Электр машиналары және электр жетегі бойынша зертханалық жұмыс
М.М. Кацман
Жазылымсыз режим: 20-беттен кейін жазылым беті ашылады, әрі қарай әр 10 бет сайын (ең көбі 5 рет).
Кітапта электр машиналары және электр жетегі зертханаларында студенттер жұмысын ұйымдастыру бойынша тапсырмалар бар. Мұнда зертханалық жұмыстардың мазмұны берілген, олардың әрқайсына жұмыс бағдарламасы, оған дайындалу бойынша тапсырмалар, оларды орындау бойынша эксперименттер мен әдістемелік тапс...
В.5-сурет. Таспалы тежегіш  
Өлшеу және есептеу нөміріӨлшеуЕсептеуU1, В4 АРо, ВтU20, ВС %cos Фоk
Өлшеу және есептеу нөміріӨлшеу ЕсептеуUK>BЛк>АРк, Втu0, %cos фк
bcos j2= 1,0cos j2 = 0,8 (инд.)cos j2 = 0,8 (көлем.)DU, %U2,BDU,%U2,BDU, %U2, в b0,250,50,751,01,2пәкcos j2 = 1,0 cos j2 = 0,8 Өлшеу және есептеу нөміріӨлшеу Есептеуmmmmmfcfm<<<HPQQ?m\Sm<>-# §■wОО 
Өлшеу және есептеу нөміріӨлшеу ЕсептеуUAk’ВUBк>ВUcк,В^Ак»А4 к,АС к,АРк,Вти,В4АUк, %cos Фк
Орамдарды біріктіру схемасыӨлшеу ЕсептеуТопографиялықдиаграммаБірігу тобыUAB>ВUab, Вj,градU6B>ВисС,ВkлUbB— UСсВ2.1, а-сурет 2.2, а-сурет 2.1, б- сурет 2.2, б-сурет 2.1, в-сурет 2.2, в-сурет 2.1, г- сурет 2.2, г-сурет
Параметрлерик1 ukІІик1 <ukІІ121, А 12ІІ>А 4 А U2, В
Біріктірілген модельдердің жұмыс режиміӨлшеу Есептеуга\Sга<нЮа?<нгасС<2Ога\SнгасС<|'-Н52О<1Нгайн"Wнгаа? Кеміткіш трансформатор Кеміткіш автотрансформатор Арттырғыш автотрансформатор
0 U } 1 и( ф ч/ 1 С2<г 
Өлшем номеріӨлшемдерЕсептеулерU1, ВІі, АP1, бөл.n2, айн/минM2, Н • мPі, ВтP'2, Втh, %cos jіs P2 — °,l°5M2n2)(5.2)мұндағы n 2 — ротордың айналу жиілігі, айн/мин; M2 —жүктемелік момент,Н ■ м; егер М2 ескірген кгк бірліктерімен өлшенсе ■ м, ондаР2 — 0,105 ■ 9,81 M2n2;(5.3)қозғалтқыштағы ПӘК h — (Р2/РОЮО;(5.4)қуат коэффициенті cos j1 — Pyj (J3U1І1);(5.5)сырғанау s — (n1 - щ)/щ.(5.6)
Бос жүріс тәжірибесіҚысқа тұйықталу тәжірибесіӨлшемдерЕсептеулерӨлшемдерЕсептеулерm\S<чпКнPQсС$WОО3р,о9-m<чпКнPQсС9-WООSОSоsfSоSо
 h, Аsn2, айн/минPі, ВтM, Н • мcos jіh, %P2, ВтЛо = 0,511ном 0!7511НОМ = Аном 1 !211нОМ =
Іске қосу номері4 Ат А■*п. ср, А4, В1п.ср/11номМп, Н ■ мМп/Мом1 2 3 Іске қосу әдісіӨлшемдерЕсептеулер1П, Аип, вІ'-'•п.ср»АІ'п.срІ'-'•номипИ1номМП, Н • мМПМ2номп.ср1пмпМпСтатор орамасын Y-ден Д-ға ауыстыру арқылы Реакторлық ПараметріӨлшем номері123456Uі„ В Mn, Н • м
Жұмыс режиміӨлшем және есептеу номеріӨлшемдерЕсептеулерга\S<<>-1нга57нга57кК§\оо£Sянгао7нгааГЭ-WООг1Үш фазалыі 2 3 4 5 Бір фазалы15 Конденсаторлы15
a, геом. град022,54567,590112,5135180ap, эл. град04590135180225270360U20> В U2pac4> В ПараметріӨлшем номері1234512/12ном00,50,751,01,24 А а в
Басқару тәсәлдері^у.тр1» ВUy.Tp2’ В^у.трЗ’ ВИу.тр.ср’ ВАмплитудалық Амплитудалық-фазалық ПараметріБасқару тәсіліАмплитудалықАмплитудалық-фазалықM2, Н • м n2, айн/мин m n ПараметріБасқару тәсілдеріАмплитудалықАмплитудалық-фазалықYy,B V 2, айн/мин a n ПараметріБасқару тәсілдеріАмплитудалықАмплитудалық-фазалықV р2, Вт Басқару тәсілдеріUp, ВМп, Н • мDm, %Dn, %P2наиб, ВтАмплитудалық Амплитудалық-фазалық
Магниттеу МагнитсіздендіруӨлшем номері4 АЕо, В4. АЕо*, ВӨлшем номері4 АЕо, В1в*. АЕо*,В Өлшем номеріcos j1 = 1Өлшем номеріcos j1 < 1іі,Aіd,Aі1, Aіd, a Өлшем номеріcos j1 = 1Өлшем номеріcos j1 < 1Л,АU1, в4. АU1, в
ПараметріӨлшем номері123456■4> А 4 А Лк* 4
Өлшем номеріP2 = 0Өлшем номеріP‘2 = 0,25P2homӨлшем номеріP2 0,5P2hom4 А4 Аcos jі4 А4 Аcos jі4 А4 Аcos jі
Өлшеу және есептеу номеріӨлшемдерЕсептеулер4 А4 АP, дел.Pі, Втcos jі Өлшеу және есептеу номеріӨлшемдерЕсептеулер 4 А4 АP1,дел.U1, В4, В4 АPі,ВтP2,ВтM2, Н • мВтcos jіh, %
Өлшеу және есептеу номеріӨлшеу Есептеу U1, В4 АP1, ВтM2, Н • мр2, Втcos jіh, % U1, вМшығ> Н *MМкір Н * MМшығ/М2номМкір/М2номU1hom °,85U1HOM 1 ,15U1hom
 генераторы туралы теориялық мәліметтерге эксперименталдық растау алу.
МагниттеуМагнитсіздендіруӨлшеу номеріЕо, В4 АӨлшеу номеріЕо,В4 А
U/UH0M1,151,00,850,750,5U, в І — І А1а jhom> А 4 А Іa/ ^ном1,00,850,750,500Іa, А U, В 4 А Өлшеу номеріЖүктеме тогын ұлғайтуЖүктеме тогын азайту4, А4 А4 А4 А 
Өлшеу номеріКелісілген қосылысКездейсоқ қосылысІ, АU, ВІ, АU, В
n/nH0M0,60,81,01,11,2n, об/мин Ів, А Өлшем және есептеу нөмірі ӨлшемдерЕсептеулерU, ВІ, АІв, Аn, об/минM2, Н • м P1, ВтP2, Втη, % P1= UІ,(18.1)пайдалы қуатты (Вт) P2 = 0,105 M2n(18.2)және қозғалтқыштың ПӘК (%) η = (P2/P1) 100,(18.3)
Өлшем нөміріU, ВІа, Аn, об/минM2, Н • мР2, Вт ПараметрӨлшем нөмірі12345n, об/мин Ів, А
Өлшем және есептеу нөміріӨлшемЕсептеуU, ВІ, Аn, об/минM2, Н •м P1=UІ, BтP2=0,105 M2n2, Втh= (P2/P1) 100, %
Өлшем және есептеу нөміріӨлшемЕсептеуU, ВІ, Аn, об/минM2, Н •м P1=UІ, BтP2=0,105 M2n2, Втh= (P2/P1) 100, % Өлшем және есептеу нөміріӨлшемЕсептеуU, ВІ, Аn, об/минM2, Н • мP1, ВтP2=0,105 M2n2, Втη= (P2/P1) 100, %
Рдоб = 0,01 UІ.(22.8)Барлық шығында сомасы (Вт) ∑P = Pa 0 + Рэ.в + Рэ. а + Рэ.щ + Рдоб.(22.9)Тұрақтты ток машинасының ПӘК (%) η = (P2/P1)100,(22.10)мұндағы P2 = P1 - ∑P. (22.11) Өлшем нөміріЗәкір орамасыҚосалқы полюстердің орамасы∑75 , ОмUa,BІa, Аa, Ом а ср, ОмU доб.п, ВІ доб.п, A доб.п, Ом1 2 3 UHOM, ВІ aHOM АІ`a0,AІ вном, АPэ.в, ВтΔUщ, ВUo, ВІ<і0, АPa0, Вт І, АІ а A,P э.а.P э.щ.Р доб.∑РP1, ВтP2,η = (P2/P1)100,AВтВтВтВтВт%0,25 І ном 0,50 І ном 0,75 Іном 1,0 І ном
Қалыпты компенсацияАз компенсацияланғанАртық компенсацияланғанІd, AUd, BU y, BІ y, AІd, AUd, BU y, BІ y, AІd, AUd, B U y, BІ y, A Қалыпты компенсацияАз компенсацияланғанАртық компенсацияланғанІd, АkpІd, АkpІd, Аkp
Өлшем нөміріM2, Н • мn, об/минmv Өлшем нөміріUy> Вn,айн /мин αv
v P2, Вт
Сағат тілі бойымен, градСағат тіліне қарсы, градαдαпθαдαпθ
Ротордың бұрылысы кезіндегі келісілмеу бұрышы, град θ ср, градG, НDш, смМп, Н • смСағат тілі бойыменСағат тіліне қарсы бағыттаθ 1 =θ 2 = θ 3 =θ 4 =
U, вІa0, Аnd0,об/минРо, ВтРэ.ω, ВтРэ.щ, ВтРвр.о., Вт t, с n, об/мин
Рр0, Втnд 0, об/минto, cJобщ, кг • м2GD2, H • м2
Қозғалтқыштың жұмыс режимдеріUcЕаІaRІaҚозғалтқыштық (негізгі)→←←Іa = (Uc -Ea)/RГенераторлық тежегіш→←→-Іa = (Uc - Ea)/RҚарсыласу арқылы тежеу←←→-Іa =(-Uc - Ea)/RДинамикалық тежеуіш0← →-Іa = (- Ea)/RҚысқа тұйықталу (п =0)→0←Іa = Uc/RМінсіз бос жүру (п = п0)→←0Іa =0 
Өлшем нөміріUo,BІ0, Аn, об/минΔM,Н • м Өлшем мен есептер нөміріӨлшемдерЕсептеуЕскертпелер n,об/минІа, АІн.м,АUн.м,ВPн.м,ВтΔM,Н • мМHM1,Н • мM2,Н • м rдоб = … Ом Өлшемдер мен есептеулер нөміріӨлшемдерЕсептеулерЕскертулерn,об/минІа,АІн.м,АUн.м,ВPн.м,ВтΔM,Н • мMHM1,Н • мM2,Н • м rдоб = Ом Өлшем нөміріІа, Аn, об/минМ,Н хмІа, Аn, об/минM,Н хмrторм1=… Омrторм2= … Ом = Ом М электр қозғалтқышының жылдамдық диапазоныЭлектр машиналарының жұмыс режимдеріЭлектр қозғалтқышМЖүк тиеу машиналарымашинаАсинхронды машина АМНМ1НМ2 Генераторлық тежеуіш Қозғалтқыш(негізгі) Тежеуішті қарсылық Динамикалық тежеуіш
Электр қозғалтқыш МНоминалды қуат Рном кВтНоминалды кернеу U1ном ВНоминалды айналыс жиілігі n2 ном об/минСтатордың номиналды тогы 11 ном АМаксималды момент Mmax Н • м Жүктемелік қабілеті λмРотор шынжырындағы қосымша кедергісі rдоб ……………… Ом Сипаттама түріӨлшем нөміріӨлшем Есептеу Ескертпе n,об/минІ1,АІн.м,АUн.м,ВPHM1,Н • мМ н.м, Н • мΔМ, Н • мМ`2,Н • мТабиғи rдоб=0Жасанды rдоб =0
Өлшем нөміріn, об/минІн.м, АU н.м., ВMHM1, Н •мΔМ, Н • мМт, Н • м
Өлшем нөміріUa, ВІв.д., AІ в.г. , АІа, Аn, об/минM2, Н • м1 2 3 4 5
Өлшем нөміріf1, ГцU1, ВІ1, Аn2,об/минM2, Н • мP2,ВтP`1,делP`1втcos φ1η Өлшем номеріf1, Гц U1, ВІ1, А n2,об/минM2, Н • м P1.дел.Uc, ВІc, АP`c, Вт
Өлшем номеріP1, ВтPс, Втcos j 1cos j сh1, %hc, %
Өлшем нөмірлеріІске қосу Тоқтату Іске қосу ұзақтығы, сЕкі сатыға арналған іске қосу тогы, АЖүріп өту ұзақтығы, сбірінші R1 + R2екіншіR2тежелусізДинамикалық тежелу режимінде1 2 3 Орташа мәні
Өлшемдер номеріІске қосу ТоқтатуҚосудың ұзақтығы, сҮш саты үшін қосу тогы (А) Аяқталмау ұзақтығы, сбіріншіr1+ r2+ rзекіншіr2+ rзүшінші rзТежеусізТежеусіз динамикалық режимде 1 2 3 Орташа мән
RP бөлінуі нөмірі п, об/мин
RP бөлінуі нөмірі п, об/мин
M2, Н • м п, об/мин Өлшем нөміріn0,25=nномn0,25= 1,1 nномn0,25= 1,2 nномM2, Н • м n, об/минM2, Н • мn, об/минM2, Н • мn, об/мин1 2 3 4 Δn1 = ...Δn2 =...Δnз = …
Электр жетегінің параметріТәжірибелік деректерТөлқұжат деректеріТәжірибелік деректердің төлқұжат деректерінен ауытқуыАйналым жиілігін реттеу диапозоны, об/минn`max= …n `mіn = …nmax= …n mіn = … Δnmax= …%Δn mіn = … % Айналымның максималды жиілігі кезіндегі номиналды қуаты, ВтP` ном=…Р ном=… (P` ном/ Pном )100= ...% Зәкір тогы өзгерген кездегі айналым жиілігінің ауытқулары, % Y 0,08=… Y ном = …±5±10 Y - 5 =… Y - 10 =…
 АтауыБелгілеуе — жол бірполюсті өшіргіш;ж — өзін-өзі қайтаруы бар тұйықтағыш батырма;з — өзін-өзі қайтаруы бар ажыратқыш батырма;и — өзін-өзі қайтаруы жоқ тұйықтағыш батырма;к — өзін-өзі қайтаруы жоқ ажыратқыш батырма. Электромеханикалық құрылғылардың шарғылары (реле, байланыстырғыштар және т.с.с.):а — жалпы белгілеу; б — бір орауы бар шарғыКонденсаторлар: а — тұрақты; б — ауыспалы; в — баптаушы; г — электролит Жартылай өткізгіш құралдар а — диод (жалпы белгілеу); б — туннелдік диод; в — стабилитрон; г — варикап; д — динистор; е — катоды бойынша басқаруы бар жабылатын тиристор; ж — аноды бойынша басқаруы бар жабылатын тиристор Жартылай өткізгіш құралдар: а — бір фазалы көпір түзеткіші; б — фотодиод; в — жарықдиод; г — фоторезистор; д — күн фотоэлементі; е — p — n -p-түріндегі транзистор; ж — n-p—n- түріндегі транзистор ; е — n-түріндегі далалық транзисторы АтауыБелгілеуБайланыстырғыштар: а — тұйықтайтын; б — ажырататын; в — алмастыратын; г — қос тұйықтаумен;3 — қос ажыратумен; е — байланыс механикалық қызметімен тұйықтау;ж – істен шығу кезінде бәсеңдеумен;з — қайтарған (жіберген) кезде бәсеңдеумен;и — іске қосу және қайтару кезінде бәсеңдеумен; к — өзін-өзі қайтарусыз Элементтер тобының кодыҚұрылғылардың және элементтердің кодтарының мысалдарыA — ҚұрылғыларAK — Блок-релеB — Электр емес шамаларды электрге түрлендіру және керісіншеBK — Жылу датчигі BL — ФотоэлементBR — ТахогенераторC — Конденсаторлар—E — Түрлі элементтерEK — Жылыту элементі EL — Жарықтандырғыш шамF — Электр тогын ажыратушылар, қорғағыштар, қорғау құрылғыларыFA — Тоқ бойынша қорғаудың дискерттік элементі FU — Ерігіш қорғағышы FV — Электр тогын ажыратушыG — Генераторлар, қоректендіру көздеріGB — аккумулятор батареясыH — Белгі беру құралдарыHL — Белгі беру шамы HA — ҚоңырауK — Реле, байланыстырғыштар, қосқыштарKA — Тоқ релесі KH — Көрсеткіш релесі KK — Электр жылыту релесі KM — Байланыстырғыш, магнит қосқыш 2-Қосымшаның жалғасыЭлементер тобының кодыҚұрылғылардың және элементтердің кодтарының мысалдары KT — Уақыт релесі KV — Кернеу релесі KL — Аралық релесіL — Индуктивтілік шарғылары, дроссельдер, реакторларLL — Люминесцент шамының дросееліM — Электр қозғалтқыштары P — Құралдар мен өлшеміш құрылғыларыPA — Амперметр PV — Вольтметр PW — Ваттметрлер PF — Жиілік өлшегіштер PR — ОмметрQ — Күш түйіндеріндегі өшіргіштер мен айырғыштарQF — Автоматты өшіргіш QS — АйырғышR — РезисторларRK — Терморезистор RP — Потенциометр RS — Өлшеміш шунтыS — Басқару, сигнал және өлшеміш түйіндеріндегі коммутациялық құрылғыларSA — Өшіргіштер мен ауыстырғыштарSF — Автоматты өшіргіштер SB — Батырма өшіргіштеріSL — деңгейде іске қосылатын өшіргіштер SP — қысымнан іске қосылатын өшіргіштер SQ — қалыптан іске қосылатын өшіргіштер SR — айналым жиілігінен іске қосылатын өшіргіштерSK — температурадан іске қосылатын өшіргіштерT — Трансформаторлар, автотрансформаторларTA — Тоқтың өлшеміш трансформаторыTV — Кернеудің өлшеміш трансформаторыU — Электр шамасын электрге түрлендіргіштерUZ — Түзеткіш, инвертор, жиілікті түрлендіргішV — Жартылай өткізгіш және электр вакуум құралдарыVD — Диод VT — ТранзисторVS — ТиристорVL — Электр вакуумдық құрал X — Байланыстырғыш қосындыларыXA — Тоқалғыш, сырғанақ байланыстырғыштарXP — Штырь XS — ҰяшықXT — Жиналмалы қосынды XN — Жиналмалы емес қосынды Элементтер тобының кодыҚұрылғылардың және элементтердің кодтарының мысалдарыX — Байланыстырғыш қосындыларыXA — Тоқалғыш, айнымалы байланыстырғыштар XP — Істік XS — ҰяшықXT — Бөлшектенетін қосынды XN — Бөлшектенбейтін қосындыY — Электрмагниттік жетегі бар механикалық құрылғыларYA — ЭлектромагнитYC — Электрмагниттік муфтаYB — Электрмагниттік тежегішАтауыТүріТехникалық деректер
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру