мен шексіз ризамын».
«Император әйелін шынымен жақсы көрген болуы керек», — деді суретші анық нәрсені терең түсінгендей. Содан кейін ол кәсіпкер әйелге мұқият қарады. Оның жарқырауы қарапайым жұлдыздардың немесе сән үлгілерінің сұлулығынан әлдеқайда жоғары еді. Бұл күннің шығуы мен ай сәулесінің сиқырындай тыныш әрі терең сұлулық болатын. Ол бұл әйелдің тартымдылығы тек әдемі жүзінде емес деп ойлады. Бұл — қиындықтардан туған тартымдылық, ауырсынудан шыққан қуат, терең зияткерлік пен шынайы күш, даналық пен махаббат иесі болуға деген табандылықтан қалыптасқан сұлулық еді.
«Тәж-Махал — қандай қиындықтар туындаса да, жаңа дағдыға деген адалдықты сақтаудың тікелей метафорасы. Өз мұраттарыңа тек жайлы уақытта емес, әсіресе бәрі қиындағанда адал болу. Міне, сондықтан бүгін таңертеңгі коучинг өте маңызды. Сендер қазір үйренетін нәрселерің осы уақытқа дейін мен бөліскен философияларды іске асыруға көмектеседі. Сиқыршы мен сияқты бизнес құрушылармен, шеберлермен және өзгеріс жасаушылармен жұмыс істей отырып, мен қазір ашатын модельді көптеген жылдар бойы мұқият жасап шығарды. Бүгінгі сабақ таңғы рәсімді неге қабылдау керектігі туралы емес, бұл режимді қалай тұрақты түрде орындауға болатыны туралы», — деп түсіндірді өнеркәсіп иесі, сиқырлы шамды ысқылаған баладай құлақ жарғағын сипап.
«Керемет», — деді суретші. «Маған осы керек. Бұл саяхат аяқталғаннан кейін де таңғы 5-те тұруды тоқтатпаудың практикалық жолдары».
«Жақсы», — деді миллиардер. «Онда кеттік! »
Екі ірі денелі күзетші миллиардерді, кәсіпкерді және суретшіні әдетте мемлекет басшылары мен корольдік отбасы мүшелеріне арналған жеке кіреберіс арқылы кешенге алып кірді. Қараңғы әрі тыныш ескерткіштің ішінде миллиардер өз әңгімесін бастады.
«Бұл — әлем тарихындағы өте қызықты, түсініксіз әрі қуанышты кезең. Әр таң сайын өзін құрбан ретінде сезінетіндер үшін болашақ өте қиын, қауіпті және қорқынышты болады. Олар келе жатқан экологиялық, экономикалық және әлеуметтік сілкіністерге мүлдем қорғансыз болады. Ал өз дарындарын қорғау үшін таңғы режимді әдетке айналдырған, ержүрек ұстамдылықты қалыптастырған және өзін-өзі тәрбиелеу арқылы мықты мінез дамытқан азшылық үшін алдағы уақыт өте бай, үйлесімді және жемісті болады. Таңғы рәсімді орнату арқылы өздерін алдағы турбуленттіліктен қорғағандар барлық хаосты үлкен мүмкіндікке айналдыра алады. Түсініксіз жағдайларды анықтыққа, кемеңгерлікке және сабырлылыққа айналдырып, жеңіске жетеді».
Миллиардер сәлдесін түзеп, шәкірттеріне белгісіз себеппен сыбырлай бастады.
«Мен сендерге айтатын бірінші ой — сендердің миларың дамуға бейімделген. Иә, жеке өмірі мен кәсібінде тығырыққа тірелгендер және "қолымнан келмейді" деген оймен өмір сүретіндер "Таңғы сағат 5 клубына" мүше болу сияқты жақсы дағдыларды қалыптастыру мүмкін емес деп дауласады. Олар өздерінің шығармашылығын, өнімділігін және табысын арттыру неге мүмкін емес екенін дәлелдеу үшін соңына дейін күреседі. Олар сендерді өздерінің сәтсіздіктеріне сендіруге тырысады. Олар өзгеріс жасау күшін басқаларға беріп қойғаны сонша, өздерінің дәрменсіздігіне шындық ретінде сене бастаған. Өз күшіңді ұзақ уақыт елемей жүрсең, соңында оның бар екеніне де сенбей қаласың. Бірақ шындық мүлдем басқаша. Мұндай жақсы ниетті, талантты адамдар өз бойындағы күш-қуаттың бұзылуына жол бергендіктен, пассивті күйге түскен. Иә, адамдардың көбі өз армандарын белсенді түрде жүзеге асырудың орнына пассивті күйде қалады. Сосын өздерінің жайлылық аймағынан шығудан қорыққандықтан, неге өз өмірлерінің көшбасшысы бола алмайтыны туралы ақталулар ойлап табады».
Миллиардер демін алу үшін тоқтады. Тәж-Махалдың ішіне күннің алтын сәулесі түсті. Содан кейін ол жалғастырды.
«Қазіргі ғылым біздің миымыз өмір бойы өсуін тоқтатпайтынын растайды. Бұл керемет құбылыс нейропластикалық (мидың жаңа тәжірибе жинақтау барысында өзгеру және бейімделу қабілеті) деп аталады. Бұл адам миының да ерік-жігер сияқты бұлшықетке ұқсайтынын көрсетеді. Ол белгілі бір мағынада "пластикалық". Оған күш салсаң — ол кеңейеді. Оны жаттықтырсаң — ол созылады және сенің ең асыл қабілеттеріңді көрсету үшін қуатты бола түседі. Сондықтан ерте тұру сияқты жаңа дағдыларды қалыпты жағдайға айналдыру үшін миыңды белсенді түрде жаттықтыруың керек. Бірге белсенді болатын нейрондар бір-бірімен байланысады, түсіндіңдер ме? Өмір салтыңа қосқың келетін режимді қайталаған сайын, ол оңайырақ және таныс бола бастайды. Бұл — өте маңызды сәт. Оны түсініп қана қоймай, іс жүзіне асыру керек».
«Мен миымызды өсіруге қабілетті екенімізді білмеппін», — деді кәсіпкер әйел толқып. «Сонда сіздің айтқыңыз келгені, жаңа дағдыны неғұрлым көп жаттықтырсақ, миымыз соғұрлым бізге көмектесіп, ол дағдыны болмысымыздың бір бөлігіне айналдырады, солай ма? »
«Дәл солай», — деп жауап берді миллиардер. Ол шәкірттерінің білім алып, жақсарып жатқанын көруден ләззат алды. Шынайы көшбасшылар өзгелердің талантын ашқанда әрқашан қуанышқа бөленеді.
«Күшті идея», — деп жалғастырды ол саусағын әлем кереметінің қабырғасына қойып. «Сенде өзің қалаған ми емес, өзің еңбекпен тапқан ми бар. Немесе былай айтсақ, сенде өзің армандаған ми емес, оны қалай қолданғаныңа қарай лайықты болған ми бар. Күндеріңді гаджеттерге алаңдаумен, теледидарға байланумен және мағынасыз істермен өткізсең, миың әлсіреп, босап кетеді. Басқа бұлшықеттер сияқты ол да атрофияға ұшырайды. Бұл танымдық қабілеттің әлсіреуіне, оқудың баяулауына және өңдеу қуатының төмендеуіне әкеледі. Бәсекелестерің сені басып озады, ал мақсаттарың қол жетпестей болады. Керісінше, миыңды ақылмен қолданып, оның шекарасын кеңейтіп, титан сияқты жұмыс істесең, ол кеңейіп, байланыстары артады, бұл сенің өнімділігің мен ықпалыңды арттырады. Лондон такси жүргізушілерінің миын зерттегенде, кеңістіктік бағдарлауға жауапты бөлігі — гиппокамп қарапайым адамдармен салыстырғанда әлдеқайда үлкен екені анықталды. Неге екенін білесіңдер ме? »
«Лондон көшелерінің күрделілігінен болар», — деп жауап берді суретші сенімді түрде.
«Дөп бастың», — деп қол соқты миллиардер. «Спорт залында гантель көтеріп бицепсті қалай дамытсаң, Лондон таксистері де күн сайын гиппокамптарын жаттықтырған. Мен айтқандай, ми бұлшықетке ұқсайтындықтан, оның сол бөлігі күшейіп, өскен. Адам баласының қаншалықты құдыретті екенін көрдіңдер ме? Бұл бәрімізде бар нейропластикалықтың тамаша мысалы. Егер қаласақ, миды күшейтуге, мүсіндеуге және оңтайландыруға болады. Үйге барғанда осы құбылысты және нейрогенез (мидың жаңа жүйке жасушаларын — нейрондарды өздігінен тудыру қабілеті) процесін зерттеңдер. Қазіргі нейроғылым әрбір адамның, қайда тұрса да, жасы нешеде болса да, шеберлікке қол жеткізе алатынын дәлелдеп отыр, бұл өте қызықты», — деді бай қуатты адам.
«Қалай болғанда да», — деп қосты ол. «Әзірге мидың икемді және бұлшықет тәрізді екенін біліңдер. Ұлы адамдардың ұлы болуының себебі — олар күнделікті жайсыздық тұрақты табыстың бағасы екенін түсінеді. Өзімізді қамшылау арқылы біз темірдей тәртіпті қалыптастыратын миды дамытамыз. Жоғары өнімді адамдардың өмірі жеңіл болған деген — жай ғана аңыз! »
Миллиардер қалтасынан мөрленген конверт шығарып, оны кәсіпкер әйелге берді.
«Мұны ашып, бізге бар ынтаңмен және құмарлығыңмен оқып берші», — деп сыпайы өтінді.
Блокноттың ішіндегі таза қағазға әйел философ Фридрих Ницшенің мына сөздерін жазыпты:
«Дарындылық, туа біткен талант туралы айтпаңдар! Барлық салада өте аз дарынды болса да, ұлылыққа жеткен адамдарды атауға болады. Олар ұлылыққа жетті, біз айтқандай "кемеңгер" болды. Олардың бойында шебер жұмысшының байсалдылығы болды: олар үлкен туынды жасамас бұрын, алдымен оның бөлшектерін дұрыс жасауды үйренді; олар бұған уақыт бөлді, өйткені олар жарқыраған бүтіннен гөрі, кішкентай, екінші дәрежелі нәрселерді сапалы жасаудан көбірек ләззат алды».
«Бетті аударшы, өтінемін», — деді миллиардер, оның көздері Тәж-Махалға түскен сәулемен бірге жарқырап кетті.
Кәсіпкер әйел индиго түсті сиямен ұшталған қаламмен мұқият жазылған екінші дәйексөзді оқыды. Бұл жолдар ағылшын ақыны Уильям Эрнест Хенлиге тиесілі еді. Мына сөздер жан дүниеңіздің ең таза әрі терең түкпіріне сіңіп жатқанын елестетіп көріңізші:
Қақпаның қаншалықты тар болғаны маңызды емес, Тағдыр жазасының қаншалықты ауыр болғаны да, Мен — өз тағдырымның қожасымын, Мен — өз жанымның капитанымын.
— Өркениеттің кемеңгерлері, данышпандары мен батырларының бәрі ауыр өмір сүрді, — деп сөзін жалғады миллиардер. — Олар қатал жаттықты. Қазіргі супержұлдыз спортшылар айтатындай, олар «ауырсынуға төзе отырып ойнады». Олар өз әлеуетін аяусыз шыңдады. Өздерінің ұлы мүмкіндіктерін толық іске асыруға келгенде олар өршіл, тынымсыз және қаһарлы болды.
<span data-term="true">Passion</span> (құштарлық) сөзінің латын тіліндегі түбірі «азап шегу» дегенді білдіреді.
Бұл әйелдер мен ерлер өздерінің мұраттары, идеалдары мен армандары үшін азап шекті. Олар өз шеберліктерін арттыру үшін қиындыққа төзді және қабілеттерін шыңдау жолында құрбандықтарға барды. Өз ісін ілгерілетіп, азғырулардан бас тарту барысында олар орасан зор рухани азапты бастан кешірді. Және айта кетейін, бұл атақты тұлғалар әлемнің жағдайы үшін де қайғырды. Өз қабілетіңізді толық пайдаланбай, кішігірім деңгейде қалу — бұл әлемді кедейлендіру деген сөз. Өйткені сіздің ұлылығыңызсыз планета жұтаң тартады.
Кенет миллиардер тізерлеп құлады. Ол еденге созылып жатып, көзін жұмды да, қолын жүрегінің тұсына айқастырып қойды. Сосын магнат қатты қорылдай бастады.
— Енді не істеп жатырсың, бауырым? — деп сұрады суретші, әрі таңырқап, әрі күліп.
— Ерікті қолайсыздық (<span data-term="true">Voluntary discomfort</span> — өзіңді әдейі жайсыз жағдайға салу), — деп жауап берді ол жылдам.
Тағы да қорыл естілді. — Мен қонжығымды қалаймын! — деп айғайлады ол. — Және пижамамды. Сосын Стоун Райли бармағын сора бастады.
— Ол нағыз актер, — деп күлді кәсіпкер әйел. Бұл ерекше өнеркәсіпшінің кезекті қылығы оны шынымен де қызықтырған еді. Миллиардердің жымиып жатқанын көруге болатын, ол өзінің комедиялық шеберлігіне және сабақ берудің ерекше тәсіліне дән риза сияқты.
Еденде жатқан күйі ол былай деді: — Ерік-жігерді қалыптастырудың ең жақсы жолы — өзіңді ерікті түрде қолайсыз жағдайларға қою. Тылсымшы мұны «Шыңдалу сценарийлері» деп атайды. Мен жас кезімде, қаламай тұрсам да істеуім керек істі өзіме бұйыру қабілетім әлсіз болғанда, мен нәпсінің жетегіне тез еріп кететінмін. Менің өзіндік тәртіп «бұлшықеттерім» өте бос еді, өйткені мен оларды жаттықтырмадым.
Тылсымшы маған таңғы сағат 5-те тұру режимін бүкіл мансабым бойына сақталатындай етіп орнықтыру үшін әлдеқайда күшті болу керектігін түсінді. Сондықтан ол мені әдейі қиын жағдайларға салып қоятын. Және бұл сиқыр сияқты әсер етті.
— Қандай жағдайлар? — деп сұрады суретші. — Аптасына бір рет мен еденде ұйықтайтынмын. — Шынымен бе? — деп таңғалды кәсіпкер әйел. — Әрине, — деп растады миллиардер. — Және мен күн сайын таңертең суық душқа түсе бастадым. Аптасына екі рет ораза ұстадым, әлемнің көптеген табысты адамдары өздерінің бастапқы қуатын арттыру үшін солай істеген. Ораза кезінде тамақ ішпейтін уақытта қаншама уақыт үнемделетіні таңғалдырады. Ойлау қабілетімнің қаншалықты анық болатыны және бойымдағы энергияның көптігі де керемет. Әрі Цюрихтегі үйімде болғанда, төзімділігімді шыңдау үшін қыста қардың үстінде тек футболка мен шортымен жүгіріп, ауыр жаттығулар жасайтынмын.
Миллиардер орнынан тұрды.
— Бұл мен Тәж-Махалға келгелі бері айтып келе жатқан нәрсе: сіздерде әлемдік деңгейдегі өзіндік бақылау қабілеті бар. Ғылым мұны растайды. Негізгі кілт — миды жаңа нейрондық жолдарды (мидағы ақпарат тасымалдаушы байланыстар) дамытуға мәжбүрлеу және ерік-жігер бұлшықеттерін созып, жаттықтыру арқылы бұл табиғи ресурстарды ең жоғары деңгейге көтеру. Кез келген адам осылайша күшті, батыл және жеңілмес бола алады, сонда қандай кедергілер мен қиындықтарға тап болса да, ол өзінің ұлы мақсаттарына қарай жолын жалғастыра береді.
Неліктен «Теңіз мысықтары» (Navy Seals) мен SAS (Ұлыбританияның арнайы әуе қызметі) мүшелері — нағыз ерік-жігер жауынгерлері — өздерін рухты басатын ауыр сценарийлерге әдейі салады деп ойлайсыздар? Жаңбыр астында ауыр рюкзакпен ұзақ жүгіру. Түн ортасында қалың балшықтың ішімен еңбектеу. Өте нашар тамақ ішіп, спартандық жағдайда өмір сүру. Көздерін таңып алып, жартастан мұхитқа арқасымен секіру сияқты сынақтар арқылы қорқыныштарымен бетпе-бет келу немесе өздерін шектейтін нәрселерден жоғары тұруды үйрену үшін психологиялық қысым жаттығуларына төзу.
Тыңдаңыздар, батылдық пен ұлылығыңызды толық көрсету үшін қажетті қиын істерді жасау қабілеті — бұл құдайдың ерекше сыйы емес. Жоқ, мүлдем олай емес. Бұл — ерікті жаттығу. Төзімділік пен темірдей ерік-жігер берілгендікті талап етеді. Сондықтан мен сіздерге өз ішіңіздегі «демондарды» тұншықтырып, «айдаһарларды» жеңіп, қиынырақ істерді жасау арқылы «құбыжықтарыңызды» қолға үйретуді ұсынамын. Бұл — шеберлікке жетудің және өміріңіздің соңында мақтан ететін жеке өмір сүрудің ең сенімді жолдарының бірі.
— Бұл маған ирландиялық драматург Джордж Бернард Шоуды еске түсіреді. Ол жігіттің сақалы өте керемет еді, — деді миллиардер ыңғайсызданып. — Көргендерің бар ма? — деп жалғастырды ол. — Жоқ, — деп жауап берді суретші. — Көрулерің керек, ол өте ерекше, — деді магнат.
Сосын ол саусақтарын сегіз рет тырс еткізді. Осыдан кейін кесене ішінен беймәлім дауыс естілді:
«Саналы адам әлемге бейімделеді; санасыз (қисынсыз) адам әлемді өзіне бейімдеуге тырысады. Сондықтан бүкіл прогресс осы санасыз адамдарға байланысты».
Дауыс басылды.
— Джордж Бернард Шоу мұны 1903 жылы жазған «Адам және асқан адам» (Man and Superman) атты төрт актілі драмасында жазған. Менің айтқым келгені: өз дарыныңызды, талантыңызды, ізгі ниетіңізді және әлемді өзіңізге ұнайтын жолмен өзгерту инстинктіңізді іске асыруға келгенде, өзіңізге ешқашан «қисынды» (жеңіл) талаптар қоймаңыз.
Миллиардер кідірді. Сосын оның екі шәкірті бұрын-соңды ешкімнен көрмеген нәрсені істеді. Ол сол қолының сұқ саусағы мен бас бармағының арасындағы теріні сүйді. — Айтпақшы, әлемді биікке көтермес бұрын, өзіңді жақсы көруің керек, — деп күбірледі ол жымиып, сосын тәлімгерлігін жалғастырды.
— Рух береді, — деп мойындады суретші. — Джордж Бернард Шоудың айтқаны. — Зерттеулер көрсеткендей, ерік-жігерді барынша арттыру үшін өзіңді жаттықтыру — бұл ұлы өмірдің ең басты жетістіктерінің бірі, — деп жалғастырды миллиардер. — Уэльстік зерттеуші Генри Мортон Стенли «өзіндік бақылау мылтық дәрісінен де маңызды» деп атап өткен. — Шынымен де рух береді, — деп қостады кәсіпкер әйел.
— Тыңдаңыздар, — деді миллиардер. — Атақты спортшылар, аңызға айналған өнер адамдары мен құрметті мемлекет қайраткерлерінде бізге қарағанда туа біткен ерік-жігер көбірек болды деген — жай ғана аңыз. Бұл үлкен өтірік. Шындық мынада, — деп мәлімдеді ол, — бұл ерекше тұлғалар да қарапайым адам ретінде бастаған. Бірақ талмай жаттығу және күнделікті тамаша әдеттерді қалыптастыру арқылы олардың өз нәпсілері мен азғыруларына қарсы тұру күші артып, мәдениет оларды «супер адамдар» ретінде қабылдай бастады.
— Күнделікті жасалатын, мардымсыз болып көрінетін кішкентай жақсартулар уақыт өте келе таңғажайып нәтиже береді, — деп түсіндірді суретші, осы ғажайып саяхатта қабылдаған құнды «ми татуировкасын» (есте сақтау керек қағидасын) қуана қайталап. Ол қолын созып, кәсіпкер әйелдің қолынан ұстады.
— Дұрыс, — деп мақұлдады миллиардер. — Адам көзіне көрінбейтін, ерік-жігеріңіздегі өте кішкентай оңтайландырулар күнделікті орындалғанда, ұзақ уақыт ішінде сізді Микеланджело, да Винчи, Дисней, Шопен, Коко Шанель, Роджер Баннистер, Пеле, Марк Аврелий немесе Коперник деңгейіне жеткізеді. Барлық шынайы данышпандар қарапайым адам ретінде бастаған. Бірақ олар өз күштерін нығайту үшін сондай көп және жиі жаттыққандықтан, әлемдік деңгейдегі нәтиже көрсету олар үшін автоматты түрде орындалатын болды.
Тылсымшы маған үйреткен тағы бір ми татуировкасы: «Аңызға айналған орындаушылар ғажайып болуды сондай ұзақ уақыт жаттықтырады, сондықтан олар енді қарапайым (ғажайып емес) болуды ұмытып қалады».
— Сонда, практикалық тұрғыдан алғанда, біз неден бастаймыз? — деп сұрады кәсіпкер әйел. — Өйткені екеуміз де өзіндік тәртіптің көбірек болғанын және өмір бойы сақталатын тамаша әдеттеріміздің, әсіресе таңғы сағат 5-те тұру әдетінің болғанын қалаймыз. — Соңымнан еріңіздер, — деп бұйырды өнеркәсіпші.
Мистер Райли оларды ескерткіштің дәлізімен, бірнеше қараңғы бөлмелерден өткізіп, кішкене бөлмеге алып келді. Бір бұрышта тақта тұр еді. Миллиардер борды алып, мына диаграмманы сызды:

Әдетті қалыптастыру моделі
— Бұл қарапайым модель әдеттердің қалай қалыптасатыны туралы соңғы зерттеулерге негізделген, — деп бастады ол. — Сіздің бастапқы нүктеңіз — қандай да бір триггерді (іс-әрекетке түрткі болатын белгі) жасау. Таңертең ерте тұру ритуалын орнықтыру үшін бұл жай ғана кереуетіңіздің жанында сағат 5-те шырылдайтын ескі үлгідегі оятардың болуы болуы мүмкін. Римге барғанда, жатын бөлмеңізде неге ешқандай технология болмауы керектігін түсіндіремін.
— Римге? — деп кәсіпкер мен суретші бір уақытта айғайлап жіберді. Миллиардер оларға мән бермеді. — Оятар түріндегі триггер дайын болғаннан кейін, келесі қадам — диаграммадан көріп тұрғандарыңыздай, сіз қалыптастырғыңыз келетін «режимді» іске қосу. — Яғни, біз жай ғана төсектен тұрамыз ба, солай ма? — деп сұрады кәсіпкер әйел.
— Иә, — деді миллиардер. — Бұл қарапайым көрінгенімен, сіздің логикалық ойлауыңыз — префронталды қыртыс (мидың шешім қабылдауға жауапты бөлігі) — неге қайта ұйықтау керектігі туралы көптеген сылтаулар айтпай тұрып, төсектен бірден секіріп тұрыңыз. Дәл осы сәтте төсектен тұру арқылы сіз нейропластикалық (мидың тәжірибе арқылы өзгеру қабілеті) қасиетінің арқасында миыңызда ерте тұрудың нейрондық тізбегін құрасыз. Есіңізде болсын: бірге жұмыс істейтін ми жолдары уақыт өте келе қуатты нейрондық тас жолға айналады.
Дәл сол сәтте, сіз матраста қалу немесе орныңыздан тұрып, таңды тамаша бастау таңдауының алдында тұрғанда, сізде ерік-жігеріңізді нығайтуға мүмкіндік бар. Басында бұл ыңғайсыз болатынын білемін. — Барлық өзгерістер басында қиын, ортасында ретсіз және соңында ғажайып болады, — деп суретші Тылсымшының тағы бір ми татуировкасын еске салды.
— Иә, — деп келісті миллиардер. — Жаңа ритуалды бағдарламалаудың төрт бөліктен тұратын үлгісінің келесі қадамы — алдын ала белгіленген **марапаттың** болуын қамтамасыз ету. Марапат — бұл жаңа әдетті орындауға деген ынтаңызды тудыратын және арттыратын нәрсе. Жеңістеріңізді ілгерілету үшін әрдайым марапаттау күшін пайдаланыңыз. Сонымен, оятар шырылдаған бойда төсектен жылдам тұрдыңыз делік. Таңғы сағат 5-тен 6-ға дейінгі «Жеңіс сағатында» не істеу керектігін мен «20/20/20 формуласын» түсіндіргенде айтып беремін.
— Достым, сен бізге оны қашан үйретесің? — деп суретші тағы да бөліп жіберді. Ол дөрекілік танытқан жоқ. Егер сіз сол үшеуімен бірге болсаңыз, оның тек «сағат 5 әдісіне» өте қатты қызыққандықтан ғана солай сөйлегенін сезер едіңіз.
— «20/20/20 формуласы» ертеңгі таңғы коучингтің тақырыбы болады, — деді миллиардер асқан сыпайылықпен. — Әзірге үшінші қадамға назар аударайық. Сізге марапат орнату керек. Ерік-жігерді зерттеуші атақты ғалымдар тұрақты әдет қалыптастыру үшін бұл өте маңызды екенін айтады. Күнмен бірге оянғаныңыз үшін марапатыңыз түскі ас кезіндегі дәмді қара шоколад болуы мүмкін. Немесе күннің екінші жартысында мысқалдап ұйықтап алу (бұл әлемдегі ең ұлы шығармашылық иелерінің сүйікті ритуалы) болуы мүмкін. Немесе кітапханаңызға алғыңыз келіп жүрген кітапты сатып алып, өзіңізді қуанту болуы мүмкін. Өзіңізге не ұнайтынын өзіңіз шешесіз.
— Түсінікті, — деді кәсіпкер әйел. Ол бұл ақпарат оның бизнесін айтарлықтай жоғарылататынына және оның Ой-санасын (Mindset), Жүрек-күйін (Heartset), Денсаулық-күйін (Healthset) және Жан-күйін (Soulset) түбегейлі жақсартатынына сенімді болды.
— Жақсы. Бұл бізді үлгінің соңғы нүктесіне әкеледі, — деді миллиардер Тәж-Махалдағы сол бөлмедегі тақтада жазылған «қайталау» сөзіне борды тигізіп.
— Өзіңіздің төменгі «меніңіздің» әлсіз импульстерін жоюдың және сіздің жақсы нұсқаңызға кедергі болатын құмарлықтар мен азғырулардан арылудың жолы — сіз орнатқыңыз келетін жаңа мінез-құлықты **тынымсыз қайталау**. Мұнда ойға оралатын сөз — табандылық. «Сағат 5 клубының» өмір бойғы мүшесі болуға деген уәдеңізге табанды болыңыз. Өзіңізге берген осы өмірді өзгертетін уәдені орындауда өте адал және сылтаусыз болыңыз. Әр жолы уәдеңізді орындаған сайын, сіз өзіңіздің шынайы болмысыңызбен байланысыңызды тереңдетесіз.
Әр жолы таң сәріде тұрғанда, сіз өз мінезіңізді тазартасыз, ерік-жігеріңізді нығайтасыз және жаныңыздың отын лаулатасыз. Менің сіздерге түсіндіргім келетіні — сіздің ұлылығыңыздың шынайы өлшемі көпшіліктің алдындағы сәттерде емес, оңашадағы жаттығудың таңғы жұмсақ сәулесінде көрінеді. Ешкім қарап тұрмағанда не істейтініңіз сізді әлемде жеңілмес етеді.
— Мен чемпион спорттық командалар туралы көп оқыдым, — деді кәсіпкер әйел. — Бұл маған компаниямда тамаша командалар құруға көмектесті. Менің түсінген бір нәрсем — жеңімпаз команданы жеңіске жетелеген нәрсе финалдық ойынның соңғы секундтарындағы іс-әрекеттері емес, олардың жаттығу кезіндегі тәртібі еді. — Дәл солай, — деп келісті миллиардер. — Чемпионаттың соңғы секундтарындағы шебер қимылдар — бұл автоматты нәрсе, жаттығу кезіндегі сол қимылдарды тынымсыз сағаттар бойы қайталаудың нәтижесі. «Керемет ой», — деп ойлады суретші.
— Мен сіздерді жібермес бұрын тағы бір оқу моделін көрсеткім келеді, ол әдетті қалыптастырудың 66 күндік процесін қалай өткеру керектігін анық көрсетеді. Бірақ оған дейін ерік-жігер туралы тағы бірнеше практикалық нәрсе айтайын. — Керемет, — деп жауап берді суретші. — Бүгінгі сабақ мен үшін өте маңызды болды. Бұл маған істі кейінге қалдыруды (прокрастинацияны) жеңуге көмектесетінін білемін және бұл менің өнерімнің сапасын арттыратынына сенімдімін. Сондай-ақ, мен физикалық дайындығымды реттеуде ілгерілеушілікке қол жеткіздім. — Иә, солай, — деп мақұлдады кәсіпкер әйел көзін қысып.
— Есіңізде болсын, ерік-жігер шаршаған кезде әлсірейді. Ғалымдар бұл күйді ego depletion (ерік-жігердің сарқылуы) деп атайды. Қараңыз, сіз күн сайын таңертең өзіндік бақылаудың толық зарядымен оянасыз. Сондықтан мен сіздің ішкі империяңыздың көтерілуі үшін ең маңызды істерді қабілетіңіз ең жоғары кезде — таңғы сағат 5-те жасағаныңызды қалаймын.
Мәселе мынада: күн бойы жиналыстарға барып, хабарламаларды тексеріп, тапсырмаларды орындаған сайын, сіздің өзіңізді реттеу қабілетіңіз төмендейді — демек, азғырулар мен әлсіз импульстерге қарсы тұру қабілетіңіз де азаяды.
Адамның тәртіп бұлшықеттері шешім қабылдаудан шаршайтындығы (decision fatigue — шешім қабылдаудан қажу), неліктен көптеген табысты адамдар өз мансабын құртатын ақымақ істер жасап тынатынын түсіндіреді. Олар өздерінің құлауына себеп болған импульске бой алдырды, өйткені күні бойы маңызды шешімдер қабылдаған еді. Кеш батқанда, олардың ерік-жігер «батареясында» нәпсіні тізгіндейтін қуат қалмады.
— Өте қызық, — деді кәсіпкер әйел. — Бұл көп нәрсені түсіндіреді. — Сондықтан басты мәселе — өзіндік бақылау бұлшықетін демалдыру және қалпына келтіру, — деп түсіндірді миллиардер. — Оның қатты шаршауына ешқашан жол бермеңіз. Сіз қатты шаршаған кезде ерік-жігеріңіз шынымен де әлсіз болады. Біз ең нашар шешімдеріміз бен ең төменгі таңдауларымызды қажыған кезде жасаймыз. Сондықтан өзіңіздің қажып кетуіңізге жол бермеңіз. Нүкте.
Мистер Райли жөтеле бастады. Мазасыздандыратын, тамағынан шыққан қатты жөтел. Бұл жай жөтел емес еді. — О, — деп қосты ол, есін жиып. — Сонымен қатар, зерттеулер сыртқы тәртіп сіздің тәртібіңізді арттыратынын дәлелдейтінін біліңіздер. Сондықтан Стив Джобс NeXT-тегі жұмыс орнының минималистік және толық ақ түске боялуын қадағалаған. Ретсіздік сіздің өзіндік бақылауыңызды төмендетеді және танымдық қуатыңызды ұрлайды.
— Мүмкін, сондықтан көптеген данышпандар күн сайын бірдей киім киетін шығар, — деп пікір білдірді суретші. — Олар өз өмірінде тәртіп пен құрылымды сақтағысы келеді. Олар күн сайын таңертең шектеулі мөлшердегі ерік-жігермен және ақыл-ой зейінімен оянатынымызды түсінеді. Сондықтан бұл құнды сыйларды «не киемін? » немесе «не жеймін? » деген сияқты ұсақ-түйек таңдауларға жұмсамай, олар мүмкіндігінше көп негізгі нәрселерді автоматтандырады, осылайша өздерінің ең жоғары қуатын тек бірнеше маңызды істерге жұмылдыра алады. Енді мен данышпандардың қалай данышпан болатынын тереңірек түсіне бастадым. Егер мен күн сайын тек өз өнеріммен және тағы бірнеше маңызды істермен ғана айналыссам, мен «шешім қабылдаудан қажу» дертіне шалдықпас едім. Бұл менің кешкі уақытымды босқа өткізбейтінімді және күн соңында ақымақ телешоулар көру, зиянды тағамдар жеу немесе тым көп текила ішу сияқты нашар таңдаулар жасамайтынымды білдіреді.
— Жақсы, — деді миллиардер. — Енді сіздер «барлық өзгерістер басында қиын, ортасында ретсіз және соңында ғажайып болатынын» анық білесіздер. Бұл түсінік сіздің Ой-санаңыздың (Mindset) негізгі сеніміне айналуы керек. Енді Тылсымшының сол күшті ми татуировкасын әрбір әдетті орнату өтетін үш фазаны түсіндіретін қуатты модельге бөлейік, осылайша сіздерде таң сәріде тұру режимін бекіту үшін көбірек күш болады. Үйренетін нәрселеріңіз сіздерге міндетті түрде ұнайды. Мынаны өтіп жатқанда мұқият тыңдауға уәде бересіздер ме? Сосын бүгінгі таңды аяқтаймыз. — Уәде береміз, — деді кәсіпкер мен суретші бірге. — Шын уәде ме? — деп сұрады миллиардер, кішкентай саусағын ұсынып. — Иә, — деп жауап берді кәсіпкер әйел тәлімгерімен саусақ айқастырып. — Иә, — деп келісті суретші де. — Тамаша, — деп қуанды магнат.
Үш серікті ғимаратқа алып келген күзетшілердің бірі кіріп, рюкзагынан кестені шығарды. Бәрі онда не басылғанын көру үшін ол фонарьмен жарық түсірді. Пайда болған оқу үлгісі мынадай болды:

— Кез келген жаңа әдетті қалыптастыру кезінде сіз алдымен **«Қирату» (Destruction)** кезеңінен өтесіз, — деді мистер Райли диаграммадағы бірінші фазаны көрсетіп. — Осыны жалғастыра берсеңіз, сіз міндетті түрде процестің екінші кезеңіне өтесіз, онда жаңа нейрондық жолдар қалыптасып, нағыз орнату басталады. Бұл — **«Орнату» (Installation)** кезеңі, яғни «ретсіз орта». — Соңында, кез келген жаңа режимді өзіңіздің қалыпты өмір сүру салтыңызға айналдыру жаттығуын жалғастырсаңыз, сіз соңғы әрі ғажайып кезеңге жетесіз: **«Интеграция» (Integration)**.
Лондон университеттік колледжінің зерттеу деректеріне сәйкес, бұл бүкіл жаттығу шамамен алпыс алты күнге созылады. Тылсымшы өз ілімінде бұл күшті фактіні «66 күндік минимум» деп атайды. Жаңа әдетті өзіңіздікі ету үшін алпыс алты күн жаттығу керек.
Сондықтан бірнеше күннен кейін, немесе бірнеше аптадан кейін, тіпті екі айдан кейін де тоқтап қалмаңыздар. «Сағат 5 клубының» мүшесі болуға келгенде, өзіңізге берген уәдеңізге кем дегенде алпыс алты күн адал болыңыз. Не болса да. Осы бір істі жасасаңыз, қалған өміріңіз еселеп жақсарады. Мұны сіздерге шын жүректен уәде етемін, — деді миллиардер.
— Көрдіңіздер ме, барлық өзгерістер басында қиын. Сондықтан Тылсымшы бірінші кезеңді «Қирату» деп атады. Егер ол басында қиын болмаса, бұл шынайы өзгеріс болмас еді. Ол қиын болуы тиіс, өйткені сіз ақыл-ойыңыздың өткендегі үлгілерін қайта жазып, ескі жұмыс тәсілдерін жойып жатырсыз. Және жүрегіңіз бен эмоцияларыңыздың ескі бағдарламаларын қайта өңдеп жатырсыз. Ғарыш кемесі неліктен жерден көтерілгеннен кейінгі алғашқы алпыс секундта бүкіл Жер орбитасын айналып шыққандағыдан да көп отын жұмсайтынын білесіздер ме? — Ол көтерілгеннен кейін гравитацияның қуатты күштерін жеңуі керек, — деп жауап берді суретші сенімді түрде.
«Дәл солай», — деп растады миллиардер. «Бастапқы күштерді жеңіп, тастап шығу жылдамдығына (объектінің гравитациялық тартылысты жеңіп, орбитаға шығуы үшін қажетті ең төменгі жылдамдық) жету үшін отынның үлкен мөлшері қажет. Бірақ оған қол жеткізген соң, екпін пайда болып, аппарат өздігінен алға жылжиды. Кез келген жаңа әдетті қалыптастырудың бірінші фазасы — «Қирату кезеңі» — дәл осыған ұқсас. Сізге бойыңызға әбден сіңген әдеттерді, басым ритуалдарды және дәстүрлі жұмыс істеу күйлерін жеңу керек. Өз гравитациялық күштеріңізден жоғары көтерілуіңіз қажет — бұл сіздің тастап шығу жылдамдығыңыз іске қосылғанша жалғасады. Басында бұл өте қиын. Өтірік айтпай-ақ қояйын — екеуің де менімен бірге болған таңдарда сағат 5-те тұруды өте жақсы меңгердіңдер. Бірақ бірінші фазадағы осы алғашқы жиырма екі күнде сіздер «кедергіге» тап боласыздар. Бұл қалыпты жағдай — жай ғана жоғары өнімділік пен мазмұнды өмірге ұмтылған кез келген адам өтуі тиіс әдетті орнықтыру процесінің бір бөлігі. Таң атпай тұруға дайын адамдардың көбі үшін бұл бірінші фазаның әр күні — азап. Олар бәрін тастап кеткісі келеді. Ерте тұру олар үшін емес екенін айтып шағымданады. Мұндай режимге бейімделмегенін және бұл қиындыққа тұрмайтынын айтады. Менің кеңесім қарапайым: не болса да жалғастырыңыз. Табандылық — шеберліктің табалдырығы. Ең қиын болып көрінетін нәрселер, әдетте, ең құндысы болады. Есіңізде болсын, өте маңызды әрі қиын істерді атқару — біздің өркениетіміздің ең үздік тұлғалары мен ұлы қаһармандарының өз күш-қуатын қабылдау жолы болған. Сондай-ақ мына ережені есте сақтаңыз: таңдау жасау керек болғанда, әрқашан сізді көбірек алға итермелейтін, өсуіңізге ықпал ететін және қабілеттеріңіз бен талантыңыздың ашылуына көмектесетін жолды таңдаңыз. Сондықтан, бәрін тастағыңыз келгенде, шыдаңыз. Жақында келесі кезеңге өтесіз. Жағымсыз ойлар, мазасыз сезімдер мен беріле салуға деген күшті тілек — кез келген жаңа режимді қалыптастыру процесінің қалыпты бөлігі екенін түсініңіз. Алғашқы жиырма екі күн жеңіл азаптау сияқты сезілуі тиіс».
«Себебі бірінші кезең жаңа өмір салтын орнату үшін ескі әдеттерді толықтай жоюға арналған, солай ма? » — деп сұрады кәсіпкер.
«Дәл солай», — деп растады миллиардер. «Ал бұрын бір нәрсені істей алмағаныңыз, оны қазір істей алмайсыз дегенді білдірмейді», — деп қосты ол жігерлендіре бас изеп. «Мен айтқанымды қайталағым келеді, мұны санаңызға мықтап бекітіп алыңыз: егер басында қиын болмаса, бұл нағыз әрі құнды өзгеріс болмас еді. Қоғам бізді «егер басында қиын болса, демек, бір жаман нәрсе болып жатыр» деп ойлауға бағдарламалаған. Біз істеп жатқан ісімізді тоқтатып, бұрынғы қауіпсіз, үйреншікті қалыпқа оралуымыз керек деп есептейміз. Бірақ мұндай жұмыс режимінде аңызға айналу жолында ешқандай өсу мен даму болмайды. Мүлдем».
«Өте орынды», — деп келісті кәсіпкер. «Мен танитын адамдардың бәрі күн сайын үйреншікті нәрселерді қайталай береді. Жарайды, бәрі емес шығар, бірақ көпшілігі солай. Бірдей ойлар, бірдей мінез-құлық және бірдей әрекеттер».
«Шындық олардың өзгере алмайтындығында емес», — деді Райли мырза. «Мәселе — олардың өзін-өзі жетілдіруге міндеттеме алмауында және олардың нейробиологиясы, психологиясы, физиологиясы, эмоционалдық және рухани болмысы табиғи кереметтерін көрсетуі үшін бұл процесте жеткілікті уақыт болмауында. Қазір сізге оңай көрінетін нәрселердің бәрі бір кездері қиын болғанын білесіз ғой».
Содан кейін миллиардер күзетшінің қолшамын сұрап алып, оны оқу моделінің екінші кезеңіне — «Орнықтыруға» бағыттады. «Рақмет, Кришна», — деп қосты ол.
«Мынаған қараңыз — кез келген өзгерістің орта шені — берекесіздік. Екінші кезең «Орнықтыру» деп аталады, себебі бұл ішкі жөндеу жұмыстарынан өтумен тең. Жақсырақ негіз қалау үшін ескі іргетасты бұзу керек. Бұл кезеңде сіз есеңгіреп, стресс пен ренішті сезінесіз. Бәрін тастап кеткіңіз келеді және «5 таң клубына» қосылу туралы шешіміңізді қателік деп санайсыз. Жылы төсегіңізде жатып, қой санауды аңсайсыз. Бірақ бәрі жақсы екеніне сеніңіз. Шын мәнінде, бәрі өте жақсы. Сіз оны көрмесеңіз де, ерте тұру әдетін өмірлік дағдыға айналдыру жолында алға жылжып келесіз. Жақында бәрі жеңілдейді. Шынымен де. Сіз жай ғана процедураның екінші кезеңінен өтіп жатырсыз. Бұл тек берекесіздік болып сезіледі және хаос болып көрінеді. Шындығында, сіз керемет дамып келесіз және жұмыс істеудің мүлдем жаңа деңгейіне жақындап қалдыңыз. «Кез келген тәртіпсіздікте жасырын тәртіп бар», — деген еді әйгілі психолог Карл Юнг.
Сондықтан, осы баға жетпес жаңа таңғы режимді қалыптастырған кезде, сіз жаңа нейрондық жолдарды жасап жатқандықтан, миыңыздың бүкіл құрылымы қайта құрылады. Сіздің бүкіл жүйеңіз шын мәнінде өзгеріп жатыр. Сіз мүлдем бейтаныс аумақтасыз. Жаңа жасыл өскіндер шығып, «көгілдір мұхитқа» (бәсекелестік жоқ, жаңа мүмкіндіктер мен өсу аймағы) шығып жатырсыз. Өз әлеуетіңіздің жаңа шекараларын бағындырып, адам мүмкіндіктерін оңтайландырудың жоғары деңгейіне өтудесіз. Осы уақытта кортизол (үрей мен стресс гормоны), деңгейі көтеріледі, сондықтан сіз жиі қорқыныш сезінесіз. Миыңыздың ішінде болып жатқанның бәрі үлкен энергия қорын қажет етеді. Сондықтан әдетті орнықтырудың екінші кезеңінде сіз жиі шаршайтын боласыз. Ежелгі данышпандар мен философтар мұндай терең ішкі трансформацияны «Жанның қараңғы түні» деп атаған. Бір кездері жұлдызқұрт болған тіршілік иесі берекесіз, бірақ сиқырлы түрде көбелекке айналуда. Мистиктер терең әрі шынайы өзгерісті бірқатар «кішігірім өлімдерден» тұратын саяхат ретінде сипаттаған. Жаңа, жақсырақ нұсқаңыздың қайта туылуы үшін ескі «меніңіз» өлуі керек. Сиқыршы былай дейді: «ұлылыққа көтерілу үшін сіз өз әлсіздігіңізді жоюыңыз керек». Мұның асқақ сөздер екенін мойындаймын. Бірақ гуру шындықты айтады. Екінші кезеңде кейде сізге бәрі күйреп жатқандай сезілуі мүмкін. Бірақ іс жүзінде бәрі реттеліп жатыр. Адамның қабылдауы көбіне шындық емес. Бұл жай ғана әлемге белгілі бір линза арқылы қарауыңыз. Негізінде, қауіпсіздік елесі шеберлікке жету жолынан әлдеқайда қауіпті. Процестің екінші кезеңінде шамамен жиырма екі күн болыңыз. Сонда сізді керемет сый күтіп тұрғанын біліңіз».
«Маған айтқандарыңыздың бәрі ұнады», — деп сөзге араласты суретші. «Мен ерте тұру ритуалын өмірімнің соңына дейін сақтаймын — тіпті ол үшін барымды салсам да», — деп өзіне уәде берді ол.
Миллиардер үнсіз қалды.
«Мен бұл ескіні тастау және трансформация процесінен бірнеше рет өткенмін. Әр жолы жаңа әдетке, жоғары дағдыға немесе одан да дамыған негізгі сенімге ұмтылғанда, мен осы өлім мен қайта туылу цикліне түсемін. Бұл шынымен де соңғы сәт сияқты сезілетінін айтуым керек. Кейде қатты қорқасыз, біраз уақыт қатты шаршайсыз және эгоңыздың қараңғы дауысы айтатын сөздерден есеңгірейсіз. Кейде тіпті ақылдан адасып жатқандай сезінесіз. Сондықтан бұл жұмысты өте аз адам істейді. Және де өте аз адам жоғары нәтижелерге қол жеткізіп, мәдениетке әлемдік деңгейде әсер етеді. Бұл — нағыз жауынгерлерге арналған спорт. Ол үлкен батылдықты, мықты сенімді және ерекше мінезді қажет етеді. Мұның бәрі сіздің бойыңызда бар. Тек оны қолдануға бел буыңыз. Мен айтқандай, жаттығу мен сабырлықтың арқасында бәрі жеңілдейді. Соңында бәрі автоматты түрде орындалады.
«Жарайды, достар», — деді миллиардер жігерлендіретін футбол жаттықтырушысы сияқты қолдарын соғып. «Сендердің мұны тамаша түсініп жатқандарыңды білемін. Сонымен, жалғастырайық. Бірінші кезеңде болатын ескі үлгілерді бұзу арқылы жаңа әдетті орнықтыру процесін ұстаныңыз. Содан кейін екінші кезеңдегі нейропластика (мидың жаңа жүйке байланыстарын құру арқылы өзгеру қабілеті) мен эмоционалдық негізіңіздегі жақсырақ жолдарды жасау арқылы жаңа жүйелерді қалыптастыруды жалғастырыңыз. Осыны істесеңіз, сіз міндетті түрде үшінші кезеңге, яғни көтерілудің соңғы бөлігіне — «Интеграцияға» жетесіз. Есіңізде болсын: барлық өзгерістер басында қиын, ортасында берекесіз, ал соңында керемет болады».
Миллиардер кідіріп, жұмсақ жымиды да, аяқтарының ұшына қолын тигізді. Содан кейін ол жалғастырды.
«Бұл соңғы кезең — бәрі бір арнаға тоғысқан кезде», — деп түсіндірді ол, «және сіз «5 таң клубының» өмірлік мүшесі болуға деген тамаша міндеттемеңіздің жемісін көре бастайсыз. Сіз адам миы мен болмысына белгілі бір режимді кодтау үшін қажетті шамамен алпыс алты күндік кезеңнің аяқталуына жақындап қалдыңыз. Енді — сәттілік уақыты. Сіз алғашқы күйзелістен өттіңіз, ортаңғы кезеңдегі қауіп пен хаосты жеңдіңіз және екінші жағынан күштірек, біліктірек және өзіңіздің ең ұлы әрі жеңілмес табиғатыңызды тереңірек танып шықтыңыз. Енді сіз өзіңіздің ең жақсы нұсқаңызға айналдыңыз, үлкенірек істерді атқаруға, өз үлгіңізбен көбірек адамға әсер етуге және әлемге пайдалырақ болуға қабілеттісіз. Сіздің барлық қажырлы еңбегіңіз, құрбандықтарыңыз бен қиындықтарыңыз, тұрақтылығыңыз бен батылдығыңыз осы кезеңде бірігіп, жаңа әдет психологиялық, эмоционалдық, физикалық және рухани деңгейде интеграцияланады. Және бұл сіздің жаңа қалыпты күйіңізге айналады».
«Қалыпты? » — деп таңғалды суретші. «Өмір жеңілдей ме? »
Миллиардер кенеттен Тәж-Махалдың мәрмәр еденіне құлап, жерден көтерілу (push-ups) жаттығуын жасай бастады. Ол маңызды жекпе-жекке дайындалып жатқан боксшыға ұқсап кетті.
«Қазір не істеп жатырсыз? » — деп сұрады кәсіпкер таңданып. «Ол мен ойлағаннан да ақылға сыйымсыз екен», — деп ойлады ол. «Мен оны жақсы көремін».
«Өмірдің негізгі мақсаты — өсу: өз әлеуетіңізді көбірек іске асыру үшін өзіңізді үнемі алға итермелеу. Менің күнделікті жаттығуларым мені әлемдік деңгейдегі оңтайлы күйде ұстап қана қоймайды. Бұл сондай-ақ өзімді жас, бақытты әрі сергек сезінуімнің тамаша тәсілі. Іш пысу адам рухын өлтіреді».
Өнеркәсіпші орнынан тұрды.
«А-дәрежелі ойыншы үшін бір таудың шыңы — келесі таудың етегі. Бір жаңа әдетті орнықтыру келесісін бастауға тамаша мүмкіндік береді. Мен күніне мың рет жерден көтерілемін, білесіңдер ме. Керемет жаттығу. Ең жақсыларының бірі. Өте қарапайым. Мені ширақ ұстайды. Денем үшін жақсы».
«Бірақ күніне мың рет жаттығу жасау — бұл менің алға жылжуымды еске салатын ритуал. Дамуды жалғастыру. Ойлау жүйемді (Mindset), Сезім жүйемді (Heartset), Денсаулық жүйемді (Healthset) және Рухани жүйемді (Soulset) үнемі жетілдіріп отыру. Шынында да, мен сәтсіздіктен қорықпаймын. Бұл жай ғана ұшуды үйренудің бір бөлігі. Мен тек өспей қалудан қорқамын».
«Түсіндім», — деді кәсіпкер қойын дәптеріне асығыс жазып жатып.
Содан кейін миллиардер сұқ саусағын оқу моделінің бойымен жылжытып, «Автоматтылық нүктесі» деп жазылған жерге тоқтады.
«Ең қызықты факт — сіз автоматтылық нүктесіне жеткенде, сағат 5-те тұру үшін сізге ерік-жігердің қажеті болмайды. Жаңа режимнің адамның операциялық жүйесіне енуі аяқталды. Таң атпай ояну — үйреншікті іске айналады. Және оңай болады. Алпыс алты күн ішіндегі сіздің табандылығыңыз бен берілгендігіңіздің нағыз сыйы мынада: ерте тұру әдетін қалыптастыру үшін жұмсаған ерік-жігеріңіз енді басқа әлемдік деңгейдегі әрекеттер үшін босатылады, осылайша сізде одан да өнімді, берекелі, қуанышты және сәтті болуға мүмкіндік туады. Бұл, мысалы, барлық кәсіби спортшылардың жасырын құпиясы. Олардың қарапайым адамдардан гөрі өзін-өзі тәртіпке салу қабілеті жоғары болғандықтан емес. Олар жай ғана жеңіске жетелейтін дағдылар орныққанша алпыс алты күн бойы өздерін бақылай білді. Содан кейін олар өз ерік-жігерін шеберліктерін арттыратын басқа нәрсеге бағыттады. Өз саласында көшбасшы болуға және жеңіске жетуге көмектесетін басқа жаттығуға. Бір әдеттен соң екіншісін орнықтыру — кәсіби мамандардың ойын тәсілі. Уақыт өте келе олардың жеңімпаз мінез-құлқы автоматтандырылды. Жүйеленді. Олар қалыптасқаннан кейін оларды орындау үшін ешқандай күш қажет болмады. Және бұл супержұлдыздар өздерінің жеңіс әдеттерін жиі қайталағаны сонша, олар оны орындамауды ұмытып кеткен деңгейге жетті».
«Олар оларды орындамағаннан гөрі, орындау оңайырақ болатын деңгейге жетті, солай ма? » — деп түсініктеме берді кәсіпкер.
«Мүлдем дұрыс», — деп жауап берді миллиардер.
Суретші толқып кетті. «Бұл мен үшін жеке тұлға ретінде де, суретші ретінде де өте құнды. Мен бұл процесті толық түсінуім үшін: үш кезеңнің әрқайсысы — Қирату, Орнықтыру және Интеграция — шамамен жиырма екі күннен тұрады, иә? »
«Иә. Ал шамамен алпыс алты күн өткенде ол автоматты режим ретінде бекітіледі. Бұл — Автоматтылық нүктесі, өйткені әдеттерді енгізуге шамамен тоғыз апта қажет. Бір аптадан кейін сағат 5-те тұруды тоқтатпаңыз. Процестің ортасында қиындықтар туындағанда берілмеңіз. Шах-Жаһан мен оның жұмысшылары Тәж-Махалдың құрылысын жүргізіп, оны әлем кереметтерінің біріне айналдырғандай, сіз де барлық сынақтар мен қиындықтар арқылы табанды болыңыз. Керемет нәрсе сабырлықты қажет етеді. Ал данышпандық уақытты қажет етеді. Күн шыққанда және көпшілік ұйықтап жатқанда, өз ішкі Төрт Империяңызды дамыту үшін өзіңізге бір сағат бөлуге берік болыңыз. Өз таланттарыңызды толық ашуға, күшті жақтарыңызды нығайтуға, бақытыңызды арттыруға және ішіңіздегі ешқандай сыртқы оқиға әсер ете алмайтын тыныштық мекенін табуға деген шақыруды елеусіз қалдырмаңыз. Достарым, осылайша сіз жеңілмейтін, мызғымас және өз салаңыздың шынайы шебері боласыз. Сондай-ақ, өзіндік ерекше жолыңызбен әлемнің кереметіне айналасыз».
«Тамаша», — деді кәсіпкер қуанып. «Браво. Өте пайдалы. Неліктен аз ғана адамның шеберлікке жету үшін қажетті әдеттері бар екенін түсіндіреді. Олар жай ғана бастапқы міндеттемесіне ол нәтиже бергенше жеткілікті уақыт тұрақтамайды. Олардың қолынан келер еді. Бірақ олар істемейді».
«Иә», — деп келісті миллиардер. «Сондықтан ақпарат пен білім алу, үйрену мен өсу өте маңызды. Көпшілігі бұл өмірді өзгертетін модельді және мен сізге ашқан практикалық түсініктерді білмейді. Білмегендіктен, олар қолдана алмайды. Ал іске асырылмаған білім әлеуетті пайдаланылмай қалдырады. Біз бәріміз жеңіске жету үшін жаратылғанбыз. Өкінішке орай, көбіміз Сиқыршы маған үйреткен философия мен әдістемені ешқашан оқыған емеспіз. Мен қазір сол ілімді сіздерге беріп жатырмын. Сіз Сиқыршының жұмысы туралы мүмкіндігінше көп адамға айтуыңыз керек. Өтінемін. Осылайша, біз адамдарға немқұрайлылықтың, орташалықтың және тапшылықтың қараңғылығынан шығуға және өмірінің қалған бөлігінде таңғажайып істер жасауға деген ішкі күшін табуға көмектесе аламыз. Құдай-ау, біз бұл әлемді жақсырақ, сау, қауіпсіз және мейірімді орынға айналдыруымыз керек».
«Әрине», — деп кәсіпкер мен суретші бірге уәде берді.
Содан кейін кәсіпкер өзін қоршаған көріністің ұмытылмас сәтін сезіну үшін тоқтады. Ол күтпеген жерден, ғажайып әрі таңғажайып шытырман оқиға барысында ғашық болып қалған адамның қасында тұрды. Ол әлемнің жеті кереметінің бірінің ішінде, Үндістанда — таңғажайып көрікті жерлері, экзотикалық рахаттары және ерекше азаматтары үшін әрқашан келуді армандаған елде тұрды.
Ол өз әлемінде болған оқиғалар туралы ойланды. Манипуляциялар, ұрлық, опасыздық пен сатқындық. Сол сәтте ол күліп жіберді. Бұл іскерлік кездесулерде адамдардың жағымпаздану немесе мықты болып көріну үшін тағатын жасанды күлкісі емес еді. Жоқ, бұл даналықпен өмір сүрген адамның тапқан шынайы бақытының қуанышы еді.
Сол сәтте кәсіпкер өзінің қаншалықты бақытты екенін түсіндірді.
Компанияны тартып алу әрекеті өздігінен шешіледі, өйткені өмірде бәрі жақсылыққа қарай реттеледі. Әрине, ол осы жағдай туралы ойлағанда туындайтын ашуды, көңіл қалуды және кейде мұңды басудың қажеті жоқтығын түсінді. Бұл оның әлсіздігі емес, адамдығы, шынайылығы мен батылдығы еді. Дегенмен, ол байлықтан, атақ пен даңқтан да маңыздырақ нәрселер бар екенін түсінді. Және көптеген қаржылық жағынан бай адамдардың шын мәнінде кедей екенін ұқты.
«Менің бақытымнан құнды ешнәрсе жоқ. Менің ішкі тыныштығымнан бағалы ешнәрсе жоқ», — деп ойлады іскер әйел.
Ол махаббатын тапты. Оның денсаулығы әлі де жақсы. Оның шүкіршілік ететін нәрселері көп: осы ғажайып әлемнің сұлулығын көретін екі көзі, оны зерттейтін екі аяғы, миллиардтаған адам аш отырғанда үстеліндегі тамағы бар. Және баспанасы бар. Оның кітапханасында оқитын дана кітаптары, шығармашылығын шыңдайтын жұмысы және миллиардер жиі айтатындай, тек өзіне ғана емес, қоғамға да пайда әкелетін шынайы шеберлікке жету мүмкіндігі бар.
Сонымен, бүкіл әлемнен келген келушілерге шабыт беретін сол зәулім кесенеде, Үндістанның ашық аспанында күн шығып келе жатқанда, кәсіпкер бәрімізге қажет бір істі жасауға бел буды.
Ол кешірді.
Ол инвесторларына деген өшпенділігін тоқтатты. Ол өзін жамандағандарға деген ренішін жіберді. Және ол өзінің барлық ауыр көңіл қалуларын ұмытты. Өмір нәрселерді тым байыппен қабылдау үшін тым қысқа. Өмірінің соңында ең маңыздысы — венчурлық капиталистердің оның кәсіпорнына иелік етуі емес, оның тұлға ретінде кімге айналғаны болады. Оның жасаған істерінің сапасы болады. Және оның қанша адамға көмектескені болады. Қаншалықты көп күлгені мен қаншалықты жақсы өмір сүргені маңызды болады.
Миллиардер дұрыс айтты: әрбір адам өзінің қазіргі сана-сезім деңгейіне және иелік ете алатын шынайы күш деңгейіне қарай қолынан келгеннің бәрін жасайды. Егер оның инвесторлары жақсырақ білсе, олар жақсырақ әрекет етер еді. Бұл адамдар оған ауырсыну мен зардап әкелді, өйткені олардың өздері іштей қиналып жүр. Басқаларға зиян тигізетіндер — өздерін іштей жек көретіндер. Иә, мұндай жоғары көзқарас біздің өркениетімізде жиі кездеспейді. Бірақ, бәлкім, біздің әлеміміздің соғыстарға, қауіп-қатерлерге және жеккөрушілікке толы болуының себебі осы шығар. Ол осы корпоративтік қарақшылардың оның мұғалімдері екенін түсінді. Олар оны өзгеруге және биікке ұшуды үйренуге итермелеу үшін жіберілген. Мүмкін, ол басынан өткергеннің бәрі, миллиардер үйреткендей, оның өз таланттарын ашуына және адамзатқа пайда әкелетіндей өз тағдырын жүзеге асыруына қажетті құнды дайындық шығар. Бәлкім, біз бәрін жоғалту қаупіне тап болғанда ғана өзіміздің ең ұлы қырымызды танитын шығармыз.
Алдында тұрған бұл ерекше әрі шынайы тәлімгер Стоун Райли мырза «5 таң клубына» қосылудың қарапайым, бірақ басында оңай емес күнделікті тәртібі кез келген адамның өнімділігін, берекесін және амандығын қалай өзгертетінін шын жүректен түсіндіріп берді. Ол Сиқыршының конференциясында берген әрбір уәдесін орындады. Ол тек индустрияның ғана емес, сонымен бірге адалдық пен ізгіліктің де алыбы екенін көрсетті.
«Бізге оның түрінен шыққан адамдар көбірек керек», — деп ойлады ол. «Нағыз көшбасшы әйелдер мен ерлер. Лауазымымен немесе қорқытумен емес, өз мінезінің күшімен, шеберлігінің тектілігімен, жүрегіндегі мейіріммен және кездескен әрбір адамды жақсырақ күйде қалдыруға деген адалдығымен әсер ететін адамдар. Эгоның өзімшілдігіне емес, жоғары даналықтың үніне құлақ асатын көшбасшылар».
Кәсіпкер ақын Майя Анжелудың сөздерін есіне алды: «Менің сізге деген тілегім — жалғастырыңыз. Өз болмысыңызды сақтап, қатал әлемді мейірімді істеріңізбен таңғалдыруды жалғастырыңыз».
Сол сәтте кәсіпкердің ойына Тереза ананың мына нұсқауы оралды: «Егер әркім өз есігінің алдын тазаласа, бүкіл әлем таза болар еді».
Осынау ерекше таңда, әлемдегі ең зәулім ескерткіштердің бірінің ішінде отырып, ол тек кешіріп қана қойған жоқ — ол өзімен-өзі келісім жасады. Өзін-өзі оңтайландыру әлемнің жағдайын жақсартудың ең жақсы жолы екенін және ішкі кемеңгерлікті дамыту сыртқы дүниемен қарым-қатынасты нығайтудың ең төте жолы екенін бұрын-соңды болмағандай терең түсінген кәсіпкер серт берді. Ол өз өмірін қию туралы ойды бұдан былай ешқашан мазаламауға уәде берді. Сондай-ақ, өмірінің соңына дейін күн сайын таңғы сағат 5-те тұруға және өзіне барлық бос әурешіліктерден, маңызсыз тітіркендіргіштер мен қажетсіз қиындықтардан ада «Жеңіс сағатын» (Victory Hour — таңғы 5-тен 6-ға дейінгі өзін-өзі дамыту уақыты) сыйлауға ант етті. Осылайша ол алға жылжуын жалғастыра бермек. Өзінің «Ой-өріс қалыбын» (Mindset) реттеуді, «Көңіл-күй қалыбын» (Heartset) тазартуды, «Денсаулық қалыбын» (Healthset) нығайтуды және «Рухани қалыбын» (Soulset) биіктетуді жалғастырады.
Ол өзінің әлсіз әрі қорқақ жағы қандай сылтаулар мен уәждер айтса да, мұны өзінен талап ететін болады. Өйткені ол өзінің ұлылығын сезінуге лайықты. Және ол бәріміз күтіп жүрген қаһармандардың бірі болудан үмітті.
— Сонымен, — деп айқайлады миллиардер, орынсыз қатты дауыспен. — Жаңа әдеттерді бекітуге көмектесетін соңғы үш ультра-практикалық тәсіл. Мен бұл тақырыпқа көп уақыт бөлдім, өйткені бұл сіздердің табыстарыңыз үшін өте маңызды. Зерттеулермен расталған, «Таңғы сағат 5 клубының» режимін қалыптастыруға көмектесетін үш техниканы тез арада түсіндіріп өтемін. Содан кейін осы жерден кетеміз.
Ол қолшамын шығарып, оның сәулесін камераның төбесіне бағыттады. Төбеде мынадай «миға таңбаланған қағидалар» (brain tattoos — санада берік орныққан ережелер) баяу пайда болды:
Әдеттің ұзақ сақталуы үшін, оны ешқашан жалғыз енгізбеңіз. Үйреткен адам ең көп үйренеді. Бас тартқың келген сәт — алға жылжуды жалғастыруың керек ең маңызды сәт.
Миллиардер қайтадан жымиды. — Өте қарапайым нұсқаулар, солай емес пе? Олар қарапайым болғанымен, мағынасы өте терең. Бірінші тармақ рәсімдердің топпен орындалғанда тереңірек орнығатынын еске салады. «Таңғы сағат 5 клубының» мүшесі болудың құдіреті осында. Сіз бұл таңғы режимді жалғыз енгізіп жатқан жоқсыз. Біз бәріміз біргеміз. Менің шынайы тілегім — үйлеріңізге барғанда, әлемдік деңгейдегі жұмыс істеуге және ғажайып өмір сүруге дайын мүмкіндігінше көп адамды клубқа тартыңыздар. Қолдау топтары ұзаққа созылатын өзгерістер жасаудың дәлелденген жолы болып табылады. Сондықтан бұл тұжырымдаманы шебер қолданыңыздар, өтінемін.
Миллиардер жөтелді. Сосын ауырсынып тұрғандай кеудесін уқалады. Ол мұны ешкім байқамағандай кейіп танытып, сөзін жалғастырды.
— Екінші тармақ сіздерге мен үйреткен философия мен әдістемені іс жүзінде басқаларға үйрету керектігін еске салады. Осылай істеу арқылы материалды өз түсінуіңіз бұрынғыдан да керемет тереңдей түседі. Көп жағдайда, мен бөліскен нәрселерге басқаларды баулу — өзіңізге жасаған сыйыңыз болады.
— Мен бұған ешқашан бұлай қарамаппын, — деді кәсіпкер.
— Бұл шындық, — деді миллиардер. — Ал төбедегі соңғы жол — ең маңыздысы. Кез келген шеберлік үшін табандылық қажет екенін ұмытпаңыздар. Бұдан әрі бара алмаймын деп сезінген сәтте ерік-жігердің мүлдем жаңа деңгейін қалыптастырудың үлкен мүмкіндігі туады. Жалғастыра алмайтындай сезінгенде, тағы біраз алға жылжыңыз. Сонда өзін-өзі тәртіпке салу бұлшықетіңіз айтарлықтай күшейеді. Өзіңізге деген құрметіңіз артады. Өнімділікті еселеу, өз салаңызда көшбасшы болу және өзіңіз сүйетін өмірді құру үшін өзіңізді бағалауды арттырудан маңызды ештеңе жоқ.
Кенеттен және ешқандай ескертусіз миллиардер төңкеріліп, басымен тұрды. Көзін жұмып, жазушы әрі философ Джералд Сайкстың мына сөзін айтты: «Кез келген салмақты жетістікке жету үшін міндетті түрде жылдар бойы кішіпейілділікпен шәкірт болу және қоғамның көп бөлігінен оқшаулану қажет».
— Сіздер сияқты екі керемет адам өздеріңіздің ең жақсы нұсқаларыңызды қалыптастыруға және эпикалық жетістіктерге жетуге лайықтысыздар, — деді миллиардер жерге түсіп жатып. — Жұмсақ төсекте жатып, ішіңіздегі ұйықтап жатқан күш-қуатқа қиянат жасамаңыздар. Әлемдегі ұлы ерлер мен әйелдер көрпе астында рахаттанып жатқандықтан емес, асқақ мақсаттар қойып, көпшілік оларды «жынды» деп атаса да, сол мақсаттарға ұмтылғандықтан ұлы болды. Тәж-Махал көрсеткендей, әлемдік деңгейге жету үшін уақыт, берілгендік, құрбандық пен шыдамдылық қажет. Батырлық бір маусымда тумайды. Сағат 5-те тұру әдетін қалыптастырыңыз. Процесті тоқтатпаңыз және тоқтағыңыз келген сәтте алға басыңыз. Осылай істеу сізді аңызға айналдырады. Сондай-ақ, бүкіл әлемге ықпал ететін тұлға ретінде тағдырыңызды айқындайды.
Стоун Райли содан соң орнынан тұрды. Екі шәкіртін құшақтап, мәрмәр дәлізбен төмен түсіп, жоқ болып кетті.
13-тарау «Таңғы сағат 5 клубы» 20/20/20 формуласын үйренеді
«Таңертең ерте, жалқаулықпен тұрғың келмей жатқанда, мына ой санаңда болсын: «Мен адам баласының ісін атқару үшін тұрып жатырмын». — Марк Аврелий, Рим императоры
«Рим менің тамырымда. Оның қуаты қанымда тулап жатыр. Оның ерекше сиқыры рухымды жаңғыртады», — деп ойлады миллиардер, оның ұшағы қаланың жеке әуежайының ұшу жолағымен келе жатқанда. Ұшақ спикерлерінен италиялық Negrita тобының «Magnolia» әні естіліп, титан әуенге сай иығын қозғалтып қойды.
«Римдіктердің асқақ мақтанышы, ғажайып құштарлығы мен кең жүрегі маған үлкен шабыт береді», — деп бекітті ол іштей. «Испан баспалдақтарының жоғарғы жағындағы Trinità dei Monti шіркеуіне түскен күн сәулесі менің жанымды сергітпей қоймайды — бұл көрініс жиі көзіме жас үйіреді. Тамаша тағамдары, соның ішінде mozzarella di bufala, cacio e pepe, amatriciana және carbonara, сондай-ақ отта піскен abbacchio менің өмірден ләззат алуға деген құштарлығымды оятады. Жаңбыр астында серуендегенді ұнататын осы ашық аспан астындағы мұражай-қаланың мұқият жасалған сәулеті менің ішімдегі жауынгермен де, ақынмен де тілдескендей болады», — деп толғанды магнат ұшағы қақпаға жақындағанда.
Миллиардер өзінің керемет, бірақ мінсіз емес өмірінің ең жақсы жылдарын Римде, Via Vittoria-дағы тарихи орталықта орналасқан пәтерінде өткізген болатын. Цюрих және басқа үйлеріне ол негізінен жобалармен жұмыс істеу және жаһандық коммерциялық істерін басқару үшін баратын. Ал Рим — Рим оның таңданысын оятып, қуанышқа деген шөлін қандыратын жер еді.
Көктемдегі гардения гүлдерінің жұпарын иіскеу және Вилла Боргезе саябағындағы көл жағасында орналасқан ғибадатхананың жанынан ұзақ серуендеу оның өміріндегі ең сүйікті істерінің бірі еді. Римнің тығыз қозғалысы оның сәулетін көлегейлемес бұрын, таңғы сағат 5-те тұрып, тау велосипедімен Треви субұрқағынан өтіп, Монтиге және Колизейге дейін бару, соңында Пьяцца Навонаға барып, сол зәулім алаңдағы шіркеудің кереметтігін тамашалау оған ерте таңның ғана беретін сұлулығын еске салатын. Мұндай сәттер оны байлығынан да бетер өзін бақуатты әрі тірі сезіндіретін.
Айта кетейік, оның өміріндегі ең үлкен махаббаты Римнен болатын. Миллиардер оны Италияның танымал сән үйлері орналасқан Via dei Condotti көшесінің жанындағы ағылшын кітап дүкенінде жолықтырды. Ол кезде оның жасы отыздан асқан еді, титан әлі бойдақ, белгілі бір дәрежеде плейбой және әлемнің ең таңдаулы ләззаттарын бағалайтын адам ретінде танымал еді. Ол оның көмегімен іздеген кітабын әлі де ұмытқан жоқ: Ричард Бахтың «Жонатан Ливингстон атты шағала» атты туындысы еді. Бұл өзінің үйірден биік ұшу үшін жаратылғанын білетін және осы ішкі білімін шындыққа айналдыру үшін ұмытылмас сапарға шыққан шағала туралы трансформациялық роман болатын.
Ванесса кітаптың көшірмесін тез тапты, ол өте сыпайы, бірақ салқынқанды еді, содан кейін басқа тұтынушыға көмектесуге кетіп қалды.
Ескі ағаш сөрелері бар сол шағын кітап дүкеніне бір жыл бойы келіп жүріп қана, миллиардер бұл бойжеткенді кешкі асқа шақыруға көндірді. Миллиардерді оның жасырын сұлулығы, өткір интеллектісі, богемалық стилі және оны бал салынған ыдыстағы арадай бақытты сезіндіретін ерекше күлкісі баурап алды.
Олар Италияның оңтүстігіндегі Пулия аймағындағы айлақты Монополи қаласында үйленді.
«Қандай ерекше күн еді», — деп тебірене ойлады барон. Негізгі алаңда толық айдың нұры астында бәріміз билегенде шырқалған әуен. Жаңа піскен burrata ірімшігі, аспаздың әжесі дайындаған orecchiette пастасы. Қала тұрғындарының үйлену тойына өздерінің қонақжайлылығын көрсетіп, үйлерінде жасалған Negroamaro және Primitivo шараптарын әкеліп, тойға қосылуы. Бұл тәжірибенің бәрі оған әлі күнге дейін қатты әсер етеді.
Миллиардер мен Ванессаның қарым-қатынасы көптеген ұлы махаббат хикаяларындағыдай әрі әсерлі, әрі құбылмалы болды. Кейде — тіпті жиі — терең романтикалық байланыс ескі жараларды қозғайды. Сол ерекше адамның жанында ғана біз өзімізді қауіпсіз сезініп, әлеуметтік сауытымызды шешіп, шынайы болмысымызды көрсете аламыз. Осылайша, олар біздің кереметімізді де, құштарлығымыз бен нұрымызды да көреді. Дегенмен, бұл біздің бастан кешкен ауыр сәттерімізден қалыптасқан көлеңкелі жағымызды да ашады.
Халил Джебран «Пайғамбар» атты еңбегінде былай деп жазған: «Махаббат сізді шақырғанда, оның жолы қиын әрі тік болса да, соңынан еріңіз. Оның қанаттарының арасына жасырылған қылыш сізді жараласа да. Оның дауысы солтүстік желі бақты қалай қиратса, сіздің армандарыңызды да солай талқандаса да. Жүрегіңіздің құпияларын білуіңіз үшін махаббат мұның бәрін жасайды». Дегенмен, олардың некесіндегі қиындықтарға қарамастан, миллиардер мен оның сымбатты әйелі ондаған жылдар бойы бірге болды.
Ол көптеген жылдар бұрын кенеттен қайтыс болса да, ол екінші рет үйленбеді. Ол өзіне қайтадан ғашық болуға рұқсат бермеді, оның орнына бизнес империясын дамытуға, қайырымдылық істерін кеңейтуге және өзі тапқан керемет өмірді жалғыз өткізуге көңіл бөлді.
Магнат әмиянын шығарып, Ванессаның ескі суретін алды. Ол суретке ұзақ қарап қалды. Содан кейін қайтадан қатты жөтеле бастады.
— Жағдайыңыз жақсы ма, бастық? — деп сұрады ұшқыштардың бірі.
Миллиардер суретке қараған күйі үнсіз қалды.
Кәсіпкер мен суретші Римге бірнеше күн бұрын ұшып келген және «Мәңгілік қаланың» көрікті жерлеріне, салтанатына және сирек кездесетін сұлулығына тәнті болған еді. Қол ұстасып, Римнің энергиясы мен сұлулығын сезіне отырып, олар бұрын ұлы құрылысшылар мен текті императорлар жүріп өткен тас төселген көшелермен серуендеді.
Бүгін олар көптен күткен күн еді. Осы таңда олар таңғы сағат 5 әдісінің өзегі болып табылатын 20/20/20 формуласын үйренеді. Екі шәкіртке таңғы 5 пен 6 арасындағы «Жеңіс сағатында» күн сайын ғажайып күндерді өткізу үшін не істеу керектігі егжей-тегжейлі түсіндіріледі.
Бүгін олар әлемдік деңгейдегі өмір құру үшін таңертеңгі уақытты қалай тиімді пайдалану керектігін бүге-шігесіне дейін білетін болады.
Миллиардердің өтініші бойынша, екеуі Испан баспалдақтарының ең жоғарғы жағында тұрды. Тура таңғы сағат 5 еді. Егер сіз сол жердегі обелиск астындағы алаңда тұрып, төменге қарасаңыз, тәлімгер мен оның екі шәкіртінің осы таңда кездескен жерін көрер едіңіз.
Рим күнінің алғашқы сәулелері Trinità dei Monti шіркеуіне түскенде, ғашықтар осы мәдениет қаласына қарап тұрды. Ежелгі римдіктер өздерінің асқақ армандарымен, зәулім ғимараттарымен және инженерлік шындыққа сай келмейтін ескерткіштер тұрғызу қабілетімен ерекшеленетін. Олар Тибр өзенінің жағасындағы кішкентай ауыл ретінде басталып, кейіннен Еуропа, Азия және Африкадағы қырық түрлі елді қамтыған империяның орталығы болған Әулие Петр соборы мен император Августтың мазарын, сондай-ақ жеті төбені көре алды. Ауа гүлдер мен түтін иісі араласқан жұпарға толы еді, алыстан от жанып жатқандай сезілді.
— Buongiorno! — деген дауыс тыныштықты бұзды. — Таңыңа ие бол. Өміріңді биіктет, — деп айқайлады миллиардер, Рим сарбаздарының жеңіске жеткендегідей қуанышымен.
Мистер Райли өмірдің сиқырына бөленген адамдай күлімсіреп, алғашқы күн сәулесіне қарай жүрді. Ол бұл маңызды коучинг сабағы үшін стильді италиялық күннен қорғайтын көзілдірік киген. Сондай-ақ, ол «SPQR» (Senatus Populusque Romanus — Рим сенаты мен халқы) деген жазуы бар қара футболканың сыртынан италиялық желбегей, қара спорттық шалбар және қызғылт сары кроссовка киген.
— Tutto bene? — деп сұрады ол көңілді.
— Бәрі жақсы, — деді кәсіпкер италия тіліндегі бірнеше сөзді түсініп.
— Өте жақсы, — деп қосты суретші.
— Үлкен күн, достар. Бүгінгі сабақ — паста сүйгіш тәлімгерлеріңіз үйрететін 20/20/20 формуласы туралы болмақ. Біз ақыры осы жердеміз. Біз екеуіңіздің де кемеңгерлік әлеуеттеріңізді ашуға және шексіз қуанышқа толы өмір сүруге көмектесетін таңғы режимді реттеуге дайынбыз. Еститін нәрселеріңізді жақсы көріп кетесіздер. Өміріңіз бұдан былай бұрынғыдай болмайды, — деп мәлімдеді танымал өнеркәсіпші.
Күн баяу көтерілгенде, миллиардердің сол қолының сыртынан алғаш рет татуировка көрінді. Онда жай ғана «20/20/20» деген сандар жазылған.
Күн сәулесі оның басының үстіне жиналып, сәулелі шеңбер тәрізді көрінді. Бұл көрініс өте әсерлі еді.
— Бұл жаңа ма? — деп сұрады суретші қызығушылық танытып. — Бұрын байқамаппын.
— Иә, — деп жауап берді магнат. — Кеше түнде Трастевереде біреуге салдырттым. Керемет, солай емес пе? — деді миллиардер жас баладай мәз болып.
— Солай сияқты, — деді суретші қатты есінеп, содан кейін кофесінен жұтым жасап. — Мұнда, Италияда кофе керемет екен.
— Бұл татуировка уақытша, — деп мойындады миллиардер. — Мен мұны бүгін 20/20/20 формуласының күні болғандықтан салдырдым. Бұл біздің бірге өткізетін ең маңызды оқу күндеріміздің бірі. Сіздермен бірге болғаныма қуаныштымын. Сіздерді өз отбасымдай сезіне бастадым. Римге қайта оралу — мен үшін өте ерекше. Әйелім Ванесса қайтыс болғаннан кейін мұнда келуді тоқтатқан едім. Олсыз мұнда болу тым ауыр болды, — деп мойындады ол, жан-жағына қарап.
Содан кейін Стоун Райли спорттық шалбарының қалтасынан «тілек сүйегін» (wishbone — құстың аша сүйегі) шығарды. Ол нысанды жұмбақ суреттері бар баспалдақтардың біріне мұқият қойды. Ол былай көрінетін:

Миллиардер екі қонағынан тілек тілеуді өтініп, сәттілік нышаны ретінде оны екі жаққа тартуды сұрады.
— Мен мұны бүгінгі сабаққа тек жақсы көңіл-күй сыйлау үшін ғана әкелген жоқпын, — деп жалғастырды миллиардер. — Мен екеуіңіздің де «арқа сүйер тірегі» (backbone) жоқ «тілек сүйегі» (wishbone) адамды алысқа апармайтынын есте сақтағандарыңызды қалаймын.
— Бұл бұған дейін үйренген «жартылай берілгендік — жартылай нәтиже береді» деген сияқты ма? — деп сұрады суретші.
— Және «еңбексіз ешқандай идея іске аспайды» деген сияқты, — деп толықтырды кәсіпкер, күнге қарап йога жаттығуларын жасап жатып.
— Солай десе де болады, — деп жауап берді миллиардер. — Екеуіңіздің де өнімді, тамаша, бақытты және мағыналы өмір сүргілеріңіз келетінін білемін. «Таңғы сағат 5 клубының» мүшесі болу — бұл мақсатқа жетуге кепілдік беретін жалғыз әдет. Бұл — керемет өмір сүру ниетін күнделікті шындыққа айналдырудың мен кездестірген ең жақсы тәсілі. Иә, армандар мен тілектер — тек «тілек сүйектері» ғана. Ал таң атпай тұру — оларды жүзеге асыруға арналған сіздің «тірегіңіз».
Ерте тұрудың құдіреті 20/20/20 формуласын күнделікті қолданудан туындайды. Ал қазір сіздер осы таңғы режиммен танысуға бірнеше секунд қалдыңыздар.
— Уақыты келді-ау! — деді суретші жасыл линзалы көзілдірігін киіп. Күн сәулесі Испан баспалдақтарының айналасын және Бернинидің ескі қайық мүсіні бар субұрқағы орналасқан алаңды нұрға бөлей бастады.
— Бастамас бұрын мені бір құшақтаңыздаршы! — деп айқайлады миллиардер шәкірттерін құшақтап. — Менің сүйікті Ромама қош келдіңіздер! — деп қосты ол. Жақын маңдағы пәтердің ашық терезесінен Modà тобының «Come un Pittore» әні естілді.
— Жақсы. Іске кірісейік. Есіңізде болсын, сіздің шығармашылығыңыз, өнімділігіңіз, бақуаттылығыңыз және әлемге пайдаңыз, сондай-ақ жеке өміріңіздің сапасы тек таңғы 5-те тұрумен ғана өзгермейді. Бұл режимді құдіретті ететін тек ерте тұру емес. «Таңғы сағат 5 клубын» ерекше ететін нәрсе — оянғаннан кейінгі алпыс минут ішінде не істейтініңіз. Есіңізде болсын: сіздің «Жеңіс сағатыңыз» — өмірдегі ең үлкен мүмкіндіктердің бірі. Өздеріңіз білетіндей, күнді қалай бастасаңыз, оның қалай өтетіні соған тікелей байланысты. Кейбір адамдар ерте тұрады, бірақ таңғы уақытын жаңалықтар көрумен, интернетте отырумен, әлеуметтік желілерді тексерумен өткізіп, оның құнын жояды. Мұндай мінез-құлықтың дофаминнің тез әсеріне — нақты маңызды нәрселерден қашуға деген қажеттіліктен туындайтынын түсінетіндеріңізге сенімдімін. Мұндай әрекет көпшіліктің осы ерекше уақыттың тыныштығын пайдаланып, өз ұлылығын арттыруға мүмкіндік бермейді.
— Әр күнді қалай өткізсек, өмірімізді де солай құрамыз, солай емес пе? — деді суретші миллиардердің мұхит жағасындағы үйінде үйренген маңызды ақпаратты растап. — Бұл «Күндерді жинақтау негізі». Және бұл сіз түсіндірген «Тарих жасаушылардың 4 назарының» бірі. Мен ол модельді әлі ұмытқан жоқпын.
— Мүлдем дұрыс, — деп қолпаштады миллиардер. — Және айта кететінім, күнді ақылмен, денсаулықпен және тыныштықпен бастау тек жеке табысыңызды оңтайландыру ғана емес. Бұл оны қорғау туралы да.
Кенеттен Пьяцца ди Спанья алаңы арқылы гладиатор сияқты киінген, ат арба айдаған адам өтіп бара жатып: «Buongiorno Mr. Riley! » — деп айқайлады.
— A dopo, — деп жауап берді миллиардер. — Керемет костюм, солай ма? — деді ол шәкірттеріне.
Миллиардер өзінің уақытша татуировкасын уқалап, Колизейге қарай қарады.
— Жаңағы адам маған ежелгі Римдегі «Ауриганы» (Auriga — арба айдаушы) еске түсірді. Ол маңызды Рим басшыларын тасымалдайтын және сенімділігі үшін таңдалатын құл болған. Бір қызығы: Ауриганың тағы бір маңызды міндеті — «Dux» деп аталатын әскери қолбасшының артында тұрып, оның басына лавр гүлдерінен өрілген тәжді кигізгенде, құлағына «Memento, homo» деп сыбырлау болған.
— Бұл не дегенді білдіреді? — деп сұрады кәсіпкер. Бүгін ол ескі джинсы, ашық қызыл футболка және ақ кроссовка киген. Шашын өзі ұнататындай етіп жинап алған. Ол оптимизм нұрын шашып тұрғандай еді.
«“Memento homo” латын тілінен аударғанда “сенің тек пенде екеніңді ұмытпа” дегенді білдіреді», — деп жауап берді миллиардер. «Аурига мұны көшбасшының тәкәппарлығын тізгіндеу үшін және үлкен жетістікпен бірге келетін өзімшілдікке берілмеуіне көмектесу үшін жасаған. Бұл рәсім Дукстің (әскери қолбасшы) өзін және өзі басқаратын империясын жақсарту жөніндегі шынайы миссиясына барынша назар аударуын қамтамасыз ететін терең тәртіп болды. Ол өз энергиясын әулеттердің күйреуіне себеп болатын ермек пен шектен шығушылыққа жұмсамауы тиіс еді».
«Білесіз бе? » — деді суретші. «Мен де табысқа дұрыс ие бола алмай, шығармашылық империяларын қиратып, жақсы абыройынан айырылған кейбір өнер данышпандарын көрдім. Сондықтан сізді түсінемін».
«Әрине», — деді кәсіпкер әйел. «Яғни, сөзсіз», — деп ол жаңа жігітінің қолын қысқан күйі тез түзеп жіберді. «Мен жеңіс формуласына тым қатты сеніп қалғандықтан нарықтағы үлесінен айырылған қаншама қарқынды дамыған компанияларды көрдім. Олар өз отын жоғалтты. Олар тым ісініп, асқақтап кетті. Өздерінің керемет өнімдеріне ұзын-сонар кезек болғандықтан, тауарларын жаңартпай, тұтынушыларға қызмет көрсетуді жақсартпай және әрбір қызметкердің көшбасшылық өнімділігін арттырмай-ақ, бұл кезек мәңгі болады деген қате түсінікке бой алдырды. Сондықтан мен де сізді естіп тұрмын, Райли мырза».
«Керемет», — деген қысқа жауап қайтарды ол.
«“20/20/20 формуласын” қолдана отырып, әр таң сайын оны орындау тәсілін жақсартуды ұмытпаңыз. Ізденімпаз болыңыз. Бұл мәселеде “ақ белдік” менталитетін (үйренушінің, жаңа бастаушының көзқарасы) сақтаңыз. Өйткені жетістік сияқты ештеңе сәтсіздікке ұшыратпайды. Бұл тәжірибенің қаншалықты өзгертуші күші бар екенін сезінгеннен кейін, процестің бірнеше қадамдарын босаңсытып немесе тіпті елеусіз қалдыру оңай болады».
Миллиардер сұқ саусағымен қадамдардың біріне нұсқады. Ол көзін жұмып, мына сөздерді ақырын айтты: «Өзіңіздің ең жоғары тұлғаңыздан қашуды тоқтатып, адамзатқа шабыт беру үшін өміріңізге жүктелген міндетті — қабілеттілік, батылдық пен түсінушіліктің жаңа деңгейін қабылдайтын уақыт келді».
Содан кейін ол Испан баспалдақтарының үстіндегі тас платформамен жүріп өтіп, оң қолының екі саусағын көтеріп, бейбітшіліктің жалпыға ортақ белгісін көрсетті. Кейін ол Виа дей Кондотти етегіндегі Пьяцца ди Спаньяда каштан қыздырып отырған адамға қарай қолын бұлғады. Ол адам кеуде тұсы әжімделген сұр жейде, қою көк шалбар және сары спорттық аяқ киім киген екен.
Белгіні көрген бойда ол адам бірден орнынан тұрып, алаң арқылы баспалдақпен үш-үштен секіріп, миллиардер тұрған шыңға дейін жүгіріп шықты. Ол мыжылған жейдесін көтеріп, астынан оқ өтпейтін кеудешесін көрсетті және оның астынан ламинатталған қағазды суырып алды.
«Мінекейіз, Гранде. Римге қайта оралғаныңызға қуаныштымын, Бастық». Ол адам қою итальяндық акцентпен және құмқағаздай қырылған дауыспен сөйледі.
«Grazie mille! Molto gentile, Adriano», — деді миллиардер алақанын сүйіп, қол алысу үшін созған бойда.
«Адриано менің қауіпсіздік қызметімде», — деп атап өтті Райли мырза өзіне ұсынылған парақты зерттеп жатып. «Ол менің ең үздік мамандарымның бірі. Ол осы ерекше елдің Пьемонт аймағындағы Альба қаласында өскен. Сендерге тартуфо (трюфель саңырауқұлағы) ұнай ма? »
«Ол не? » — деп сұрады суретші, жаңа ғана болған оқиғаға біршама таңырқап.
«Трюфельдер, жаным! » — деп қуанды миллиардер. «Құдайым-ау, олардың дәмі керемет. Үстіне ерітілген сары май құйылған тальолини пастасымен бірге. Немесе қуырылған жұмыртқаның үстіне үгітілгенде. О, шіркін, бұл — императорлардың асы! ». Миллиардер өзі сипаттаған тамақты елестетіп, көздері даладай жайнап кетті. Оның аузының оң жақ шетінен жіңішке сілекей ағып кетті. Иә, сілекей. Біртүрлі, иә?
Орнында қалған Адриано жұмыс берушісіне білдіртпей орамал ұсынды. Ол кәсіпкер әйел мен суретшіге «оның біртүрлі екенін білемін, бірақ біз де оны жақсы көреміз» дегендей көзқараспен қарады.
Содан кейін осы ерекше тартымды жерде тұрған төртеуі де күле бастады. Бірге.
«Таңыңыз қайырлы болсын, Бастық», — деді Адриано кетер алдында. «Бүгін кешкісін Тестаччода кездесеміз. Бүгін кешкі аста бірге болуға шақырғаныңызға көп рахмет. Әдеттегідей качо е пепе (ірімшік пен бұрыш қосылған паста) жейміз бе? »
«Si», — деп растады миллиардер. «A presto».
«Ақ трюфельдер Альбадан шығады», — деп түсіндірді миллиардер. «Оларды арнайы үйретілген иттер иісінен тауып алады. Немесе шошқалар. Мүмкін, болашақта мен сендерді трюфель аулауға өзіммен бірге апарармын. Бұл ұмытылмас оқиға болатынына уәде беремін. Не де болса, мына керемет оқу моделіне қараңдар. Спеллбайндер біз үшін «Жеңіс сағаты» мен «20/20/20 формуласын» егжей-тегжейлі талдап берді. Енді таңғы режимді қалай өткізу керектігі туралы ешқандай сұрақ болмауы тиіс. Ешқандай сылтауға орын жоқ. Бәрі алдарыңда жазылып тұр. Тек осы жоспарды орындаңдар, сонда күндеріңіз өз бақылауларыңда болады. Прокрастинация — бұл өзін-өзі жек көрудің бір түрі, білесіңдер ме? »
«Шынымен бе? » — деп сұрады суретші.
«Әрине. Егер сіз өзіңізді шынымен жақсы көрсеңіз, ұлы болуға лайық емеспін деген сезімдерден арылып, әлсіздігіңізге құл болудан бас тартар едіңіз. Кемшіліктеріңізге назар аударуды тоқтатып, ғажайып қасиеттеріңізді дәріптер едіңіз. Ойлап қараңызшы: бүгінде планетада сізде бар ерекше қабілеттер жиынтығына ие бірде-бір адам жоқ. Шын мәнінде, бүкіл тарихта дәл сіз сияқты бірде-бір адам болған емес. Және болмайды да. Иә, сіз сондай ерекшесіз. Бұл — бұлжымас факт. Сондықтан талантыңыздың, күшті жақтарыңыздың және таңғажайып қабілеттеріңіздің толық күшін қабылдаңыз. Өзіңізге берген уәделеріңізді бұзу сияқты зиянды әдеттен арылыңыз. Өз-өзіңе берген уәдені орындамау — көбіміздің өзімізді жақсы көрмеуіміздің бір себебі. Өзімізге айтқан ісімізді аяғына дейін жеткізбеу біздің жеке басымыздың құндылығын жояды және өзін-өзі бағалауды төмендетеді. Олай жалғастыра берсеңіз, санадан тыс бөлігіңіз сізді ештеңеге тұрғысыз деп сене бастайды. Және мен сізге бұған дейін айтып өткен “Өзін-өзі жүзеге асыратын болжам” деп аталатын психологиялық құбылысты есіңізге түсіріңіз. Біз әрқашан өзімізді қалай көрсек, соған сәйкес әрекет етеміз. Осылайша, біздің ойымыз нәтижелерімізді қалыптастырады. Біз өзімізді және күшімізді қаншалықты аз бағаласақ, соғұрлым күшіміз азая береді».
Миллиардер сөзін жалғастырмас бұрын ұшып бара жатқан көбелектер тобын бақылап тұрды.
«Бәрі осылай жұмыс істейді. Сондықтан менің ұсынысым: істерді кейінге қалдыруды тоқтатыңыз, Тәж-Махалда айтқан ерік-жігер бұлшықеттерін шынықтырыңыз және өміріңіздің қалған бөлігін батылдыққа, ерекше өнімділікке және таза сұлулықтың көрінісіне айналдырыңыз. Өз данышпандығыңызбен өмір сүру арқылы өзіңізді құрметтеңіз. Прокрастинация — бұл өзін-өзі жек көрудің бір түрі», — деп қайталады миллиардер. «Сондықтан “20/20/20 формуласын” таңертеңгі уақытты басқарудың негізгі тәсілі ретінде енгізуге барынша күш салыңыз».
Миллиардер кәсіпкер мен суретшіге құрылымды көрсетті. Ол былай көрінді:

«Осы оқу моделінен көріп тұрғандарыңыздай, шеберлік деңгейіне дейін меңгеру қажет үш жиырма минуттық блок бар. “20/20/20 формуласының” бірінші жиырма минуттық блогы сізден “Қозғалуды” талап етеді. Қарапайым тілмен айтқанда, әр таң сайын терлегенше жаттығу жасау сіздің күндеріңіздің сапасын түбегейлі өзгертеді. Екінші блок сізді жиырма минут бойы “Ойлануға” шақырады. Бұл сегмент сіздің табиғи күшіңізге қайта қол жеткізуге, өзін-өзі тануды арттыруға, күйзелісті жоюға, бақытыңызды еселеуге және шамадан тыс ақпарат пен белсенділік дәуірінде ішкі тыныштықты қалпына келтіруге көмектесуге арналған. Ал жеке тұлғаны нығайтудың осы алпыс минуттық «Жеңіс сағатын» жиырма минуттық “Өсумен” аяқтайсыз. Бұл — үздік өмірлердің қалай құрылғаны туралы түсінігіңізді тереңдететін кітап оқуға, кәсіби шеберлігіңізді шыңдайтын мақала оқуға немесе виртуоздардың қалай ерекше нәтижелерге қол жеткізетіні туралы аудиосессия тыңдауға, не болмаса қарым-қатынасыңызды жақсартуға, қаржыңызды арттыруға немесе руханиятыңызды тереңдетуге көмектесетін білім беру видеосын көруге арналған уақыт. Сендер білетіндей, ең көп үйренген көшбасшы жеңіске жетеді».
«Спеллбайндерден үйренген ең пайдалы нәрселерімнің бірі — таңертең төсектен тұрған бойда бірден қарқынды жаттығу жасаудың маңыздылығы еді. Оның мына сөздері әлі күнге дейін жадымда: “Күніңізді қарқынды жаттығудан бастауыңыз керек. Бұл талқыланбайды. Әйтпесе «20/20/20 формуласы» жұмыс істемейді. Мен сені «Таңғы сағат 5 клубынан» шығарып жіберемін”».
Миллиардердің үстінен үш көгершін ұшып өтті. Ол оларға үлкен жымиыспен қарап, біреуіне сүйіспеншілік белгісін жіберді де, тарихты жасаушылардың таңғы режимі туралы әңгімесін жалғастырды.
«Таңертең ерте қарқынды жаттығу жасау — ойын ережесін түбегейлі өзгертеді. Тұрғаннан кейін бірден белсенді қозғалу миыңызда нейробиологияға негізделген алхимия тудырады. Бұл сізді толық оятып қана қоймай, зейініңіз бен энергияңызды арттырады, өзін-өзі тәрбиелеуді күшейтеді және күніңізді құлшыныспен бастауға мүмкіндік береді. Практикалық тұрғыдан алсақ, бұл веложаттығу, секіру, берпи (күрделі дене жаттығуы), секіртпемен секіру немесе жүгіру болуы мүмкін. Сендер үшін қайсысы тиімді екенін білмеймін. Бірақ басты шарт — терлеуіңіз керек».
«Неге? » — деп сұрады суретші, жазбаларын мұқият түртіп алып.
«Диаграммадан көретін себеппен. Өздерің білетіндей, кортизол — бұл қорқыныш гормоны. Ол бүйрек үсті бездерінің қыртысында түзіліп, қанға бөлінеді. Кортизол — сіздің данышпандығыңызды тежейтін және тарих жасау мүмкіндігіңізді жоятын негізгі материалдардың бірі. Ғылыми деректер кортизол деңгейі таңертең ең жоғары болатынын растайды».
«Өте қызықты мәлімет», — деп атап өтті кәсіпкер әйел, Римнің күніне жылынып, тағы бір рет созылып жатып.
«Иә, солай. Сондықтан таңғы 5:00-ден 5:20-ға дейін — небәрі жиырма минут — жаттығу жасау кортизол деңгейін едәуір төмендетеді және сізді жоғары өнімділікке баптайды. Таңды бастаудың керемет тәсілі, солай ма? Ғылым сонымен қатар дене шынықтыру мен когнитивті қабілет арасында маңызды байланыс бар екенін көрсетті. Қарқынды жаттығу кезінде бөлінетін тер BDNF (мидың нейротрофиялық факторы) бөлінуіне ықпал етеді, бұл күнді жеңіспен өткізу үшін мидың жұмысын күшейтеді».
«Уау», — деді кәсіпкер әйел де жазбаларын жылдам түртіп жатып.
«BDNF күйзелістен зақымдалған ми жасушаларын қалпына келтіретіні және нейрондық байланыстардың түзілуін тездететіні дәлелденген, сондықтан сіз жақсырақ ойлап, тезірек өңдейсіз», — деп түсіндірді миллиардер. «Бұл — тағы бір орасан зор бәсекелестік артықшылық. О, және ол нейрогенезге (жаңа жүйке жасушаларының пайда болуы) ықпал етеді, сондықтан сізде жаңа ми жасушалары өседі. Тек осының өзі сіз үшін қаншалықты құнды? »
«Екі есе уау! » — деп айғайлады суретші, бұл жолы байсалдылығын ұмытып.
«Осы идеяларды жүзеге асыра отырып, менің бизнесім қол жетпес, ал өзім жеңілмес боламын», — деді кәсіпкер әйел. Райли мырзаның басқаларға ризашылық білдіргенін көргеніне еліктеп, ол кішіпейілділікпен ишарат жасады.
«Әрине», — деп келісті миллиардер. «Және “20/20/20 формуласының” бірінші жиырма минуттық блогында қарқынды жаттығу жасау арқылы сіз допамин (ынталандырушы нейромедиатор) бөлесіз, сонымен қатар бақытты реттейтін керемет химиялық зат — серотонин мөлшерін арттырасыз. Бұл дегеніміз, таңғы 5:20-да бәсекелестеріңіз әлі ұйықтап жатқанда, сіз өз салаңызда көш бастауға, керемет нәтижелерге қол жеткізуге және алдағы күнді эпикалық етуге дайын боласыз».
«Күнмен бірге ояну үшін не істеу керектігі туралы нақтырақ айта аласыз ба? » — деп сұрады кәсіпкер әйел. «Яғни, сол оятқыш шыр еткенде төсектен тұру үшін қандай әрекеттер жасауымыз керек? Бұл тым қарапайым сұрақ емес пе? »
«Бұл — тамаша сұрақ», — деді суретші қызының арқасынан қағып.
«Бұл — керемет сұрақ! » — деп айғайлады алпауыт. «Әрине. Мен ұсынғандай, ескі үлгідегі оятқыш сатып алыңыз — мен соны қолданамын. Аграда айтқанымдай, жатын бөлмеде ешқашан технология ұстамаңыз. Себебін кейін түсіндіремін. Оятқышты алғаннан кейін, оның уақытын нақты уақыттан отыз минут алға қойыңыз. Содан кейін оны таңғы 5:30-ға орнатыңыз».
«Шынымен бе? » — деді суретші. «Бұл біртүрлі көрінеді».
«Білемін», — деп мойындады миллиардер. «Бірақ бұл сиқыр сияқты жұмыс істейді. Сіз өзіңізді кешірек тұрамын деп алдайсыз, бірақ іс жүзінде таңғы 5-те тұрасыз. Бұл тәсіл жұмыс істейді. Сондықтан жасаңыз. Содан кейін, бұл қарапайым болып көрінгенімен, тағы бір маңызды әдіс: оятқыш соғылған бойда, бойыңыздағы әлсіздік төсекте қалуға сылтау тауып бермес бұрын, бірден атып тұрыңыз. Санаңыз төсек астында қалуға себептер ойлап тапқанша әрекет етіңіз. Таңғы сағат 5-те ояну “автоматтылық нүктесіне” жеткенше, сол 66 күндік әдетті қалыптастыру процесінен өтуіңіз керек. Сонда ерте тұру кеш ұйықтағаннан оңайырақ болады. Мен «Таңғы сағат 5 клубына» алғаш қосылғанда, жаттығу киіміммен ұйықтайтынмын».
Райли мырза біршама ыңғайсызданғандай болды. Содан кейін тағы да көгершіндер мен көбелектер ұшып өтті. Испан баспалдақтарының үстінде кемпірқосақтың ұшқыны көрінді.
«Әзілдеп тұрған шығарсыз, бауырым? » — деп күлді суретші шашының бір бұрымын ширатып. «Шынымен жаттығу киіміңізбен ұйықтадыңыз ба? »
«Иә», — деп мойындады миллиардер. «Және кроссовкам төсегімнің қасында дайын тұратын. Мен қарапайым сылтаулардың мені билеп алуына жол бермеу үшін қолдан келгеннің бәрін жасадым».
Кәсіпкер әйел басын изеп тұрды. Ол күн өткен сайын күштірек әрі бақыттырақ көріне бастады.
«Қалай болғанда да, таңертең бірінші кезекте жаттығу жасау туралы ойымды жалғастырайын. Қарқынды жаттығу жасау арқылы сіз өзіңіздің табиғи шеберлік дәріханаңызды ынталандырасыз, бұл сізді алғаш оянғандағыдан мүлдем басқаша сезінуге мәжбүр етеді. Оянғандағы сезіміңіз бен таңғы 5:20-дағы сезіміңіз екі бөлек болады. Бұл стратегияны нейробиологияңызды нығайту және физиологияңызды дайындау үшін қолдансаңыз, нәтижесі сондай. Осыны ұмытпаңыздар! Әрине, терлеу арқылы қозғалу уақыт өте келе психологияңызды да өзгертеді. Тіпті сіз “таңертең тұра алмайтын” және күнін ашумен бастайтын адам болсаңыз да, бәрі өзгереді — сол “бірге қозған нейрондар, бірге байланысады” деген қағида жұмыс істейді. Сіз лауазымы жоқ кез келген көшбасшыға қажет сенімділікті сезінесіз. Сіз сағаттап жұмыс істеуге қажетті зейінге ие боласыз, осылайша ең жарқын еңбектеріңізді орындайсыз. Және өзіңізді әлдеқайда сабырлы сезінесіз. Таңертеңгі белсенділік тудыратын норепинефриннің артуы зейінді жақсартып қана қоймай, сізді айтарлықтай тыныштандырады. Зерттеулер көрсеткендей, жаттығу лимбикалық жүйедегі бадамша безді (эмоцияларды реттейтін бөлік) реттейді, осылайша қиын жобадан бастап, дөрекі жүргізушіге немесе жылаған балаға дейінгі тітіркендіргіштерге жауабыңыз айғай-шусыз, байсалды болады».
«Өте тамаша артықшылықтар», — деді кәсіпкер әйел. «Сіздікі дұрыс, Райли мырза. Менің арсеналымда осындай өнімділік құралдарының болуы баға жетпес байлық».
«Дәл солай», — деді миллиардер кәсіпкер әйелді құшақтап. «Мен сендерді жақсы көремін», — деп қосты ол. «Екеуіңді де сағынатын боламын».
Сол сәтте тәлімгердің әдеттегі үмітке толы көзқарасы белгісіз бір мұңға ауысты. «Біздің бірге өткізген уақытымыз аяқталып келеді. Бәлкім, тағы кездесерміз. Мен солай болады деп үміттенемін. Бірақ білмеймін... »
Оның дауысы бәсеңдеп, ол тағы да алысқа, олар жиналған жердің артында тұрған ақ шіркеуге, көреген сәулет өнерінің жарқын үлгісіне қарады. Миллиардер қара спорттық шалбарының қалтасынан таблетка суырып алып, оны кәмпит жеген баладай аузына салды.
«Не де болса, талдаудан көргендеріңіздей», — деп жалғастырды ол модельді ұстап тұрып, «таңертең ерте жаттығу жасау метаболизміңізді де жоғарылатады — ол денеңіздің май жағу қозғалтқышын іске қосады, осылайша артық салмақтан тезірек арыласыз. Тағы бір құнды жеңіс, солай ма? О, және физикалық күйіңізді оңтайландыру арқылы өмір бойы денсаулығыңызды сақтай аласыз. “Қаттырақ жаттық. Ұзағырақ өмір сүр” — бұл менің империяларымды құрудағы ұраным. Аңызға айналудың кілттерінің бірі — ұзақ өмір сүру екенін білесіңдер. Өлмеңіздер. Егер сіз зиратта жатсаңыз, әлемді өзгерте алмайсыз», — деді ол жігермен.
«Осы таңғы протоколдың бірінші бөлігі туралы айтқым келген басты ой мынау: сіз бұрын-соңды болмаған ең жақсы физикалық күйде болсаңыз, өміріңіз жүз есе жақсы жұмыс істейтін болады. Күнмен бірге оянғаннан кейінгі алғашқы әрекет ретінде терлетін жаттығу жасау — өмірді түбегейлі өзгертетін нәрсе. Сондықтан бұл әдетті бойға сіңіру үшін қолдан келгеннің бәрін жасаңыз. Не болса да жасаңыз».
«Сізге тағы бір сұрақ қоюға бола ма, Райли мырза? » — деп сыпайы сұрады кәсіпкер әйел.
«Әрине», — деді миллиардер.
«Егер мен жиырма минуттан ұзағырақ жаттыққым келсе ше? »
«Өте жақсы», — деп атап өтті миллиардер. «Бұл таңғы режим анау обелискідегі сөздер сияқты тасқа қашалып жазылмаған», — деп ол Испан баспалдақтарының үстіндегі ескерткішке нұсқады. «Менің айтқандарымды алып, оны өзіңізге бейімдеңіз. Оны өз талғамыңыз бен өмір салтыңызға сай етіп өзгертіңіз».
Миллиардер Римнің таза ауасымен тыныстады — бұл мың жыл бұрын императорлар, гладиаторлар, мемлекет қайраткерлері мен қолөнершілер жұтқан ауа еді. Осы ауаны жұтып, «Таңғы сағат 5 клубының» осы үш ерекше мүшесімен бірге тұрғаныңызды елестетіп көріңізші.
«Бұл мені “20/20/20 формуласының” екінші жиырма минуттық блогына әкеледі. Таңғы 5:20 мен 5:40 аралығы — “Ойлану” уақыты».
«“Ойлану” дегенде нақты нені меңзеп тұрсыз? » — деп сұрады суретші, жақсы студент болуға деген жаңа сенімділігін көрсетіп. Ол сұрағын қойып жатып сақалын сипады. Оның қолы кәсіпкер әйелдің иығында жатты.
«Мен айтқандай, таңғы уақытты дұрыс басқару — ерекше адамдардың басты дағдысы. Күннің бастапқы бөлігін шебер пайдалану — бизнестегі жетістік пен жеке кереметтің негізгі анықтаушы факторы. Таңғы режимнің бір элементі — терең тыныштық кезеңі. Күнделікті күйбең тіршілік басталмай тұрып, отбасыңызға энергияңыз қажет болмай тұрып және басқа міндеттемелер жауап алмай тұрып, өзіңіз үшін тыныштық пен оңашалануды қолданыңыз. Тыныштық — біздің қоғамның жаңа сәні. Сондықтан осы “Жеңіс сағатының” сегментінде үнсіздіктің дәмін татыңыз. Қалай өмір сүріп жатқаныңыз және кім болғыңыз келетіні туралы ойланыңыз. Алдағы сағаттарда қандай құндылықтарға адал болғыңыз келетінін және өзіңізді қалай ұстағыңыз келетінін жоспарлаңыз. Аңызға айналатын өмірді құру жолында бүгінгі күннің керемет өтуі үшін не қажет екенін қарастырыңыз».
«Бұл блок мен үшін өте маңызды болады», — деді кәсіпкер әйел, білезіктері сыңғырлап. Олардың бірі жаңа әрі жылтыр еді. Онда «Осы ерте оянған таңдарым мені бір күні тұлғаға айналдырады» деген жазу бар болатын.
«Мен сізбен келісемін», — деді миллиардер. «Керемет сүрілген өмір үшін ең маңызды нәрселер туралы ой толғау сіздің бойыңызда Тылсымшы residual wisdom (күннің соңына дейін сақталатын ішкі түйсік пен білім) деп атайтын нәрсені қалдырады. Мысалы, екінші кезеңде шеберліктің шыңы болып табылатын жұмыс істеудің құндылығы туралы немесе адамдарға мейіріммен әрі құрметпен қарау туралы үнсіз ойлану бұл қасиеттерді санаңызда қайта жаңғыртады. Осылайша, күннің қалған бөлігін өткізгенде, осы даналықпен қайта байланысудың ізі назарыңызда қалып, әрбір сәтке қуат беріп, әрбір таңдауыңызға бағыт-бағдар береді».
Тағы бір көбелек ұшып өтті. Көп ұзамай оның соңынан тағы үшеуі поэтикалық түрде ілесті. Миллиардер ой толғау туралы түсіндірмесін тереңдетуді ұйғарды, бірақ алдымен тағы бір таблетка жұтты. Ол қолын жүрегіне қойып, Римнің ғажайып көрінісіне қарады. «Мұндағы жарықтың түсуі шынымен де еш жерде қайталанбайды», — деп ойлады ол. «Мен өз Ромамды сағынатын боламын».
Миллиардер баспалдақпен төмен, Пьетро Бернини мүсіндеген ақ қайыққа, содан кейін төмендегі алаңда орналасқан гүл дүкеніне көз тастады.
«Көп жағдайда ой толғау — трансформацияның негізгі көзі, өйткені жақсырақ білген соң, жақсырақ әрекет ете алатыныңыз анық. «Жеңіс сағатының» осы жиырма минуттық бөлігінде сізге тек тынышталып, үнсіз қалу және ішкі тыныштыққа ену керек. Назарыңыз шашыраңқы, уайым мен шу көп осы заманда бұл өзіңізге жасаған үлкен сыйыңыз болмақ».
«Бұл өзіме және менің бизнесіме жасалған үлкен сый болар еді», — деп мойындады кәсіпкер әйел. «Мен уақытымның көп бөлігін әрекет етумен және реакция білдірумен өткізетінімді, ал ойлану мен жоспарлауға өте аз уақыт бөлетінімді түсіндім. Сіз ұлы тұлғалардың оқшаулану кезеңдерін қалай тиімді пайдаланатыны туралы айттыңыз. Мен көптеген атақты данышпандардың бірнеше сағат бойы оңаша отырып, қиялдарында пайда болған идеяларды жазып алу үшін тек қағаз бен қалам қолдануды әдетке айналдырғанын оқығанмын».
«Иә», — деп түсіндірді миллиардер. «Ғажайып қиялды дамыту — үлкен байлыққа апаратын маңызды қақпа. Римдегі тарихи орындарды ерекше ететін нәрселердің бірі — құрылыстардың ауқымдылығы. Оларды салған римдіктердің көрегендігі мен сенімділігі қандай жоғары болған десеңізші! Идеяларды шындыққа айналдыру үшін қандай шеберлік керек. Менің айтпағым, «Мәңгілік қаланың» әрбір зәулім ғимараты — адам қиялының дұрыс қолданылуының жемісі. Сондықтан, иә, сіз ой толғау кезеңін жаңа нәрсе ойлап табуға, визуалдауға және армандауға пайдалануыңыз керек. Марк Твен айтқан деп ойлайтын бір дәйексөзде былай делінген: «Отыз жылдан кейін сіз істеген істеріңізден гөрі, істемеген істеріңізге көбірек өкінетін боласыз. Сондықтан арқандарды шешіңіз. Қауіпсіз айлақтан алысқа жүзіңіз. Желкеніңізге қолайлы жел ұстаңыз. Зерттеңіз. Армандаңыз. Ашыңыз».
«Барлық ұлы өнерпаздар аз ғана адам сенетін болашақ туралы армандайды», — деді суретші даналықпен.
«Дұрыс», — деп басын изеді миллиардер. «Осы уақытта қолдануға болатын тағы бір тактика — Тылсымшы Pre-Performance Blueprint (іс-әрекет алдындағы жоспар-сызба) деп атайтын нәрсені жазу. Бұл — алдағы тамаша күніңіздің жазбаша сипаттамасы. Зерттеушілер алдын-ала міндеттеме алу стратегиялары назарыңызды шоғырландыруға және тәртіпті күшейтуге тамаша көмектесетінін растайды. Алдағы күніңіз үшін нақты әрі есептелген сценарийіңіз болады, сондықтан ол сіз қалағандай өтеді. Әрине, бизнесте де, өмірде де ештеңе мінсіз емес. Соған қарамастан, бұл біздің мінсіздікке ұмтылмауымыз керек дегенді білдірмейді. Әлемнің қаһарман әйелдері мен ерлерінің бәрі перфекционист болған. Олар барлық істе керемет болуға ұмтылған максимизаторлар еді. Сондықтан, ең болмағанда он минутты мінсіз күніңізді жазуға арнаңыз».
Магнат гүл дүкеніне тағы бір қарады. Ол сол жақ сұқ саусағын Рим аспанына қарай көтерді. Кенет бет сүйектері шығыңқы, мүйізді көзілдірік таққан, сұр зығыр блузка мен сәнді шалбар киген, өте тартымды жас әйел қолына металл атташе-кейс ұстап орнынан тұрды. Сосын ол баспалдақпен жоғары қарай, азығын қуған қабыланша жүгіріп шықты.
«Сәлем, Вена», — деді миллиардер ол келгенде.
«Сау болыңыз, мырза Райли», — деп жауап берді жас әйел құрметпен. «Сізді Римде қайта көргенімізге қуаныштымыз. Мырза, мен заттарыңызды алып келдім».
Көмеші құлыптың кодын енгізді, кейс ашылды. Ішінде ең жұмсақ итальяндық былғарыдан жасалған, шеберлікпен дайындалған үш күнделік жатты. Миллиардер оның біреуін кәсіпкерге, екіншісін суретшіге берді. Соңғысын қолына алып, жүрегіне басты да, оны жалады. Иә, ол шынымен де өз күнделігін жалады.
«Оңтүстік Африканың сиқырлы жүзімдіктерінде болғанымызда, мен неліктен күнделігімді жалағанымды түсіндіремін», — деді миллиардер жұмбақ кейіппен.
«Оңтүстік Африка? » — деп дауыстап сұрады суретші. «Қашан барамыз? »
«Сиқырлы жүзімдіктер? » — деп сұрады кәсіпкер.
Миллиардер екеуін де елемеді.
«Сен жарайсың, Вена», — деді миллиардер көмекшісіне. «Өте жақсы. Ci vediamo dopo (кейін көріскенше)», — деп қосты ол. Қыз ежелгі баспалдақпен төмен түсіп, өзін күтіп тұрған қара скутерге мінді де, жылдам ұзап кетті.
Кәсіпкер мен суретші күнделіктерін ашқанда, бірінші беттен мұқият жасалған схеманы көрді.
«Бізге арналған тағы бір оқу диаграммасы ма? » — деп сұрады суретші ризашылықпен.
«Si (иә)», — деді миллиардер.
«Досым, маған бұл модельдер ұнайды», — деді суретші. «Түсініксіз ұғымдарды өте анық ететін құнды оқу құралдары».
«Және өте өзекті», — деп қосты кәсіпкер. «Анықтық шеберлікті тудырады. Солай емес пе? »
«Ақиқат», — деп растады өнеркәсіпші. «Оқасы жоқ, достар. Бірақ бұл схемаларды жасау үшін Тылсымшы өз өмірінің ондаған жылдарын арнап, «Таңғы сағат 5 клубының» философиясы мен әдістемесін түсіндірді. Олар қарапайым көрінгенімен, оларды қолмен жасау үшін оның бүкіл кәсіби ғұмыры кетті. Нағыз данышпандықтың негізі болып табылатын қарапайымдылыққа жету үшін кез-келген жұмыстың күрделілігін алып тастау үшін көптеген жылдар бойы ерекше назар аудару мен оқшаулану қажет. Бұл әуесқойдың шедеврге қарағаны сияқты. Ол қарапайым көрінеді, өйткені ол шебердің қажетсіз нәрсенің бәрін алып тастаудағы тәжірибесін түсінбейді. Нағыз асыл дүниені жасау үшін маңызды емес нәрселерді алып тастау жылдар бойы еңбектенуді талап етеді. Оны ондаған жылдар бойы беріле істеу керек. Дайындалмаған көзге қарапайым болып көрінуі — маэстроның белгісі».
Римдегі шуақты таңда үш серіктестің көрген схемасы мынадай болды:

«Көмекшім алып келген бұл сыйлықтардың мақсатына тоқталайын», — деп жалғастырды миллиардер. «20/20/20 формуласының «ой толғау» кезеңінде тағы бір жеңісті қадам — күнделік жазу. Сондықтан мен бұларды итальяндық шеберге арнайы жасаттым. Бұл сіздер үшін керемет нәтиже береді деп үміттенемін».
Магнат Виа дей Кондотти көшесіне төмен қарай қарады. Көше тазалаушылар қызу жұмыс істеп жатыр. Туристер даңғылмен серуендеп, селфи жасап, көше саудагерлерінен кәдесыйлар сатып алуда.
«Тылсымшы менімен бірге осында, Римде жүргенді ұнатады. Бағымыз жанса, оны бүгін түстен кейін көреміз. Оның таң атқанда өзен бойымен Пратиге қарай жүгіруге кеткенін, содан кейін осы жерден бірнеше сағаттық жердегі балық аулауға аттанғанын білемін. Айтпақшы, ол таңғы 5:20 мен 5:40 аралығындағы бірнеше минутты күнделік жазуға арнауды Daily Diaries (Күнделікті жазбалар) деп атады. Бұл істі істегендегі басты нәрсе — жай ғана жазу. Тым көп ойланбаңыз. Тек алдағы сағаттарға алған міндеттемелеріңізді түсіріңіз, бағалы амбицияларыңызды жазыңыз және қазіргі өміріңіздегі жақсы нәрселерді тізіп, ризашылығыңызды оятыңыз. Сондай-ақ, күнделікті жүрегіңіздегі реніштерді, көңіл қалуларды және ызаны шығару үшін пайдаланыңыз, сонда оларды босатасыз. Жасырынған реніштеріңізді жазғанда, бойыңыздағы улы эмоциялар мен төмен энергиядан арылатыныңыз таңқаларлық, бұл барынша шығармашылыққа, жоғары өміршеңдікке және теңдессіз өнімділікке жол ашады».
«Бұл менің Heartset-імді (Жүрек күйін) нығайтудың керемет жолы, солай ма? » — деді кәсіпкер.
«Яху! » — деп қошемет көрсетті миллиардер, содан кейін күнделігінің бірінші бетіндегі оқу моделіне саусағын қойды.
«Жеңіс сағатыңыздың екінші кезеңінде он минутты немесе толық жиырма минутты күнделік жазуға арнасаңыз, мынадай нәтижелерге қол жеткізесіз. Қайталап айтамын, тек өміріңіздегі жағымды жақтарды ғана емес, сонымен қатар қолайсыздық пен ауырсыну тудыратын сәттерді де жазуды ұсынамын. Себебі ауыр эмоциялардан құтылудың ең жылдам жолы — олардың ішіне тікелей кіруге даналық пен батылдық таныту. Оларды емдеу үшін сезіну керек. Олардан арылу үшін оларды атау керек. Өмір ауыртпалықтарының қараңғы энергиясын жою үшін оларды жазбаша түрде білдіріңіз. Бұл мен сіздерге ашып отырған серпінді түсініктер. Себебі сіз улы эмоциялар мен өткеннің жаралары бұғаттаған күшті қайтарған кезде, сіздің Mindset (Сана-сезім), Heartset (Жүрек күйі), Healthset (Денсаулық күйі) және Soulset (Жан дүние күйі) күрт өседі. Өзіңізді тазарту арқылы төрт ішкі империяңыз жоғарылағанда, сіздің шынайы «меніңіз» басқаруды қолға алады. Бұл сіздер қалаған сыртқы империялардың пайда болуына әкеледі. Менің түсіндіргім келетіні: сіз жоюдың салауатты жолын таппаған қиын сезімдер іште жиналып, стресс, төмен өнімділік және тіпті ауру тудырады».
«Керемет диаграмма», — деп мойындады суретші. «Егер мен жағымсыз сезімдерді сезінбесем, олар жиналып, ішімде қалып қоятыны соншалық, мен ауырып қалуым мүмкін дейсіз бе? »
«Иә, сіздің айтқаныңыз менің айтқым келгеніме өте жақын», — деп растады мырза Райли. «Ол тұрып қалған улы эмоциялар сіздің қабілеттеріңізді, талантыңызды және жоғары даналығыңызды жауып тастайды. Бұл планетадағы адамдардың көпшілігі өздерінің қаһарман екенін ұмытып кетуінің негізгі себептерінің бірі. Біз сезінуден қашқанда, өзіміздің ең қуатты күшімізге қол жеткізе алмаймыз және өмірдің ақиқаттарын ұмытамыз: әрқайсымыз таңғажайып істер жасай алатынымызды, керемет туындылар шығара алатынымызды, денсаулығымызды нығайтып, шынайы махаббатты таба алатынымызды, сиқырлы өмір сүріп, көпшілікке пайдалы бола алатынымызды ұмытамыз. Мен бұл жерде фактілерді айтып отырмын. Бірақ көбімізде қорқыныш, ауырсыну, ашу мен қайғы соншалықты көп жиналған, біз алдымызда тұрған мүмкіндіктерді сезбейміз. Ол қараңғы энергия бізді соқыр етеді. Және ішкі данышпандығымызға жол жабады. Тарихтағы ұлы адамдарда бұл жол ашық болған. Бүгінде көпшілігі оны жоғалтып алды».
«Сиқырлы өмір? » — деді кәсіпкер әйел. «Сіз сиқыр туралы жиі айтасыз. Сәл ертегі сияқты естіледі. Сәл оғаштау».
«Иә, сиқырлы өмір», — деп жауап берді миллиардер нық, бірақ сыпайы түрде. «Оңтүстік Африкаға барғанда, бәрімізге қолжетімді сиқырға қалай кіруге болатынын түсіндіремін. Ондағы жүзімдікте мен үйрететін нәрсені білгеннен кейін, көбірек ақша табу, денсаулықты жақсарту, үлкен қуаныш пен терең ішкі тыныштыққа ие болу қабілетіңіз айтарлықтай артады. Бірақ мен әзірге сиқырлы өмір сүру туралы ештеңе айта алмаймын. Маған рұқсат етілмеген», — деді миллиардер жұмбақтап.
«Ауырсынуды емдеу үшін жараны сезіну керек», — деп жалғастырды миллиардер нақтылықпен. «Мен өмірімде көптеген қиындықтарды бастан өткердім. Бизнестегі жеңілістер, жеке жоғалтулар, денсаулықтағы сәтсіздіктер. Қазірдің өзінде менің жүрегіме мұң ұялатып жатқан бір жағдай бар». Миллиардердің көңілді кейпі кенеттен жоғала бастады. Бір сәтте ол қартайған сияқты көрінді. Ол еңкейіп қалды. Тынысы ауырлай бастады. Бірақ кейін өзін тез жинап алды.
«Қалай болғанда да, жақсы жаңалық», — деді ол жігерлі дауыспен екі қолын Рим аспанына көтеріп, «мен қазіргі бақытты шағым мен тамаша болашағыма өткеннің ауырсынуын арқалап жүрген жоқпын. Мен мұның бәрінен арылу үшін 20/20/20 формуласының «ой толғау» кезеңінде күнделік жазуды пайдаландым. Осы дағдының өзі менің көп жағдайда таңданысқа, ризашылық пен тыныштыққа толы болуымның бір себебі. Және осының арқасында мен көп нәрсеге қол жеткіздім. Өткенмен өмір сүру көптеген адамдардың энергиясын ұрлайды, білесіз бе? Бұл — көптеген адамдардың өнімсіз болуының үлкен себебі. Тылсымшы — төмен өнімділік пен эмоционалдық күйзеліс арасындағы байланысты көрсеткен мен көрген жалғыз адам. Бірақ бұл туралы ойланыңызшы. Бұл толықтай шындық. Сондықтан әр таң сайын күнделік жазу сіздің жетістіктеріңізге және бизнесіңіздің сәттілігіне қалай әсер ететінін елестетіп көріңіз, әсіресе қазіргі бастан кешіп жатқан жағдайларыңызда». Миллиардер бір қолын кәсіпкердің, екінші қолын оның жаңа жігітінің иығына қойып, терең жанашырлықпен сөйледі. «Және бұл сенің өнерің үшін де маңызды», — деп қосты ол суретшіге қарап.
«Өткеннің ауырсынуын арқалау өте шаршатады», — деп келісті суретші. «Біз бәріміз жеңіліске ұшыраймыз, кейде өмір бізді қатты соққыға жығады».
Миллиардер сөзін жалғастырды. «Сондай-ақ, мен сіздерді таңғы 5:20 мен 5:40 аралығындағы екінші кезеңде бірнеше минут медитация жасауға шақырамын. Тылсымшы маған мұны қалай жасау керектігін үйретті, бұл менің зейініме, сенімділігіме, жұмысыма және үлкен бизнес-портфельді басқару кезіндегі тыныштығыма үлкен көмек берді. Ал сабырлы орындаушылар — ең жоғары жетістікке жететіндер. Медитацияда ешқандай оғаш нәрсе жоқ, сондықтан бұл дағдыға қатысты кез келген алдын-ала түсініктерді тастап, оны бекітіңіз. Бұл — назарыңызды күшейтудің, табиғи күшіңізді сақтаудың және ішкі тыныштығыңызды қорғаудың әлемдегі ең жақсы тәсілдерінің бірі. Тұрақты медитация жасаудың құндылығын растайтын көптеген ғылыми деректер бар, сондықтан бұл әдіске күмәнмен қарасаңыз да, деректер оның адамды оңтайландыру әдеті ретінде керемет жұмыс істейтінін айтады. Қазіргі зерттеулер тұрақты медитация кортизол деңгейін төмендетуге, демек стрессті азайтуға көмектесетінін дәлелдейді. Бұл сондай-ақ өзіңізбен қарым-қатынасты нығайтудың мықты жолы. Сізге өзіңіз үшін көбірек уақыт бөлу керек. Жоғары табиғатыңызбен байланысты арттыру үшін. Өзіңіздің ең жақсы бөлшегіңізбен қайта қауышу үшін — мүмкін емес нәрселердің көбі тек әлі жасалып көрмеген істер екенін түсінетін, бойыңыздағы жарықтың, батылдық пен махаббаттың жасырын қорын білетін жағыңызбен. Басқалар жаман әрекет етсе де, олардың бойынан ұлылықты көре алатын және әлемге позитивті үлгі көрсететін бөлшегіңізбен. Иә, әр таң сайын осы жиырма минуттық үнсіздік пен тыныштық мекеніне еніп, кім екеніңізді еске түсіріңіз. Ақиқат күннің ең ерте жарығындағы оңашалықта айтылады. Содан кейін осы керемет білімді күні бойы бойыңызда сақтаңыз».
Миллиардер жерге жатып, бірнеше рет жылдам отырып-тұрды (push-ups). Содан кейін планка кейпіне енді. Сіз бұл ерекше магнаттың оғаш қимылдарына үйреніп қалған боларсыз.
«Бүгінгі тәлімгерлік сессияны аяқтау үшін маған 20/20/20 формуласының үшінші кезеңіне өту керек. Кейінірек менің бірнеше кездесулерім бар, содан кейін мен Адриано, Тылсымшы және басқа да ескі достарыммен керемет кешкі асқа барамын», — деді миллиардер көңілді.
«Әрине», — деді суретші. «Ешқандай мәселе жоқ».
«Әрине», — деді кәсіпкер. «Біз Кампо-ди-Фиори жанында тамаша карбонара жасайтын мейрамхана туралы естідік. Бүгін кешке сонда барамыз».
«Дәмді», — деді миллиардер, үлкен кәсіпкерден гөрі бес жасар балаға көбірек ұқсап. Содан кейін ол империя құрушылардың, супер-жетістікке жетушілердің және біздің өркениетімізді құтқарушылардың таңғы режимі туралы әңгімесін жалғастырды.
Кенет миллиардер ауырсынудан бетін тыжырайтып, ішін ұстап қалды.
«Жақсысыз ба, мырза Райли? » — деп кәсіпкер әйел тәлімгеріне қарай жүгірді.
«Әрине», — деп жауап берді ол, бәрі жақсы сияқты кейіп танытып. «Жалғастырайық. Мен сіздерден кетпес бұрын «Таңғы сағат 5 клубы» туралы маған үйретілгеннің бәрін білулеріңізге барымды саламын. Өтінемін, Тылсымшының ілімін мүмкіндігінше көп адаммен бөлісіңіздер. Осылайша сіз әлемді жақсартасыз. Менің бұған мүмкіндігім болмауы мүмкін», — деді ол даусы бәсеңдеп.
«Жақсы», — деп жалғастырды өнеркәсіпші. «Жалғастырайық. 20/20/20 формуласының үшінші кезеңі күн сайын «Өсуге» Grow бағытталған. The 2x3x Mindset (2х3х ойлау жүйесін) еске түсіріңіз: табысыңыз бен ықпалыңызды екі есе арттыру үшін екі негізгі салаға — жеке шеберлігіңіз бен кәсіби қабілетіңізге инвестицияңызды үш есе арттырыңыз. Сонымен, 5:40-тан 6:00-ге дейін, «Жеңіс сағатының» соңғы бөлімі — бұл білім қорыңызды тереңдететін, қабілетіңізді арттыратын, тәжірибеңізді жетілдіретін және бәсекелестеріңізден озатын уақыт».
«Леонардо да Винчи: «Адам үшін өзін-өзі басқарудан асқан үлкен шеберлік жоқ», — деген», — деді суретші.
«Мен сені бүгін бұрынғыдан да көбірек жақсы көремін», — деді кәсіпкер әйел.
«Ал мен сені күн сайын көбірек жақсы көремін», — деп жауап берді ол күлімсіреп.
«Ой, достар-ай», — деп күлді миллиардер. «Мен махаббат мерекесінің ортасында қалып қойдым. Дәл Испан баспалдақтарының үстінде».
Ол көзін жұмып, римдік мемлекет қайраткері Сенеканың стоиктер философиясының осы сөздерін айтты: «Күн сайын кедейлікке, өлімге және басқа да бақытсыздықтарға қарсы өзіңді нығайтатын бір нәрсені меңгер; көптеген ойларды шолып өткеннен кейін, сол күні толық қорыту үшін біреуін таңдап ал».
Миллиардер көзін ашып, қарапайым ғана: «Сыртқы көшбасшылық іштен басталады», — деді. Ол былай деп қосты: «20/20/20 формуласының 5:40-тан 6:00-ге дейінгі соңғы кезеңінде өз салаңыз үшін де, қоғам үшін де құндырақ болуға тырысыңыз. Қараңызшы, сіз табыс пен ықпалға тек қалағаныңыз үшін ғана қол жеткізбейсіз. Сіз оны өміріңізге кім екеніңізге — тұлға ретінде және өнім беруші ретінде — байланысты тартасыз. Жеке дамусыз тек қалау — бұл әдемі бақ туралы армандап, бірақ ешқандай тұқым екпеумен тең. Біз өзіміздің құндылығымызды арттыру арқылы керемет марапаттарды өзімізге тартамыз. Мен өз байлығымды осы идеяның арқасында жасадым. Мен өзімді жетілдірген сайын, қызметімнің сапасы артып, көбірек адамның өмірін жақсартуға қабілетім артты. Білімімді арттырған сайын, мен өз бизнесім жүріп жатқан салаларда құндырақ бола түстім, бұл менің табысым мен ықпалымды көтерді. Міне, бүгінгі заман үшін жат ұғым: кітап оқыңыз. «Өсу» кезеңінде өткендегі ұлы ерлер мен әйелдердің өмірбаяндарын оқып, олардың өмірін зерттеңіз. Психологиядағы соңғы жетістіктерді біліңіз. Инновация мен коммуникация, өнімділік пен көшбасшылық, өркендеу мен тарих туралы еңбектерді оқыңыз. Ең мықтылардың өз ісін қалай істейтіні және қалай қалыптасқаны туралы деректі фильмдер көріңіз. Жеке шеберлік, шығармашылық және бизнес құру туралы аудиокітаптар тыңдаңыз. Менің барлық миллиардер достарым мен менің ортақ қасиеттеріміздің бірі — біз оқуды өте жақсы көреміз. Біз өз қабілеттеріміз бен таланттарымызды тынымсыз дамытамыз. Біз үнемі өзімізге және кәсіби шеберлігімізге инвестиция саламыз. Біз бәріміз кітап оқуға, өзімізді жетілдіруге және шексіз қызығушылығымызды қандыруға құмармыз. Біз үшін көңіл көтеру — бірге конференцияға бару. Біз рухты, мықты әрі белсенді болу үшін кем дегенде үш айда бір рет конференцияға барамыз. Біз мағынасыз ойын-сауыққа көп уақыт жұмсамаймыз, өйткені біз үздіксіз білім алуға тым көп күш саламыз.
«Өмір өте әділ, білесіз бе», — деді магнат философиялық кейіппен және қазір әлдеқайда мықты көрініп. «Сіз оған не берсеңіз, соны аласыз. Бұл — негізгі табиғи заң. Сондықтан жақсырақ бола түсу арқылы көбірек беріңіз.
Міне, енді сізде бәрі бар», — деді мырза Райли жігермен. «Әлемдік деңгейдегі бизнес пен жеке өмір үшін тамаша жасалған, мінсіз есептелген таңғы режим. Оны толық қабылдаңыз, күнделікті немесе аптасына кемінде бес күн орындаңыз, сонда сіздің өнімділігіңіз, өркендеуіңіз, қуаныш пен тыныштық сезіміңіз әлемге беретін құндылығыңызбен бірге қуатты түрде артады».
«Келесі не? » — деп сұрады суретші.
«Енді біз өлілерге барамыз», — деген ғана жауап берді миллиардер.
14-тарау Таңғы сағат 5 клубы ұйқының маңыздылығын түсінеді
«Менің демалысқа деген құштарлығымды елестете алмайсыз — бұл нағыз аштық пен шөл сияқты. Жұмысым біткен алты ұзақ күннен бері менің ойым ешбір нәтижесіз, тынымсыз иірімге айналды; ешқайда апармайтын, тек бір орында жылдам әрі тұрақты шыр көбелек айналған ойлар тасқыны». — Г. Дж. Уэллс
Рим күні көкке көтеріліп, үш серік шатырлардың үстінен Ватиканға көз тастап тұрды. Көшелер гуілдеп, «Мәңгілік қала» ояна бастады.
Титаның қолы тағы да жоғары көтерілді. Тағы да беймәлім жерден көмекші пайда болды. Бұл жолы қырықтар шамасындағы ер адам алаңды жүгіріп өтіп, ортасына тоқтады да, құрылғысына жылдам әрі қатты дауыспен бірдеңелерді айтты. Бір минут ішінде бастарына орамал тартқан — елуінші жылдардағы тамаша итальяндық фильмдердегідей — үш әйел қызыл түсті жарқыраған Vespa скутерлерімен көрінді. Олар көліктерін Испан баспалдақтарының етегіндегі қайық мүсінінің қасына қойып, Via delle Carrozze көшесімен төмен түсіп, көзден таса болды.
— Ал кеттік, достар! — деп айғайлады миллиардер. — Серуендейтін уақыт келді.
— Ал өлілерге бару дегеніңіз не? — деп сұрады кәсіпкер әйел, маңдайы тырысып, қолдарын қусырып.
— Маған сеніңіз. Скутеріңізге отырыңыз да, соңымнан еріңіз, — деп нұсқау берді миллиардер.
Үш серік Римнің көне көшелерімен жүріп өтті. Тіпті ең белгісіз шіркеу немесе қарапайым обелиск оларды таңғажайып күйге бөледі. Римдіктер мен туристер бульварларды толтырған сайын күн сәулесі жарқырай түсті. Қала өте жанды болып көрінді. Олар өткен бір алаңда өте талантты опера әншісі жанындағы ақша жинайтын адаммен бірге, бейне бір соңғы күнін өткізіп жатқандай жан дауысымен ән салып, өтіп бара жатқандардың жүрегін тебірентті. Миллиардер, кәсіпкер және суретші Рим жолдарымен келе жатып, тағы бір ертегідей көріністі көрді: біздің заманымызға дейінгі 18-12 жылдар аралығында қабір ретінде салынған Цестий пирамидасы.
«Мәңгілік қаланың қақ ортасындағы египеттік стильдегі пирамида. Сенгісіз», — деп ойлады суретші жолдан көз алмай.
Көп ұзамай олар қала қабырғаларынан шықты. Миллиардер әлі де алда келе жатты. Кәсіпкер әйел таңертеңнен бері алғаш рет оның футболкасының артында АҚШ-тың негізін қалаушылардың бірі Бенджамин Франклиннің: «Ерте тұрғанның аузында алтыны бар», — деген даналық сөздерін байқады. Ал оның дулығасының артында: «Бірінші болып оян. Соңғы болып өл», — деген жазу басылған екен.
«Бұл адам — нағыз ғажайып, — деп ойлады ол. — Өз түріндегі жалғыз тұлға». Кәсіпкер бұл таңғажайып шытырман оқиғаның жақын арада аяқталатынын білді. Бірақ ол Райли мырзаның оның өмірінде қалуын қалады. Ол оған тек таңданып қана қойған жоқ, оның көмегіне мұқтаж екенін сезінді.
Олар біраз жүргеннен кейін, миллиардер елсіз, қаңырап бос жатқан бүйірлік көшеге тоқтауға белгі берді. Скутерлерді қойғаннан кейін, ол үндеместен шәкірттерін соңынан еруге шақырды. Олар ұлы Рим қолбасшысы Юлий Цезарьдің тас мүсінінің қасынан өтіп, бірқатар баспалдақтармен төмен түсіп, қараңғы әрі шаңды туннельге кірді.
— Біз қайдамыз өзі? — деп сұрады суретші. Оның көз астындағы нәзік терісінде тер тамшылары пайда болды. Осы үш адаммен бірге сонда болғаныңызды елестетіңізші. Суретшінің сол сәттегі түрін көз алдыңызға келтіріңіз.
— Біз катакомбалардамыз (көне Римнің жер астындағы қорымдары), — деп жариялады миллиардер. — Мұнда ежелгі римдіктер өз өлілерін жерлеген. Бұл жер асты өткелдерінің бәрі — екінші ғасырдан бесінші ғасырға дейінгі зираттар.
— Ал біз мұнда неге келдік? — деп сұрады кәсіпкер әйел.
— Мен сіздерді бір маңызды ойды айту үшін осы қабірге алып келдім, — деді миллиардер өзінің әдеттегі жылы дауысымен.
Сол сәтте туннельдің соңынан аяқ дыбыстары естілді. Суретші көздерін бақырайтып кәсіпкерге қарады.
Миллиардер ештеңе айтпады. Аяқ дыбыстары жақындай түсті. Және күшейе түсті.
— Жаман сезімдемін, — деп ескертті кәсіпкер әйел.
Аяқ дыбыстары жалғасып, шамның бұлдыр жарығы катакомбаның ескі қабырғасына түсті. Сосын бүкіл жер тынышталып қалды.
Шам ұстаған, басына монахтар киетіндей капюшон жамылған жалғыз тұлға баяу шықты. Ешқандай сөз айтылмады. Мұның бәрі өте жұмбақ еді. Бейтаныс адам үш достың алдында тұрды. Шамды жоғары көтеріп, төрт рет айналдыра қозғалтты. Содан кейін капюшонын шешті.
Оның жүзі таныс еді. Бұл бүкіл планетадағы стадиондарда көрінген жүз болатын. Миллиондаған адамдарды керемет жұмыс істеуге, асқақ армандарға жетуге және аңызға айналған өмір сүруге шабыттандырған адам.
Бұл — Сиқыршы (The Spellbinder) еді.
— Құдайым-ау, мені қатты қорқыттыңыз, — деді суретші әлі де терлеп тұрып.
— Кешіріңіздер. Стоун маған осында келуді айтқан еді. Біраз адасып кетіппін, — деп кешірім өтінді Сиқыршы. — Ерекше жер екен, бұл катакомбалар. Дегенмен, мұнда сәл қорқынышты, — деп қосты ол, дені сау, бақытты және демалған кейіпте.
— Сәлем, досым, — деді миллиардер өзінің кеңесшісі әрі жақын досын құшақтап. — Келгеніңе рақмет.
— Әрине, — деп жауап берді Сиқыршы. — Ендеше, менің мына екеуімен бөліскім келген ойларыма бірден көшейік. Менің әрқашан дайын екенімді білесіңдер ғой, — деп қосты ол кәсіби баскетболшылардың сәтті лақтырудан кейін бір-біріне алақан соғатынындай қимыл жасап.
— Райли мырза менен жоғары деңгейдегі шығармашылықты, өнімділікті және үздік нәтижені сақтаудың маңызды элементі ретіндегі терең ұйқының құндылығы туралы ойларыммен бөлісуді сұрады. Және ол мұны дәл осы жерде жасағысы келді, өйткені бұл қабірдің тұрғындары мәңгілік ұйқыда ғана емес, сонымен қатар ғылым біздің ерте өлуіміздің басты себептерінің бірі — ұйқының қанбауы екенін растап отыр.
— Шынымен бе? — деп сұрады кәсіпкер әйел тағы да қолдарын қусырып. Шамның жарығы оның саусағындағы қарапайым күміс неке сақинасын көрсетті.
— Жоқ! Сіздер... — деп таңғалды миллиардер, дауысынан қуаныш естіліп. Ол бұрын істемеген оғаш би қимылын жасады.
— Иә, біз үйленбекпіз, — деп жауап берді кәсіпкер мен суретші бір ауыздан.
— Және екеуіңізді де үйлену тойымызға шақырамыз. Ол шағын, бірақ ерекше болады, — деп қосты суретші.
— Рәсімді менің Маврикийдегі жағажайымда өткізулеріңізге болады, — деп ұсынды миллиардер. — Тіпті, мен барлық шығындарды өз мойныма аламын. Екеуіңіз үшін де, отбасыларыңыз бен достарыңыз үшін де. Бәрі менің есебімнен. Бұл «Таңғы сағат 5 клубының» жаңа мүшелері үшін менің жасай алатын ең аз сыйым. Сіздер ессіз көрінетін қартқа сендіңіздер. Осы жабайы одиссеяға аттандыңдар. Барлық ілімдерге ашық болдыңдар. Жұмыс істеп жатырсыңдар. Екеуің — менің кейіпкерімсіңдер.
Миллиардер қатты жөтеліп қалды. Мүмкін, бұл өткелдің шаңынан болар. Сосын ол үш саусағын кеудесіне — дәл жүрегінің тұсына қойды. Және тағы да жөтелді.
— Жақсысыз ба? — деп сұрады кәсіпкер әйел оның бұлшықетті иығынан ұстап.
— Иә.
— Сонымен, — деді Сиқыршы, — егер сіз шынымен жоғары нәтижелерге қол жеткізгіңіз келсе, онда көшбасшылық шеберлік пен өнімділік үшін тек күніңіздің бірінші сағатын дұрыс өткізу ғана емес, сонымен бірге кешкі соңғы сағатты басқару да өте маңызды екенін түсіндіруге рұқсат етіңіз.
Ол шамды бетінің астында ұстап, жұмбақ әсер қалдырды.
— Гениалды деңгейдегі нәтижеге таңғы режимді меңгеру мен түнгі ритуалды оңтайландыру арасындағы нәзік тепе-теңдік арқылы қол жеткізіледі. Егер дұрыс ұйықтамасаңыз, Стоун бүгін таңертең сіздерге түсіндірген «20/20/20 формуласын» орындай алмайсыз.
— Менің ұйқым әрдайым қанбайды, — деп мойындады кәсіпкер әйел. — Кейде жұмыс істеуге шамам келмей қалады. Есте сақтау қабілетім нашарлап, өзімді қажығандай сезінемін.
— Иә, — деп келісті суретші. — Менің ұйқым да бұзылған. Түнде бірнеше рет оянамын. Бірақ осы сапарға шыққалы бері әр түнде жақсы ұйықтап жүрмін.
— Мұны есту қуанышты. Өйткені біз жаһандық ұйқы дағдарысының ортасындамыз, — деді Сиқыршы өзінің халықаралық деңгейде танымал мәнерлі тілімен. — Интернет, әлеуметтік желілер және құрылғыларға деген жаппай тәуелділік бұған себеп болуда. Зерттеулер технологиялық құралдарымыздан бөлінетін көк жарықтың бойымыздағы мелатонин (ұйқы режимін реттейтін гормон) мөлшерін азайтатынын растап отыр. Күні бойы гаджеттерді тексеру когнитивті функцияларды нашарлататынына еш күмән жоқ. Ал ұйықтар алдында экран алдында отыру ұйқының бұзылуына әкеледі. Мен тереңірек барып, құрылғылардың жарығы мелатонин өндірісін шектейтін және циркадтық ырғақты (ағзаның тәуліктік биологиялық сағаты) бұзатын фоторецепторларды қалай белсендіретінін түсіндіре алар едім, бірақ менің ойымды түсіндіңіздер деп ойлаймын.
— Түсіндім, — деп растады кәсіпкер әйел. — Расымен түсіндім. Мен таңғы 5-те сергек ояну үшін ұйықтар алдындағы режимімді қайта құрамын. Жақсы демалып, «20/20/20 формуласын» мінсіз орындау үшін бұған уәде беремін.
— «Ең аз дегенде 66 күн» бойы — ол автоматты әдетке айналғанша, — деді суретші. — Содан кейін өмір бойы, өйткені «Таңғы 5 әдісін» орындау төсекте жатудан гөрі оңайырақ болады.
— Ұйқымыз қанбаған кезде, — деп жалғастырды Сиқыршы, — тек ерте тұру қиынға соғып қана қоймайды, сонымен қатар өнімділікті тежейтін, нәтижеңізді төмендететін, бақытыңызды азайтып, денсаулығыңызды құртатын бірқатар зиянды жағдайлар орын алады.
— Айтыңызшы, — деп сұрады кәсіпкер әйел.
— Иә, айтып бер, — деді миллиардер катакомбада жүресінен отырып. — Бұл қалып белдің төменгі бөлігі мен ас қорыту үшін өте пайдалы, — деп қосты ол кенеттен.
— Сонымен, сіз ұйықтағанда — мұнда ұйқының мөлшері ғана емес, сапасы да маңызды — жұлын сұйықтығы миыңызды жуып өткенде нейрондар 60%-ға кішірейеді. Сондай-ақ, бұрын тек денеде болады деп есептелген лимфа жүйесінің бас сүйегінде де бар екені анықталды. Бұл біздің, адам ретінде, миды тазартып, оны оңтайлы күйде ұстау үшін эволюциялық түрде қуатты процесті қалыптастырғанымызды білдіреді. Және бұл тазалау механизмі тек ұйықтағанда ғана жүреді.
— Таңқаларлық қызық, — деп атап өтті кәсіпкер.
— Оларға <span data-term="true"> HGH </span> (адамның өсу гормоны) туралы айтшы, — деп өтінді миллиардер.
— Әрине, — деді Сиқыршы. — HGH немесе өсу гормоны мидағы питуитарлы безде (гипофиз) өндіріледі және ол ағзадағы тіндердің саулығы, метаболизмнің дұрыс жұмыс істеуі және ұзақ өмір сүру үшін маңызды. HGH деңгейінің жоғарылауы көңіл-күйді, танымдық қабілетті, энергияны және бұлшықет массасын арттырады, сонымен қатар лептин мен грелин (тәбет гормондары) реттелуі арқылы аштық сезімін азайтады. Негізгі ой мынада: HGH жаттығу кезінде де бөлінгенімен, оның 75%-ы сіз ұйықтағанда өндіріледі! Ең бастысы: мидың дұрыс тазалануын және HGH бөлінуін барынша арттыру үшін сізге толық бес тоқсан минуттық ұйқы циклі қажет. Ғылыми зерттеулер осыны растап отыр. Бұл әр түнде жеті жарым сағаттық ұйқы деген сөз. Сондай-ақ, тек ұйқының аздығы ғана емес, артық ұйықтаудың (тоғыз сағат немесе одан көп) да өмірді қысқартатынын білуіңіз керек.
— Осының бәрін түсіндіретін, біздің түсінігімізді нақтылайтын оқу үлгісі бар ма? — деп сұрады суретші.
— Жарайсың, Стоун. Сен оларға «Жетістіктің 3 қадамдық формуласын» үйреткенсің ғой, — деп риза болды Сиқыршы.
Миллиардер қабірдің лас еденіне жақын отырып, басын изеді. Сосын кекіріп жіберді.
— Иә, менде сіздерге арналған құрылым бар, — деп растады Сиқыршы. — Мен осы жылдар бойы тамаша ұйықтауыма көмектескен кешкі режимімді бөлшектеп талдап шықтым.
Сиқыршы шапанында жасырылған фонарьды шығарды. Оның жоғарғы бөлігін бұрап ашып, ішіндегі жасырын бөлікті көрсетті. Ол жерден екі жұқа шиыршық қағазды алып, біреуін кәсіпкерге, екіншісін суретшіге берді.
Әр шиыршықта мынадай диаграмма болды:

— Сіздерге қалай алғыс айтарымды білмеймін, — деді кәсіпкер әйел. — Екеуіңізге де, — деп ол шам жарығында жатып алып: «Үлкен байлық пен терең даналық маған келе береді. Мен әрқашан көшбасшымын, ешқашан құрбан емеспін. Қой емес, арыстанмын. Мен өз өмірімді жақсы көремін және оны күн сайын жақсарта түсемін. Неғұрлым көп адамға көмектессем, соғұрлым бақыттымын», — деп күбірлеп жаттығу жасап жатқан миллиардерге қарады.
— Сүйіктімнің алғысына мен де қосыламын, — деді суретші. Ол кәсіпкердің шашынан мейіріммен сипады.
— Егер әлем «Таңғы сағат 5 клубының» философиясы мен әдістемелерін біліп, қолданса, әрбір адам өзгерер еді, — деді кәсіпкер. — Мен енді түсіндім, күнмен бірге ояну — аз ұйықтау деген сөз емес. Бұл баяғы «ерте жатып, ерте тұру» қағидасы екен.
— Және әрқайсымыз жеке төңкеріс жасауға өз үлесімізді қосқан сайын, өміріміздегі барлық қарым-қатынастар жақсара түседі, — деді суретші.
— Бұл Махатма Гандидің «Әлемде көргің келген өзгерістің өзі бол» деген сөздері сияқты, — деп қосты кәсіпкер, жаңа сақинасын сипалап отырып, жүзі шам жарығымен нұрланып. — Кеше ұйықтар алдында оның өмірі туралы аздап оқыған едім.
— Барлық құрметпен айтайын, — деді Сиқыршы жылы дауыспен, — Махатма Гандидің нақты сөздері жылдар бойы назары жетіспейтін мәдениетке ыңғайлы болу үшін өзгертіліп жіберілген.
— Оның шын мәнінде айтқаны былай еді, — деп бөліп жіберді миллиардер, — «Егер біз өзімізді өзгерте алсақ, әлемдегі үрдістер де өзгерер еді. Адам өз табиғатын өзгерткен сайын, әлемнің оған деген көзқарасы да өзгереді. Басқалардың не істейтінін күтудің қажеті жоқ».
— Жарайсың, Стоун, — деп жымиды Сиқыршы. — Бірақ мен сіздің ойыңызды түсіндім, — деді ол кәсіпкерге мейіріммен. — Әрине, сіздікі дұрыс. Менің екеуіңізден жеке өтінішім — осы принциптер мен үлгілерді мүмкіндігінше көп адаммен бөлісіңіздер. Өйткені, егер әрбір бизнес көшбасшысы, ғалым, суретші, мұғалім, ата-ана немесе такси жүргізушісі осы таңғы режим мен түнгі ритуалды енгізсе, бізде мүлдем жаңа әлем болар еді. Мұң, дөрекілік пен жеккөрушілік азайып, шығармашылық, сұлулық пен тыныштық орнар еді.
— Ал енді, мен кетуім керек, — деді Сиқыршы. — Кешкі аста кездескенше, Стоун. Мәзірде Cacio e pepe бар ма?
— Әрине, — деп жауап берді миллиардер орнынан тұрып. Ол тағы да жөтеле бастады және бір сәтке теңселіп кетті. Сол қолы дірілдеп, аяғы қалтырады.
Сиқыршы тез арада теріс қарап кетті.
— Маған кету керек, — деді ол зираттың қараңғылығына сіңіп бара жатып.
Қалған үшеуі қабірден шығып, баспалдақпен жоғары көтеріліп, Римнің жарқыраған күн сәулесіне оралды.
Миллиардер скутерін оталдырып, қонақтарына соңынан еруге белгі берді. Олар тар көшелердің лабиринтімен, көне акведуктың қасынан өтіп, қала қабырғаларына оралды. Көп ұзамай олар тарихи орталықтың кептеліс көшелерімен жүріп, Via dei Condotti арқылы өтті.
Скутерлерін қойғаннан кейін, кәсіпкер мен суретші миллиардердің соңынан Испан баспалдақтарымен жоғары көтерілді.
— Міне, — деді ол. — Бұл бізді бүгін таңғы сағат 5-те тәлімгерлік сессиясын бастаған жерімізге қайта алып келді. Бүгінге қоштаспас бұрын, менде сіздерге арналған соңғы керемет үлгі бар. Сиқыршы мұны маған жас кезімде үйреткен болатын және бұл баға жетпес болып шықты.
Миллиардер қолын қатты шапалақтады. Алыстан, Вилла Боргезе жақтан гуілдеген дыбыс естілді. Көп ұзамай дыбыс күшейіп, жақындай түсті.
Миллиардердің, кәсіпкердің және суретшінің басының үстінде бір зат ұшып тұрды. Испан баспалдақтарында отырып эспрессо ішіп, джелато жеп отырған туристер не болып жатқанын түсінбей, аспанға қарады.
— Mamma mia! — деп айғайлады гүлді көйлек киген қарт әйел. Ол бір қолымен нәрестені, екінші қолымен қызғалдақ шоғын ұстап тұр еді. — Бұл дрон ғой! — деп айғайлады басына кепка киіп, тізесі жыртық джинсы шалбар киген жасөспірім. Неге екені белгісіз, ол жалаң аяқ еді.
Миллиардер кішкентай ұшу аппаратын шеберлікпен басқарып, оны жазғы күндегі көл бетіндей тегіс жерге қондырды. Ол екі шәкіртіне қарап көзін қысты: «Әлі де шебермін».
Дронның ішінде ағаш қорап бар екен, оны ашқанда оқу үлгісі жазылған жұқа шыны парақ шықты. Шыныдағы диаграмма мынадай еді:

— Мен сіздерге керемет күн өткізуге арналған осы егжей-тегжейлі қадамдық жоспарды пайдалы болады деп ойладым. Әрине, бұл күнді өткізудің бір ғана нұсқасы. Байқасаңыздар, кешкі режим Сиқыршының нұсқасынан сәл өзгеше. Әдеттегідей, осы тактикаларды қалай қолдану — өз еріктеріңізде. Бұл сіздің өміріңіз — оны қалай сүргіңіз келсе, солай сүріңіз. Дегенмен, бұл нақты құрылым маған қатты көмектесті, өйткені ол «20/20/20 формуласының» қуатты элементтерін және кешкі дайындықтың негізгі аспектілерін біріктіріп, кез келген адам қолдана алатын нақты картаны жасап береді. Бұл тамақ рецепті сияқты: қадамдарды орындаңыз, сонда нәтиже болады.
— Ал керемет күндер керемет апталарға, ал керемет апталар керемет айларға айналады, — деді суретші күнделігін жауып жатып.
— Және керемет айлар керемет тоқсандарға, ал тоқсандар керемет жылдар мен онжылдықтарға, және соңында... — деп қосты кәсіпкер де күнделігін жауып.
— Керемет өмірге айналады, — деді үшеуі бірге.
— Күннен күнге. Қадамнан қадамға аңызға айналған өмір өз қолыңызбен жасалады, — деп түйіндеді миллиардер өзінің сәнді көзілдірігін киіп. Шағалалар тағы да қанаттарын қағып, шулай бастады.
Миллиардер өте мейірімді жан еді. Ол тек ақшаға ғана емес, сонымен бірге жүрегі де бай адам болатын. Бірақ ол шағалаларды және олардың соңғы жылдары Римнің орталығындағы шатырларды басып алғанын мүлдем ұнатпайтын.
«Бұл қауырсынды тіршілік иелеріне қатысты бірдеңе істеу керек», — деп күбірледі ол, өзіне тән емес ашушаңдық танытып. «Қалай болғанда да, сендерді неге Испан баспалдақтарына әкелгенімді енді түсіндіңдер. Жарылыс тудыратын өнімділікке, элиталық денсаулыққа, ерекше өркендеуге, тұрақты қуаныш пен шексіз ішкі тыныштыққа жету — бұл шынымен де қадамдық ойын. Уақыт өте келе жүйелі түрде жасалатын шағын, күнделікті, маңызсыз болып көрінетін жақсартулар таңғажайып нәтижелер береді. Күнделікті микро-жеңістер мен мардымсыз оңтайландырулар — өміріңіздің соңында мақтан ететіндей ғұмыр кешудің ең сенімді жолы. Білесіңдер ме, бұл менің әлемдегі ең сүйікті жерлерімнің бірі. Сендерге тек 20/20/20 формуласын (таңғы уақытты үш 20 минуттық блокқа бөлу әдісі) үйретіп қана қоймай, сонымен қатар керемет өмір сүру — табыс пен мән-маңыз баспалдағының шыңына қарай жоғары өрлейтін спираль екенін нығайтқым келді. Өзіңіздің ең биік ұлылығыңызға қарай қадам басқан сайын, қазір куә болып отырған мына сиқыр мен сұлулық күндеріңізге еніп, жылдар өткен сайын тек үдей түседі. Бұған сенімді бола аласыз».
Шыныдағы оқу моделін мұқият қарап шыққан кәсіпкер: «90/90/1 ережесі деген не? Ал 60/10 әдісі ше? Мына жазбалардың кейбірін түсінбей тұрмын», — деп дауыстап сұрады.
«Ал схемадағы „2WW“ және „2MP“ нені білдіреді? » — деп сұрады суретші.
«Жақында білетін боласыңдар», — деп жауап берді миллиардер, құпияны сақтап. «Бірге өткізетін уақытымыздың соңына ең жақсы әрі құнды ілімдерді сақтап қойғанымды білгендерің жөн».
Содан кейін миллиардер кәсіпкер мен суретшіні бұрынғыдан да қатты құшақтады. Олар оның көзіне жас толып жатқанын көрді. Көздерінен ірі жас тамшылары үзілді.
«Сендерді жақсы көремін», — деді ол. «Ci vediamo».
Осыдан кейін ол ғайып болды.
15-тарау. 5 AM клубы өмірлік кемеңгерліктің 10 тактикасы бойынша тәлім алады
«Егер бұған қаншалықты еңбек сіңірілгенін білсеңіз, оны кемеңгерлік деп атамас едіңіз». — Микеланджело
«Сан-Паулу өте ерекше жер, солай емес пе? » — деді миллиардер. Қысқа жеңді көйлек киген жүргізуші айдаған, ешқандай белгісі жоқ эконом-класс көлігі миллиондаған тұрғыны бар қаланың тығыз кептелісінен өтіп бара жатты. Маврикийдегідей, ол алдыңғы жолаушылар орындығына отырды.
Үш серік әуежайға жаңа ғана қонып, Латын Америкасының қаржы астанасының орталығындағы бутик-қонақүйге бет алған болатын.
«Бұл үлкен қала», — деп атап өтті суретші, анық нәрсені тағы бір рет айтып.
«Бізді үйлену тойымыз үшін Бразилияға алып келгеніңізге өте ризамыз», — деді кәсіпкер ықыласпен.
«Рақмет, бауырым», — деп қосты суретші.
«Ол салтанатты шараның сіздің мұхит жағасындағы үйіңізде өткенін қатты қалады», — деді кәсіпкер қалыңдығына жылы жүзбен қарап.
«Иә, солай болды», — деп растады суретші. «Ол жер жұмақ сияқты еді».
«Шынымды айтсам, мен де соны қаладым. Бірақ әкем бразилиялық болғандықтан, оның құрметіне осында өткізуді жөн көрдім», — деп түсіндірді кәсіпкер.
«Ал бақытты жар — бақытты өмірдің кепілі», — деп күлімсірей растады суретші.
Содан кейін ол А. А. Милннің «Винни-Пухынан» үзінді келтірді: «Егер сен жүз жасқа дейін өмір сүрсең, мен жүз жасқа толуға бір күн қалғанша өмір сүргім келеді, сонда сенсіз бір күн де өткізбейтін боламын».
Көлік зәулім нео-готикалық соборлардың, биік ғимараттары бар үлкен даңғылдардың қасынан өтіп, Сан-Паулудың муниципалды театрын және әсем Ибирапуэра саябағын артқа тастап бара жатқанда, кәсіпкер көліктің артқы жағында суретшіге жақынырақ отырды.
Суретшінің сөздері миллиардердің есіне әйелін түсірді. Ол оны әлі күнге дейін күн сайын ойлайтын. Және оның есінде қалғаны экзотикалық жерлерге жасаған сәнді саяхаттар немесе әлемнің ең жақсы мейрамханаларындағы тағамдар емес еді. Оның ойына әйелінің қасында өткізген ең қарапайым сәттер оралды. Зәйтүн майы жағылған арзан, бірақ дәмді пиццаны бөлісіп жеу. Алаулаған оттың алдында үнсіз кітап оқу. Табиғат аясында серуендеу, кино кештері және азық-түлік дүкеніне бару. Жатын бөлмеде бір-бірін қаншалықты жақсы көретіндіктерін еске түсіретін әуенге билеу. Оның итальян тілін қаншалықты шыдамдылықпен үйреткені, қатты күлгенде мұрнымен дыбыс шығаратыны және жалғыз баласына қаншалықты берілгені. Өмірдің ең асыл қазыналары оның ең қарапайым сәттерінде жатыр, деп ойлады миллиардер. Көбіміз олардан айырылмайынша қадірін білмейтін күнделікті сәттерде.
Көлік алға жылжып бара жатқанда, суретші неке жүзігін мақтанышпен көрсету үшін қолын көтеріп, махаббатының тереңдігін білдіруді жалғастырды.
«Мен оны қатты жақсы көремін», — деді ол Райли мырзаға. «Ол — менің таңым. Бұрын мен үшін тек өнерім ғана маңызды болатын. Қасымда ешкімнің болғанын қаламайтынмын. Шынайы махаббаттың не екенін білмеген сияқтымын. Қазір онсыз өмір сүруді елестете алмаймын».
Кәсіпкер өзінің қаншалықты бақытты екенін ойлады. Сиқыршының (The Spellbinder) іс-шарасына қатысқаннан бергі уақытта оның Mindset, Heartset, Healthset және Soulset (ойлау, сезім, денсаулық және рухани күй) жүйелері қайта құрылып, жаңартылды. Түбегейлі әрі қайтпастай болып.
Ол балалық шағынан қалған шектеулі сенімдерден арылып, өткендегі жарақаттарынан, сондай-ақ инвесторлармен болған қазіргі қиындықтардан туындаған улы эмоцияларды босата бастады. Миллиардер мүлдем хақ еді, ол мұны тереңірек түсіне бастады: әрқайсымыз өзіміздің сана-сезіміміздің, кемелдігіміздің және ішкі қауіпсіздігіміздің деңгейіне қарай қолымыздан келгеннің бәрін жасаймыз. Басқаларға зиян тигізетін адамдар — шын мәнінде өз іштерінен жараланғандар. Олар өздері білетін ең дұрыс жолмен әрекет етеді. Егер олар жоғары көшбасшылық, жомарттық және адамгершілік таныта алса, солай істер еді. Бұл терең түсінік кәсіпкердің бойында кешірімділік дәнін екті. Сиқыршыны алғаш рет семинарда тыңдағанда, ол оның ілімдеріне күмәнмен қарап, қарсылық танытқан еді. Содан бері ол айтарлықтай өзгеріп, үйренгеннің бәрін шын жүректен қабылдады. Бұл шабыттандыратын эволюция еді.
Римге барғалы үш апта өтті. Осы уақыт ішінде кәсіпкер күн сайын таңғы 5-те жиырма минут бойы жүгіріп, салмақпен жаттығу жасап жүрді. Одан кейін сағат 5:20-да ол екінші блоктың тыныштығын пайдаланып, жаңа күнделігіне алғыс тізімдерін жазып, медитация жасады. Соңында, сағат 5:40-та ол бизнес көшбасшылары туралы аудиокітаптар тыңдады немесе өнімділік, командалық жұмыс және көшбасшылық туралы оқыды. Сондай-ақ — бұл ең қиыны еді — ол өзінің өміріне, ең жақсы жұмысына және шынайы болмысына кедергі келтірген технологияға деген тәуелділігін жеңді. Кеңседен алыс өткізген осы керемет күндерде ол миллиардер үйреткен транзиторлық гипофронталдылық (мидың жоғары фокус күйі) феноменін қолданып, бұрын-соңды болмаған кемеңгерлік деңгейінде нәтижелер көрсетті.
Оның қолданған әдістері үлкен нәтижелер берді. Өміріндегі бәрі қайтадан орнына келе бастады. Ол бұрынғыдан да ширақ, бақытты әрі тыныш болды, ал суретшіден бөлек уақытта жұмыс істегенде өнімділігі арта түсті.
Мұның бәрі — шуға, күйзеліске және үнемі мазалауға толы коммерциялық әлемде оның табиғи талантын қорғауға мүмкіндік беретін «5 AM клубының» арқасы. «Жеңіс сағаты» оған күннің басында өзінің төрт ішкі империясын құруға мүмкіндік берді. Сыртқы империяларды тұрғызу үшін.
Жаңадан пайда болған үміт, сенім және кешірімділіктің арқасында ол инвесторлармен келіссөздерде де үлкен жетістіктерге жетті. Жақында бұл қорқынышты жағдай артта қалатынына қуанышты еді.
Және жақында ол тұрмысқа шығады. Ол әрқашан өз жетістіктерімен бөлісетін ерекше адамның болғанын қалайтын. Сондай-ақ байлыққа ұмтылу мен отбасы болу арманының арасындағы теңгерімді тапқысы келетін. Бала кезінде өзі мұқтаж болған отбасының түрін құрғысы келді.
Кәсіпкер суретшінің махаббат туралы ойларына жауап берейін деп жатқанда, кенеттен оқ атылды.
Көліктің алдыңғы әйнегі лезде өрмекшінің торындай быт-шыт болды. Иықтарында автоматтары бар, шаңғы маскасын киген екі ірі денелі адам жүргізушіге есіктерді ашуды бұйырды. Жүргізуші жылдамдықты арттырып, қауіптен қашпақ болғанда, тағы бір оқ әйнекті тесіп өтіп, оның құлағын жанап өтті. Қан сауғалады.
«Есікті аш», — деді Райли мырза таңғаларлық сабырлылықпен. «Мен мұны реттеймін», — деді ол алдыңғы жәшіктің астындағы қызыл түймені жасырын басып қалып.
Есіктер ашылды. Шырт еткен дыбыс естілді.
Қарулы адамдардың бірі: «Бәрің көліктен шығыңдар. Қазір! Әйтпесе өлесіңдер! » — деп айқайлады.
Көліктегілер бұйрықты орындағанда, екінші қарулы адам кәсіпкерді мойнынан ұстап алды. «Біз саған фирмадан кет дедік. Саны өлтіреміз дедік. Осылай болатынын айтқанбыз», — деді ол.
Кенеттен, ұрыс аймақтарындағы көшбасшылар мінетіндей ұзын жол талғамайтын көлік оқиға орнына зулап жетті.
Оқ өтпейтін жилет киген, тапаншалары бар тағы төрт адам — екі еркек пен екі әйел — жылдам мотоциклдермен келді.
Миллиардердің күзет тобы жетті.
Көшеде төбелес басталып, пышақтар суырылды, тағы да оқ атылды. Миллиардерді таңғаларлық жылдамдықпен алып кетті. Ол әлі де сабырлы көрінді және әскери миссияны басқарып тұрған генерал сияқты: «Менің жолаушыларымды құтқарыңдар. Олар — менің отбасым», — деді.
Енді төбеде тікұшақ көрінді. Иә, тікұшақ. Оның бүйірінде ақ бояудың үстіне қызғылт сары әріптермен «5AC» деп жазылған.
Магнаттың қауіпсіздік жасағы кәсіпкерді қорқытқан қарулы адамды тез арада қарусыздандырып, оны күтіп тұрған көлікке жеткізді. Бірақ суретші... өкінішке орай, ол жоқ болып шықты.
«Мен оны табуым керек! » — деп айқайлады кәсіпкер брондалған көліктегі қызметкерлерге. «Мен күйеуімді табуым керек», — деді ол болған жағдайдан қатты шошып.
«Осында қал», — деп бұйырды күзетшілердің бірі оны қолынан ұстап.
Бірақ кәсіпкер өзінің жаңа таңғы режимінің арқасында қалыптасқан психикалық төзімділігімен, физикалық дайындығымен және рухани батылдығымен күзетшінің қолынан босап шығып, сәл ашық тұрған есікті теуіп ашып, жүгіре жөнелді. Элиталық спортшы сияқты ол төрт жолақты тас жолдан ептілікпен өтті. Көліктер сигнал беріп, кейбір бразилиялықтар оған алаңдап португал тілінде айқайлап жатты. Бірақ ол киіктей жүйтки берді.
Ол кафеге кірді. Сүйіктісі көрінбеді. Содан кейін мейрамханаға. Келесі кезекте ол стейк-хаустарымен танымал көшемен жүгірді. Суретші еш жерде жоқ еді.
Кенеттен кәсіпкер оның жазба кітапшасын көріп қалды. Бұл оның Сиқыршы мен миллиардердің сабақтарынан жазған кітапшасы еді. Олар алғаш рет конференция залында кездескенде суретшінің қолында болған дәл сол кітапша. Ол кезде кәсіпкер өмірінің ең қараңғы кезеңінде болатын. Ал суретші періште сияқты өзінің мейірімділігімен оны қауіпсіз әрі бақытты сезіндірген еді.
Одан кейін болған жағдай қайғылы еді. Кәсіпкер қадамын баяулатып, тар көшеге бұрылғанда қан көрді. Көлшік емес, жаңа қанның тамшылары.
«О, Құдайым. Өтінемін, жоқ», — деп жылады ол.
Ол қан ізімен жүре берді. Тұраққа қойылған көліктердің, арбадағы сәбиі бар ананың және әдемі үйлердің қасынан өтті.
«Өтінемін, оның өлуіне жол берме», — деп дұға етті іскер әйел.
«Мен осындамын. Мына жақтамын», — деген жіңішке дауыс естілді.
Кәсіпкер суретшінің дауысы шыққан жаққа қарай ұмтылды. Жақындағанда ол қарулы адамның суретшінің басына револьвер тақап тұрғанын көрді. Қылмыскер маскасын шешіп тастапты. Оның жас екені және қатты қорыққаны көрініп тұрды.
«Тыңда», — деді кәсіпкер батылдық танытып, екеуіне қарай баяу басып. «Тыңда», — деп қайталады ол. «Сенің оған зиян тигізгің келмейтінін білемін. Қалған өміріңді түрмеде өткізгің келмейтінін де білемін. Қаруды маған бер де, кете бер. Мен ешкімге ештеңе айтпаймын. Тек қаруды бер».
Қарулы адам қатып қалды. Ол үнсіз қалтырап тұрды. Баяу ол қаруды суретшінің басынан алып, кәсіпкердің кеудесіне кезеді.
«Сабыр сақта», — деді ол қатал, бірақ жанашыр дауыспен.
«Мен сені өлтіремін», — деп айқайлады қарақшы. «Сол жерде тұр».
Кәсіпкер қарулы адамның көзіне тіке қарап, абайлап алға басты. Оның жүзінде жұмсақ жымиыс пайда болды. Бұл оның жаңадан ие болған батылдығы мен сенімділігінің белгісі еді.
Ұзақ үнсіздіктен кейін қылмыскер орнынан тұрды. Ол кәсіпкерге үлкен құрметпен әрі таңғалыспен қарап, содан кейін қаша жөнелді.
«Жаным, жақсысың ба? » Кәсіпкер суретшіні нәзік құшақтады.
Ол есін жиып, қатты терлеп тұрса да: «Бәрі жақсы, жаным. Сен менің өмірімді құтқарып қалдың, білесің бе? » — деп жауап берді.
«Білемін», — деді ол. «Мен мұны тек үйленетін болғандықтан немесе сені жақсы көргендіктен істегенім жоқ».
«Не? » — деп сұрады суретші таңғалып. «Онда неге бұлай істедің? Бұл керемет болды! »
«Мен мұны клуб үшін істедім».
«Не туралы айтып тұрсың? »
«Мен мұны „5 AM клубының“ мүшесі ретінде бойымда дамыған күш-қуаттың арқасында істедім. Маврикийде, Үндістанда, Римде үйренгеннің бәрі шынымен жұмыс істейді. Және сені құтқаруымның басты себебі — сенің де осы клубта болуың. Райли мырза бізге бір-бірімізге қолдау көрсетуіміз керек екенін айтқан болатын».
«Сен шынымен айтып тұрсың ба? » — деп сұрады суретші дауыстап. Ол естігеніне онша риза болмады.
«Әрине жоқ! Мен жай қалжыңдап тұрмын, жаным», — деп күлді кәсіпкер. «Мен сені жақсы көремін. Сен үшін өмірімді қиюға дайынмын. Енді Райли мырзаны тауып, оның аман екеніне көз жеткізейік».

Келесі күні, болған оқиғадан кейін олар қонақүйдегі миллиардердің пентхаусында кездесті. Райли мырза жинақы, зейінді және өте бақытты көрінді.
«Кешегі оқиға жақсы болды, достар», — деді ол кешегі жағдайды саябақта серуендегендей жеңіл қабылдап.
«Бұл сұмдық болды», — деп жауап берді суретші. «Бұл нағыз жарақат еді».
«Сен, досым, кеше нағыз батыр болдың», — деді миллиардер мақтанышпен кәсіпкерге қарап. «Сен, жас ханым, екі аяқты ғажайыпсың».
«Рақмет», — деді ол ыңғайсызданып.
«Мен сенің қалай әрекет еткеніңді көрдім. Қысым кезіндегі сабырлылығыңды, зейініңді және керемет өнімділігіңді байқадым».
«Мына тәңіриядай әйел менің өмірімді құтқарды», — деп қостады суретші.
«Сендер „5 AM клубына“ қосылудың пайдасын енді ғана сезіне бастадыңдар. 66 күндік ережеден (әдетті қалыптастырудың минималды мерзімі) кейін не болатынын елестетіңдерші. Бір жылдан кейін өз әлеуеттеріңді қалай пайдаланатындарыңды ойлаңдар. Есіңде болсын, ең ұлы көшбасшылардың бәрі қызметші көшбасшылар (басқалардың мүддесін жоғары қою) болған. Өзіңді азырақ ойлап, басқаларға көбірек көмектессең, соғұрлым шынайы империя құрушыға айналасың».
«Түсіндім», — деп растады кәсіпкер.
«Кешегі батылдығың үшін сені марапаттағым келеді», — деді миллиардер. «Сендерді қуантатын жаңалығым бар».
«Айтыңызшы, өтінемін», — деді кәсіпкер. «Маған ештеңе керек емес болса да».
«Дайынсың ба? » — деп сұрады магнат.
«Иә, дайынмын».
«Осы таңда менің адамдарым анау жағымсыз инвесторлардың барлық үлесін сатып алды. Оларға бас тарта алмайтын ұсыныс жасадым делік. Менің заңгерлер тобым оларға сенің компанияңа және сендерге ешқашан жақындамау туралы құжатқа қол қойғызды.
Керемет, иә? » — деді миллиардер пентхаус еденінде тәп (аяқпен дыбыс шығарып билеу) билеп жатып. Иә, ол бүкіл бөлмеде билеп жүрді. Содан кейін ол қолын ербеңдетіп, тверк билей бастады. Иә, байлығы бір миллиард доллардан асатын әйгілі өнеркәсіпші қонақүй люксінде билеп жүрді.
«Ол мен кездестірген ең оғаш адам, бірақ өте керемет әрі сиқырлы», — деп ойлады кәсіпкер.
Кәсіпкер мен суретші бір-біріне қарап, күліп жіберді. Олар да биге қосылды. Биден кейін олар өздерінің тәлімгеріне, досына айналған бұл адамды құшақтады.
Кәсіпкер эксцентрик баронға жомарттығы үшін алғыс айтты. Барлығы ол ойлағаннан да жақсы болып жатты. Ол өзін тығырыққа тіреген қиындықтан құтылды.
Сол сәтте ол әрбір қайғының артында жеңіс, ал әрбір қиындықтың артында табысқа апаратын көпір бар екенін түсінді.
«Қалай болғанда да», — деді миллиардер, «бүгінгі сессия қысқа болады. Менің штаб бастығым үйлену тойларыңның әрбір бөлшегін қадағалап жатыр. Сендер сұраған Касабланка лалагүлдері, музыка — бәрі жоғары деңгейде болады. Барлық қонақтар менің ұшақтарыммен келді. Бәрі мәз-мейрам. Әсіресе мен».
Титан тағы да қатты жөтелді. Оның қолы қайтадан дірілдей бастады. Алғаш рет оның көзінен қорқыныш нышаны байқалды.
«Мен бұл құбыжықты жеңемін», — деп сыбырлады ол өзіне. «Сен қателестің».
Ол әмиянын шығарып, баяғыда қайтыс болған әйелінің ескі суретін алды да, оны жүрегіне басып, таңғы әңгіменің негізгі тұстарына назар аударды.
«Енді сендер «Таңғы 5» әдісі (The 5 AM Method) туралы білуіңіз керек нәрсенің көбін білгендіктен, мен кәсіби және жеке өмірлеріңіздегі қарқынды жеделдететін он тактиканы ұсынғым келеді. Бұл — күнделікті қаһармандыққа арналған он қадам. «20/20/20 формуласы» таңертеңгі уақытты тиімді пайдалануға көмектеседі. Ал бұл басқа он күнделікті дағды сол режимді толықтырып, күннің қалған бөлігінің керемет өтуін қамтамасыз етеді. Осыларды бойыңызға сіңірсеңіз, жеңілмейтін тұлғаға айналасыз. Әрі өміріңіздің әрбір маңызды элементі сағат сайын жақсаратын мағыналы табыс спиралін бастан кешесіз».
Әдеттегідей, бір қол жоғары көтерілді. Пентхаус люксінің кітапханасынан үлкен жиектелген өнер туындысын көтеріп келе жатқан көмекші көрінді. Миллиардер орнынан атып тұрып, көмекшісіне жәрдемдесуге асықты.
Жас, сымбатты әрі тым келбетті көмекшінің ақ жейдесінде мынадай сөздер жазылған: «Аңыз адамдар жасайтын жұмысты істейтін уақыт келгенге дейін, бәрі де аңыз болуды армандайды».
«Бұл — менің сендерге арналған үйлену тойына сыйлықтарымның бірі». Миллиардер ұлы өнертапқыш Томас Эдисонның таңғажайып портретін нұсқады. Эдисонның бейнесінің үстінде заманауи стильде өнертапқыштың мына сөздері жазылған еді: «Ең жақсы ойлар оңашада туады. Ең нашарлары — қарбаласта».
«Мен бұл туындыны Берлинде тұратын сүйікті суретшілерімнің біріне арнайы тапсырыспен жасаттым. Ол менің Цюрихтегі пәтерімнің дизайнымен де айналысқан болатын. Ол қазір сурет салмайды десе де болады. Мұны ерекше құрмет ретінде орындады. Егер осыны сатсаңдар, зейнетке шығуларыңа жетеді — маған сеніңдер. Оны екінші жағына аударыңдаршы», — деп өтінді миллиардер Сан-Паулудың зәулім ғимараттарына қарап отырып. Көптеген ғимараттардың төбесінде тікұшақ алаңдары бар еді, бұл іскер жандарға қаланың кептелісінде құнды өнімділік сағаттарын — яғни өмірін — жоғалтпай жүруге мүмкіндік беретін. Өйткені, сендер білетіндей, көпшілік зая кетіретін сағаттарды эпикалық орындаушылар (өз ісінің нағыз шеберлері) тиімді пайдаланады.
Керемет жиектелген өнер туындысының артында «Өмірлік данышпандықтың 10 тактикасы» атты кесте болды.
Миллиардер сөзін жалғастырды. «Томас Эдисон — тарихта сирек кездесетін орасан зор шығармашылық жетістіктің үлгісі. Ол өмірінде 1093 патент тіркеп, бізге шамнан бастап кинокамераға дейін, тіпті 1901 жылы кейіннен электромобильдерде қолданылған батареяны да сыйлады. Ол тек өнертапқыш емес, ол стратосфералық деңгейдегі компаниялардың негізін қалаушы болды.
Иә, — деп жалғастырды миллиардер. — Оның өмірін зерттеп, күнделіктеріңде талдау жасауға әбден тұрарлық. Эдисон бірде: «Бос болмау әрқашан нақты жұмыс дегенді білдірмейді. Кез келген жұмыстың мақсаты — өнім немесе нәтиже шығару», — деген болатын.
Өнертапқыштың жетістік формуласын зерделей отырып, оның фокус жасау қабілетіне тереңірек үңіліңіздер. Эдисон былай деп байқаған: «Сен күні бойы бірдеңемен айналысасың, солай емес пе? Бәрі солай істейді. Егер сен жетіде тұрып, он бірде жатсаң, сенде толық он алты сағат бар. Көптеген адамдардың бірдеңемен айналысып жүргені анық. Жалғыз мәселе — олар көптеген нәрселермен айналысады, ал мен тек бір іспен ғана айналысамын. Егер олар сол уақытты бір бағытқа, бір мақсатқа жұмсаса, олар міндетті түрде табысқа жетер еді».
«Бұл өте орынды айтылған», — деді суретші. Ол бүгін қара киім мен әскери етігін киіп, фирмалық сақалын қырып тастапты. «Бұл Маврикийде айтқан ойыңызбен үндеседі: біз күн сайын шектеулі когнитивті өткізу қабілетімен (мидың ақпаратты өңдеуге арналған ресурстарының көлемі) оянамыз, ал назарымызды ұрлайтын әрбір кедергі шебер жұмыс жасау мүмкіндігімізді төмендетеді. Себебі біз жұмыс кеңістігімізге және өмірлік кеңістігімізге енген әрбір алаңдатушы нәрседе назар қалдығын (бір істен екіншісіне ауысқанда назардың бір бөлігінің алдыңғы істе қалып қоюы) қалдырамыз. Егер абай болмасақ, Римдегі соңғы диаграммада айтылған «цифрлық деменцияға» тап боламыз. Мен мұны бүгін терең түсініп отырмын. Студияма оралғанда, жұмыс ортамды мүлдем тыныш етемін. Құрылғылар болмайды. Сондай-ақ, ауқымды технологиялық детокс (технологиялардан белгілі бір уақытқа толық бас тарту) жасауды жоспарлап отырмын. Зейінімді қалпына келтіру үшін кем дегенде бірнеше апта әлеуметтік желілер мен интернетсіз өткіземін. Түсінгенім — тыныштық орнаған соң, бір уақытта тек бір жобаға ғана назар аударуым керек. Эдисонның сөзінен түйгенім осы. Көп нәрседе жай ғана «жақсы» болғанша, бір іске бар күшімді салып, аңызға айналуым керек».
«Ал мен түсінгенім — жаңа өнім немесе келесі ірі жобам туралы ойланып жатқанда, тіпті бір ғана кедергі маған миллиондаған доллар шығын әкелуі мүмкін», — деді кәсіпкер толқып.
«Сендердің айтқандарың өте маңызды, егер өз таланттарыңды толық пайдаланып, ішкі ұлылықтарыңды көрсеткілерің келсе», — деп қуаттады миллиардер.
«Эдисон Менло-Парктегі зертханасына шығып алып, өз командасымен бірге шабыттандырған бір өнертабыс үстінде бірнеше сағаттап, кейде бірнеше күндеп жұмыс істейтін. Ол керемет адам болған».
Миллиардер суреттің артындағы кестені нұсқады.
«Сендердің рәсімге дайындалу үшін кетулерің керек екенін білемін. Сондықтан бұл сыйлықты өздеріңмен ала кетіңдер. Бірақ алдымен артында не жазылғанын оқып шығыңдар. Бұл «Таңғы 5 клубындағы» ілгерілеулеріңді жеделдететін және қабілеттеріңді жарқырататын он тактиканы енгізу процесін бастауға көмектеседі. Таңертең ерте тұру және «20/20/20 формуласын» орындау — бұл сендердің негізгі қадамдарың. Ал бұл он дағды — сендердің күшейткіштерің. Олар сендердің нәтижелеріңнің жай ғана өсуіне емес, еселеп артуына кепілдік береді».
Оқу моделі мынадай болды:

«Өмірлік данышпандықтың 10 тактикасы» моделінің астында кәсіпкер мен суретші стратегиялардың тізімін және олардың мағынасы мен қолдану тәсілдері туралы түсініктемелерді оқыды.
№1 тактика: Толық шоғырланудың тығыз көпіршігі (ТШТК)
**Түсінік:** Алаңдаушылыққа тәуелділік — бұл сіздің шығармашылық өнімділігіңіздің өлімі. Цифрлық кедергілерге құмарлығыңыз сізге қаржылай, когнитивті, энергетикалық, физикалық және рухани тұрғыдан өте қымбатқа түсуде. Қазіргі таңда аз ғана адам ие болып отырған табыс пен ықпалға қол жеткізу үшін, сіз өз күндеріңізді санаулы орындаушылар ғана жасайтын ерекше тәсілмен өткізуіңіз керек. Толық шоғырланудың тығыз көпіршігі — бұл сіздің данышпандық активтеріңіздің айналасында құрылған метафоралық қорғаныс орны, ол активтеріңізді сақтап қана қоймай, оларды арттырады. Барлық супер-өнімді адамдар қорғайтын бес негізгі актив бар: менталды шоғырлану, физикалық энергия, жеке ерік-жігер, бірегей талант және күнделікті уақыт. Көпіршігіңіздің «өткізгіш мембранасы» бар, сондықтан сіздің орбитаңызға қандай ақпарат, қандай адамдар және қандай әрекеттер енетінін тек өзіңіз шешесіз. Кез келген теріс, улы және зиянды нәрсе есік алдында тоқтатылады. Негізінде, бұл — сіздің ұлылығыңызды төмендететін кез келген ықпалдан қорғайтын оқ өтпейтін қорғаныс жүйесі.
**Іске асыру:** Бұл стратегия сіздің зейініңізді және табиғи дарыныңызды ұсақ-түйек қызықтар мен шабытыңызды бұзатын әсерлерден қорғайды. Әр таң сайын өзіңіз жасаған, өзгелердің беткі хабарламаларынан, спамдардан, жалған жаңалықтардан, жарнамалардан, мағынасыз бейнелерден және өміріңізді құртатын басқа да цифрлық ілмектерден (пайдаланушының назарын ұстап тұруға арналған технологиялық айлалар) бос, көрінбейтін көпіршікке кіріңіз. Бұл тұжырымдаманың бір бөлігі — сіздің «Жеке Менло-Паркіңіз». Бұл — Томас Эдисон сияқты, сіз әлемнен оқшауланып, өзіңізді саладағы көшбасшылыққа және жаһандық деңгейге көтеретін шедеврлерді жасауға арналған орын. Мұндағы басты кілт — күн сайын белгіленген уақытта, сізге шығармашылық, энергия мен бақыт сыйлайтын жағымды ортада оңашалану. Сіз тұратын кеңістік сіз шығаратын өнімді қалыптастырады. Бұл тұжырымдаманы тек жұмыста ғана емес, жеке өмірде де қолдану керек. Осылайша жеке уақытыңыз негативтен, «энергия вампирлерінен» және жанды жаралайтын істерден бос болады. Әрине, бұл метафоралық қорғаныс қабырғасын әлеуметтік өміріңіз де жақсы болатындай етіп реттеңіз. ТШТК-ні жеке өмірде қолдану — өз қуанышыңызбен құрылған балама әлемде өмір сүру дегенді білдіреді. Есіңізде болсын, көпіршіктің мембранасы өткізгіш, сондықтан өз әлеміңізге кімді кіргізетініңізді, сондай-ақ сұлулық пен тыныштық элементтерін мұқият таңдай аласыз. Нақты ұсыныстар: теледидарды сату, жаңалықтарды қарауды тоқтату, қажет емес заттар сатылатын шулы сауда орталықтарынан аулақ болу, әлеуметтік желідегі энергияны соратын адамдарды өшіру, ТШТК-де болғанда барлық хабарламаларды сөндіру.
№2 тактика: 90/90/1 ережесі
**Түсінік:** Күн сайын және жүйелі түрде жасанды жұмыс емес, нағыз жұмыспен айналысу сізге орасан зор бәсекелестік артықшылық береді. Виртуоздық деңгейдегі өнімділік — сирек кездесетін құбылыс. Ал нарық сирек кездесетін нәрсе үшін ең жоғары баға төлейді. Аңызға айналған жетістік иелері барлық зейіні мен күш-жігерін бір уақытта бір негізгі жобаға жұмсайды, осылайша олар өздерінің когнитивті қабілеттері мен энергиясын саланы дүр сілкіндіретін керемет өнімдер шығаруға бағыттайды. Осылай жұмыс істеу үшін, ең жақсы кәсіби сағаттарыңызды жоғары нәтижеге жұмсау дағдысын қалыптастыруыңыз қажет. Жұмысқа келгенде — бұл интернет-дүкен аралайтын, өсек айтатын немесе хабарлама тексеретін уақыт емес. Бұл — супер-өнімді адамның нағыз өнер көрсететін уақыты.
**Іске асыру:** Алдағы тоқсан күн бойы жұмыс күніңіздің алғашқы 90 минутын өз салаңыздың көшбасшысы болуға мүмкіндік беретін бір ғана іске арнаңыз. Бұл тоқсан минуттық кезең кез келген шу мен кедергілерден мүлдем бос болуы керек. Құрылғыларыңызды «Менің 90/90/1 кезеңім үшін» деп жазылған сөмкеге салыңыз. Содан кейін ол сөмкені басқа бөлмеге қалдырыңыз. Азғыруларға жол бермейтін нақты шекаралар орнату — оларды азайтудың ең күшті тактикасы.
№3 тактика: 60/10 әдісі
**Түсінік:** Зерттеулер көрсеткендей, ең үздік орындаушылар сызықтық түрде (күштірек және ұзағырақ жұмыс істеу арқылы жақсы нәтижеге жетеміз деп үміттену) жұмыс істемейді. Керісінше, элиталық шығармашыл жандар осцилляцияның (белсенділік пен демалыстың кезектесуі) күшін түсінеді. Олар жұмыс циклдерін терең шоғырлану мен қарқынды жұмыс кезеңдерін нағыз демалыс пен толық қалпына келу кезеңдерімен алмастыратындай етіп құрады. Басқаша айтқанда, олар тепе-теңдікте жұмыс істейді — өз активтерін сарқып алмас үшін, жоғары өнімділікті энергияны толтыру уақытымен кезектестіреді. Адамдар шаршаңқы және күйзеліске түскен кезге қарағанда, сергек және еркін болғанда ең таңғажайып жұмыстарды атқаратыны туралы деректерді басшылыққа ала отырып, нағыз мамандар «пульсация» режимінде жұмыс істейді: олар марафоншылардан гөрі спринтерлерге (қысқа қашықтыққа жүгірушілерге) көбірек ұқсайды.
**Іске асыру:** Жұмыс күніңіздің 90/90/1 бөлігін аяқтағаннан соң, таймерді қолданыңыз және «Толық шоғырланудың тығыз көпіршігінде» отырып немесе тұрып, алпыс минут бойы үзіліссіз жұмыс істеңіз. Қозғалмауға жаттығыңыз. Тек шоғырланыңыз. Қолыңыздан келетін ең жоғары нәтижені жасаңыз. Алпыс минуттық өнімділік спринті аяқталғаннан кейін, он минут бойы энергияңызды толтырыңыз. Бұл кезеңде: таза ауада серуендеуге, көшбасшылықты арттыратын кітап оқуға, медитация жасауға немесе жігерлендіретін музыка тыңдауға болады. Бұл мидың зейінін сол жақ жартышардағы уайым мен мазасыздықтан оң жақ жартышардағы шығармашылық пен ағын күйіне ауыстырады. Он минуттық қалпына келуден кейін, шабытпен келесі алпыс минуттық жұмыс кезеңіне оралыңыз. Содан кейін тағы да он минуттық жаңару циклін жасаңыз.
№4 тактика: «Күнделікті 5» тұжырымдамасы
**Түсінік:** Зерттеулер көрсеткендей, ең тиімді бизнес көшбасшылары тіпті үлкен кедергілерге тап болса да, қол жеткізген жетістіктеріне назар аударған күндері өнімділіктің шыңында болады. Осылайша олар мидың негативке бейімділігінің (мидың жағымды ақпараттан көрі жағымсыз ақпаратқа тезірек және күштірек назар аударуы) зиянды әсерінен қорғанады. Демек, керемет нәтижеге жетудің бір кілті — жұмыс күніңіздің әр сағатында тұрақты 1%-дық жеңістер мен микро-жетістіктерге назар аударуға жаттығу. Уақыт өте келе жүйелі түрде жасалған шағын күнделікті жетістіктер таңғажайып нәтижелерге әкеледі. Алға жылжып жатқан салаларыңыз туралы саналы түрде ойлау арқылы сіз өзіңіздің сенімділігіңізді қорғайсыз және қорқынышты жеңесіз.
**Іске асыру:** «Жеңіс сағатының» (Victory Hour) екінші бөлімінде күннің сәтті өткенін сезіну үшін орындалуы керек бес кішігірім мақсатты жазыңыз. Бұл да бір жаттығу: оны неғұрлым көп жасасаңыз, бұл дағды соғұрлым оңай болады және оны орындау қабілетіңіз артады. Процесті тоқтатпаңыз. Небәрі отыз күннен кейін сізде 150 құнды жеңіс болады. Ал бір жылдан кейін бұл стратегия 1825 маңызды мақсатқа жетуге көмектеседі, бұл алдағы он екі айдың өміріңіздегі ең өнімді кезең болатынына кепілдік береді.
№5 тактика: «Екінші тыныс» жаттығуы (2WW)
**Түсінік:** Сіз енді күнделікті жаттығудың артындағы керемет нейроғылымды аштыңыз. Денені жүйелі түрде қозғалту зейінді арттырады, мидың ақпаратты өңдеу және оқу қабілетін жеделдетеді, энергияны көтереді, оптимизмді арттырады, мелатонин арқылы ұйқыны жақсартады және өсу гормоны (HGH) арқылы өмірді ұзартады, сондай-ақ теломералардың (хромосомалардың ұштарын мүжілуден қорғайтын пластик қақпақтар сияқты бөліктер) ұзаруына септігін тигізеді. Қартаю теломераларды қысқартады. Жаттығу бұл қысқаруды бәсеңдетіп, денсаулықты ұзақ сақтауға көмектесетіні дәлелденген. Сондай-ақ медитация, дұрыс тамақтану, сапалы ұйқы және интервалды ашығу (белгілі бір уақыт аралығында тамақ ішпеу, мысалы 16/8 режимі) теломераларды дегенерациядан қорғайтынын ескеріңіз. Жаттығудың осындай трансформациялық күшін біле тұра, неге күніне бір-ақ рет жаттығу жасамасқа? Неге бұл режимді өміршеңдікті арттыру және қартаюды «хакерлеу» үшін пайдаланбасқа?
**Іске асыру:** «Екінші тыныс» жаттығуын орындау үшін жұмыс күнінің соңында кешті керемет өткізуге күш беретін екінші жаттығуды жоспарлаңыз. Осылайша сіз жұмыстан кейінгі шаршауды жеңесіз, ерік-жігеріңізді толықтырасыз және кешкі уақытта зиянды тағамдарға деген құштарлықты азайтасыз. Бұл уақыттағы ең жақсы әрекеттердің бірі — табиғатта бір сағаттық серуендеу. Бұл сізге цифрлық кедергілерден бос қосымша уақыт береді, терең ойлануға мүмкіндік туады. Табиғатта, күн сәулесі мен таза ауада серуендеу сіздің менталды, эмоционалды, физикалық және рухани күйіңізге оң әсер етеді. Табиғаттанушы Джон Мьюр айтқандай: «Табиғатпен әрбір серуендегенде адам өзі іздегеннен де көп нәрсе алады». Басқа идеялар: 60 минуттық велосипед тебу, ұзақ жүзу немесе йога. Бұл режим арқылы сіз көбірек калория жағып, метаболизмді жеделдетесіз. Бұл — ойын ережесін өзгертетін дағды.
№6 тактика: «2 массаж» хаттамасы (2MP)
**Түсінік:** Зерттеулер көрсеткендей, массаж терапиясы мидың жұмысын, көңіл-күйді, стресспен күресу қабілетін және жалпы саулықты айтарлықтай жақсартады. Массаждың пайдасы: кортизол (қорқыныш гормоны) деңгейінің 31%-ға төмендеуі; допаминнің (мотивация нейромедиаторы) 31%-ға артуы; серотониннің (бақыт гормоны) 28%-ға жоғарылауы; бұлшықет кернеуінің азаюы және қабынуға қарсы әсері. Мұндағы басты мәселе — жай ғана босаңсу емес, терең тіндік массаж (бұлшықеттердің терең қабаттарына әсер ететін күшті массаж) алу. Жақсы нәтиже үшін ол аздап ауырсыну тудыруы керек. Бұл тәжірибе сонымен қатар теломералардың бұзылуына әкелетін стрессті азайтып, өмір жасын ұзартады.
**Іске асыру:** Апталық кестеңізге екі рет тоқсан минуттық массажды белгілеп қойыңыз. Өйткені жоспарланған нәрсе ғана орындалады. Бұлдыр жоспарлар бұлдыр нәтиже береді. Виртуоздар өз армандарын іске асыру арқылы шындыққа айналдырады. Сіз «бос емеспін, аптасына екі рет массажға уақытым жоқ» деуіңіз мүмкін. Бірақ оның когнитивті қабілеттеріңізге, денсаулығыңыз бен ұзақ өмір сүруіңізге тигізетін орасан зор пайдасын ескерсек, шындығында бұл дағдыны енгізбеуге құқығыңыз жоқ. Иә, аптасына екі рет 90 минуттық массаж қымбатқа түседі. Бірақ өлім сізге одан да қымбатқа түседі.
№7 тактика: «Көліктегі университет» (Traffic University)
**Түсінік:** Күніне жұмысқа барып-келуге 60 минут жұмсайтын адамдар, егер орташа ғұмыр кешсе, өмірінің шамамен 1200 күнін жолда өткізеді. Бұл — кептелісте немесе қоғамдық көлікте өткен үш жылдан астам уақыт. Көптеген адамдар кептелісте отырып, улы жаңалықтармен, мағынасыз радиобағдарламалармен және ішкі тыныштықты бұзатын басқа да жағымсыз әсерлермен өздерін улайды. Пойыздардағы немесе автобустардағы адамдар көбінесе ұйықтайды немесе бос қиялға беріліп, телефондарына телміреді. Сіз басқаша болыңыз.
**Іске асыру:** «Көліктегі университетке» қатысу — бұл жолда өткен уақытыңызды (жұмысқа бару, дүкенге бару) оқуға, кәсіби шеберлігіңіз бен жеке біліміңізді арттыруға пайдалану. Бұған аудиокітаптар тыңдау және құнды подкасттарды тыңдау жатады. Тіпті кітаптан немесе онлайн курстан алған бір ғана жаңа идея сізге миллиондаған доллар әкелуі мүмкін немесе шығармашылығыңызды, өнімділігіңізді және руханиятыңызды еселеп арттырады. Қазіргі уақытта өз біліміңіз бен дамуыңызға инвестиция салудан артық табысты инвестиция жоқ.
№8 тактика: «Арман командасы» техникасы
8-тәсіл: «Арман командасы» әдісі (The Dream Team Technique)
Түсінік: Кәсіби спортшылар Әлемдегі ең үздік (Best in World – BIW) деңгейіне көтерілу үшін толыққанды қолдау командасын құрады. Осылайша, олар өздерінің бес данышпандық активін тек шеберлік пен спортта басымдыққа ие болатын қабілеттерін дамытуға жұмсай алады. Майкл Джордан өзіне өзі спорт дәрігері болған жоқ, ал Мұхаммед Әли өзіне өзі бокс жаттықтырушысы болмады. Супеөнімді мамандар өздерінің негізгі шеберлік саласына жатпайтын барлық әрекеттерді аутсорсингке (жұмысты сыртқы орындаушыға беру) береді немесе автоматтандырады. Бұл оларға зейінін таза сақтауға және орасан зор уақытты босатуға мүмкіндік береді.
Іске асыру: Уақытыңызды тиімсіз жұмсайтын ғана емес, бақытыңызды азайтатын тапсырмаларды да өзгелерге тапсырыңыз. Ең дұрысы, бүкіл өміріңізді тек өзіңіз жақсы көретін және қолыңыздан керемет келетін істермен айналысатындай етіп қайта құрыңыз. Мұндай жүйе арқылы сіз тек бірнеше маңызды нәрсеге назар аударғандықтан нәтижеңізді арттырып қана қоймай, жеке еркіндік пен тыныштыққа ие боласыз. Сондай-ақ, сіздің «Арман командаңызда» өз ісінің көшбасшылары болғандықтан, аңызға айналу жолыңыз жылдамырақ болады. Командаңыздың мүшелері ретінде сізбен тұрақты жұмыс істейтін фитнес-жаттықтырушыны, нутрициологты, массаж терапевтін, байлығыңызды нығайту үшін қаржы коучын, жақындарыңызбен қарым-қатынасты сақтау үшін кеңесшіні және рухани тепе-теңдікті сақтауға көмектесетін кеңесшіні қосуға болады.
9-тәсіл: Апталық жоспарлау жүйесі (WDS)
Түсінік: Сіз енді кестеге енгізілген істердің ғана орындалатынын білесіз. Алдағы жеті күнге нақты жоспар құрмай аптаны бастау — Монблан шыңын стратегиясыз бағындыруға немесе қалың орманға компассыз кіруге ұқсайды. Иә, кездейсоқтық пен күтпеген ғажайыптарға орын қалдыру өте маңызды. Дегенмен, бұл энергияңызды арттыратын, таңдауларыңызды реттейтін және тепе-теңдікті қамтамасыз ететін апталық сценарийді құруда жауапкершілік пен кемелдік танытпау дегенді білдірмейді.
Іске асыру: Әр жексенбі күні таңертең ерте 30 минут уақыт бөліп, «Керемет апта жоспарын» жасауды әдетке айналдырыңыз. Процесті күнделігіңізге өткен жеті күннің ең маңызды сәттері туралы жазудан бастаңыз. Содан кейін алған сабақтарыңыз бен алдағы аптаны жақсарту жолдарын жазып алыңыз. Содан кейін, әр күні сағат 05:00-ден 23:00-ге дейін белгіленген үлкен қағазға барлық міндеттемелеріңізді түсіріңіз. Мұндағы басты мәселе — тек іскерлік кездесулер мен жұмыс жобаларын ғана емес, сонымен қатар «Жеңіс сағаты», «90/90/1» сессиялары, «60/10» циклдері, «Екінші тыныс» жаттығулары, жақындарыңызға арналған уақыт, хоббилеріңіз бен күнделікті шаруаларыңызды да нақты белгілеу. Бұл әдет күндеріңізге ерекше зейін береді, қарқынды арттырады және өміріңіздің тепе-теңдігін айтарлықтай жақсартады.
10-тәсіл: 60 минуттық студент
Түсінік: Неғұрлым көп білсеңіз, соғұрлым жақсы нәтижеге жетесіз. Аңызға айналған көшбасшылардың барлығында шексіз қызығушылық пен өзін дамытуға деген құштарлық болады. Білім — бұл күйзеліс пен тоқырауға қарсы егілген вакцина. Ең үздік мамандар — өмір бойы оқитындар. Өз қаһармандығыңызды қайтарып, шеберлігіңізді шыңдайтын әлемдік деңгейдегі студентке айналыңыз.
Іске асыру: Күніне кемінде алпыс минут оқыңыз. Үздіксіз өсуге деген ниетіңізді нығайту үшін бәрін жасаңыз. Күнделікті оқу сіздің көрегендігіңізді арттырады, даналығыңызды тереңдетеді және ішкі отыңызды тұтандырады. Сіз терең ойшыл әрі нағыз жұлдызға айналасыз. Алпыс минуттық оқуға қолыңызға түскен барлық жақсы кітаптарды оқуды, күнделік жазбаларын қайта қарауды, онлайн-бағдарламалармен жұмыс істеуді, ментормен сөйлесуді және кәсіби бейнероликтерді көруді қосыңыз. Өз қабілеттеріңізді дамыта отырып, сіз тек тұлға ретінде өсіп қана қоймай, таптырмас маманға айналасыз. Өз ісіңіздің шебері болғаныңыз соншалық, нарық сізсіз жұмыс істей алмайтын болады. Нәтижесінде сіз табысқа, атақ-даңққа және асыл іспен айналысудан келетін рухани қуанышқа бөленесіз.
— Тойларыңа аттанар алдында сендерге тағы бір сыйым бар! — деп айғайлады миллиардер. — Бұл менің Ванессам үшін жаттаған өлеңім еді. — Ол Ванессаның суретін қысып ұстап тұрып сөйледі.
— Әр Ғашықтар күнінде біздің сүйікті мейрамханамызда кешкі ас ішіп, оған 108 қызыл раушан гүлін, керемет шоколадтар мен тағы бір сыйлықты ұсыну дәстүріміз болатын. Содан кейін мен бір тізерлеп тұрып, осы өлеңді оқитынмын.
— Ол «тағы бір сыйлық» не еді? — деп сұрады суретші.
Миллиардер сәл ыңғайсызданғандай болды. Оның жанары пентхаустың еденіне түсті.
— Іш киім, — деп жауап берді ол бір сөзбен, көзін қысып.
Содан кейін ол қонақ үй люксіндегі үлкен емен үстелдің үстіне шықты. Тығылыспақ ойнаған бала құсап, екі көзін қолымен басты. Содан кейін Спенсер Майкл Фридің ескі өлеңін ерекше шабытпен оқыды:
Бұл дүниеде адамның жанасуы маңызды, Сенің қолың мен менің қолымның табы. Бұл талып бара жатқан жүрек үшін, Баспанадан, нан мен шараптан да құнды.
Өйткені түн өткенде баспана да кетеді, Ал бір үзім нан тек бір күнге жетеді. Бірақ қолдың жылуы мен дауыстың үні, Жан дүниеңде мәңгілік әуен боп қалады.
— Бұл өте көркем, — деді суретші толқып.
Райли мырзаға бұл суретшінің сырты қатқыл болғанымен, жүрегі жұмсақ екені түсінікті бола бастады. Сыртынан қарағанда суретші бұл жұптың әлсіз жағы сияқты көрінгенімен, іс жүзінде олай емес еді. Шындығында, оның кәсіпкер әйелге деген терең махаббаты оның эгосының балаң қажеттіліктерінен жоғары тұрды. Оның мейірімділігін әлсіздікпен шатастыруға болмайтын еді. Суретші қуатты адам болатын.
— Мен де өлең жаздым, — деп қосты суретші. — Ол сен үшін, сүйіктім.
— Маған оқып берші. Өтінемін, — деді кәсіпкер әйел оның жағасын түзеп жатып.
— Жақсы, — деді суретші толқып. — Ол «Біз ешқашан қоштаспайық» деп аталады. Ол былай басталады:
БІЗ ЕШҚАШАН ҚОШТАСПАЙЫҚ
Кездейсоқ кездесу және сол алғашқы көзқарас, Сенің сұлулығың мені тебірентті, Ал күшің мені сабырға түсірді. Өмірдің күтпеген мүмкіндік терезелері, Бізден өз үлесімізді қосуды сұрайды. Тәуекелге бару арқылы. Тек батылдар ғана жеңіске жетеді. Тек қабылданбаудан қорықпағандар ғана құтқарылады. Тек өз күшін қайтарғандар ғана қайта түлейді. Мен шынайы махаббатты ешқашан білмегенмін. Қос кемпірқосаққа ешқашан сенбегенмін. Таңсәрідегі романтикалық серуендер мен қол ұстасулар. Сол алғашқы сүйістің осыған әкелетінін елестетпеппін де. Сен құлағанда, мен сені демеймін. Қорыққан кезіңде, мен сені құшағыма аламын. Күмәнданғанда, мен қасыңнан табыламын. Жетістікке жеткенде, мен сен үшін тост көтеремін. Ал кеткің келсе, мен сені жібермеймін. Мен сені үнемі ойлаймын. Сені іштей сезінемін. Саған лайық болу үшін не істегенімді білмеймін. Бірақ менің арманым — сенімен бірге қартаю. Біз ешқашан қоштаспайық.
Суретші бір тізерлеп тұрып, болашақ жарының қолын сүйді. Әйел қатты қызарды және қатты толқыды. Содан кейін қатты жылаған дауыс естілді. Екі студент менторларына көз жасын сүрту үшін майлық ұсынды.
16-тарау. «5 таң клубы» элиталық өнімділіктің қос циклін меңгереді
«Еркіндік, кітаптар, гүлдер және ай болса, кім бақытсыз бола алады? » — Оскар Уайльд
Миллиардер Оңтүстік Африканың Франшхук қаласындағы жүзім алқабында жалға алған коттеджінің кең террасасында жалғыз отырды. «Күнделікті жазбаларын» жаза отырып, Райли мырза Сан-Паулудағы кәсіпкер мен суретшінің үйлену тойындағы керемет бақыт пен сұлулық туралы ойланды. Олар анық бір-бірі үшін жаратылған еді.
«Ғалам өте қызықты және мүлдем ақылды түрде жұмыс істейді», — деп ойлады ол.
Магнат күнделігіне жазбалар жасап жатқанда, құстар ән салып, көк жұмыс киіміндегі бағбандар жүзімдік топырағын жарқыраған күректермен қазып, оңтүстікафрикалық екпінмен қызу сөйлесіп жатты. Ағаш қазықтарға ілінген жүзім бұталары табиғатқа ғана тән сиқырды паш етсе, тұман Франшхук алқабынан тауларға қарай баяу көшіп бара жатты.
Сәл ертерек, таңғы сағат 5-те миллиардер кәсіпкер мен суретшіні тау велосипедімен серуенге алып шыққан еді. Олар Даниэль Хюго көшесімен ауылға қарай, ат қоралар мен баяу қозғалған иттердің қасынан өтіп жүрді. Бұл миллиардер өзінің соңғының алдындағы менторлық сессиясы үшін таңдаған мінсіз орын еді.
Олар бірге келе жатқанда миллиардер үйреткен сабақ — жоғары нәтиже мен өзіңді қалпына келтіру арасындағы тепе-теңдіктің маңыздылығы туралы болды. Титан әлемдегі ең жоғары деңгейдегі табысқа ұмтылу мен табиғат аясында қалпына келу уақытын кезектестірудің маңыздылығын түсіндірді. Ол өзінің студенттеріне мол жүрексіз, шынайы қуанышсыз және ішкі тыныштықсыз қоғамдағы орасан зор өнімділік жүгіру дөңгелегіндегі атжалманның (хомяк) ойынынан еш айырмашылығы жоқ екенін айтты. Ол қозғалып жатырмын деп ойлайды, бірақ тордың ішінде қала береді.
Таңғы күн сәулесі жасыл желекке түскенде, магнат өзінің қызыл велосипедін айдап, жігерлене сөйлеп, шын жүректен күлді. Мұндай күлкіні бәріміз де өмірімізде жиі сезінгіміз келеді. Ол сонымен қатар көп жөтелді. Тіпті бір рет қан түкірді. Дегенмен, миллиардер сергек көрінгендіктен, кәсіпкер мен суретші оның денсаулығына аса қатты алаңдаған жоқ. Бәлкім, бұл олардың қателігі болған шығар. Бірақ жас жұбайлар сәтпен өмір сүргені соншалық, не болып жатқанын түсінуге көп уақыт жұмсамады. Кейін олар бұған өкінетін болады.
Олар демалуға тоқтағанда, Стоун Райли көк рюкзагынан тағы бір оқу моделін шығарды. Ол былай көрінді:

Миллиардер: «Адамдық активтерді қорғаусыз жасалған шектен тыс шығармашылық өнімділік жұмыс қабілетінің айтарлықтай төмендеуіне әкеледі», — деп үйретті. Оның айтпағы мынау еді: өз салаңызда аңызға айналу — бұл тұрақтылық туралы. Жоғары деңгейді тек бір ай немесе бір жыл емес, бүкіл өмір бойы сақтау маңызды.
— Ұзақ өмір сүру — аңызға айналудың кілті, — деп нықтады ол. — Бұл сендердің иконаға айналуларыңның басты жолдарының бірі. Сендер ұзақ мансап бойы сергек әрі күшті болып қалу үшін қарқынды жұмыс пен терең демалысты теңгеріп үйренулерің керек. Осылай істегенде, кейбір кәсіби спортшылардың тізесін жарақаттап алып, ойыннан біржола кететіні сияқты, сендер де өз қабілеттеріңді сарқып алмайсыңдар. Барлық данышпандар осы маңызды қағиданы біледі және қолданады.
Миллиардер қара кофе ішіп отырып, әлемдегі ұлы адамдарды ерекше ететін нәрсе — «суперкомпенсация» (белсенді жүктемеден кейін ағзаның бастапқы деңгейден жоғары қалпына келуі) құбылысын қолдануы екенін түсіндірді. Бұлшықетті шегіне дейін қинағанда ол жыртылады, бірақ демалыс кезінде өседі. Сол сияқты, бес данышпандық активіңізді әдеттегі шектен асырып, содан кейін қалпына келуге мүмкіндік бергенде, олардың әлеуеті артады.
— Қараңдар, достар, ұзақ мерзімді табыстың құпиясы бір-ақ сөзде: осцилляция (жұмыс пен демалыстың кезектесіп алмасуы). Мен бұл туралы Сан-Паулуда айтқанмын, бірақ енді тереңірек үңілуге дайынсыңдар.
— Біз дайынбыз, — деді кәсіпкер.
— Мынаны тыңдаңдар, — деді миллиардер. — Ғалымдар ресейлік ауыр атлеттерді зерттегенде, олардың жеңілместігінің құпиясы жұмыс пен демалыс арақатынасында екенін анықтады.
— Бұл нені білдіреді? — деп сұрады суретші.
— Сіздің дамуыңыз демалған кезде болады, — деп жауап берді миллиардер. — Логикаға сыйымсыз, иә? Негізінде, бұл өнімділік ережесі — Менің жаһандық империяларымды құру кезінде Насихатшы маған ашқан ең маңызды, бірақ парадоксалды шындықтардың бірі. Жалпы түсінік бойынша, көп іс тындыру үшін көп уақыт жұмсау керек деп есептеледі. Бірақ зерттеулер мұндай «жақсы нәтиже үшін көбірек жұмыс істе» деген тәсілдің қате екенін дәлелдеді. Ол тұрақты емес. Ол тек жанып кетуге (burnout), шаршауға және шабыттың жоғалуына әкеледі. Бұл ескі тәсіл сіздің нарық иесіне айналуыңызға көмектесетін адамдық ресурстарыңызды сарқиды.
— Бұл маған «60/10 әдісін» еске түсіреді, — деді суретші қуанып. Ол «5 таң клубының» мүшесі ретінде «20/20/20 формуласын» күнделікті орындағандықтан, Насихатшының конференциясындағы кезінен әлдеқайда жинақы, энергиялы және өзіне сенімді көрінетін. Оның өзгерісі таңқаларлық еді.
— Керемет байқампаздық, — деді миллиардер. — Бірақ мен түсіндіретін модель одан да тереңірек. Бүгін сендер экспоненциалды өнімділікке жету үшін жұмыс пен демалыс кезеңдерін қалай кезектестіру керектігі туралы озық білім аласыңдар. Сонымен қатар, мұны қалай рақаттанып істеуге болатынын үйренесіңдер. Сендер кәсіби спортшылар «периодизация» (жұмыс қарқындылығын кезеңдерге бөлу) деп атайтын әдіс арқылы қалай аз жұмыс істеп, көп нәтижеге жетуге болатынын білесіңдер.
Миллиардер «5 данышпандық активі» деп аталатын бөлікті көрсетті.
— Күн сайын таңертең сендер шығармашылық қуаттың толы батареясымен оянасыңдар. Әр таңда бес жеке қазынаға ие боласыңдар. Егер оларды дұрыс басқарсаңдар, сылтауларды жеңіп, өткеннің шектеулерінен асып түсесіңдер. Бұл сіздерге әлемдік деңгейдегі маман, лауазымсыз көшбасшы және өмірдің сұлулығына таңдана білетін адам болуға мүмкіндік береді.
— Мен дайынмын! — деп айғайлады суретші.
— Данышпандықтың 5 активі, — деп жалғастырды Райли мырза диаграммаға қарап, — бұл сіздің ақыл-ой концентрацияңыз, физикалық энергияңыз, жеке ерік-жігеріңіз, тума талантыңыз және күнделікті уақытыңыз. Мен мұны естеріңде қалсын деп қайталаймын. Бұл негізгі активтер таңертең ең жоғары деңгейде болады. Сондықтан бағалы уақытты технологияға, жаңалықтарға немесе артық ұйқыға жұмсамай, ең маңызды істерді орындау керек.
— Түсінікті, — деп растады кәсіпкер Римде алған былғары күнделігіне жазып жатып.
— Бүгінгі сабақтың басты түйіні мынау, — деді миллиардер модельдің ортасын көрсетіп. — Жоғары өнімділік — бұл сызықтық ойын емес. Элиталық жетістік жүрек соғысына немесе импульске көбірек ұқсайды. Егер сіз ондаған жылдар бойы өз салаңызда үстемдік еткіңіз келсе, «Жоғары шеберлік циклдерін» (HEC) «Терең қалпына келу циклдерімен» (DRC) кезектестіруіңіз керек. Мынаған мұқият қараңдар, — деді миллиардер диаграмманы саусағымен нұқып.
— Түсінікті болу үшін айтайыншы, — деді суретші таза ауамен тыныстап, — HEC — бұл біздің жоғары шеберлік цикліміз, ал DRC — терең қалпына келу цикліміз бе?
— Иә, — деп жауап берді миллиардер. Оның бүгінгі қара футболкасында: «Иә, менің қарым-қатынасым бар — өзіммен», — деген жазу болды. Оның ерекшелігі керемет еді.
— Сонымен, кәсіби және жеке өмірде тұрақты жеңіске жетудің басты жолы — тербеліс (осцилляция). Қарқынды, зейін қойылған жұмыс кезеңдерін демалыспен, көңіл көтерумен және қалпына келумен кезектестіру. Бұл тура жүрек соғысы сияқты.
— Маған бұл тұжырымдама қатты ұнады, — деді кәсіпкер. — Бұл менің бизнесім мен жеке өмірім үшін тағы бір үлкен серпін болады.
— Иә, солай болады, — деп келісті миллиардер. — Даму демалыс фазасында болады. Бұл интуицияға қайшы сияқты көрінеді, солай ма? Біз егер бірдеңе жасап, өндіріп жатпасақ, уақытымызды босқа кетіріп жатырмыз деп ойлауға бағдарланғанбыз. Ештеңе істемесек, өзімізді кінәлі сезінеміз. Бірақ мынаған қараңдар.
Барон беліне тағылған сөмкені ашып, алтыннан жасалған екі медальді шығарып, чемпиондарды марапаттағандай олардың мойнына тақты. Әр медальда мынадай сөздер жазылған еді:
АҢЫЗҒА АЙНАЛҒАН ӨНІМДІЛІК ТЕҢДЕУІ: ҚЫСЫМ × ҚАЛПЫНА КЕЛУ = ӨСУ + ТӨЗІМДІЛІК
— Теннис шебері Билли Джин Кинг «қысым — бұл артықшылық» деп айтқан, — деп ескертті миллиардер. — Қысым мен стресс жаман нәрсе емес.
— Солай ма? — деп сұрады кәсіпкер.
— Жоқ. Олар сіздің әлеуетіңізді кеңейту үшін өте қажет, — деді миллиардер.
— Сіз өз талантыңызды шыңдауыңыз керек. Тіпті қаламасаңыз да. Комфорт аймағыңыздан тыс шығыңыз. Тек сонда ғана олар өседі. Мынаны жадыңызда сақтаңыз: бір нәрсені істегіңіз келмей тұрған кез — оны істейтін ең жақсы уақыт. Өйткені бір салада ерік-жігеріңізді шыңдасаңыз, басқа салалардағы өзін-өзі тәртіпке келтіру деңгейіңіз де бірге көтеріледі. Қысым мен стресс — бұл «А-деңгейлі» ойыншылар пайдаланатын бата. Қауіпсіздік аймағында отырғанда қабілетіміз артпайды. Мүмкіндіктеріңізді әдеттегіден тыс шекке дейін жеткізіңіз. Бұлшықеттер де шектен асқанда ғана өседі, бірақ кейін қалпына келуге уақыт беру керек.
Миллиардер жүзімдікке көз тастады. Сосын ол: «Бірде менің қайырымдылық кештерімнің біріне келген кәсіби спортшымен қызықты сөйлескенім есімде. Оның не айтқанын білесің бе? » — деп қосып қойды.
«Не айтты? » — деп сұрады суретші.
«‘Мен барлық жаттығуларымның нәтиже беруі үшін демаламын’, — деді ол», — деп мәлімдеді миллиардер. «Бұл — заттарға өте терең көзқарас. Үзіліссіз жұмыс уақыт өте келе сенің ұлылығыңды сарқып тастайды».
«Ммм», — деп күбірлеген кәсіпкер әйел тау велосипедін тіреуішке сүйеп қойды.
«Егер сіз құрсақ бұлшықеттерін нығайтқыңыз келсе, оларға қазіргі шегінен тыс күш түсіресіз», — деді миллиардер. «Егер әдетте жүз рет пресс жасасаңыз, екі жүз рет жасайсыз. Егер күнделікті нормаңыз екі жүз болса, үш жүзге дейін көтеріңіз. Бұл іс жүзінде бұлшықеттің жыртылуына әкеледі. Жаттығу физиологтары бұл құбылысты микро-жыртылу (бұлшықет талшықтарының шамадан тыс жүктемеден кейін пайда болатын ұсақ зақымдануы) деп атайды. Дегенмен, бұлшықеттің өсуін қаласаңыз, оны тоқтаусыз жаттықтыра беруге болмайды, әйтпесе жарақат аласыз. Бұлшықеттерді бір-екі күн демалдыру керек».
«Және дәл осы қалпына келтіру циклі кезінде нақты өсу жүреді», — деп суретші өзі үйреніп жатқан принципті іліп әкетті.
«Мүлдем дұрыс! » — деп шабыттанды миллиардер. «Өсу өнер көрсету кезеңінде емес, демалу фазасында болады. Естеріңізде ме, Маврикийдегі жағажайымда бірге жұмыс істей бастағанда, Малибуға көшпес бұрын фермада өскенімді айтқан едім? »
«Солай сияқты», — деді кәсіпкер. «Маврикий басқа бір өмір сияқты көрінеді».
«Сонымен, біздің фермада үйренген бір метафорам бар, ол сіздерге Элиталық өнімділіктің қос циклін толық түсінуге көмектеседі. Кез келген фермермен сөйлессеңіз, ол сізге тыңайту маусымы (топырақтың құнарын қалпына келтіру үшін егін егілмей, бос қалдырылатын кезең) туралы айтып береді. Оның алдында топырақ өңделіп, дақылдар егілетін және ауыр жұмыс атқарылатын қарқынды кезең болады. Содан кейін демалыс маусымы келеді. Ештеңе болып жатқан жоқ сияқты көрінеді. Уақыт босқа кетіп жатқандай сезіледі. Бірақ қызығы мынада: өнім дәл осы тыңайту маусымында пісіп-жетіледі. Күзде көрінетін барлық өнім — бұл тек көзге көрінетін соңғы нәтиже ғана».
Миллиардер кофесінен тағы біраз ұрттады. Ол футболкасына біраз төгіп алды. Кофе құйылған ыдыстың сыртында «Үлкен арманда. Кішкентайдан баста. Қазір кіріс» деген жазу бар еді.
Қан-қызыл тамырлары бар нәзік қанатты сары көбелек ұшып өтті. Үш бүркіт төбеде өз билігін паш еткендей дыбыс шығарды.
«Құдай-ау, мен көбелектерді жақсы көремін», — деді миллиардер мұңайып. «Және кемпірқосақты, аққан жұлдыздарды, толған айды және ғажайып күннің батуын. Егер өмірді толық сезінбесең, өмір сүрудің мәні не?
Жиырма жасымда мен робот сияқты болдым», — деп мойындады ол. «Өзімді тым салмақты ұстадым. Босқа кетіретін бір минутым болмады. Әр сағатым жоспарланды. Көліктегі әрбір сапар аудиокітаппен өтуі керек еді. Барлық ұшу уақыты өнімділікке арналды. Мәселе мынада... » — оның дауысы бәсеңдеп, жанары жалғызсырап, мұңға батып, адасқандай көрінді.
«Мен үнемі шаршап жүретінмін. Сиқыршы менің өмірімді сақтап қалды. Шынымен де солай болды. Және бүгін таңертең мен сіздерге түсіндіріп жатқан модель маған орасан зор көмектесті».
Миллиардер терең дем алып, сөзін жалғастырды. «Менің данышпандық активтерім уақыт өте келе тоза бастады. Шығармашылығым да, тиімділігім де төмендеді. Содан бері менің компаниялар тобым маған ойлану үшін ақы төлейтінін түсіндім. Әлемдегі барлық клиенттерімізге орасан зор құндылық беретін жаңа өнімдер мен инновациялар үшін идеялар мен пайымдар ойлап табуым керек. Бірақ ол кезде мен мұны түсінбедім. Сиқыршы маған көп көмектесті. Біздің ең алғашқы коучинг сабағымызда Элиталық өнімділіктің қос циклін үйретті. Және оны бірден әрі жүйелі түрде енгізуімді қатаң талап етті. Бірақ мен бұған қалай қарсыластым десеңші! Демалу, тыныстау және кідіріс жасау менің табиғатыма мүлдем қайшы еді. Енді мен демалыстың біздің ішкі ұлылығымыздың ашылуына мүмкіндік беретін бірден-бір нәрсе екенін толық түсінемін».
Кәсіпкер әйел түсінгенін білдіріп басын изеді. «Егер мен жұмыс істемесем, өзімді қатты кінәлі сезінемін. Бір нәрсені бұрыс істеп жатқандай боламын».
«Өзіңе күтім жасау — өзіңді жақсы көрудің ажырамас бөлігі», — деп атап өтті миллиардер. «Менің айтпағым, тепе-теңдік әлемдік деңгейдегі өнімділік үшін өте маңызды екенін енді түсіндім. Күндіз-түні жұмыс істеу мені тиімдірек еткен жоқ. Бұл тек мені шаршатып, ашуланшақ етті. Сондықтан қазір мен демалуға, күш жинауға, тау велосипедімен жүруге, бұрыннан оқығым келген кітаптарды оқуға, кеше кешкісін осы алқаптағы коттеджімде лаулаған оттың алдында рақаттанып ішкен ғажайып Пинотаж (Оңтүстік Африкада өсірілетін жүзім сорты және одан жасалатын шарап) сияқты тамаша шараптан ләззат алуға уақыт бөлемін. Бір қызығы, мен осындай қалпына келтіруді әдетке айналдырғалы бері шығармашылығым еселенді, өнімділігім артып, нәтижелерім күрт жоғарылады. Бұл өте терең нәрсе: мен аз жұмыс істеймін, көбірек көңіл көтеремін, бірақ соған қарамастан әлдеқайда көп іс тындырамын».
Содан кейін Райли мырза көк рюкзагынан шхунаның желкенінен алынғандай көрінетін ақ матаның қиындысын шығарды. Таңқаларлығы, онда желкенді қайықтағы Альберт Эйнштейннің суретін көруге болатын еді. Егер сіз олармен бірге сол бағалы жүзімдікте болсаңыз, мынаны көрер едіңіз:

Өнеркәсіпші сол тамаша жүзімдікте өз әңгімесін жалғастырды. «Иә, достар, көңіл көтеру — өз салаңызда көш бастау, өміріңізді жақсарту және әлемді шабыттандыру үшін өте маңызды. Тарихтағы барлық ғажайып шығармашыл адамдар мен өнімді тұлғалардың бір ортақ қасиеті болған, білесіздер ме? »
«Айтыңызшы, өтінемін», — деп сұрады кәсіпкер әйел, оның білезіктері «сыңғыр-сыңғыр» етіп дыбыс шығарды. Оның жаңа неке жүзігі таңғы күн сәулесімен шағылысып тұрды.
Миллиардер тез арада қолмен тік тұру (стойка) жаттығуын жасады. Содан кейін ол жұдырығымен кеудесін тез-тез ұрып, өзіне мына сөздерді сыбырлады:
Осы күн — баға жетпес қазына. Әлемдегі ешбір ақша оны қайтарып бере алмайды. Сондықтан мен оны иемденемін, одан ләззат аламын және оны қастерлеймін.
Бұл күні мен санаымды үлкен армандармен толтырамын, сонда ұсақ күмәндарға орын қалмайды. Мен «қолымнан келмейді» психологиясын «қолымнан келеді» менталитетімен алмастырамын. Және менің ең үлкен өсуім жоғарғы шектерімнің ең қиын тұстарында екенін есте сақтаймын.
Бұл күні мен миссиям құштарлығыма айналмайынша, қабілетім абыройым болмайтынын есте ұстаймын. Өзгеге қызмет етуге деген құлшынысым ішкі қорқыныштарымнан асып түспейінше, мен осы қымбат сағаттарды пайдалы болу мүмкіндігін жіберіп аламын.
Бұл күні мен шынайы, кішіпейіл болып, осы қасиетті жерде нық тұруға деген адалдығымды жаңартамын. Егер теріс пиғылдылар мен жаман адамдар маған тас лақтырса, мен олардың жаман қылығына мейіріммен және махаббатпен жауап беремін — тіпті олар бұған лайық болмаса да. Егер сыншылар мені келеке етсе — олар мен бала кезімнен бері солай істеп келеді — мен олар лақтырған тастарды алып, олардан шеберліктің ескерткіштерін тұрғызамын. Және біреу мені «оғаш» деп атаса, мен жүрегімнің түбіндегі айқын даналықпен жымиямын: біздің әлемді тек басқаша ойлайтындар мен ерекше жандар ғана өзгертеді. Ерекше болу — бұл шынымен де керемет.
Бұл өте әсерлі көрініс еді. Стоун Райли төңкеріліп тұрып, жүрегін ояту үшін кеудесін соғып, өз өлеңін оқып жатты.
«Сөздер — шығармашылық күшке ие», — деді ол орнынан тұрып, Франсхук ауасын терең жұтып жатып. «Еркіндік пен ерліктің сөздерін айтыңыз. Құштарлыққа толы мүмкіндікшілдің (кез келген жағдайда тек мүмкіндіктерді көретін адам) тілінде сөйлеңіз. Үміт тілін, билік сөйлемдерін және көшбасшылық пен шексіз махаббат фразаларын қолданыңыз. Мен өз сөздерімді мұқият басқарамын. Әр таң сайын».
Миллиардер жүзім сабақтарына қарады. «Қалай болғанда да», — деп қосып қойды ол, «барлық ұлы данышпандар ойнауды жақсы көрген. Олар көңіл көтеру қалпына келтірудің қуатты түрі екенін түсінді. Олардың бәрінде таусылған энергияны толтыратын хоббилері болған. Эйнштейн қайықпен жүзуді ұнатқан. Аристотель мен Чарльз Диккенс күнделікті серуендеуді жақсы көрген. Голливуд жұлдызы Мерил Стрип тоқыма тоқитын, Стив Возняк поло ойнаған, Билл Гейтс бридж ойынын меңгерген, ал Сергей Брин жиі трапецияда ұшатын болған. Жұмыстан тыс уақыт — бұл ысырап емес», — деп бекітті магнат. «Бұл — қажеттілік. Бұл сізге байлық әкелетін идеялардың пісіп-жетілуіне орын береді. Сондықтан көбірек іс тындыру үшін аз жұмыс істеңіз. Элиталық өнімділіктің қос циклі моделінің мәні де осында».
«Мен "60/10 әдісінің" құндылығын енді бұрынғыдан да жақсы түсініп тұрмын», — деді суретші. «Демек, аптасына бірнеше күн демалуға болады деген сөз ғой».
«Тек қана болуы емес, сонымен қатар сіздің бес данышпандық активіңізді қорғау үшін де қажет. Дәл осы активтерді элиталық ойыншылар өз саласында танымал болу үшін және еңбектері уақыт сынына төтеп беруі үшін қолданады. Нақты әрі тактикалық тұрғыдан айтқанда: аптасына кемінде екі толық күн демалыңыз. Технологиясыз. Сиқыршы оларды «Құрылғысыз күндер» деп атайды. Толық қалпына келу. Ал әр тоқсан сайын одан да көп уақыт демалыңыз. Ондаған жылдар бойы мен маусым, шілде және тамыз айларын демалысқа арнап келемін. Мен қайықпен жүземін, велосипед тебемін, ұйықтаймын, кітап оқимын, жүземін, достарыммен уақыт өткіземін, қызыммен бақытты сәттерді бөлісемін және өмірдің ең жақсы тұстарын сезінемін. Сіздерге мұншалықты көп демалыс алу мүмкін болмауы мүмкін. Бірақ мен сіздерге айтуым керек: осы жаңару циклдері кезінде мен ең жақсы ойларым мен жоспарларымды құрамын және ең құнды идеяларды табамын. Мен кеңсеге әрқашан мың есе көбірек шабыттанып, жанып және өмірге толы болып ораламын».
Тағы бір көбелек ұшып өтті. Жүзімдік алда болатын ғажайып кереметтер туралы сыбырлағандай болды. Күн өзінің барлық сәулесімен жарқырап тұрса да, Африканың кең аспанында айдың жұқа қиығы көзге түсу үшін таласып тұрды. Бұл өте әсерлі еді.
Кәсіпкер әйел күйеуінің қолынан ұстады.
«Бұл сиқырлы екен», — деді ол.
«Білесіңдер ме, достар», — деді Райли мырза велосипедін алып, өзі қалай тапқаны белгісіз жасырын жолмен жүре бастап. «Жердегі жұмақ — бұл ұмтылатын қандай да бір мистикалық, рухани орын емес. Бұл тек әулиелер мен данышпандарға ғана арналған патшалық емес. Мүлдем олай емес. Мен осы жылдар бойы түрлі-түсті, қарқынды өмір сүрдім — және тапқаным: Жердегі жұмақ — бұл кез келген адам жасай алатын күй».
Миллиардер енді әңгімені тереңдетіп, ұзақ мерзімді аңызға айналатын өнімділік пен бақытты өмір сүру үшін жұмыс пен өмір арасындағы шекаралар туралы осы сабаққа қатысты философиялық ойларын айта бастады. Өйткені қуанышты жүрексіз бизнес жеңісі — бұл жіберіп алған мүмкіндік.
«Мен өз өмірімде өзімді өте бақытты сезінемін», — деді Стоун Райли. «Мен негізінен сиқырдың ішінде өмір сүремін».
«Сиқырдың? » — деп таңғалды суретші, екі дредын тартып, велосипед аяқ киімінің бауын шешіп жатып.
«Сиқырдың», — деп растады миллиардер, сабырлы, бірақ сенімді, еркін, бірақ ойлы, ойнақы, бірақ рухани көрініп. «Мен жан дүниеңді сезінбей табысқа жету — ең үлкен жеңіліс екенін түсіндім».
Кәсіпкер мен суретші жүзімдіктің топырағына қатар отырды.
Миллиардер жалғастырды. «Мен әрқашан компанияларымды дамытуға және коммерциялық мүдделерімді кеңейтуге құштар болсам да — негізінен қаншалықты алысқа бара алатынымды көру және қайырымдылық жұмыстарымды қаржыландыру үшін — мен сонымен бірге таңқаларлықтай жақсы сүрілген өмірдің сиқырынан ләззат алуға да соншалықты көңіл бөлемін. Ләззатсыз жеңіс — түкке тұрғысыз».
«Сізді түсініп тұрғаныма сенімді емеспін», — деп мойындады кәсіпкер әйел, дәл осы кезде күлімдеген жұмысшыларды тиеген жүк көлігі өтіп бара жатып.
«Тамаша таң! » — деп айқайлады олардың бірі.
«Мен өз жұмысымды өте жақсы көремін. Және менің үйлерімнен, тауарларымнан және ойыншықтарымнан үлкен ләззат аламын. Бірақ маған оның ешқайсысы қажет емес. Менің заттарым және жаһандық іскер адам ретіндегі қоғамдық беделім бар. Бірақ мен өзімді олармен теңестірмеймін. Мен осының ешқайсысына байланбағанмын. Жас ұлғайған сайын мен бұл дүниенің рақатын әлі де жақсы көремін, бірақ бақытым мен тыныштығым үшін оларды талап етпеймін. Мен мұның бәрін үлкен ойын, спорттың бір түрі ретінде көретін болдым.
Менің заттарым бар, бірақ олар маған иелік етпейді», — деп жалғастырды барон. «Мен осы дүниеде ойнасам да, табиғатты да жақсы көремін, тек метафоралық түрде емес, сонымен бірге тура мағынасында — мына Франсхук алқабының табиғи ғажайыптарын сезіну сияқты. Мен Қос цикл моделімен осылай өмір сүремін. Мен өмірден толық ләззат алуға уақыт табамын».
«Сиқыр», — деп қайталады миллиардер, дәл осы кезде құстар қаттырақ сайрап, әңгімені тыңдауға көбірек көбелектер жиналғандай болды.
«Құдай-ау, өмір қандай тамаша. Оның барлық ғажайыптары мен кереметтерін жіберіп алмаңыз. Ол сіз үшін бар — басыңыздан не өтсе де. Көрдіңіз бе, бәріміз де уақытша қонақпыз. Өмір өте жылдам өтіп кетеді. Сіздер де байқамай қартаясыздар, мүмкін жүз немеренің ортасында отырарсыздар», — деді ол күліп.
«Қалай болғанда да», — деді Райли мырза сыбырлап. «Утопия, Шангри-ла, Нирвана және Жердегі жұмақ — бұл тек күйдің атаулары ғана, баратын жер емес. Сіз өзіңіздің ішкі болмысыңызда жатқан туа біткен күшті қайтарған соң, өмірдің сиқырына еніп, күнделікті нағыз бақытты сезіне бастайсыз. Және тіпті күнделікті кішкентай игіліктер үшін риза болуды кейінге қалдырмаған кезде. Сіз сиқыршыға айнала бастағанда, кереметтерді өзіңізге тартатын магнит боласыз».
«Миллиардер қазір өте мистикалық және алыс тақырыптарға кетіп бара жатыр», — деп ойлады кәсіпкер әйел.
«Жердегі жұмақ», — деді өнеркәсіпші. «Менің өмірім негізінен сұлулықтың үздіксіз ағыны, білесіздер ме? Және мен мұның көп ақшамен байланысы аз екенін таптым. Бұл көбінесе ең кішкентай нәрселерден қанағат табумен байланысты. Мысалы, кеше кешкісін оттың мені жылытып, шабыттандырғаны сияқты. Бұл табиғатта көп уақыт өткізумен байланысты, мейлі ол осындай жүзімдіктер болсын», — деді ол алқапты толтырып жатқан шаруашылықтарға нұсқап, «немесе орманда серуендеу, тауда жорық жасау, теңіз жағасында болу немесе шөл даланың құмдарымен жүру болсын. Бұл өнер галереяларына жиі бару және жасаушылардың энергиясы мен данышпандығын сіздің Ойлау жүйеңізге, Жүрек жүйеңізге, Денсаулық жүйеңізге және Жан жүйеңізге сіңіру арқылы әрбір адам өміріне қолжетімді таңданыс, керемет пен ұлылықпен қайта байланысумен байланысты. Бұл жай ғана дайындалған жас тағамды сізге жақсы әсер сыйлайтын қызықты, шынайы, ойлы, шығармашыл және мейірімді адамдармен бірге жеумен байланысты. Сиқырға қадам басу сонымен қатар өткеніңізбен қоштасуды, бүгінгі күнді қабылдауды және бала кезіңіздегі қиялға, пәктікке, жігерлілікке және сүйіспеншілікке оралуды білдіреді. Ересектер — бұл бүлінген балалар. Қайтадан ашылуға ақыл мен батылдығыңыз жеткенде, Жердегі жұмақ жүрегіңізде табиғи түрде пайда болады. Кішкентай кезіңіздегідей».
«Пикассо бірде: «Рафаэль сияқты сурет салу үшін төрт жыл керек болды, бірақ бала сияқты сурет салу үшін бүкіл өмірім кетті», — деген еді», — деп қосып қойды суретші қызуқандылықпен. «Мен де пәк болуға оралу өмірімізге сиқырды қайтаратынына келісемін».
Миллиардер тоқтады. Ол велосипедін қойып, екі шәкіртіне сары әріптермен «Chenin Blanc» деп жазылған қара темір белгісі бар жүзімдіктің бір бөлігіне баруды ишарат етті. Содан кейін Стоун Райли тізерлеп отырды.
Кәсіпкер мен суретші оның құнарлы топыраққа оқу моделін сызып жатқанын бақылап тұрды. Ол дәл мынадай болды:

«Сиқыр», — деп ойға батты миллиардер әлі де сыбырлап, сарбаз сияқты тік тұрып. Оның көздері жұмулы еді. Қалың шашы жеңіл желмен сәл тербелді. Ол бір қолын жүрегіне қойғанда, тағы да көгершіндер пайда болды.
«Мен соңғы кездері жеңіл желді қатты ұнатамын. Егер ол болмаса ғана оның қадірін түсінер едің. Мен айтқандай, өмірдің сондай бір сиқыры бар. Ол дәл сіздің алдыңызда. Кез келген адамға қолжетімді. Бәріміз де сиқыршы бола аламыз. Бірақ мен айтып отырған бұл жоғары шындықты сезіну үшін — оны шынымен табу үшін — әлемнен жиі кетіп тұруыңыз керек. Қарапайым қоғамда ойнаңыз және ол сізге ұсынатын ойында табысқа жетіңіз, бірақ оған ешқашан толық тәуелді болмау үшін одан жиі ажырап тұрыңыз. Өйткені көпшілік ойнап жатқан спорт — бұл тек иллюзия, ояу кездегі түс сияқты — тым көп жақсы адамдар мағынадан гөрі ақшаны, адамдардан гөрі пайданы, адалдықтан гөрі танымалдылықты, отбасынан гөрі жұмысты және қазіргі сәттің қарапайым кереметтерін сүюден гөрі жетістікті жоғары қойып, өздерінің ең жақсы күндерінің ең жақсы таңдарын соған арнап жатыр».
Миллиардердің көздері жұмулы қалды. Содан кейін ол өзі ұнататындай екі қолын көкке көтерді.
«Сіз сиқырға өз қуанышыңызды <span data-term="true"> GPS </span> (жаһандық позициялау жүйесі немесе бағытты анықтаушы құрылғы) ретінде пайдалану арқылы кіресіз», — деді миллиардер жерге сызған диаграммасына қарап.
«Бақыттың арта түсуін қаласаңыз, сізді бақытты ететін нәрсеге сеніңіз. Сіздің жүрегіңіз қайда болу керектігін біледі. Ол басыңызға қарағанда әлдеқайда дана. Түйсік зердеден әлдеқайда көп нәрсені біледі, ал интуиция парасаттан ақылдырақ, бұл анық. Біздің интеллектіміз айналамыздағылардың үйреткенінен тұрады. Ол шектеулі. Ол логикамен және бұрын жасалған нәрселермен шектелген. Сіздің ішкі болмысыңыз жақсырақ біледі. Ол тәжірибемен емес, мүмкіндіктермен жұмыс істейді. Ол — көреген. Ол шексіз».
«Сізді түсінгеніме сенімді емеспін», — деді кәсіпкер әйел.
«Қуанышыңыздың соңынан еріңіз», — деп нұсқау берді Райли мырза. «Тек қуанышыңызды арттыратын адамдардың ортасында болыңыз. Тек бақыт сыйлайтын істермен айналысыңыз. Тек өзіңізді тірі сезінетін жерлерде болыңыз. Қараңыз, бұл модельмен мінсіз өмір сүру қиын екенін білемін. Сондықтан бұл құрылымды ұмтылатын идеал ретінде көріңіз. Және мен сізге үйреткен басқа нәрселер сияқты, бұл — нәтиже емес, процесс. Бұған уақыт керек. Бірақ бұл осы модельді сезінуден басталады. Содан кейін қуанышыңыздың сізге GPS болуына мүмкіндік беріңіз».
Миллиардер тау велосипедімен жүре бастады және екі шәкіртіне еріп жүруді ишарат етті.
«Ах, өмірдің мәнінде өмір сүретін сиқыр. Оны қатты жақсы көремін. Маған кез келген материалдық заттан гөрі көбірек тыныштық пен сабыр сыйлайды. Сондықтан табысты болу мен рухани болуды теңестіру өте маңызды».
Миллиардер қолдарын қатты қысып, тағы да қатты ауырсынып тұрғандай көрінді.
«Жүрегіңіз әрқашан басыңыздан данарақ», — деп қайталады ол ақырын. «Ол сіздің қайда болуыңыз керектігін біледі. Соған еріңіз. Соған сеніңіз. Сонда сиқырды табасыз».
Миллиардер белгі берді, сол сәтте қарақшының артынан бір көмекші жүзімдік арқылы өз қожайынына қарай жүгіріп келді. Миллиардерге күміс күрек берілді, олар бір-бірін тез құшақтады.
Магнат құлшыныспен қаза бастады. Көп ұзамай металл металға тиген дыбыс естілді. Райли мырза жерге тізерлеп отырып, жерге көмілген болат қораптың топырағын сүрте бастады. Осыны істеп жатып, ол Швейцария мен Австрияның халық әншілері сияқты йодль (дауыс регистрлерін жылдам ауыстырып айтатын ерекше ән салу мәнері) айта бастады. Өнеркәсіпшінің қазып жатқанын көру және оның әнін есту ерекше нәрсе еді.
Кәсіпкер мен суретші таңданып қалды.
Содан кейін қорап үлкен ұқыптылықпен ашылды. Ішінде әрқайсысы хатқа бекітілген он бір сиқырлы тұмар болды. Сол сәтте миллиардердің үстінен түскен күн сәулесі тағы бір жарқыраған ореол әсерін берді.
«Мен барлық нәрсенің бір бөлігімін», — деп күбірледі миллиардер өзіне. «Әлемнің ұлы күші менің ішімде. Мен белсенді сеніммен, позитивпен, үмітпен және мақсатты сеніммен қалаған нәрсенің бәрі маған келе жатыр. Ал егер мен қалаған нәрсе келмесе, бұл одан да жақсы нәрсенің жолда екенін білдіреді. Мен бұл сенімнің шындық екенін білемін. Барлық сиқыршылар мұның шындық екенін біледі».
Кәсіпкер мен суретші көздері бақырайып, бір-біріне қарады.
«Не істеп жатырсыз? » — деп сұрады суретші.
«Мен өз сиқырлы сөздерімнің бірін қолданып жатырмын», — деп жауап берді миллиардер. Ол сөзінің соңына тағы да йодль қосып: «Нағыз сиқыршының нұрлы өнерін үйренбейінше, өміріңізде сиқыр жасай алмайсыз», — деді.
Кенеттен қорап көтеріліп, бір сәтке топырақтың үстінде қалықтап тұрды. Кәсіпкер мен суретшінің аузы көктемдегі раушан гүліндей ашылып қалды.
Суретші біраз мазасызданды. «Бұл біреу үйреткен оптикалық иллюзия ғой, иә? »
«Мүмкін иә. Мүмкін жоқ». Райли мырзаның жауабы жұмбақты одан әрі тереңдете түсті.
«Осы сиқырлы бойтұмарлардың әрқайсысы сіздерге соңғы онжылдықтар бойы қаржылық байлығымды арттыру және керемет өмір сүру үшін қолданып келе жатқан он бір максимді (максим — өмірлік ұстаным немесе негізгі ереже) есте сақтауға көмектеседі. Мен айтқандай, менің күндерім сұлулықтың, асқан таңданыс пен толассыз ғажайыптың ағынынан тұрады. Жердегі жәннат», — деп қайталады миллиардер. «Мен сіздердің де осылай өмір сүргендеріңізді қалаймын. Ең қызығы, кез келген адам мұндай тіршілікті құра алады. Бірақ бүгінде оны қалай жүзеге асыру керектігін өте аз адам біледі».
«Әрбір бойтұмарға сәйкес келетін хат мен осы таңғажайып оқиға барысында сіздермен бөліскен негізгі тақырыптарды біріктіреді, бұл біз соңына жақындағанда бәрін қорытындылау сияқты болады», — деп қосты магнат.
Бірінші бойтұмар кішкентай айна еді. Оған бекітілген хатта былай деп жазылған:
Миллиардердің №1 қағидасы
Дүниеде сиқыр жасау үшін, өз ішіңдегі сиқырға ие бол.
Айнаға қараңыз. Өзіңізбен қарым-қатынасыңыз — сіздің әлеммен қарым-қатынасыңыздың көрінісі. Есіңізде болсын, сіздің бойыңызда тыныштық пен оңашалануға деген табиғи аңсау бар және дәл осы тыныштықта өзін-өзі тану қабілеті артады. Француз математигі Блез Паскаль былай деп жазған: «Адамзаттың барлық мәселелері адамның бөлмеде жалғыз, тыныш отыра алмауынан туындайды». [QUOTE] Күрделілікке деген құштарлықтан арылыңыз және өзіңізді қайта тану үшін тек таң ертеңгі уақыт сыйлайтын тыныштыққа бөленіңіз. Өйткені жалғыздықтан қашу — бұл шын мәнінде бостандықтан қашу.
Күнделікті сиқыршыға айналу үшін, өміріңіз құштарлыққа, молшылық пен тыныштыққа толы болуы үшін, үнсіздікте болуға дағдыланыңыз. Сонда сіз ішіңізде ұйықтап жатқан ұлы данышпанның сыбырын ести бастайсыз. Тыныштықта сіз өзіңіздің шынайы болмысыңызды еске түсіресіз. Сіз шығармашылыққа, күш-қуатқа, жеңілмейтін рухқа және шартсыз махаббатқа толы сол жоғарғы «Меніңізге» қайта қол жеткізесіз. Осы тыныштық мекенінде сізге осы заманда өте сирек кездесетін нәрсе — өзіңізбен болуға уақыт беріледі. Мұны неғұрлым көп жасасаңыз, өмірдің шын мәнінде қалай жұмыс істейтінін соғұрлым тереңірек түсінесіз. Сондай-ақ сіз мәдени шектеулер болып табылатын сенімдеріңіз бен нақты шындықтардың арасын ажырата бастайсыз. Түйсігіңіздің сенімді дауысы мен қорқыныштарыңыздың үгіттеуші мәлімдемелерінің айырмашылығын көресіз. Жалғыздықта сіз өз салаңызды өзгертетін тың идеяларға ие боласыз. Бұл оғаш естілуі мүмкін, бірақ тыныштық құшағында сіз Никола Тесла, Альберт Эйнштейн, Грейс Хоппер, Томас Эдисон, Джон Д. Рокфеллер, Мария Кюри, Эндрю Карнеги, Кэтрин Грэм, Сэм Уолтон, Розалинд Франклин және Стив Джобс сияқты кемеңгерлер көп уақыт өткізген балама шындыққа саяхат жасайсыз. Неліктен аңызға айналған ғалымдар, өнертапқыштар, өнеркәсіпшілер мен суретшілер жалғыз қалуға соншалықты тырысты деп ойлайсыз? Мен сіздерге үнсіз ой толғауға жұмсалған ұзақ уақыт — кемел ақыл-ойдың құпияларының бірі екенін айтқан болатынмын. Саяп келгенде, бүкіл өміріңіз бойы бірге болатын жалғыз адам — ол өзіңіз. Ендеше неге өзіңіздің ең ұлы болмысыңызбен байланысты нығайтпасқа, данышпандығыңызды толық танып, ең асыл табиғатыңызбен өмірлік махаббат хикаясын бастамасқа?

Екінші сиқырлы бойтұмар гүл түрінде болды. Миллиардер оның жұпар иісінен ләззат алды. Содан кейін ол күлімсіреп, оған қатысты хатты шәкірттеріне қарап шығу үшін берді. Онда былай делінген:
Миллиардердің №2 қағидасы
Материалдық заттардан гөрі ғажайып тәжірибелер жинаңыз.
Әлем сізге ауыртпалық салып, жүрегіңізді қатайтып тастады. Бала кезіңізде сіздің түйсігіңіз қар ұшқынының ғажайыптығын көруді, өрмекшінің торынан сәттілік іздеуді және күзгі салқын таңдағы түрлі-түсті жапырақтардың құлауына таңдануды білетін еді. Мақсат заттарды иелену емес, өмірді тану болатын. Өмірге қарау бұрышыңызды қарапайымдылықтан ғажайыптыққа ауыстыру — бұл кереметтер жасау қабілетіңізді еселеу деген сөз. Сондай-ақ бұл сынған қоғам сізді қуаныш пен ләззаттан гөрі заттар мен ақшаны бағалауға үйретпес бұрынғы, жастық шағыңыздағы жоғалған пәктікпен қайта қауышу. Жиі күліңіз, үнемі билеңіз және көбірек ойнаңыз. Өтінемін.
«Болашақ жұмбақ жақсылықтарды уақыт етеді. Бір түнде кез келген нәрсе болуы мүмкін», — деген мистик Флоренс Сковел Шинн. [QUOTE] Күндеріңізде орын алатын ғажайыптарға көбірек көңіл бөліңіз: жеңіл самал жел, саябақта бір-бірін қуалаған тиіндер және адамды жылататындай әдемі музыка. Сонда сіз патшалардай өмір сүре бастайсыз, сонымен бірге таң ертең көбірек сиқыр жасау үшін табиғи күштеріңізді арттырасыз. Жылдық табысыңыздың немесе таза байлығыңыздың өсуі үшін ешқашан амандығыңыз бен өмір сапасын құрбан етпеңіз. Керемет өмірдің анықтауыштары ғасырлар бойы өзгеріссіз қалды: өзіңіздің өсіп келе жатқаныңызды және адамдық әлеуетіңізді пайдаланып жатқаныңызды сезіну; ең жақсы өнімділігіңізді ашатын және адамзатқа пайдалы қажырлы еңбек; сіздің қуанышыңызды арттыратын позитивті адамдармен тығыз байланыс; және ризашылықпен алға жылжып келе жатқанда рухыңызды нәрлендіретін істерге уақыт бөлу.
Иә, Римде мен күнделігімді жаладым. Бұл маған берілген барлық игіліктерге деген ризашылығымды арттыру арқылы өміршеңдігімді белсенді түрде көтеру үшін жасайтын рәсімдерімнің бірі. Өмірімдегі барлық нәрсені неғұрлым анық бағаласам, өмірімдегі барлық нәрсенің құны соғұрлым жоғарылайды.
Сондықтан материалдық заттарды тұтынушы емес, керемет тәжірибелер жинаушы болыңыз. Өміріңізді қарапайым етіңіз және дәл мұрныңыздың астында тұрған негізгі ләззаттарға оралыңыз. Осылай істей отырып, сіз ішіңіздегі отты өшірген күштерді жеңесіз және арамыздағы көптеген асыл жандар тұрып қалған беткейлік көріністерін талқандайсыз. Жалғастыра берсеңіз, өміріңіздің қаншалықты әдемі және керемет екенін түсінесіз.
Және есіңізде болсын, сіздің өткеніңіз — сізді қазіргі тұлғаңызға айналдырған қызметші ғана, ол қазіргі уақытыңызды бірге өткізетін серігіңіз немесе мінсіз болашағыңызға алып баратын досыңыз емес. Егер бойыңыздағы кейбір бөлшектер ескі реніштерге, өкпе-назға және жарақаттарға жабысып тұрса, әрбір жаңа таң әкелетін сиқырға ену мүмкін емес. Сіз мұны қазір жақсы білесіз.
Жанның жеңілдігі мен көне ауырсыну бір-бірін көре алмайды. Сондықтан тұрақты және толассыз жаттығулар арқылы өзіңізді осы сәтке толықтай батыруға үйретіңіз. Иә, бұл еңбек пен шыдамдылықты талап етеді. Дегенмен, дәл осы сәттің дәмін тату — жарқын өмір үшін маңызды қадам. Бұл уақыт — сізде бар жалғыз нәрсе. Және бұл әлемдегі кез келген ақшадан да қымбат империя. Бір күні мұны түсінесіз.
Үшінші сиқырлы бойтұмар есік нышаны болды.
«Әрбір соңы — жаңа бастаманың белгісі. Біз бастан кешкеннің бәрі пайдалы себеппен болады. Бір есік жабылғанда, сіз үшін әрқашан екіншісі ашылады», — деп атап өтті миллиардер. «Өмірде не болып жатқаны мағынасыз болып көрінсе де, оның сізді қолдайтынына әрқашан сеніңіз».
Қоса берілген хатта былай делінген:
Миллиардердің №3 қағидасы
Сәтсіздік батылдықты арттырады.
«Бір нәрседен сәтсіздікке ұшырамай өмір сүру мүмкін емес, тек сіз өте сақтықпен өмір сүрсеңіз ғана, бірақ ол жағдайда сіз мүлдем өмір сүрмегендей боласыз — мұндай жағдайда сіз автоматты түрде жеңілесіз», — деді Дж. К. Роулинг. [QUOTE]
Сіздің ішіңіздегі асқақ армандар мен орасан зор қиялдың алыптары ешқашан «Адамдар не ойлайды? », «Егер мені қабылдамаса ше? » және «Егер мен мұны байқап көрсем, ақымақ көрінетін шығармын» деген кішкентай қорқақтардың тұтқынына айналмауы керек.
Сіз қабылданбау қорқынышынан сал болып қалуыңызға болады немесе сыртқа шығып, әлемді таң қалдыра аласыз. Бірақ екеуін де бірдей істей алмайсыз.
Өмірдің шындығы мынада: сізде осы күрделілік заманында назар аударуды қажет ететін асқақ тағдыр бар. Өзіңіз қалағандай болмаған нәрсені «сәтсіздік» деп атап, ұлылығыңызды қорлауды, кереметтігіңізді бұрмалауды және сәулеңізді жоққа шығаруды тоқтатыңыз. Әрбір сәтсіздік болып көрінген жағдайдың астарында одан да үлкен жетістікке жетудің тамаша мүмкіндігі жатқанын бәріміз білеміз.
Және өміріңізде жиірек «иә» деп айта бастаңыз. Батылдық — бұл жасқаншақ өмір сүретін жандарды жегідей жейтін өкініш әскерлерін жеңуге арналған тамаша қару.
Келесі сиқырлы бойтұмар — саусақтай ағаш қылқалам еді, оны Райли мырза металл қораптан ұқыптылықпен шығарды.
«Бұл сіздің өміріңіздің құдіретті жаратушысы екеніңізді нығайта түседі. Және өз мақсаттарыңыздың ұлы суретшісі екеніңізді еске салады. Өнімді, табысты, дені сау және оптимист адамдар өздерінің үлкен бақытына кездейсоқ қол жеткізді деген — өтірік. Мен сіздердің осы жайтты түсінулеріңіз үшін көп уақыт жұмсадым. Мұндай адамдар ақша, өміршеңдік және қоғамға ықпал ету империяларын жұлдыздардың сәтті орналасуының арқасында құрды деген — таза миф. Мынаған қараңыздаршы, өтінемін», — деп бұйырды тәлімгер мейіріммен келесі хатты ұсынып.
Миллиардердің №4 қағидасы
Алғашқы күшіңізді дұрыс пайдалану жеке утопияңызды құрайды.
Көптеген адамдар өздерінің ең жақсы уақытын жалған қанағаттанушылықпен өткізеді. Бұл дегеніміз, олар бақыттымыз деп ойлайды және айтады, бірақ іс жүзінде олар бақытсыз. Олар өз армандарына опасыздық жасағанын, адамдық құндылықтарын елеусіз қалдырғанын және планетаға тигізуі мүмкін ықпалын төмендеткенін ақтап алу үшін, көбірек дамудың орнына, қолда барға қанағаттану керек деп өздерін алдайды. Иә, барлығы үшін шексіз риза болыңыз. Бірақ сонымен бірге, мұндай адамдар өздерінің ішкі қуатын мүлдем елемеу және одан бас тарту арқылы өздерін тығырыққа тірегенін де ескеріңіз. Соның салдарынан жеке бостандық сезімі мен өз дарындарына иелік ету үміті талқандалған.
Өміріңіздің сиқырына ену үшін, әрбір қалауыңызды көрінетін нәтижеге айналдыратын төрт шығармашылық құралды білуіңіз керек. Әлемде ғажайыптарды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін осы төрт ресурс — сіздің ойларыңыз, сезімдеріңіз, сөздеріңіз және іс-әрекеттеріңіз. Ойыңызды тек шеберлік пен бақытқа жетуіңізге қызмет ететін ойларға бағыттаңыз. Ризашылық, жақсылықты күту және өміріңіздегі барлық нәрсеге деген махаббат сезімдерінде тұрақты болыңыз. Менің басыммен төмен қарап тұрғанымдағыдай, тек жігерлендіретін, молшылық пен қолдау сөздерін сөйлеңіз. Тек сіздің дана негізіңізде жатқан ішкі қаһарманмен толық үйлесетін іс-әрекеттерді ғана жасаңыз.
Өз әлеуетін төмен бағалайтын адамды бақыласаңыз, олардың жағдайы неге соншалықты қиын екенін анық түсінесіз. Олар назарын молшылыққа емес, жетіспеушілікке аударады. Олар үнемі «мәселелер» туралы айту арқылы, өз жағдайларын «сұмдық» деп атау арқылы және үлкен жетістік, қаржылық байлық, қанағаттану сияқты сыйларды «мүмкін емес» деп жіктеу арқылы сөздің құдіретін сыйламайды. Олар өз сөздерінің сиқыр жасау қабілетінен ажырататынын түсінбейді. Сөздер шынымен де шығармашылық еселеуіштер болып табылады. Ал мұндай «тұрып қалған» адамдардың күнделікті істеріне келетін болсақ, олар мүлдем тер төкпейді, ешкім олардың адамзатқа қарсы бұл қылмысын көрмейді деп сеніп, әдемі өмірден үміттеніп, барынша аз жұмыс істейді. Бірақ олардың ішіндегі ең жоғарғы сиқыршы — олардың ар-ұжданы мен бейсанасы — бәрін бақылап отырады. Және олардың ең жақсы болмысынан осы ұрлыққа куә болады.
Келесі нысан назар (назар — кейбір мәдениеттерде жаман адамдардан қорғану үшін қолданылатын көз моншақ түріндегі тұмар) болды. Сіз оны саяхаттарыңыздың бірінде көрген боларсыз.
«Тыңдаңдар, достар, мен ешкімді шын мәнінде зұлым деп есептемеймін», — деді миллиардер шәкірттеріне. «Мүмкін, санаулы ғана адамдар сондай шығар. Бірақ мен неғұрлым көп өмір сүрсем, соғұрлым әрқайсымыздың өмірімізде әртүрлі дәрежедегі жарақаттар болғанын түсінемін. Бұрын айтқанымдай, тек жаны ауыратын адамдар ғана басқаларға ауыр тиетін істер жасайды. Қиналып жүргендер басқаларды қинайды. Ал мінез-құлқы түсініксіз адамдар, әдетте, өздері де қатты шатасқандар. Олардың жаны шын мәнінде ауырып жүр. Олардың басынан бір жағдай өткендіктен, олар өздерін қауіпте сезінеді. Сондықтан олардың бойындағы жақсылық қысылып, жабылып қалған. Оларды жаман адамдар деп атау — бұл үстірт баға беру. Бұл сол тез қабылданған түсініктен әлдеқайда тереңірек. Қалай болғанда да, сіздің максималды өнімділігіңіз, жоғары нәтижелеріңіз, шексіз қуанышыңыз бен жан тыныштығыңыз үшін «жаман адамдардан», яғни өткеннің жарасына толы және оны сізге проекцияламауға өзіндік санасы жетпейтін адамдардан аулақ болу өте маңызды. Мен бірде Барбадоста іссапарда болғанымда, такси жүргізушісі маған мынадай ақыл айтты, ол маған өте жақсы қызмет етті: «Жаман адамдардан аулақ бол».
Көз нышанында мынадай хат жабыстырылған еді:
Миллиардердің №5 қағидасы
Жаман адамдардан аулақ бол.
Ортаңыздың күшін ешқашан бағаламаңыз. «Эмоционалды жұқпалылық» деп аталатын құбылыс, сондай-ақ миымыздағы айналы нейрондардың белсендірілуі арқылы біз күндерімізді бірге өткізетін адамдардың мінез-құлқын үлгі етеміз. Өміріңізді ерекше керемет, іскер, сау, позитивті, этикалы және шын жүректен сүйетін адамдармен толтырыңыз. Уақыт өте келе сіз де осы асқақ қасиеттердің үлгісіне айналасыз. Арман ұрыларын, энергия ұрыларын және құштарлық қарақшыларын өзіңіздің «Толық Фокустың Тығыз Көпіршігіне» кіргізсеңіз, сіздің де соларға ұқсайтыныңызға сенімді болыңыз.
Шын мәнінде, басты мәселе — қиындық тудырушылардан аулақ болу. Драма мен тоқтаусыз мәселелерге толы ортада өскен адамдар саналы немесе бейсаналы түрде драма мен тоқтаусыз мәселелерді қайта тудырады, өйткені бұл оғаш көрінгенімен, мұндай жағдайлар оларға таныс, қауіпсіз және өз үйіндей сезіледі. Барлық «драма патшайымдары» мен «негатив патшаларынан» аулақ болыңыз. Олай істемесеңіз, ерте ме, кеш пе, олар сіздің ұлылығыңызды жойып, өміріңізді құртады. Олардың істейтіні сол.
Мүмкіндігінше бәрімен бейбіт қарым-қатынаста болыңыз. Тіпті бір жаудың болуы да — тым көп. Дау-дамай туындағанда жоғары деңгей көрсетіп, өмірден сыпайы өтіңіз. Егер біреу сізге жамандық жасаса, карма өзінің «лас» жұмысын істесін. Ал сіздің кек алуыңыз — әлемдік деңгейдегі өміріңіз болсын.
Металл қораптағы алтыншы хатқа ірі номиналдағы қағаз ақша қыстырылған еді. Ол кәсіпкер мен суретшіге белгісіз бір жұмбақ себеппен үшбұрыш етіп бүктелген. Бұл хат басқаларына қарағанда ұзағырақ болды. Онда былай делінген:
Миллиардердің №6 қағидасы
Ақша — тапшылықтың емес, жомарттықтың жемісі.
Әлемдегі басым философия сізді адастыруына жол бермеңіз. Кедейлік — сыртқы жағдайдың емес, ішкі күйдің салдары. Оған басқаша сену — сіз қалайтын молшылық сиқырын жасау қабілетіңізді өзіңіз шағымданатын нәрселердің қолына беріп қою деген сөз.
Ақша — бұл электр энергиясы сияқты ағуы керек валюта. Иә, қолма-қол ақша — бұл ағын. Ол айналымда болуы керек. Оны жинап, тығып қою ақшаның сіздің бизнесіңізге және жеке өміріңізге келуін тоқтатады. Барлық нағыз сиқыршылар мұны біледі. Сондықтан көбірек алу үшін көбірек беріңіз. Мейрамханалардағы даяшыларға, қонақүйлердегі қызметшілерге және такси жүргізушілеріне жомарттықпен шәйпұл қалдырыңыз. Қайырымдылыққа ақша бөліңіз. Отбасыңыз бен достарыңыз үшін ешқандай қайтарым күтпестен жақсылық жасаңыз. Сонда сізге молшылықтың цунамиі келеді.
Сіз неге көбіміздің мұндай тапшылықта өмір сүретінімізге таң қалуыңыз мүмкін. Бұл күй біздің «ақша тыртықтарымызға» байланысты. Бұл біздің бейсанамызда терең жасырылған, ата-анамыздың хабарламалары мен балалық шақтағы басқа да ықпалды адамдардың тәлімі арқылы байқаусызда орныққан бағдарламалар. Олардың өздеріне үйретілген жалғандықтарға негізделген қарапайым сөздері «қолыңда барға қанағат ет», «бай адамдар — арам» немесе «ақша ағашта өспейді» сияқты естіледі. Бұл сөздер біздің нәзік, әсершіл кезімізде ішімізге тапшылықтың қара тұқымын септі.
Менің қаржылық байлыққа қол жеткізуіме төрт әдіс көмектесті, сондықтан мен оларды сіздерге сыйлаймын: Жақсылықты күту: мен әрқашан ақша маған үнемі және мүлдем күтпеген жерден келеді деп күтетін ой-өрісті ұстанамын. Белсенді сенім: бұл — өмірдің молшылығы мен мейірімділігіне сенетініңізді көрсететіндей әрекет ету. Әлем достарыңызбен қымбат мейрамханадағы кешкі ас үшін ақшаңыз толық жетпесе де төлеу сияқты байлық нышандарын жақсы көреді. Немесе әмияныңызда ақша аз болса да, шеберлігіңізді шыңдауға қажетті құралдарды сатып алу. Мен сіздерге қарызға батыңыз деп тұрған жоқпын. Мүлдем олай емес. Артық қарыз — бүгінгі өркениетіміздегі жойқын күш. Тек табиғатқа молшылықтың келе жатқанын білетініңізді көрсетіңіз және өзіңізді бай сезінетіндей істер жасаңыз. Үнемі артып отыратын ризашылық: бұл туралы біз бірге саяхатымыз барысында көп сөйлестік. Өміріңіздегі барлық нәрсе мен барлық адамға жүрегіңізді ашуды жалғастырыңыз. Шот төлегенде ақшаңызға бата беріңіз. Азық-түлік дүкеніндегі кассирге және асыңызды жинаған фермерлерге алғыс айтыңыз. Кептелісте сізге жол берген жүргізушіге және өміріңіздің саундтрегіне айналған әндерді жазатын музыканттарға риза болыңыз. Сізді осы жылдар бойы көтеріп жүрген аяқтарыңызға, сұлулықты көруге мүмкіндік беретін көздеріңізге және тірі екеніңізді сезінуге мүмкіндік беретін жүрегіңізге алғыс айтыңыз. Ерекше құндылық ұсыну: бұл — басқаларға (командаластарға, тұтынушыларға, отбасы мүшелеріне және бейтаныс адамдарға) олар сізден күткеннен де экспоненциалды түрде көп пайда беру дегенді білдіреді. Өйткені не ексек, соны орамыз.
Молшылық санаңызды дамыту және оны нығайту сіздің табысыңыз бен жеке байлығыңыздың айтарлықтай өсуіне әкеледі. Сондықтан осы бөлікті дұрыс орындаңыз. Мәдениетіміздегі мұңның көп бөлігі — көбімізде ақшаның жеткіліксіздігінен. Бұлай болуы міндетті емес.
«Келесі не? » — деп қызықты суретші жүзім бұтағынан ірі жүзімді жұлып алып, оны бүтіндей жұтып жатып.
Миллиардер қораптан кішкентай кроссовканы шығарып: «Жаттығу — бұл сөзсіз сиқырлы бойтұмар. Мен сіздер үшін жазған хатты оқыңыздар», — деді.
Хатта былай делінген:
Миллиардердің №7 қағидасы
Оңтайлы денсаулық сиқыр жасау күшіңізді барынша арттырады.
Таңертең бірінші кезекте жаттығу жасау — денсаулығыңызға күтім жасау сияқты маңызды істі орындап тастау деген сөз. Осы маңызды әрекет орындалғаннан кейін, сіздің танымыңыз, энергияңыз, физиологияңыз бен рухыңыз күнді ғажайыптармен өткізуге дайын болады.
Күн сайын таңертең тұрақты түрде жаттығу жасай бастағанда, бір күнді өткізіп алсаңыз, өзіңізді қаншалықты нашар сезінетініңізге таң қаласыз. Сіз бұл әдетті қабылдағанға дейін үнемі осындай күйде болғаныңызды түсінесіз. Сіз жай ғана оны сезбедіңіз, өйткені төмен деңгейдегі күй сіздің үйреншікті жағдайыңыз болатын.
Мықты денсаулық — нағыз байлық. Денсаулығын жоғалтқандар өмірінің қалған бөлігін оны қалпына келтіруге жұмсайды. Ерекше өміршеңдік — бұл сіздің молшылығыңызды арттырудың тамаша әдісі. Өміріңіздегі ең жақсы физикалық формаға енгенде, тамақтануыңызды жоғары деңгейге реттегенде, ұйқы режимін жолға қойып, қартаюды баяулатқанда, өзіңіздің шынайы болмысыңызбен байланыс орнату қабілетіңіздің айтарлықтай артқанын байқайсыз. Осылайша, сіз біздің әлемімізге өз данышпандығыңызды, салтанатыңыз бен мейіріміңізді көбірек әкелесіз. Бұл, өз кезегінде, сізге үлкен қаржылық байлық әкеледі. Ең бастысы, сіз басқаларға көбірек үлес қоса алатын жағдайға жетесіз. Ал пайдалы болудан асқан керемет ештеңе жоқ. Кез келген сиқыршы бұл шындықты жақсы біледі.
Сегізінші нышан кішкентай альпинист болды.
«NSI: Таңертеңгі уақытыңыздың сапасы мен өміріңіздің кемелдігін жақсартуды ешқашан тоқтатпаңыз», — деп түсіндірді миллиардер. Содан кейін ол соңғы рет қатты айқайлады. Жүзімдік жұмысшылары қарап, қатты күлді. Райли мырза оларға қол бұлғап, бірге күлді. Сосын ол сөзін жалғастырды.
«А-дәрежелі ойыншының бүкіл мақсаты — әрқашан биікке көтерілу. Бір биік шыңды бағындырғанда, сіз бағындыруды күтіп тұрған келесі шыңдар тізбегін көресіз. Бұл сіздер үшін маңызды метафора, достар».
Ол осы сиқырлы бойтұмарға сәйкес келетін хаттың шаңын үрлеп, оны шәкірттеріне көрсетті. Онда былай деп жазылған:
Миллиардердің №8 қағидасы
Өмірлік стандарттарыңызды абсолютті әлемдік деңгейге дейін көтеруді жалғастырыңыз.
Гедоникалық бейімделу — адамның өмірдегі жақсы не жаман өзгерістерге тез үйреніп, бастапқы эмоционалды деңгейіне қайта оралу процесі. Бұл психологиялық жағдай адам баласының қоршаған орта мен өмірдегі өзгерістерге бейімделуін сипаттайды.
Сіз көптен күткен жалақының өсуіне қол жеткізесіз және бір күн бойы шексіз қуанышқа бөленесіз. Содан кейін бұл жаңа табыс деңгейі сіз үшін қалыпты жағдайға айналады. Сезінген қуанышыңыз басылады. Немесе сіз пойыз жолына жақын, шулы пәтерге көшесіз, бірақ уақыт өте келе пойыздардың дыбысын естімейтін боласыз. Мүмкін, сіз армандаған көлігіңізді сатып алып, алғашқы апталарда қатты толқисыз, бірақ бірнеше аптадан кейін ол күнделікті көріністің бір бөлігіне айналады. Бұл — гедоникалық бейімделудің іс жүзіндегі мысалдары. Бұл құбылыс әрқайсымыздың өмірімізде орын алады.
Осы адамдық болмысқа қарсы бірден-бір ем — жеке стандарттарыңызды үнемі арттырып, өмір сапасын жоғарылату. Әр тоқсанды алдыңғысынан жақсырақ, әр жылды өткен жылдан сапалырақ етіңіз. Титандар мен аңыздар осылай әрекет етеді.
Осыған байланысты маған өте жақсы қызмет еткен маңызды философия бар: өмірді әлемдік деңгейде сүріңіз. Өмір өзіңізге барынша тамаша күтім жасамайтындай өте қысқа. Өзіңізге жақсы қараған сайын, басқалармен, жұмыспен, ақшамен және әлеммен қарым-қатынасыңыз соған сәйкес жоғарылайды. Себебі сыртқы әлеммен байланысыңыз — бұл ішкі дүниеңіздегі өзіңізге деген көзқарасыңыздың көрінісі ғана. Бұл — бұлжымас заңдылық.
Сатып алуға болатын ең жақсы кітаптарға ақша салыңыз, сонда оның қайтарымы еселеніп келеді. Ең жоғары сапалы, керемет тағамдар жеңіз, тіпті қазіргі мүмкіндігіңіз тек сәнді мейрамханадағы жақсы салатқа ғана жетсе де. Қалаңыздағы ең керемет қонақүйге барып, кофе ішіңіз. Егер сіз тұратын жерде жақсы көретін кәсіби спорт командасы болса, бірнеше маусым бойы арзан орындарда отырғанша, бір ойынға ең жақсы қатардан орын алыңыз. Қолыңыздан келген ең жақсы көлікті жүргізіңіз. Күн сайын шабыт беретін музыка тыңдаңыз. Өнер галереяларына барыңыз, мен үйреткендей, суретшілердің шығармашылығы мен санасы сіздің жаныңызға дарысын. Және есіңізде болсын, гүлдердің арасында жиі болыңыз — олар сіздің жиілігіңізді арттырады және барлық кемеңгерлер байланысатын балама әлемді көру қабілетіңізді оятады. Неліктен ұлы әулиелер, көріпкелдер, емшілер мен данышпандар жанында гүл ұстады деп ойлайсыз? Бұл сіздің қалаған нәрсеңізді жүзеге асыру күшіңізге қалай әсер ететініне таң қалатын боласыз.
Кез келген мүмкіндік туғанда адамдарға махаббат көрсетіңіз. Уильям Пеннге тиесілі бір дәйексөз менің бүкіл өміріме бағыт беріп, керемет қызмет етті. Ол былай дейді: «Мен бұл өмірден бір-ақ рет өтемін деп есептеймін. Сондықтан, егер мен көрсете алатын қандай да бір мейірімділік немесе қандай да бір жақсылық болса, оны қазір жасауыма рұқсат етіңіз, оны кейінге қалдырмайын және елеусіз қалдырмайын, өйткені мен бұл жолдан екінші рет өтпеймін».
Адамдармен мақтанатыныңызды және оларды қаншалықты жақсы көретініңізді өзіңіз де, олар да тірі кезде айтып қалыңыз. Мен бірде тірі адамды көргенде шексіз бақыт сезінетінін айтқан адамды жолықтырдым. «Неге? » деп сұрадым мен. «Өйткені мен өмірімде көптеген өлі адамдарды көрдім, сондықтан тірі адамды жолықтыру — ерекше сыйлық», — деді ол.
Ешқайсымыз соңғы деміміздің қашан екенін білмейміз. Ендеше, ең құнды нәрсені: терең сүю қабілетіңізді неге іркіп қаласыз?
Толыққанды өмір сүретін адам ретінде сіздің міндетіңіздің бір бөлігі — адамдарға өздерін жақсы сезінуге көмектесу және олардың жүзіне күлкі ұялату. Біреуді бақытты ету үшін қаншалықты аз нәрсе қажет екеніне таң қалуыңыз мүмкін. Өзіңізге қымбат жандардың бәріне ескі үлгідегі махаббат хаттарын, көмектескендерге алғыс хаттарын және қолдауды қажет ететін жандарға көңіл бөлу хабарламаларын жазыңыз. Қарсылықтан қорқу сезіміне берілмей, шынайы сезімдеріңізді білдіріңіз. Әрқашан қызықты адам болып көрінуге тырысқанша, басқа адамдарға шынайы қызығушылық танытыңыз. Әрбір кездестірген адамыңыздың берер сабағы, айтар оқиғасы және сіздің қолдауыңызға зәру арманы бар.
Біздің ең жақсы қасиеттеріміз — айтылмаған жылы сөздер, көрсетілмеген жылы сезімдер және жасалмаған игі істердің кесірінен тұсаулы қалады.
«Мұны алыңыздар, өтінемін», — деді магнат қонақтарына періштенің мүсінін ұсынып. «Бұл бетте жазылғандар өте маңызды. Оны ашық рухпен оқуды ұсынамын».
Күн сайын таңданыс пен таңғажайыптар әлеміне саяхат жасаңыз. Таңғалу — бақыттың қуатты көзі және сіздің данышпандығыңызды арттырудың негізгі дағдысы. Әлемдегі барлық ұлы әйелдер мен ерлер күннің сиқырына бөленіп, демалуды үйренген.
Өмірлік тәжірибелерім арқылы мен өлмес философтар, мистиктер мен құтқарушылар «Жердегі жұмақ» деп атаған нәрсенің баратын жер емес, сіз өмір сүре алатын ішкі күй екенін түсіндім. Маған сеніңіз, Mindset (ойлау жүйесі), Heartset (сезім дүниесі), Healthset (денсаулық күйі) және Soulset (рухани күй) салаларын дамытып, тазартқан сайын, өмірді қабылдау мен сезінуіңіз түбегейлі өзгереді. Бірақ егер сіз бұл маңызды жұмысты істемесеңіз, мұны ешқашан білмейсіз. Ал менің сөздерім қарт эксцентриктің сандырағы сияқты көрінеді. Есі ауысқан әлемде есі дұрыс адам әрқашан жынды болып көрінген, білесіз бе?
Жеке шеберлігіңізге көбірек уақыт бөлген сайын, өзіңізге деген махаббат арта түседі. Ал барлық сәнді жетістіктер мен ішкі қуаныштар өзін-өзі жақсы көруге байланысты. Сізді күмәндануға, сенімсіздік пен қорқынышқа байлап ұстайтын нәрсе — ішкі құндылықтың төмендігі. Балалық шағыңызда басқалардың сіз туралы айтқандарының кесірінен подсознаниеңіз сіздің батылдығыңызды елемейді, мәртебеңізді тұншықтырады және ұлылығыңызды шынжырлап тастайды.
Сізге ақиқат деп үйретілген жалған сенімдерден арылып, махаббатқа жолыңызды жауып тастаған эмоционалды жаралардан айыққанда (бұл жерде мен тек романтика туралы айтып отырған жоқпын), сіз мен ишара еткен жаңа шындықты сезіну қабілетін дамытасыз. Ол әрқашан сонда болды. Бірақ әлемді көрген ластанған фильтріңіздің кесірінен сіз оны көре алмадыңыз.
Дегенмен, бәрі дұрыс. Ешнәрсе босқа кеткен жоқ. Бәрі болуы тиіс ретпен жүріп жатыр. Соңында сіз басыңыздан өткен жағдайлардың кездейсоқ еместігін түсінесіз. Бәрі сіздің өсуіңіз үшін болды. Және бәрі сіздің игілігіңіз үшін еді.
Кәсіпкер мен суретші он бірінші және соңғы сиқырлы бойтұмарды көргенде біраз таң қалды. «Егер сіз шынымен өмірдің сиқырымен ойнағыңыз келсе, мынаны жиі ойланыңыз», — деді миллиардер оларға кішкентай табытты ұсынып.
Ерлігіңізді кейінге қалдырмаңыз және жан тыныштығын ешқашан кешіктірмегеніңіз абзал. Өміріңіз бір сағаттың ішінде күйреуі мүмкін. Мен оптимистпін және шынайы үміт сатушысымын. Дегенмен, мен реалистпін. Жазатайым оқиғалар, ауру, айырылу және өлім күн сайын болып тұрады. Бұл нәрселер ешқашан болмайды деп ойлау — адамның табиғаты. Алайда, барлық дана философтар бізге тіршілігіміздің өткінші екенін үйретеді.
Осы түсінікпен қаруланып, өзіңіздің ажалды екеніңізді сезініңіз. Күндеріңіздің санаулы екенін түсініңіз. Әрбір керемет таң өткен сайын, сіз соңыңызға жақындай түсесіз.
Өз дарыныңыз бен талантыңызды көрсетуді кейінге қалдырмаңыз. Осы саяхаттан ләззат алатыныңызға сенімді болыңыз. Ұлылыққа қарай өрлеген кезде жақсы уақыт өткізіңіз. Көптеген адамдардың әдемі, қызықты және сиқырлы өмірді тым қартайғанша кейінге қалдыратыны өте өкінішті.
Өмір — бұл асқақ саяхат. Иә, бәріміз сынақтар мен қайғыны бастан өткереміз. Бірақ бәрі негізінен жақсы. Кез келген кейіпкердің оқиғасы қызықты болуы үшін онда зұлым адам, ащы трагедия, жеңістер мен соңғы салтанат болуы керек.
Сондықтан өмірдің қысқалығын басты назарда ұстаңыз. Бақытты болуды уақытыңыз көбейгенде, немесе лауазымыңыз өскенде, немесе банкте ақшаңыз көбейгенде деп кейінге қалдырмаңыз. Мұның бәрі өзіңізді лайықсыз сезінуден туған сылтаулар. Оларды сезініңіз және биік белестерге көтерілу үшін оларды өз өрісіңізден аластатыңыз.
Ертеңгі күн — бұл факт емес, уәде. Жердегі әрбір таңнан ләззат алыңыз және әр күніңізді бағалаңыз. Батыл тәуекелдерге барыңыз, бірақ оларды ақылмен теңгеріңіз. Ертең жоқ сияқты өмір сүру мен мәңгі өмір сүретіндей әрекет етудің арасындағы тепе-теңдікті сақтаңыз. Сонда соңғы сәт келгенде, сіз өз өміріңізді әрбір адамның ішіндегі аңызға айналу қабілетінің айбынды дәлелі ретінде сүргеніңізді білетін боласыз.
Содан кейін миллиардер шәкірттерін сүйіп қоштасты. «Мен сендерді жақсы көремін. Мен сендерді шынымен сағынатын боламын». Сосын ол тау велосипедін қалдырып, жүзімдікке қарай сіңіп кетті.
17-тарау. 5 AM клубының мүшелері өз өмірлерінің кейіпкерлеріне айналады
«Кейіпкер сияқты өмір сүр. Классика бізге осыны үйретеді. Басты кейіпкер бол. Әйтпесе өмір не үшін керек? » — Дж. М. Кутзее
Оңтүстік Африканың Кейптаун қаласындағы тікұшақ алаңы V&A айлағында орналасқан. Бұл жерде туристер Кейп дөңгелегіне мінеді, яхта жарысушылары мұхиттағы қауіпті жарыстарға батылдық жинау үшін қорларын толтырады, балық аулауға тапсырыс береді және таңғы күшті кофені табады.
Кітапханашы көзілдірігін таққан көңілді брюнетка миллиардердің, кәсіпкер мен суретшінің жауапкершіліктен бас тарту туралы құжаттарға қол қойғанына көз жеткізді. Содан кейін ол былғары диванға тұрып, өз тізіміне белгілер соқты және үш VIP клиентке Роббен аралына тікұшақпен ұшпас бұрын міндетті қауіпсіздік нұсқаулығын берді.
Роббен аралы — Кейптаун жағалауынан алыс емес жерде орналасқан, акулалар қоршаған, суық көрінетін жер телімі. Дәл осы жерде Нельсон Мандела жиырма жеті жылдық тұтқындалуының он сегіз жылын өте тар камерада өткізген. Уақыт өте келе әлемнің бұл ұлы кейіпкері шабуылдарға, қорлықтарға және қатыгездікке ұшырады. Дегенмен, ол бұл жамандыққа бейбітшілікпен жауап беріп, өзін тұтқындағандардың бойынан жақсылықты көре білді және барлық адамдар тең болатын демократиялық мемлекетке деген үмітін сақтады. Махатма Ганди туралы айта келе, Эйнштейн бірде: «Келешек ұрпақтар осындай адамның бұл жерде ет пен сүйектен жаратылып жүргеніне сенуі қиын болады», — деген еді. Осы сөздерді Мандела мырзаға да қатысты айтуға болады.
«Сіздерді аралға қысқа сапарға шығару — мен үшін үлкен мәртебе», — деді әйел сыпайы түрде. Оңтүстік африкалықтар өте тәрбиелі және қамқор адамдар. Миллиардердің басында «Басқару дегеніміз — пайдалы болу» деген жазуы бар қара бейсболка болды. «Тікұшақ алаңына шыққанда оны шешуге тура келеді, жас жігіт», — деді әйел көзі күлімдеп. Миллиардер жарқырап кетті. «Мені ұнатып қалған сияқты», — деп сыбырлады ол серіктеріне. «Бүгін біздің бірге өткізетін соңғы күніміз», — деп қосты ол байсалды түрде.
Қауіпсіздік нұсқаулығынан кейін миллиардер, кәсіпкер және суретші ғимараттан шығарылып, екі ескі пикник үстелі тұрған асфальтталған күту аймағына жеткізілді. Күн ашық болғанымен, жел қатты еді. Миллиардер қалпағын шешті.
«Мен аздап уайымдап тұрмын», — деп ойлады миллиардер. «Мен Роббен аралында ешқашан болған емеспін. Мен апартеидтің (нәсілдік кемсітушілік жүйесі) адамгершілікке жатпайтын және зұлым жүйесі кезінде ол жерде не болғаны туралы көп оқыдым. Ол жүйе адамдардың мінез-құлқына немесе жүрегінің тазалығына қарамай, оларды тек терісінің түсіне қарай бөлетін».
Жеңіл плащ, каки түсті шалбар және ботс аяқ киімін киген салмақты жас жігіт бос ангарлардың бірінен шығып, миллиардер мен оның шәкірттерін тікұшақ алаңына ертіп апаруды өтінді. Алаңның ортасында қалақтары әсерлі айналып тұрған әскери-жасыл түсті тікұшақ тұрды. Ұшқыш басқару пультінде тұрып, аспаптарды реттеп жатты.
Жас жігіт үш клиенттің де тікұшақта салмақты тең бөлу үшін дұрыс орналасқанына мұқият көз жеткізді, содан кейін миллиардердің басына микрофоны бар құлаққапты кигізді. «Қайырлы таң! » — деді миллиардер тікұшақ ұшқышына жігерлене, қалақтар жылдамдығын арттырған кезде. Ұшқыштың жүзі каска, авиатор көзілдірігі және бет қорғағышының астынан көрінбеді. Ол бір ауыз сөз айтудан бас тартты. «Көңілсіз екен», — деп күбірледі миллиардер, аздап қобалжыса да, алда болатын ерекше оқиғаға қуанып.
Тікұшақ алдымен баяу, содан кейін жылдам көтеріле бастады. «Сапар шамамен бес минутқа созылады. Бүгін жел мен теңіз толқындары өте күшті», — деді ұшқыш қысқа ғана. Және бұл сөздерді өте қатал дауыспен айтты. Миллиардер, суретші және кәсіпкер үнсіз қалды. Олардың әрқайсысы жақындаған сайын үлкенірек және қатал болып көрінген Роббен аралына қарап тұрды.
Тікұшақ аласа ағаштармен қоршалған алаңға қонды, сол сәтте жеті спрингбок (антилопаның түрі) әсем секіріп өтті. Иә, жеті спрингбок! Сонымен бірге жаңбыр жауа бастады. Атлант мұхитымен түйіскен көкжиектің бойында Маврикийдегі дельфиндермен жүзу кезіндегідей қос кемпірқосақ пайда болды. «Мұның бәрі өте ерекше», — деді суретші әйелінің қолынан ұстап. «Біз шынымен сиқырға ендік», — деп жауап берді миллиардер Роббен аралында болу мүмкіндігіне үлкен ризашылықпен және сонымен бірге ол жерде қираған құнды өмірлер үшін мұңмен.
Ұшқыш кабинада қалып, түймелерді басып, тікұшақты сөндірді, ал үш жолаушы асфальтталған қону алаңына шығып, көріністі үнсіз тамашалады. Кенеттен бүйірінде «KSA» белгісі бар ескі пикник көлігі шаңдатып жетіп келді. «Сендер мұнда болмауларың керек! » — деп айқайлады жүргізуші (қауіпсіздік қызметкері екені көрініп тұрды) тікұшаққа жақындағанда. Ол көлігінен шықпады.
«Ауа райына байланысты Роббен аралы жұртшылық үшін жабылды», — деді ол нық дауыспен. «Паромдар тоқтады. Бұл порт аймағына ешқандай кеме келе алмайды және тікұшақтардың қонуына тыйым салынған. Сіздер мұны білулеріңіз керек еді! Сіздер мұнда болмауларың керек! Кімсіздер өздеріңіз? » Күзетші әрқашан кәсіби деңгейде қалды. Бірақ ол қатты таң қалған еді. Және аздап қобалжыған сияқты, мүмкін тікұшақтағы адамдар қандай да бір шабуыл жоспарлап жатыр деп ойлаған болар.
«Мұнда бәрі дұрыс», — деді ұшқыш сирек кездесетін батылдықпен. Ол қазір тікұшақтан шығып, көліктегі адамға қарай баяу жүре бастады, алдымен жейдесін түзеп, каскасын киген күйі қалды. Ұшқыш жас емес еді. Мұны оның жүрісінен аңғаруға болатын.
«Бұл олар үшін ерекше күн», — деді ұшқыш дауысын көтеріп. «Бұл адамдар Нельсон Мандела қамалған түрме камерасын көру үшін ұзақ жолдан келді. Олар Мандела он жылдан астам уақыт бойы күннің астында тастарды шабуға мәжбүр болған әктас карьерін көруге келді. Ол жердегі күн сәулесі тастардан шағылысып, оның көру қабілетіне мәңгілік зақым келтірген еді. Олар саясаткер жаттығу жасап, көрші блоктардағы саяси тұтқындарға құпия хабарламалары бар теннис доптарын лақтырған ауланы көргісі келеді. Олар Нельсон Манделаның «Бостандыққа апаратын ұзақ жол» атты автобиографиясының қолжазбасы көптеген сағаттық жұмыстан кейін жерге жасырын көмілген жерді көргісі келеді. Олар Мандела мырзаның осы он сегіз жыл бойы көрген азаптарын сезінуі керек. Және олар оның басынан осындай қатыгездік өтсе де — өмірінің ең жақсы жылдарын ұрласа да — босап шыққаннан кейін өзіне қатыгез болғандардың бәрін кешіруді таңдағанын білуі тиіс».
Ұшқыш пикниктің алдына тоқтады. «Естуімше, бұл адамдар өздері де шынайы кейіпкер болғысы келеді. Кәсіби және жеке өмірлерінде. Олар өз өнімділігінің көшбасшысы, өз шеберлігінің иконасы және, бәлкім, адамзаттың игілігі үшін жол салушы болғысы келеді. Бүгінде біздің әлем таза кейіпкерлерге бұрын-соңды болмағандай зәру. Мен сахнада айтатындай: өз бойыңда солардың бірі болу қабілеті бола тұра, оларды неге күту керек? »
«Келісесің ғой, Стоун? » — деп сұрады ұшқыш миллиардерге бұрылып. Миллиардердің аузы аңқиып ашылып қалды. Содан кейін ұшқыш баяу қозғалыспен бет қорғағышын шешті. Кейін көзілдірігін алды. Және соңында каскасын шешті. Миллиардер, кәсіпкер және суретші көргендеріне таң-тамаша болды. Бұл — Сиқыршы (The Spellbinder) еді.
Суық та есепті люминесцентті жарық Роббен аралындағы түрмені күндіздің өзінде қорқынышты етіп көрсететін. Бұл жерде қатыгездік пен аяусыздық сезілетін. Осы бір таңғажайып Оңтүстік Африка таңында «5 AM клубының» мүшелерін көрінбейтін қолдар жетелеп жүргендей болды, өйткені миллиардер «сиқыр» деп атайтын сәйкестік орын алды: шаңды көлікпен келген күзетші Сиқыршының үлкен жанкүйері болып шықты. Ол оның ең басты жанкүйері еді. Сиқыршының еңбектерін соншалықты қатты жақсы көретін.
Сондықтан — бұған сенбейтін шығарсыз, бірақ бұл шынымен болды — күзетшінің рұқсатынан кейін шаруашылық бөлімінің басшысы ауа райына байланысты тоқтап тұрған экскурсиялық автобусты оталдырып, келушілерге қарай айдап келді. Ол сондай-ақ аралдағы аз ғана гидтердің бірінен жалауды көтеріп, түрмені жеке экскурсия үшін ашуын сұрады. Тек миллиардер, кәсіпкер, суретші және Сиқыршы үшін.
Әрбір адамның өмірінде, әсіресе ең ауыр сәттерде, мүмкіндіктер есігі мен кереметтерге апаратын қақпалар ашылады. Бұл біз бастан өткерген әрбір нәрсенің бізді ең ұлы күшімізге, ең тамаша жағдайларымызға және жоғары игілігімізге жақындатуға бағытталған саналы — және иә, жиі логикаға сыймайтын — жоспардың бөлігі екенін көрсетеді. Өмір жолында көрген барлық қиындықтарымыз, шын мәнінде, бізді шынайы талантымызбен таныстыруға, ең еркін болмысымызбен байланыстыруға және әрқайсымыздың ішімізде өмір сүретін даңқты кейіпкермен жақындастыруға арналған керемет сценарий. Иә, әрбір адамның ішінде. Бұл сізге де қатысты.
Гидтің өзі бұрынғы саяси тұтқын екен, ол қарлыққан дауысты, ірі денелі адам еді. Ол қонақтарды Нельсон Мандела көптеген ауыр жылдар бойы тұруға мәжбүр болған камераға ертіп апара жатып, олардың сұрақтарына жауап берді. «Сіз Нельсон Манделаны танушы ма едіңіз? » — деп сұрады Сиқыршы ойлы кейіппен. «Иә, мен онымен бірге осында, Роббен аралында сегіз жыл бірге болдым».
«Ол адам ретінде қандай еді? » — деп сұрады суретші, апартеид дәуіріндегі көптеген сұмдықтардың куәсі болған түрменің негізгі дәлізімен жүріп бара жатып, сезімге бөленіп. «О! » — деді гид жылы дауыспен, жүзінде дана күлкі ұялап, «ол адам өте кішіпейіл қызметші еді». «Ал Нельсон Мандела көшбасшы ретінде қандай болды? » — деп сұрады кәсіпкер.
«Керемет. Салмақты. Өзін ұстауымен және басынан өткергендерімен барлығына шабыт беретін. Ол өзінің серіктес көшбасшыларымен кездескен сайын, көбінесе осы аулада», — деп атап өтті гид саяси тұтқындар серуендейтін, сөйлесетін және жоспар құратын жерге қадам басып, «ол әрқашан: «Сен үйреніп жатырсың ба? » — деп сұрайтын. Сондай-ақ ол жиі: «Әрқайсысың біреуді үйрет» — деп айтатын, осылайша өз серіктестеріне айналасындағылардың көшбасшылық қабілетін арттыру үшін күнделікті алған білімдерін бөлісудің маңыздылығын үйрететін. Мандела мырза білімнің бостандыққа апаратын ең басты жол екенін түсінді».
«Оған өте нашар қарады. Әктас карьеріндегі (тау жыныстарын ашық әдіспен өндіретін орын) ауыр жұмыс сағаттары. Қорлық пен мазақ. Ол мұнда келгеннен кейін бірнеше жыл өткен соң, түрме ауласында қабір қазуға бұйрық алды, сосын оның ішіне жатуы керек болды», — деп қосты гид.
«Ол бұл бәрінің соңы деп ойлаған болар», — деді миллиардер ақырын.
«Мүмкін», — деп жауап берді гид. «Бірақ күзетшілер шалбарының сырмасын ағытып, оның үстіне дәрет сындырды».
Арбаушы, миллиардер, кәсіпкер және суретші бәрі төмен қарады.
«Меніңше, бәріміздің де бізді тұтқында ұстайтын өз Роббен-Айлендтеріміз бар-ау», — деп ойға батты миллиардер.
«Өмір жолында біз өз сынақтарымыз бен әділетсіздіктерімізге төземіз. Әрине, мұндағыдай ауыр емес. Мен Нельсон Манделаның өміріндегі ең үлкен өкініші — жол апатынан қайтыс болған үлкен ұлының жерлеуіне қатысу үшін осы түрмеден шығуға рұқсат берілмегені болғанын оқыған едім», — деді миллиардер. Ол аспанға қарады. «Меніңше, бәріміздің де өкініштеріміз бар. Ешкім де өз сынақтары мен трагедияларынсыз бұл өмірден өтпейді».
Гид аулаға кіреберістің оң жағындағы төртінші терезені көрсетті. «Міне», — деді ол. «Бұл — Нельсон Манделаның камерасы. Ішке кірейік».
Камера өте кішкентай еді. Кереует жоқ. Тұтқын күнделік жазу үшін тізерлеп отыратын кішкентай ағаш үстел (өйткені орындық болмаған), бетон еден және жасыл-қызыл дақтары бар қоңыр жүн көрпе.
«Тұтқындалған алғашқы жылында Оңтүстік Африканың қысы өте суық болса да, Нельсон Манделаға тіпті ұзын шалбар киюге рұқсат берілмеді. Оған тек жұқа жейде мен қысқа шорты берілді. Ол жуынған кезде, күзетшілер қарт адамның жалаңаш тұрғанын бақылап тұратын — бұл оны қорлауға және рухын сындыруға бағытталған әрекет еді. Тамақ ішетін кезде жануарға да жарамсыз ас берілді. Әйелі мен балаларынан хат келсе, олар көбіне жеткізілмейтін. Ал жеткізілген күннің өзінде олар қатты цензурадан өтетін. Мұның бәрі Мандела мырзаның жігерін құм қылу үшін мұқият жасалды», — деп түсіндірді гид.
«Маған солай көрінеді: оның осы сіріңке қорабындай камерада, асау мұхит қоршаған иен аралда бастан өткергендері оны жетілдірді, нығайтты және оған жол ашты. Түрме оның сынақ пешіне (ауыр сынақтар арқылы шыңдалу орны) айналды. Қорлық оның құтқарушысына айналып, оны табиғи күшіне, биік адамгершілігіне және кіршіксіз батырлықтың ең жоғарғы деңгейіне жетеледі. Осындай өзімшілдікке, енжарлыққа және адам болудан қалған адамдарға толы әлемде, ол алдынан шыққан қиындықтарды осы планетадағы озық жанға айналу үшін пайдаланды. Ол бізге көшбасшылықтың, төзімділіктің және махаббаттың қандай болатынын көрсетті. Осылайша, ол кешірімділіктің ұлы символына және бейбітшіліктің ең жақсы үлгісіне айналды», — деді Арбаушы.
«Иә, солай», — деп жауап берді гид. «Мандела мырза Роббен-Айлендтен босатылғаннан кейін, оны Паарл мен Франшхук арасындағы қазіргі Дракенштейн түзеу орталығына ауыстырды. Оның Оңтүстік Африка президенті болуы сөзсіз еді, сондықтан ол осы қызметті иеленіп, еркін, бірақ қатты бөлінген ұлтты басқаруға дайындалып жатты. Тұтқындалуының соңғы кезеңінде оған түрме бастығының үйі берілді. Босатылған күні ол осы үйден шығып, соңында күзет бекеті мен ақ қақпасы бар ұзын асфальт жолға қарай бет алды. Түрме қызметкерлері Нельсон Манделадан оны еркіндікке апаратын осы жолмен көлікпен жеткізуді қалайтынын сұрады. Ол бас тартып, жаяу жүруді қалайтынын білдірді. Осылайша, көптеген ұрпаққа шабыт беретін мұра қалдырған бұл трансформациялық көшбасшы және тарих жасаушы өзінің көптен күткен азаттығына қарай нық қадам басты».
Гид ұзақ әрі шаршаңқы дем алды. Содан кейін сөзін жалғастырды.
«Мандела мырзаға азаматтық соғыстың алдында тұрған ел берілді. Дегенмен, ол жоюшы емес, біріктіруші бола алды. Оның сот процестерінің бірінде сөйлеген әйгілі сөзі әлі есімде:
«Мен өз өмірімді Африка халқының осы күресіне арнадым. Мен ақ нәсілділердің үстемдігіне қарсы күрестім, қара нәсілділердің үстемдігіне де қарсы күрестім. Мен барлық адамдар үйлесімділікте және тең мүмкіндіктермен бірге өмір сүретін демократиялық және еркін қоғам идеалын қастерледім. Бұл — мен орындалуын көруге үміттенетін идеал. Бірақ... егер қажет болса, бұл мен үшін өлуге дайын идеал».
Райли мырза тамағын кенеді. Ол кішкентай камераның бетон еденіне қарап тұрды.
«Мандела мырза нағыз батыр болды», — деп растады гид. «Босап шыққаннан кейін ол өзіне өлім жазасын талап еткен прокурорды кешкі асқа шақырды. Соған сене аласыз ба? Және ол осында, Роббен-Айлендте оны күзеткен түрме күзетшілерінің бірін Оңтүстік Африка президенті ретіндегі инаугурациясына шақырды».
«Шынымен бе? » — деп сұрады кәсіпкер ақырын.
«Иә, бұл — факт», — деп жауап берді гид. «Ол нағыз көшбасшы, шынайы кешірім иесі болды».
Арбаушы тағы бір оймен бөліскісі келетінін білдіріп, саусағын көтерді: «Нельсон Мандела былай деп жазды: «Мен еркіндікке апаратын қақпаға қарай есіктен шығып бара жатқанда, егер өзімнің ашуым мен өшпенділігімді артта қалдырмасам, әлі де түрмеде отырған болар едім деп білдім».
«Ол сондай-ақ «еркін болу — бұл жай ғана бұғаудан құтылу емес, басқалардың бостандығын құрметтейтін және арттыратын жолмен өмір сүру» екенін айтты», — деп қосты гид. «Және «ешкім басқа адамды терісінің түсіне, тегіне немесе дініне бола жек көріп тумайды. Адамдар жек көруді үйренуі керек, ал егер олар жек көруді үйренсе, оларды жақсы көруге де үйретуге болады, өйткені адам жүрегіне жат сезімге қарағанда махаббат табиғирақ келеді».
«Мен оның жиі таңғы сағат 5-те тұрып, орнында қырық бес минут жүгіретінін, содан кейін екі жүз рет прес жасап, жүз рет саусақ ұшымен отжимание жасайтынын оқыдым. Менің үнемі отжимание жасап жүруімнің себебі де осы», — деп миллиардер біраз ыңғайсыздана сөзге қосылды.
«Хмм», — деді гид сөзін жалғастырмас бұрын. «Мандела мырза бұл камераға қызуқанды, ашулы, жауласуға бейім және соғысқұмар жас жігіт болып кірді. Дәл осы түрмеде ол біз қазір құрметтейтін тұлға болып өсті. Архиепископ Десмонд Туту үйреткендей: «азап бізді не қатыгез етеді, не асыл етеді». Бақытымызға орай, Мадиба (оның рулық есімі) екінші жолды таңдады».
«Әлемдегі ең үздік ерлер мен әйелдердің бір ортақ қасиеті бар», — деді Арбаушы: «төтенше азап. Олардың әрқайсысы өз ұлылығына дейін дамыды, өйткені олар өздерін сауықтыру, тазарту және көтеру үшін жағдайларын пайдалануды таңдады».
КЕЙІПКЕРЛІК АДАМШЫЛЫҚ ШЕҢБЕРІ
Арбаушы күртесінен екі студент көретін соңғы оқу моделін шығарды. Ол «Кейіпкерлік адамшылық шеңбері» деп аталды. Ол былай көрінетін:

«Бұл — жақсырақ қоғам игілігі үшін әлемді өзгертуші және кейіпкер болу үшін әрқайсымыз ұмтылуымыз керек қасиеттер», — деді Арбаушы. Оның дауысы бүгін таңертең мұң мен орасан зор күштің нышандарына толы болды.
«Көшбасшылық — әркім үшін. Біз қайда тұрсақ та, не істесек де, өткенде не болса да және дәл қазір не бастан өткеріп жатсақ да, әрқайсымыз кінәлау бұғауларын, өшпенділік шынжырларын, енжарлық кісендерін және бізді төменгі табиғатымыздың қараңғы күштерінің құлдығында ұстайтын қарапайымдылық темірлерін бұзуымыз керек. Әрқайсымыз әр таң сайын — иә, таңғы 5-те — тұрып, данышпандығымызды ашу, талантымызды дамыту, мінезімізді тереңдету және рухымызды көтеру үшін қолдан келгеннің бәрін жасауымыз керек. Әрқайсымыз мұны бүкіл әлемде жасауымыз керек».
Арбаушы сөзін жалғастыра отырып, жылай бастады. «Біз бәріміз даңқымызды тұншықтырып, асылдығымызды тұтқында ұстайтын жеке түрмелерімізден шығуымыз керек. Есіңізде болсын, еленбеген қабілеттер мен таланттар қарғыс пен қайғыға айналады».
Арбаушы кідірді.
«Бұл — сіздердің уақыттарыңыз», — деді ол кәсіпкер мен суретшінің көзіне тура қарап.
«Кейіпкерлік адамшылық шеңбері» құрылымы торлы терезенің астындағы камерадағы кішкентай үстелге қойылды. Арбаушы оны кеңістіктің ортасына қарай жылжытты, осылайша ол сол ерекше күні түрме камерасындағы басты назарға айналды.
Арбаушы содан кейін миллиардерді, кәсіпкерді, суретшіні және гидті диаграмманың айналасына жиналуды сұрады. Олар бір-бірінің қолын ұстады.
«Иә, қандай қиындықтарға тап болсақ та, қандай тауқыметке төзсек де. Бізге қандай шабуылдар жасалса да, қорлық пен зорлық-зомбылық көрсетілсе де. Біз табанды болуымыз керек. Біз жалғастыруымыз керек. Біз мықты болуымыз керек. Біз нұрлы табиғатымызбен өмір сүруіміз керек. Және егеменді болмысымызды асқақтатуымыз керек. Тіпті бүкіл әлем бізге қарсы сияқты көрінсе де. Бұл бізді нағыз адам етеді. Тіпті жарық ешқашан қараңғылықты жеңбейтіндей көрінсе де, еркіндікке қарай қадамыңызды жалғастырыңыз. Қалғандарымыз үшін ең биік үлгі болыңыз. Көпшілігіміз үшін парасаттылықтың үлгісі болыңыз. Бәріміз үшін шынайы махаббатты көрсетіңіз.
«Қазір — сіздің сәтіңіз», — деді Арбаушы қолын көтеріп, суретшінің білегіне қойды. Ол екінші қолын кәсіпкердің иығына ақырын қойды.
Оның жүзінде тыныш күлкі пайда болды. Ол жинақы және байсалды көрінді.
«Не істейтін уақыт? » — деп сұрады суретші.
«Қажылықты бастайтын уақыт», — деген қарапайым жауап болды.
«Қайда? » — деп сұрады кәсіпкер біраз түсінбей.
«"Мұра" деп аталатын аймаққа», — деп көрсетті Арбаушы. «Көптеген адамдар бұл жерде тек турист қана. Өздерінің бағалы таңдарының өтпелі минуттарында олар жасаған еңбектері мен өлгеннен кейін не қалдыратыны туралы ойлайды. Назарлары бөлінгенге дейінгі қысқа аралықтарда олар өз өнімділігінің сапасы, инабаттылық деңгейі және әсер ету тереңдігі туралы ой толғайды. Қарбалас жұмыс оларды қайта жұтып қойғанға дейінгі қысқа сәттерде, олар қаншалықты әдемі өмір сүргені және қаншалықты пайдалы болғаны туралы ойлануға кідіреді. Олар бұл әлемге жай ғана келіп-кетушілер».
Райли мырза ұстазының сөзін тыңдап отырып, қолын жоғары көтерді. «Мен өз өмірімді жақсы көремін. Мен бұдан да жақсы көшбасшы боламын. Мен бұдан да үлкен үлес қосамын. Және мен әлдеқайда шабыттандыратын адамға айналамын», — деп сыбырлады ол өзіне.
«Адамзаттың көрнекті кейіпкерлері, — деп жалғастырды Арбаушы, — осы Мұра аймағының азаматтары мен өмір бойғы тұрғындары болды. Бұл олардың Отаны еді. Міне, осы нәрсе оларды аңызға айналдырды. Олардың өмірі арналған құдіретті миссия — өздерінен де үлкен іс үшін өмір сүру болды. Сондықтан олар қайтыс болғанда, біздің әлемді өздері тапқаннан да жарық етіп қалдырды».
«Бәріміздің де жарамдылық мерзіміміз бар», — деп қосты миллиардер. «Ешқайсымыз қанша өмір сүретінімізді білмейміз».
«Шындық», — деп келісті кәсіпкер.
«Бүгін, — деп мәлімдеді Арбаушы, — және дәл осы сәт сіздердің асқақ шығармашыл, мінсіз өнімді, өте инабатты болуға және көпшілікке қызмет етуге деген адалдықтарыңызды талап етеді. Өз шеберлігіңізді кейінге қалдыруды доғарыңыз. Өзіңіздің бастапқы күшіңізге бұдан былай қарсы тұрмаңыз. Қорқыныш, бас тарту, күдік пен көңіл қалу сияқты көлеңкелі күштердің ең нұрлы болмысыңыздың жарығын сөндіруіне жол бермеңіз. Бұл — сіздің уақытыңыз. Бүгін — сіздің күніңіз: өзіңіздің бірегей жолыңызбен бұрын-соңды өмір сүрген ең үздік көшбасшылардың биігіне секіру жасайтын күн. Және өркениеттің барлық прогресіне жауапты болған нағыз шеберлердің, көрнекті виртуоздар мен шынайы кейіпкерлердің әлеміне енетін күн».
Бесеуі әлі де шеңбер болып тұрды. Райли мырза аздап йодль (Альпі тауларында туған, дауыс регистрлерін жылдам ауыстыруға негізделген ән айту мәнері) айта бастады — Арбаушының қатал қарасы оның бәсеңдеуіне көмектесті. Олар бір-біріне күлімсіреп қарады. Бұл өзара құрметтің айқын белгісі еді.
«Көшбасшы болу — өз өмірің арқылы басқаларды шабыттандыру. Көшбасшы болу — кешірімге жету үшін ең қиын шақтардың отынан өту. Көшбасшы болу — өзіңіздің туа біткен құқығыңыз болып табылатын асқақтықты мерекелеуде өміріңіздің ешбір бөлігіне ортанқолдықтың кіруіне жол бермеу. Көшбасшы болу — қорқыныштарыңызды жеңіске айналдыру және жүрекжараларыңыздың әрқайсысын батырлыққа аудару. Және бәрінен де маңыздысы, көшбасшы болу — біздің осы кішкентай планетамызда жақсылықтың күші болу. Бүгін сіз қалған өміріңізді сүру стандартын көтеру туралы осы ұлы шақыруды қабылдайсыз».
«Немесе, кем дегенде, ертеңнен бастап», — деп ұсынды миллиардер қулана жымиып.
«Таңғы сағат 5-тен бастап», — деді олар бірге. «Таңыңа ие бол. Өміріңді көтер! »
Эпилог
Бес жылдан кейін
Роббен-Айлендтегі уақытынан бірнеше ай өткен соң, Стоун Райли дүниеден өтті.
Ол Римнің тарихи орталығындағы кішкентай пәтерде ұйқысында тыныш қайтыс болды. Оның қасында сүйікті қызы болды. Арбаушы да сонда еді.
Титан қайтыс болған күні Мәңгілік қаланың үстінен бұрын-соңды болмаған көп көгершіндер мен көбелектер ұшты. Тіпті Испан баспалдақтарынан Колизейге дейін созылған қос кемпірқосақ пайда болды.
Егер сіз сонда болып, мұны көргеніңізде, таңғалар едіңіз.
Миллиардер сирек кездесетін және емделмейтін аурумен ауырған еді, бұл туралы ол Арбаушыдан басқа ешкімге айтпаған. Өйткені ол оның ең жақын досы болатын.
Сіз оғаш мінезді магнаттың соңғы күндерінде өзінің орасан зор бизнес империясының түрлі кәсіпорындарын толығымен таратып жібергенін білгеніңізге қуанатын шығарсыз. Және барлық соманы қайырымдылыққа берді.
Райли мырза Маврикийдегі мұхит жағалауындағы үйін кәсіпкер мен суретшіге қалдыруды жөн көрді, өйткені ол олардың ол жерде болғанды қаншалықты жақсы көретінін білетін.
Миллиардермен бірге бастан өткерген сол ерекше оқиғадан бері кәсіпкер мен суретшінің өмірінде не болғанын айтуға рұқсат етіңіздер. Сіз мұны білгіңіз келіп отырған шығарсыз.
Кәсіпкер өзі негізін қалаған компанияны аңызға айналған кәсіпорынға айналдырып, керемет бай әйел болды. Ол өзін ұзақ уақыт бойы мазалаған өткеннің елестерінен арылды және күйеуі — суретшімен бірге өткізіп жатқан өмірін шын жүректен жақсы көреді. Ол әлі де көп жұмыс істейді, бірақ демалыс уақытын да қатты бағалайды. Ол жақында ғана өзінің төртінші марафонын аяқтады, бау-бақшамен айналысуға қатты қызығушылық танытты және әр сейсенбі күні кешкісін баспанасыз адамдарға арналған орталықта ерікті болып жұмыс істейді. Қазір оның қолында бәрі болса да, ол атақ-даңққа, байлыққа және дүниежүзілік билікке бұрынғыдай мән бермейді.
Суретшінің өз саласындағы ең танымал кескіндемешілердің біріне айналғанын білу сіз үшін қызықты болады. Ол өз ісін кейінге қалдыру (прокрастинация) мәселесін толығымен жеңді, қазір ол өз ісінің шебері ретінде кеңінен танымал және керемет күйеу. Ол әйелімен бірге екі марафон жүгіріп өтті және қазір веган болды. Ол сәрсенбі күні кешкісін йодль сабақтарына барады.
Ал мынаны қараңыз: ерлі-зайыптылардың өте сүйкімді әрі ақылды кішкентай ұлы бар. Оның есімін Стоун деп қойды.
Кәсіпкер мен суретші әлі де «Таңғы сағат 5 клубының» мүшелері, күн сайын таң атпай тұрып «20/20/20 формуласын» орындайды. Олар Райли мырза үйреткен тәртіптердің көбін әлі де ұстанады. Және олар өз ұстаздарына берген уәделерін орындап, мүмкіндігінше көп адамға ерте тұрудың трансформациялық құндылығы туралы айтып жүр.
Ал Арбаушыға келсек, ол әлі тірі. Көп жағынан ол бұрынғыдан да белсенді. Ол Токиода тұрады, бірақ әлі де өмірінің көп бөлігін планетаның түкпір-түкпіріндегі стадиондардағы сахналарда, ұшақтарда және қонақ үй бөлмелерінде өткізеді.
Ол әлі де балық аулауды жақсы көреді.
Сенің кейіпкерлік шытырман оқиғаңда әрі қарай не болады?
Бұл кітаптың соңы — «Таңғы сағат 5 клубына» өз саяхатыңның бастауы. Ерте тұру әдетін өмірлік дағды ретінде қалыптастыруға көмектесу үшін, сондай-ақ әлемдік деңгейдегі нәтижелерге қол жеткізу үшін таңғы режим ретінде «20/20/20 формуласын» орнату үшін Робин Шарма сізге мынадай құралдарды дайындады, олардың бәрі мүлдем тегін:
«Таңғы 5 әдетін орнатушы» (The 5 AM Habit Installer) Келесі алпыс алты күн ішінде күнделікті прогресіңізді бақылауға көмектесетін керемет қосымша, осылайша таң атпай ояну автоматты түрде болады. Сондай-ақ сіз үйренген құрылымдарды интеграциялауға арналған жұмыс парақтарына, сенімділігіңізді арттыратын музыкалық ойнату тізімдеріне және «Таңғы сағат 5 клубының» басқа мүшелерімен байланысуға арналған қолдау платформасына толық қол жеткізе аласыз.
«Таңғы сағат 5 клубының челленджі» (The 5 AM Club Challenge) Сіз өз міндеттемеңізде қалу үшін Робин Шармадан екі ай бойы мазмұнды және өте практикалық коучинг видеоларын, тәлімгерлік қолдау мен шабыт беретін қысқа хабарламалар аласыз. Және ерте тұратын адам ретінде жеңістеріңізді арттырасыз.
«Таңғы сағат 5 клубының таңғы шеберлік медитациялары» (The 5 AM Club Morning Mastery Meditations) Күніңізді сабырлы, зейінді және позитивті бастауға көмектесу үшін Робин Шарма сіз үшін таң сайын орындауға арналған бағытталған медитациялар сериясын мұқият жасады. Бұл медитациялар сіздің Mindset (ойлау), Heartset (сезім), Healthset (денсаулық) және Soulset (рух) деңгейлеріңізді оңтайландыруға және көтеруге көмектеседі.
Құпия жоғалған тарау (The Secret Lost Chapter) Бір күні таңертең шығармашылық шабыт үстінде автор осы кітапқа балама (және өте күтпеген) қорытынды тарау жазды. Ол қызықты, сиқырлы және өте драмалық.
Осы тамаша және құнды ресурстардың барлығына тегін қол жеткізу үшін мына сілтемеге өтіңіз:
robinsharma. com/The5AMClub
Кейіпкерлер, оқиғалар мен диалогтар автордың қиялынан туған және оларды шынайы деп қабылдауға болмайды. Кез келген нақты оқиғаларға немесе адамдарға (мейлі ол тірі немесе қайтыс болған болсын) кез келген ұқсастық — таза кездейсоқтық.
Осы еңбектегі түпнұсқа модельдер, өнімділік құралдары мен оқыту тактикалары Sharma Leadership International Inc. компаниясының зияткерлік меншігі (Зияткерлік меншік — адамның ақыл-ой қызметінің нәтижесіне берілетін заңды құқық) болып табылады және арнайы жазбаша рұқсатсыз ешқандай нысанда қолданыла алмайды.
Мұқаба дизайны — Александр Роу. Ішкі иллюстрациялар: Мэй Бесом (here, here, here, here, here және here) және Лола Ландекич (here және here).
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру