TELEGEI

Home

Өндірісті автоматтандыру негіздері. Бақылау материалдары

В. Н. Пантелеев

Оқылуы: 0%

Жазылымсыз режим: 20-беттен кейін жазылым беті ашылады, әрі қарай әр 10 бет сайын (ең көбі 5 рет).

20 px
1.85
0.30 px
0.95 em

Өндірісті автоматтандыру негіздері. Бақылау материалдары (В. Н. Пантелеев, #117)

Оқу құралы техникалық бағыттың барлық мамандықтары үшін «Өндірісті автоматтандыру негіздері» жалпы кәсіби пәнін оқыту кезінде қолдануға арналған. Ұсынылған бақылау материалдары В.Н.Пантелеев, В.М.Прошин «Өндірісті автоматтандыру негіздері» атты оқу құралын толықтырады. Олар тақырыптар бойынша сұр...

К Ә С І Б И Б І Л І М Б Е Р У

В.Н.ПАНТЕЛЕЕВ, В.М.ПРОШИН

ӚНДІРІСТІ

АВТОМАТТАНДЫРУ

НЕГІЗДЕРІ

БАҚЫЛАУ МАТЕРИАЛДАРЫ

«Білім беруді дамытудың федералды
институты» федералды мемлекеттік
мекемесімен бастауыш кәсіптік-техникалық
білім беру бағдарламаларын іске асыратын

білім беру мекемелерінің оқу үдерісінде
қолдануға арналған оқу құралы ретінде

ҰСЫНЫЛҒАН.

Пікірдің тіркеу нөмірі 380.
04 қазан 2010 ж.
Мәскеу
«Академия» баспа орталығы

2014

3-басылым, қайта ӛңделген және толықтырылған

ӘОЖ 21.3.001.12/.18(075.32)

КБЖ 32.965і722

П166

П і к і р б е р у ш і -
арнайы пәндердің жоғары санатты оқытушысы
Т. А. Багдасарова,
Пантелеев В. Н.

П 166 Ӛндірісті автоматтандыру негіздері. Бақылау материалдары: орта
кәсіптік білім беру мекемелерінің студенттеріне арналған оқу
құралы /В. Н. Пантелеев, В. М. Прошин. – 3-басылым, қайта
ӛңделген және толықтырылған. – М.: «Академия» баспа

орталығы, 2014. – 112 б.
ІSBN 978-601-333-080-8 (каз.)
ІSBN 978-5-7695-9458-8 (рус.)
Оқу құралы техникалық бағыттың барлық мамандықтары үшін «Ӛндірісті

автоматтандыру негіздері» жалпы кәсіби пәнін оқыту кезінде қолдануға арналған.

Ұсынылған
бақылау
материалдары
В.Н.Пантелеев,

В.М.Прошин
«Ӛндірісті

автоматтандыру негіздері» атты оқу құралын толықтырады. Олар тақырыптар бойынша сұрақтар тізімін, аралық бақылаудың тест сұрақтарын және сынақ сабақтарына арналған

тест сұрақтарын қамтиды.
Оқу құралы орта кәсіптік білім беру мекемелерінің студенттеріне арналған.

ӘОЖ 621.3.001.12/.18(075.32)

КБЖ 32.965і722
ІSBN 978-601-333-080-8 (каз.)
ІSBN 978-5-7695-9458-8 (рус.)
© Пантелеев В.Н., Прошин В. М., 2011

© «Академия» білім беру-баспа орталығы, 2011
© Ресімдеу. «Академия» баспа орталығы, 2011
Бұл кітап Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі және
«Кәсіпқор» холдингі» КЕАҚ арасында жасалған шартқа сәйкес ««ТжКБ

жүйесі үшін шетел әдебиетін сатып алуды және аударуды ұйымдастыру
жӛніндегі қызметтер» мемлекеттік тапсырмасын орындау аясында қазақ
тіліне аударылды.
Аталған кітаптың орыс тіліндегі нұсқасы Ресей Федерациясының білім беру

үдерісіне қойылатын талаптардың ескерілуімен жасалды.
Қазақстан Республикасының техникалық және кәсіптік білім беру жүйесіндегі
білім беру ұйымдарының осы жағдайды ескеруі және оқу үдерісінде
мазмұнды бӛлімді (технология, материалдар және қажетті ақпарат)

қолдануы қажет.
Аударманы «Delta Consultіng Group» ЖШС жүзеге асырды, заңды мекенжайы:
Астана қ., Иманов кӛш., 19,
«Алма-Ата» БО, 809С , телефоны: 8 (7172) 78 79 29, эл. поштасы: іnfo@dcg.kz

Бұл оқу құралы «Ӛндірісті автоматтандыру негіздері» жалпы
кәсіби пәні бойынша оқу-әдістемелік жинақ бӛлігі болып табылады.
Жаңа буынның оқу-әдістемелік жинақтары жалпы білім беру,
жалпы кәсіби пәндерді және кәсіби модульдерді оқытуды

қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін дәстүрлі және инновациялық
оқу-әдістемелік материалдарды қамтиды. Әрбір жинақта жұмыс
берушінің талаптарын ескере отырып, жалпы және кәсіби
құзыреттіліктерді

игеру
үшін
қажетті
оқулықтар

мен оқу

құралдары, оқыту және бақылау құралдары бар.

Оқу

басылымдары
электронды
білім
беру

ресурстарымен
толықтырылады. Электрондық ресурстар интерактивті жаттығулар
мен теориялық және тәжірибелік модульдерден, мультимедиялық
нысандардан тұрады. Қосымша материалдар мен ресурстарға

сілтемелер интернетте. Оларға терминологиялық сӛздік және оқу
үрдісінің негізгі кӛрсеткіштері: жұмыс уақыты, бақылау мен
тәжірибелік
тапсырмалардың

орындалу
нәтижесі
белгіленіп
отыратын электрондық журнал кіреді. Электронды ресурстар оқу

үдерісіне оңай енеді және әртүрлі оқу бағдарламаларына бейімделуі
мүмкін.
Құр метті оқырман!

«Ӛндірісті
автоматтандыру
негіздері»
курсының

барлық
материалын 13 тақырыпқа бӛлуге болады.
Тақырып 1. Негізгі ұғымдар.
Тақырып 2. Алгоритмдер.

Тақырып 3. Технологиялық
үдерістерді
басқарудың
автоматтандырылған жүйесі жайлы түсінік /ТҮ БАЖ/.

Тақырып 4. Автоматты бақылау жүйесі.
Тақырып 5. Автоматты басқару жүйесі.
Тақырып 6. Автоматты реттеу жүйесі.
Тақырып 7. Датчиктер.

Тақырып 8. Автоматикадағы ӛтпелі және аналогты электрондық
құрылғылар.
Тақырып 9. Автоматикадағы дискретті электрондық
құрылғылар.

Тақырып 10. Атқарушы механизмдер.
Тақырып 11. Басқару құрылғылары.
Тақырып 12. ЭЕМ-нің басқару объектісімен түйіндесуі.
Тақырып 13. Икемді автоматтандырылған ӛндірістер.

Әрбір тақырып бойынша бақылау сұрақтарына жауаптар
тақырыпты зерттеу барысында ауызша түрде қалыптастырылады
және бақыланады. Дәл осы сұрақтар, кейде тұжырымдамасы сәл
ӛзгертілген түрде 6 негізгі бӛлім бойынша аралық бақылау тест-

сұрақтарының негізін құрайды:
■ негізгі ұғымдар мен алгоритмдер;
■ автоматты бақылау, басқару және реттеу жүйелері;
■ датчиктер;

■ сигналдарды түрлендірудің ӛтпелі және электрондық
құрылғылары ;
■ атқарушы механизмдер;
■ басқару құрылғылары және икемді автоматтандырылған

ӛндірістер.
Аралық бақылау бӛлім аяқталған соң жазбаша түрде жүзеге
асырылады. Әрбір студент ӛзінің жұмыс дәптерінде 6 сұрақтан
тұратын жеке тест нұсқасына жауап береді. Сынақтың ұзақтығы -

15 минут, нұсқалар саны-8. Жақсы баға алу үшін студент берілген
барлық алты сұраққа дұрыс жауап беруі керек. Тӛрт-бес сұраққа
дұрыс жауап берген жағдайда «жақсы» деген баға қойылады, үш
сұраққа – «қанағаттанарлық», екі немесе одан да аз сұраққа

«қанағаттанарлықсыз» деген баға қойылады.
Сынақ сабағы курстың аяқталуына қарай барлық тақырыптар
бойынша жұмыс дәптерлерінде жазбаша және тест түрінде
жүргізіледі. Нұсқалар саны-30.

Кіріспе

5

ТАҚЫРЫПТАР БОЙЫНША СҰРАҚТАР

ТАҚЫРЫП 1. НЕГІЗГІ ҰҒЫМДАР

1. Кибернетика нені зерттейді? 2. Қандай үдерістер технологиялық деп аталады? 3. Автоматтандыру дегеніміз не? 4. Технологиялық үдерістерді автоматтандырудың мәнісі неде? 5. Технологиялық үдерістерді басқарудың автоматтандырылған

жүйесі (ТҮ БАЖ) дегеніміз не? 6. Автоматтандырылған басқару жүйесі мен автоматты басқару

жүйесі арасындағы айырмашылық қандай? 7. Автоматтандырылған басқару жүйесінде адам – бұл жақсы

ма, әлде жаман ба? 8. Сіз автоматты жүйенің қандай түрлерімен таныстыңыз? 9. Басқару жүйесінің негізгі элементтерін атап берініз. 10. Басқару жүйесіндегі есептеуіш құрылғысының рӛлін

белгілеңіз. 11. Икемді автоматтандырылған ӛндірістің сипаттамасын

беріңіз. 1. Алгоритмнің анықтамасын тұжырымдаңыз. 2. Машиналардың алгоритмдерді қабылдау ерекшелігі қандай? 3. Бағдарламаның анықтамасын беріңіз. 4. Алгоритмнің түрлерін атаңыз. 5. Сызықты алгоритм дегеніміз не? Мысал келтіріңіз. 6. Шартты алгоритм дегеніміз не? Мысал келтіріңіз. 7. Циклдық алгоритм дегеніміз не? Мысал келтіріңіз. 8. Кӛмекші алгоритм дегеніміз не? Мысал келтіріңіз. 9. Алгоритм жазу тәсілдері жайлы айтыңыз.

ТАҚЫРЫП 2. АЛГОРИТМДЕР

1 тарау

6

10. Алгоритмнің блок-схемасы дегеніміз не? 11. Алгоритмдік тілдің анықтамасын тұжырымдаңыз.

ТАКЫРЫП 3. ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ҮДЕРІСТЕРДІ БАСКАРУДЫҢ

АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ЖҮЙЕСІ ҰҒЫМЫ

1. Технологиялық үдерістің (ТҮ) анықтамасын тұжырымдаңыз. 2. Басқарудың мәні қандай? 3. Басқарушы ықпалдарға мысал келтіріңіз. 4. Сигналдың анықтамасын тұжырымдаңыз. 5. Қандай сигналдар мен кӛлемдер аналогты деп аталады? 6. Қандай сигналдар мен кӛлемдер дискретті деп аталады? 7. Атқарушы механизмнің анықтамасын тұжырымдаңыз. 8. Датчик дегеніміз не? 9. Байланыс арнасы сӛзінің мәні? 10. Автоматты жүйелердің түрлерін атаңыз. 11. Автоматты бақылау жүйесінің (АБЖ) анықтамасын

тұжырымдаңыз. 12. Автоматты басқару жүйесінің (АБЖ) анықтамасын

тұжырымдаңыз. 13. Автоматты реттеу жүйесін (АРЖ) сипаттаңыз. 1. Технологиялық кӛрсеткіш дегеніміз не? 2. Технологиялық кӛрсеткіштердің номиналды, регламенттік

және шекті мәндері дегеніміз не? 3. Автоматты бақылау жүйесі арқылы орындалатын

тапсырмаларды атап беріңіз. 4. Автоматты бақылау жүйесінің жұмыс істеу алгоритмін

сипаттаңыз. 5. Автоматты бақылау жүйесіндегі техникалық құрылғылардың

анықтамасын тұжырымдаңыз. 6. Аналогты сигналдарды ӛңдеудің техникалық құрылғыларын

атап беріңіз. 7. Дискретті сигналдарды ӛңдеудің техникалық құрылғыларын

атап беріңіз. 8. Аталып кеткен техникалық құрылғылардың міндеттерін

кӛрсетіңіз.

ТАҚЫРЫП 4. АВТОМАТТЫ БАҚЫЛАУ ЖҮЙЕСІ

7

ТАҚЫРЫП 5. АВТОМАТТЫ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІ

1. Автоматты басқару жүйесінің жұмыс істеу алгоритмін

сипаттаңыз. 2. Бақылау алгоритміне қатысты басқару алгоритмінде қандай

айырмашылықтар пайда болды? 3. Аналогты әсерлерді қалыптастырудың техникалық

құралдарын атаңыз. 4. Дискретті әсерлерді қалыптастырудың техникалық

құралдарын атаңыз.

ТАҚЫРЫП 6. АВТОМАТТЫ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІ

1. Автоматты реттеу жүйесінің автоматты бақылау жүйесінен

айырықша ерекшелігін кӛрсетіңіз. 2. Реттеудің екі негізгі қағидатын атаңыз. 3. Ауытқуды реттеу қағидасының мәні неде? 4. Ӛтемді реттеу қағидатының мәні неде? 5. Бейімді жүйе қандай міндеттерді атқарады? 6. Бақылағыш және бағдарламалық жүйелер қандай міндеттерді

атқарады? 7. Автоматты реттеу жүйесінің тұрақтылығы дегеніміз не? 8. Автоматтық реттеу жүйесіндегі буынның анықтамасын

тұжырымдаңыз. 9. Буынның ӛтпелі сипаттамасы дегеніміз не? 10. Буындардың негізгі бес түрін атаңыз. 11. Ӛтпелі тәртіптегі буындардың әрекетін сипаттаңыз. 12. Автоматты жүйенің техникалық құралдар кешенінің

жалпылама құрылымдық сұлбасын түсіндіріңіз.

ТАҚЫРЫП 7. ДАТЧИКТЕР

1. Датчик деген не? 2. Неліктен датчик технологиялық кӛрсеткішті электр

сигналына айналдырады? 3. Қандай датчиктер белсенді деп аталады? Оларды атаңыз. 4. Пассивті датчиктердің негізгі шығу кӛрсеткіштерін атаңыз. 5. Датчиктердің негізгі сипаттамаларын атап шығыңыз. Оларды

сипаттап беріңіз.

8

6. Жылжу датчиктерінің түрлерін атап шығыңыз. Олардың кіріс

және шығыс мәндері қандай? 7. Күш, деформация датчиктерінің негізгі түрлерін атаңыз.

Олардың кіріс және шығыс мәндері қандай? 8. Температураның негізгі датчиктерін атаңыз. Олардың кіріс

және шығыс мәндері қандай? 9. Дискретті кӛрсеткіштердің негізгі датчиктерін атаңыз.Қандай

қағидалар олардың жұмысының негізі болып табылады? 1. Ӛтпелі құрылғыларға не кіреді? 2. Электр ӛрістерінен қорғау үшін қандай кабельдер

пайдаланған дұрыс? 3. Магнит ӛрістерінен қорғау үшін қандай кабельдер

пайдаланған дұрыс? 4. Лотоктарда және қораптардың ішінде басқару кабельдерін

қалай дұрыс орналастыру керек? 5. Сигналдарды қалыпқа келтіретін құрылғылардың рӛлі

қандай? 6. Сүзгілер не үшін пайдаланылады? 7. Аттенюаторлардың қызметі қандай? 8. Кӛпірлі ӛлшеуіш тізбесін қандай жағдайларда қолданады? 9. Күшейткіш дегеніміз не? 10. Электрондық күшейткіштің негізгі кӛрсеткіштері мен

сипаттамаларын атаңыз. 11. ТҮ БАЖ-да кӛбіне қандай кернеу күшейткіштері

қолданылады және не себепті? 12. Операциялық күшейткіштегі күшейту коэффициентін қалай

реттеуге болады? 13. Компаратор дегеніміз не? 14. Магниттік күшейткіш қалай жұмыс істейді? 1. Автоматтың сандық құрылғылары дегеніміз не және олардың

міндеті қандай? 2. Триггер дегеніміз не? Сандық құрылғыларда ол қандай рӛл

атқарады?

ТАҚЫРЫП 8. АВТОМАТТЫҢ ӨТПЕЛІ ЖӘНЕ

АНАЛОГТЫ ҚҰРЫЛҒЫЛАРЫ

ТАҚЫРЫП 9. АВТОМАТТЫҢ ДИСКРЕТТІ

ЭЛЕКТРОНДЫ ҚҰРЫЛҒЫЛАРЫ

9

3. Регистр дегеніміз не? 4. Импульстар есептегішіне анықтама бер. Оның негізі қандай? 5. 256 импульсті есептеу үшін есептегіште қанша триггерді

қолдану керек? 6. Импульстарды есептеу қалай жүргізіледі? 7. Мультиплексор және демультиплексор дегеніміз не? 8. Сандық-аналогты түрлендіргішке (САТ) анықтама беріңіз. 9. Сандық-аналогты түрлендіргіштің жұмыс істеу негізі қандай? 10. Сигналды кванттау дегеніміз не? 11. Аналогты- сандық түрлендіргішке (АСТ) анықтама беріңіз. 12. Аналогты- сандық түрлендіргіштерді құру үшін екі негізгі

сұлбаны атаңыз. 13. Уақыт аралық түрлендіру АСТ-нің құрамына қандай негізгі

элементтер кіреді? 14. Бақылау АСТ-нің құрамына қандай негізгі элементтер

кіреді?

ТАҚЫРЫП 10. АТҚАРУШЫ МЕХАНИЗМДЕР

1. Атқарушы механизмнің анықтамасын беріңіз. 2. Қолданылатын энергия түріне қарай атқарушы

механизмдердің жіктеуін келтіріңіз. 3. Атқарушы механизмдерге арналған энергия кӛзі туралы

айтып беріңіз. 4. Аналогты және дискретті атқарушы механизмдер

технологиялық үдеріске қалай әсер етеді? 5. Атқарушы электр қозғалтқыштарына қойылатын негізгі

талаптарды атаңыз. 6. Тұрақты тоқты электр қозғалтқыштардағы айналыс жиілігін

реттеудің үш әдісін атаңыз. 7. Тұрақты магниттерден қозатын тұрақты тоқ

қозғалтқыштарында қандай реттеу қолданылады? 8. Асинхронды электр қозғалтқыштарының қандай түрлері

атқарушы ретінде қолданылады? 9. Асинхронды атқарушы электр қозғалтқыштарының айналу

жиілігін басқаратын үш негізгі схеманы атаңыз. 10. Аз қуатты синхронды машиналарда роторлардың қандай

негізгі құрылымдық схемалары қолданылады? 11. Аз қуатты синхронды машиналар қай жерде қолданылады? 12. Қадамды қозғалтқыштардың жұмыс істеу ерекшелігі неде? 13. Муфтаның анықтамасын беріңіз. 14. Дискрет әрекетті муфта қалай жұмыс істейді?

10

15. Пропорционал әрекетті муфтаның жұмыс істеу қағидатын

түсіндіріңіз. 16. Электрмагнит

дегеніміз не

және
олар

қай

жерде
қолданылады?

17. Электрмагниттік реле дегеніміз не және олар қай жерде

қолданылады? 18. Электрпневматикалық атқарушы механизмдердің құрамын

атаңыз. 19. Электрпневматикалық атқарушы механизмдердің жұмыс

істеу қағидатын түсіндіріңіз. 20. Электргидравликалық

атқарушы
механизмдердің
электрпневматикалықтан негізгі айырмашылықтарын атаңыз.

21. 1. Басқару аппараты дегеніміз не? Ол қай кезде қолданылады? 2. Кері байланыс дегеніміз не? 3. Механикалық басқару аппаратының жұмысын сипаттаңыз. 4. Электрондық басқару аппаратына мысал келтіріңіз және

оның жұмысын сипаттаңыз. 5. Микропроцессор дегеніміз не? 6. Микропроцессордың негізгі бӛліктері мен олардың қызметін

атап ӛтіңіз. 7. Шағын ЭЕМ-ң негізгі бӛліктерін атаңыз. 8. Шина дегеніміз не? Микро ЭЕМ-да қандай шиналар және не

үшін қолданылады? 9. Ремиконт дегеніміз не? 10. Бағдарламаланатын бақылаушының қызметі қандай? 11. Технологиялық үдерістерді басқарудың

автоматтандырылған жүйесіндегі ЭЕМ-ң жұмыс істеу ерекшелігі
неде?

12. Аппараттық үзіліс дегеніміз не және ол не үшін керек? 13. Үзіліс

сигналдарының
басымдықтары
мағынасын
түсіндіріңіз.

14. Машиналық

тілдер мен

жоғары
деңгейдегі
тілдер
арасындағы айырмашылық қандай?

15. Сандық бағдарламалық басқаруы (СББ) бар станоктардың

бағдарлама тілі, машиналық немесе жоғары деңгейдегі тілдердің
қайсысына жақын?

16. Не үшін ЭЕМ-де мультибағдарламалы тәртіп қолданады? 1. ЭЕМ-нің басқару нысанымен түйіндесуі деп нені айтады? 2. БАЖ электрондық құралдарының магистралдық-модульді

қағидат құруының нәтижесі қандай?

ТАҚЫРЫП 11. БАСҚАРУ ҚҰРЫЛҒЫЛАРЫ

ТАҚЫРЫП 12. ЭЕМ-НІҢ БАСҚАРУ НЫСАНЫМЕН

ТҮЙІНДЕСУІ

УПРАВЛЕНИЯ

11

3. Сіз қандай магистралдық-модульді жүйелерді білесіз? 4. Магистралды-модульді қағидатын қолданудағы

бақылаушының рӛлі қандай? 5. Модуль таңдау және оған магистрал арқылы деректерді

жеткізу қалай орындалады?

ТАҚЫРЫП 13. ИКЕМДІ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН

ӨНДІРІСТЕР

1. Қатаң және икемді ӛндірістік жүйелердің арасындағы

айырмашылық неде? 2. Қатаң автоматты желі түрлерін атаңыз. Әр түрдің ерекшелігі

неде? 3. Икемді автоматтандырылған ӛндіріс (ИАӚ) атқаратын

қызметтерді атаңыз. 4. ИАӚ-нің құрылымдық сұлбасын сипаттаңыз. 5. Роботтың анықтамасын беріңіз және оның мүмкіншіліктерін

сипаттаңыз. 6. Роботтандырылған және роботтехникалық кешендердің

арасындағы айырмашылық неде? 7. Робот қандай негізгі жүйелерден тұрады? Әр жүйенің міндеті

қандай?

12

АРАЛЫҚ БАҚЫЛАУҒА АРНАЛҒАН

ТЕСТ СҰРАҚТАРЫ

НЕГІЗГІ ҰҒЫМДАР ЖӘНЕ АЛГОРИТМДЕР

№ 1 нұсқа
Сұрақ

Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Автоматтандыру нені
зерттейді?
Ӛнеркәсіпте және күнделікті ӛмірде ЭЕМ
пайдалану

Ӛндірістік үдерістерді автоматтандырудың
теориясы мен әдістері

Роботтар мен цифрлық бағдарламалық басқаруы
(ЦББ) бар станоктар

2

Басқару дегеніміз не?
Жұмыс бӛлігінің орын ауыстыруы

Белгілі бір ережелерге сәйкес нысанға әсер ету

Технологиялық кӛрсеткіштер жайлы ақпарат алу

3

Басқару жүйесіндегі
есептеуіш құрылғылар Технологиялық жабдықты қосу және ӛшіру

нені қамтамасыз етеді?
Техникалық нысанды бақылау және басқару

Тӛтенше жағдайлардың алдын алу

Жоғарыда аталғандардың барлығы

4

Алгоритм дегеніміз не? Операциялардың толық тізімі

Мақсатқа жетуге әкелетін іс-әрекеттердің реті

ПӘК-ті ӛсіруге байланысты іс-әрекеттер

2 тарау
2.1.

13

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

5

Қолданыстағы алгоритм
түрлерін кӛрсетіңіз

6

Графикалық таңбаның
мағынасын түсіндіріңіз

Алгоритмнің басы немесе соңы

Іс-әрекеттердің орындалуы

Деректерді енгізу немесе шығару

Іс-әрекеттердің бағытын таңдау

№ 2 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Автоматтандырудың
мәні неде?
Адамды ӛндіріс үрдісіне тікелей қатысуынан
босату

Басқаруға қажетті қағидаттар мен құралдарды
әзірлеу

Іс-әрекеттердің реттілігін машиналармен орындау

2

Технологиялық
кӛрсеткіштер дегеніміз

не?

Жүйенің тезәрекеттілігін сипаттайтын шамалар

Технологиялық үдерісті сипаттайтын физикалық
шамалар

Атқарушы механизмдердің күйін сипаттайтын
шамалар

3

Автоматты басқару
жүйесіндегі
оператордың рӛлі
қандай?

Жүйенің жұмысын бақылайды

Шешімдер қабылдайды және технологиялық
үдеріске әсер етеді

Технологиялық үдеріс жабдығындағы
аспаптармен сілтеуіштердің кӛрсеткіштерін оқиды

14

Кестенің соңы
№ 3 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ

Жауап нұсқалары

1

Технологиялық үдеріс
дегеніміз не?

2

Технологиялық
кӛрсеткіштерді
ажыратыңыз (астын
сызыңыз)

Температура, су, қысым, орын ауыстыру, жаңбыр,
жылдамдық, ауа-райы, күш, қар, деңгей, жарықтылық,
деформация, үдеу, соққы
Сұрақ №

Сұрақ
Жауап нұсқалары

4

Алгоритмді кім
әзірлейді?
ЭЕМ әзірлеуші

Бағдарлама жасаушы

Технолог

5

Алгоритмдерді
сипаттаудың
қолданыстағы әдістерін
кӛрсетіңіз

6

Графикалық
таңбаның
мағынасын түсіндіріңіз

Алгоритмнің басы немесе соңы

Іс-әрекеттердің орындалуы

Деректерді енгізу немесе шығару

Іс-әрекеттердің бағытын таңдау

15

Кестенің соңы

№ 4 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

ТҮ БАЖ не білдіреді? Бақылау және басқару техникалық
құрылғыларының жиынтығы

Ақпараттарды жинау және ӛңдеу әдістерінің
жиынтығы

Техникалық нысанды басқару әдістерінің
жиынтығы

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

3

Басқару нысаны ретінде
не бола алады?
Автокӛлік

Ұшақ

Металлургия комбинаты

Жоғарыда аталғандардың барлығы

4

Автоматтандырылған
басқару жүйесіндегі
оператордың рӛлі
қандай?

Жүйенің жұмысын бақылайды

Шешімдер қабылдайды және технологиялық
үдеріске ықпал етеді

ТҮ жабдығындағы аспаптар мен сілтеуіштердің
кӛрсеткіштерін оқиды

5

ТҮ БАЖ алгоритмі нені
қамтамасыз ету керек? Үдеріс барысы туралы ақпараттарды операторға
беру

Технологиялық үдерістің орындалуы

Операциялардың орындалуындағы бірізділік

6

Графикалық таңбаның
мағынасын түсіндіріңіз Алгоритмнің басы немесе соңы

Іс-әрекеттердің орындалуы

Деректерді енгізу немесе шығару

Іс-әрекеттердің бағытын таңдау

16

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

2

Басқару жүйесінің
қандай элементтері
оның негізгі қызметінің
орындалуын

қамтамасыз етеді?
Датчиктер, ЭЕМ, атқарушы механизмдер

Датчиктер, күшейткіштер, ЭЕМ

Ауыспалы құрылғылар, коммутаторлар,
датчиктер

3

Алгоритмді кім
әзірлейді?
Технолог

Бағдарлама жасаушы

ЭЕМ әзірлеуші

4

Шартты алгоритм
қолданылады, егер
Таңдау шарты анықталмаса

Іс-әрекеттердің екеуінің біреуін немесе бірнеше
нұсқаларын таңдау керек

Шартты орындау міндет емес

5

Шартты алгоритмге
мысал келтіріңз

6

Графикалық таңбаның
мағынасын түсіндіріңіз Алгоритмнің басы немесе соңы

Іс-әрекеттердің орындалуы

Деректерді енгізу немесе шығару

Іс-әрекеттердің бағытын таңдау

17

№ 5 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Автоматтандырудың
мәні неде?
Іс-әрекеттердің реттілігін машиналармен
орындау

Нысанды басқаруға қажетті қағидаттар мен
құралдарды әзірлеу

Адамды ӛндіріс үдерісіне тікелей қатысуынан
босату

2

Басқару дегеніміз не?
Белгілі бір ережелерге сәйкес нысанға әсер ету

Жұмыс жүйесінің орын ауыстыруы

Технологиялық кӛрсеткіштер жайлы ақпарат алу

3

Не себепті
автоматтандырылған
жүйеге адамның
қатысуы жақсы екенін

түсіндіріңіз

4

Қай уақытта циклдік
алгоритм қолданылады? Іс-әрекеттердің нұсқалары екеуден кӛп болған
кезде

Циклдер бірінен соң бірі келген кезде

Бір іс-әрекеттер қайта-қайта қайталанған кезде

5

ТҮ БАЖ алгоритмі нені
қамтамасыз ету керек? Үдеріс барысы туралы ақпараттарды операторға
беру

Технологиялық үдерістің орындалуы

Операциялардың орындалуындағы бірізділік

6

Графикалық таңбаның
мағынасын түсіндіріңіз

Алгоритмнің басы немесе соңы

Іс-әрекеттердің орындалуы

Деректерді енгізу немесе шығару

Іс-әрекеттердің бағытын таңдау

18

№ 6 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Технологиялық
кӛрсеткіш дегеніміз не?
ТҮ сипаттайтын физикалық шамалар

Жүйенің тез әрекеттілігін сипаттайтын шамалар

Атқарушы механизмдердің күйін сипаттайтын
шамалар

2

Басқару жүйесінің
қандай элементтері
оның негізгі қызметінің
орындалуын

қамтамасыз етеді?
Датчиктер, күшейткіштер, ЭЕМ

Ауыспалы құрылғылар, коммутаторлар,
датчиктер

Датчиктер, ЭЕМ, атқарушы механизмдер

3

Автоматтандырылған
басқару жүйесіндегі
оператордың рӛлі
қандай?

Жүйенің жұмысын бақылайды

Шешімдер қабылдайды және технологиялық
үдеріске әсер етеді

ТҮ жабдығындағы аспаптар мен сілтеуіштердің
кӛрсеткіштерін оқиды

4

Кӛмекші алгоритм
дегеніміз не?
Бір мағыналы емес іс-әрекеттерді орындауға
кӛмектесетін алгоритм.

Басқа алгоритмдер құрамында толығымен
пайдаланылатын алгоритм.

Басты алгоритммен қатарлас орындалатын
алгоритм

5

Кӛмекші алгоритмге
мысал келтіріңіз

6

Графикалық таңбаның
мағынасын түсіндіріңіз
Алгоритмнің басы немесе соңы

Іс-әрекеттердің орындалуы

Деректерді енгізу немесе шығару

Іс-әрекеттердің бағытын таңдау

19

№ 7 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Технологиялық үдеріс
дегеніміз не?
Нысан мен басқару жүйесі арасындағы ақпарат
алмасу

Ӛнімдер,материалдар және т.б.
жасау,жинау,ӛңдеу және тасымалдау үдерісі

Адамның басқару нысанына әсері

2

Не себепті
автоматтандырылған
жүйеге адамның
қатысуы-жаман екенін

түсіндіріңіз

3

Бағдарлама дегеніміз не?

ЭЕМ-ге арналған пәрмендер тізімі

ЭЕМ-нің түсініксіз тілінде жазылған алгоритм

Бағдарламалау тіліндегі операторлар тізімі

4

Алгоритмді кім
әзірлейді?
ЭЕМ әзірлеуші

Бағдарлама жасаушы

Технолог

5

Алгоритмдердің бар
түрлерін кӛрсетіңіз
Сызықтық

Тӛртбұрыштық

Шартты

Циклдік

6

Графикалық таңбаның
мағынасын түсіндіріңіз

Алгоритмнің басы немесе соңы

Іс-әрекеттердің орындалуы

Деректерді енгізу немесе шығару

Іс-әрекеттердің бағытын таңдау

20

№ 8 нұсқа
Сұрақ

Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Автоматика нені
зерттейді?
СББ бар станоктар мен роботтарды

ЭЕМ-ді ӛнеркәсіп пен тұрмыста қолдануды

Ӛндірістік үдерістерді автоматтандырудың
теориясы мен тәсілдерін

2

Кез келген бес
технологиялық
параметр келтіріңіз

3

Автоматтандырылған
басқару жүйесіндегі
оператордың рӛлі
қандай?

ТҮ жабдығындағы аспаптар мен сілтеуіштердің
кӛрсеткіштерін оқиды

Шешімдер қабылдайды және технологиялық
үдеріске ықпал етеді

Жүйенің жұмысын бақылайды

4

Алгоритм дегеніміз не? Операциялардың толық тізімі

ПӘК-ті ӛсіруге байланысты іс-әрекеттер

Мақсатқа жетуге әкелетін іс-әрекеттердің реті

5

ТҮ БАЖ алгоритмі нені
қамтамасыз ету керек? Технологиялық үдерістің орындалуы

Операциялардың орындалуындағы бірізділік

Үдеріс барысы туралы ақпараттарды операторға
беру

6

Графикалық таңбаның
мағынасын түсіндіріңіз Алгоритмнің басы немесе соңы

Іс-әрекеттердің орындалуы

Деректерді енгізу немесе шығару

Іс-әрекеттердің бағытын таңдау

21

БАҚЫЛАУ, БАСҚАРУ ЖӘНЕ

РЕТТЕУ АВТОМАТИКАЛЫҚ

ЖҮЙЕЛЕРІ

№ 1 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Технологиялық
кӛрсеткіш қандай
мәндермен
сипатталады?

Номиналды

Регламенттік

Шекті

2

Регламенттік шекаралар
нені анықтайды?
Кӛрсеткіштердің шекті мәндерін

Номиналды мәндердің ауқымын

Кӛрсеткіштің апаттық мәндерін

3

Автоматты бақылау
жүйесі нені қамтамасыз
етеді?
Техникалық нысанды басқару

Ақпаратты жинау, ӛңдеу, жіберу, операторға
ұсыну

Ақпаратты талдаудың нәтижелері бойынша
нысанға әсер ету

4

БАЖ жұмыс
алгоритмдері БАЖ
(бақылау) алгоритміне
қарағанда нені

қамтиды?
Операторға ақпарат беру

Датчиктерден кезек-кезек ақпарат алуды

Технологиялық үдеріс барысын басқару

Жабдықтың әзірлігін тексеру

5

Реттеудің екі негізгі
қағидатын атаңыз
Қабыл алмауы бойынша

Келісім бойынша

Ӛтемі бойынша

Түйсік бойынша

2.2.

22

Кестенің соңы
№ 2 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ

Жауап нұсқалары

1

Кӛрсеткіштердің шекті
шекаралары нені
анықтайды?
Номиналды мәндердің ауқымы

Кӛрсеткіштің регламенттік мәндері

Кӛрсеткіштің апаттық мәндері

2

АБЖ жұмыс алгоритмі
нені қамтиды?
Жабдықтың дайындығын тексеруді

Датчиктерден кезек-кезек ақпарат алуды

Операторға ақпаратты жеткізуді

3

АБЖ аналогты
сигналдарының
техникалық құралдарын
белгілеңіз(астын

сызыңыз)
Коммутаторлар, күшейткіштер, тіркеушілер,
есептеуіштер, аналогты-сандық түрлендіргіштер, сандық
-аналогты түрлендіргіштер

4

ТҮ-нің автоматты
басқару жүйесі нені
қамтамасыз етеді?
ТҮ кӛрсеткіші туралы ақпарат алу және оған

әсер ету

ТҮ кӛрсеткіші туралы ақпарат
жинау,ӛңдеу,талдау және технологиялық
үдеріске әсер ету

ТҮ кӛрсеткіші туралы операторға ақпарат беру

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

6

АРЖ тұрақтылығы
дегеніміз не?

23

Кестенің соңы
№ 3 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ

Жауап нұсқалары

1

Байланыс арнасы
дегеніміз не?
Электрсымдар және кабельдер

Сигналдардың
берілуін
қамтамасыз
ететін

құрылғылар жиынтығы

Оптикалық кабельдер

2

Газ шығынын қандай
кӛрсеткіштерге
жатқызуға болады?
Аналогтыларға

Дискреттілерге

Үзілмелілерге

3

АБЖ-ның
АБЖ(бақылау)
құрамына кірмейтін
техникалық құралдарын

белгілеңіз (астын
сызыңыз)
Күшейткіштер, атқарушы механизмдер, аналогты-сандық
түрлендіргіштер, сандық – аналогты түрлендіргіштер,

жұмыс бӛліктері

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

5

Автоматты реттеу
жүйесі неге ұмтылады? Бақыланбалы кӛрсеткіштердің нақты және
белгіленген мәндерінің арасындағы келісілмеуді
азайту

Бақыланбалы кӛрсеткіштердің нақты және
белгіленген мәндерінің арасындағы
келісілмеудің ӛзгермеуін қолдау

Бақыланбалы кӛрсеткіштердің нақты және
белгіленген мәндерінің арасындағы келісілмеуді
құру

6

Ӛтемі бойынша
реттеудің мәні неде?

24

Кестенің соңы
№ 4 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ

Жауап нұсқалары

1

Регламенттік
шекаралар нені
анықтайды?
Кӛрсеткіштердің шекті мәндерін

Номиналды мәндердің ауқымын

Кӛрсеткіштердің апаттық мәндерін

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

4

БАЖ жұмыс
алгоритмдері БАЖ
(бақылау) алгоритміне
қарағанда нені

қамтиды?
Технологиялық үдеріс барысын басқару

Датчиктерден кезек-кезек ақпарат алуды

Операторға ақпаратты жеткізуді

Жабдықтың дайындығын тексеруді

5

Автоматты реттеу
жүйесі неге ұмтылады?
Бақыланбалы кӛрсеткіштердің нақты және
белгіленген мәндерінің арасындағы келісілмеуді

азайту

Бақыланбалы кӛрсеткіштердің нақты және
белгіленген мәндерінің арасындағы
келісілмеудің ӛзгермеуін қолдау

Бақыланбалы кӛрсеткіштердің нақты және
белгіленген мәндерінің арасындағы келісілмеуді
құру

6

Үдемелі
амплитудасында
ауытқулар пайда
болатын жүйе қалай

аталады?

Орнықты

Ашық

Орнықсыз

Тұйық

25

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

2

Газ қысымының болуын
қандай кӛрсеткіштерге
жатқызуға болады?
Аналогтыларға

Дискреттілерге

Үзілмелілерге

Белгіленгендерге

3

АБЖ-ның дискретті
сигналдарын ӛңдейтін
техникалық құралдарды
белгілеңіз (астын

сызыңыз)
Күшейткіштер, регистрлер, қалыптандыру құралдары,
аналогты-сандық түрлендіргіштер, есептеуіштер

4

Қандай АРЖ
тұрақтандырушы деп
аталады?
Кӛрсеткіші белгілі бір заң бойынша ӛзгеретін

Кӛрсеткіші ӛзгеріссіз қалатын

Бағдарлама бойынша кӛрсеткіш ӛзгереді

5

Автоматты бақылау
жүйесі нені қамтамасыз
етеді?

6

Ӛшпелі
амплитудасында
ауытқулар пайда
болатын жүйе қалай

аталады?
Орнықты

Ашық

Орнықсыз

Тұйық

26

№ 5 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Технологиялық
кӛрсеткіш қандай
мәндермен
сипатталады?

Номиналды

Регламентті

Шекті

2

Байланыс арнасы
дегеніміз не?

3

АБЖ-ның аналогты
сигналдарын ӛңдейтін
техникалық құралдарды
белгілеңіз (астын

сызыңыз)
Күшейткіштер, тіркеушілер, есептеуіштер,қалыптандыру
құралдары,аналогты-сандық түрлендіргіштер, атқарушы
механизмдер

4

АМ клапан жағдайын
қандай кӛрсеткіштерге
жатқызуға болады?
Аналогтыларға

Дискреттілерге

Белгіленгендерге

Үзілмелілерге

5

Автоматтандырылған
басқару жүйесіндегі
оператордың рӛлі
қандай?

Шешімдер қабылдайды және технологиялық
үдеріске әсер етеді

Жүйенің жұмысын бақылайды

Жабдықтағы аспаптар мен сілтеуіштердің
кӛрсеткіштерін оқиды

6

АРЖ-дағы буын
дегеніміз не?
АРЖ-ның жеке элементі

АРЖ элементтерінің жиынтығы

АРЖ тұрақтылығын қамтамасыз ететін құралдар
кешені

27

№ 6 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Кӛрсеткіштің шекті
шекаралары нені
анықтайды?
Номиналды мәндердің ауқымы

Кӛрсеткіштің регламенттік мәндері

Кӛрсеткіштің апаттық мәндері

2

Автоматты бақылау
жүйесі нені қамтамасыз
етеді?
Ақпаратты жинау,ӛңдеу,жіберу,операторға

ұсыну

Техникалық нысанды басқару және бақылау

Ақпаратты талдаудың нәтижелері бойынша
нысанға әсер ету

3

ТҮ БАЖ-дың кез келген
бес негізгі
технологиялық
кӛрсеткіштерін атаңыз

4

Реттеудің екі негізгі
қағидатын атаңыз
Келісім бойынша

Ӛтемі бойынша

Қабыл алмауы бойынша

Түйсік бойынша

5

АРЖ бейімделгіш деп
аталады, егер ол
Үдерісті оператордың кӛмегісіз басқарса

Түрлі
ұйытқыш
әсерлер
кезінде

үдерісті
басқаруды түзетсе

Ұйытқыш әсерлердің барына жауап қатпаса

6

Автоматтандырылған
басқару жүйесіндегі
оператордың атқаратын
рӛлі қандай?

Шешімдер қабылдайды және технологиялық
үдеріске әсер етеді
Жүйенің жұмысын баұылайды
Жабдықтағы аспаптар мен сілтеуіштердің

кӛрсеткіштерін оқиды

Шешімдер қабылдайды және технологиялық
үдеріске әсер етеді

Жүйенің жұмысын бақылайды

ТҮ жабдығындағы аспаптар мен сілтеуіштердің
кӛрсеткіштерін оқиды

28

№ 7 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Регламенттік шекаралар
нені анықтайды
Номиналды мәндердің ауқымын

Кӛрсеткіштің шекті мәндерін

Кӛрсеткіштің апаттық мәндерін

2

Автоматты басқару
жүйесі нені қамтамасыз
етеді?
Ақпаратты жинау, ӛңдеу, жіберу, операторға

ұсыну

Технологиялық кӛрсеткішті басқару және
бақылау

Ақпаратты талдаудың нәтижелері бойынша
нысанға әсер ету

3

АБЖ-ның дискретті
сигналдарын ӛңдейтін
техникалық құралдарды
белгілеңіз (астын

сызыңыз)
Күшейткіштер, тіркеушілер, есептеуіштер, қалыптандыру
құралдары, аналогты-сандық түрлендіргіштер, сандық -
аналогты түрлендіргіштер

4

АРЖ тұрақтылығы
дегеніміз не?
Жүйенің тепе-теңдік жағдайына оралу
мүмкіндігі

Ӛзгермейтін қалыпта қалу мүмкіндігі

Жүйені жаңа қалыпқа кӛшіру үдерісі

5

Автоматтандырылған
басқару жүйесіндегі
оператордың атқаратын
рӛлі қандай?

Шешімдер қабылдайды және технологиялық
үдеріске әсер етеді

Жүйенің жұмысын бақылайды

ТҮ жабдығындағы аспаптар мен сілтеуіштердің
кӛрсеткіштерін оқиды

6

АРЖ буындарының бес
негізгі түрін атаңыз

29

№ 8 нұсқа
Сұрақ №
Вопрос
Варианты ответов

1

Технологиялық
параметр қандай
мәндермен
сипатталады?

Номиналды

Регламентті

Шекті

2

БАЖ жұмыс
алгоритмдері БАЖ
(бақылау) алгоритміне
қарағанда қамтиды

Технологиялық үдеріс барысын басқару

Датчиктерден кезек-кезек ақпарат алуды

Операторға ақпаратты жеткізуді

3

Автоматты жүйелердің
түрлерін атап ӛтіңіз

4

Жүйеде ұйтқулар орын
алған кезде жүйеде
ӛскелең амплитудалы
тербелістер пайда

болса, онда жүйе
Тұрақты

Алшақ

Тұрақсыз

Бекітулі

5

Құбыр желісіндегі газ
қысымын қандай
кӛрсеткішке жатқызуға
болады?

Стационарлық

Дискретті

Аналогты

6

Автоматты
реттеу
жүйесінде
буын

деп

нені айтады?
АРЖ элементтерінің жиынтығы

АРЖ-ның жеке элементі

АРЖ тұрақтылығын қамтамасыз ететін құралдар
кешені

30

2.3.

ДАТЧИКТЕР

№ 1 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Датчик дегеніміз не?
Сигналдарды жіберуге арналған құрылғы

Физикалық шаманы электр сигналға
түрлендіргіш

Электр сигналдарды физикалық шамаға
түрлендіруге арналған құрылғы

2

Не себепті датчик
технологиялық
кӛрсеткішті әдетте
электр сигналға

түрлендіреді?
Оны алыс қашықтыққа жеткізу оңай

Оны күшейту оңай

Ол бейинерциалды

Оны ЭЕМ жақсы түсінеді

3

Белсенді датчиктердің
тӛрт түрін атап ӛтіңіз

4

Датчиктің сезімталдығы
дегеніміз не?
Кіру шамасының шығу шамасына қатынасы

Шығу шамасының кіру шамасына қатынасы

Кіру және шығу шамаларының қосындысы

5

Кернеудің болуын
қандай кӛрсеткіштерге
жатқызуға болады?
Аналогты

Уақытша

Дискретті

Тұрақты

6

Датчиктер қайда
орнатылады?
ЭЕМ жанында

Арнайы бӛлінген жайларда

Технологиялық жабдықта

Операторға жақын маңда

2.3.

31

№ 2 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Технологиялық
кӛрсеткіштерді электр
сигналдарға
айналдыратын

құрылғылар қалай
аталады?
Сигналдарды қалыпқа келтіру құрылғылары

Ӛтпелі құрылғылар

Аналогты-сандық түрлендіргіштер

Датчиктер

Күшейткіштер

Атқарушы механизмдер

2

Датчик белсенді деп
аталады, егер ол
түрлендірсе
Физикалық шаманы электр шамасына

Физикалық шаманы ЭҚК-ға

Бір физикалық шаманы екіншісіне

3

Орын ауыстыру
датчиктерінің түрлерін
атаңыз

4

Датчиктің абсолют
қателігі дегеніміз не?
Шығу және кіріс сигналдарының нақты
мәндерінің арасындағы айырмашылық

Шығыс сигналының кіріс сигналына қатынасы

Шығу сигналының нақты және идеал мәндерінің
арасындағы айырмашылық

5

Бұрыштық орын
ауыстыруларды ӛлшеу
үшін
түрлендіргіштердің

қайсысын қолданған
жақсы?
Реостаттық

Тензометриялық

Жанасқан

Терморезистивты

6

Қай түрлендіргіштердің
шығу сигналы кіру
ықпалдың ӛзгеру
жылдамдығына

пропорционалды?
Индуктивті

Трансформаторлық

Индукциялық

Магниттік серпімді

Тензометриялық

Резистивті

32

№ 3 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Датчик технологиялық
кӛрсеткішті электрлік
сигналға түрлендіреді,
себебі

Оны күшейту оңай

Ол бейинерциалды

Оны алыс қашықтықтарға жеткізу оңай

Оны ЭЕМ оңай түсінеді

2

Датчиктің
салыстырмалы қателігі
дегеніміз не?
Шығу сигналының нақты мәнінің идеал мәніне

қатынасы

Абсолют қателіктің шығу шамасының идеал
мәніне қатынасы

Шығу сигналының нақты және идеал мәндерінің
арасындағы айырмашылық

3

Күш пен деформация
датчиктерінің негізгі
түрлерін атаңыз

4

Үлкен орын
ауыстыруларды ӛлшеу
үшін қандай
сыйымдылық

түрлендіргіш қолданған
жақсы?
Қоршаулар жабынының ауданын ӛзгертуімен

Бейӛткізгіш материалының ӛзгеруімен

Қоршаулар арасындағы саңылаудың ӛзгеруімен

жылжымайтын қоршаумен

5

Пассивті датчик
түрлендіреді
Электр кӛрсеткішті басқа физикалық шамаға

Физикалық шаманы ЭҚК-ға

Физикалық шаманы электр кӛрсеткіштерінің
біріне

6

Газ шығынын қандай
кӛрсеткіштерге
жатқызуға болады?
Дискретті

Аналогты

Ауыспалы

33

№ 4 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Датчик белсенді деп
аталады, егер ол
түрлендірсе
Бір физикалық шаманы екіншісіне

Физикалық шаманы ЭҚК-ға

Физикалық шаманы электр шамасына

2

Датчиктің келтірілген
қателігі дегеніміз не?
Шығу сигналының нақты мәнінің идеал мәнге
қатынасы

Абсолют қателіктің шығу шамасының идеал
мәніне қатынасы

Абсолют қателіктің шығу шамасының
максималды мәніне қатынасы

3

Белсенді датчиктердің
тӛрт түрін атап
шығыңыз

4

Үлкен орын
ауыстыруларды есептеу
үшін қандай индуктивті
түрлендіргіш қолданған

дұрыс?
Ӛзектегі ауа саңылауының ауданын ӛзгертумен

Қозғалмайтын тісті ӛзекпен

Соленоид түрлімен

Ӛзектегі ауа саңылауының қалыңдығын
ӛзгертумен

5

Клапан күйін қандай
кӛрсеткіштерге
жатқызуға болады?
Аналогты

Дискретті

Ауыспалы

Ӛзгермейтін

6

Температура
датчиктерін белгілеңіз Терморезисторлар

Сыйымдылық датчиктері

Биметалл тілімшелері бар механикалық серпімді
түрлендіргіштер

Терможұптық

34

№ 5 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Датчик дегеніміз не?
Сигналдарды жіберуге арналған құрылғы

Электр сигналдарды физикалық шамаға
түрлендіруге арналған құрылғы

Физикалық шаманы электр сигналға
түрлендіргіш

2

Пассивті датчик
түрлендіреді
Физикалық шаманы ЭҚК-ға

Физикалық шаманы электр параметрлерінің
біріне

Бір физикалық шаманы екіншісіне

3

Пассивті датчик
физикалық шамаға
түрлендіретін электр
кӛрсеткіштерін атап

шығыңыз

4

Датчиктің сезімталдығы
дегеніміз не?
Кіру және шығу шамаларының қосындысы

Кіру шамасының шығу шамасына қатынасы

Шығу шамасының кіру шамасына қатынасы

5

Дискретті
кӛрсеткіштердің
датчиктері болып
табылады

Реостаттық

Жанасқан

Оптикалық

Магниттік серпімді

6

Датчиктер қайда
орнатылады?
Арнайы бӛлінген жайларда

ЭЕМ жанында

Технологиялық жабдықта

Операторға жақын маңда

35

№ 6 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Қай түрлендіргіштердің
шығу сигналы кіру
ықпалдың ӛзгеру
жылдамдығына тепе-

тең?
Индуктивті

Индукциялық

Индукциялық

Магниттік серпінді

Индукциялық

2

Оптикалық
түрлендіргіштің
құрамына қандай
элементтер кіреді?

Оптикалық арна

Сәулелену кӛзі

Регистр

Сәулеленуді қабылдағыш

3

Қысымды ӛлшеуге
арналған икемді
механикалық
түрлендіргішті қандай

датчиктермен
біріктіруге болады?
Индукциялықпен

Индуктивтімен

Сыйымдылықтымен

Реостаттықпен

Пьезоэлектрлікпен

4

Датчиктің
салыстырмалы қателігі
дегеніміз не?
Шығу сигналының нақты мәнінің идеал мәнге

қатынасы

Абсолют қателіктің шығу шамасының идеал
мәніне қатынасы

Шығу сигналының нақты мәнінің идеал мәнге
қатынасы

5

Температураны қандай
кӛрсеткіштерге
жатқызуға болады?
Дискретті

Аналогты

Ауыспалы

6

Датчиктің
технологиялық
кӛрсеткішті, электр
сигналына

түрлендіруінің төрт
себебін атаңыз

36

№ 7 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Технологиялық
кӛрсеткіштерді электр
сигналдарға
айналдыратын құрылғы

қалай аталады?
Сигналдарды қалыпқа келтіру құрылғылары

Ӛтпелі құрылғылар

Аналогты-сандық түрлендіргіштер

Датчиктар

Күшейткіштер

Атқарушы механизмдер

2

Терможұптың шығу
шамасы не болады?
Кедергінің ӛзгеруі

Температураның ӛзгеруі

ТермоЭҚК

3

Датчик белсенді деп
аталады, егер ол
түрлендірсе
Бір физикалық шаманы екіншісіне

Физикалық шаманы электр шамасына

Физикалық шаманы ЭҚК-ға

4

Кіші орын
ауыстыруларды ӛлшеу
үшін қандай
сыйымдылықты

түрлендіргіш қолданған
жақсы?
Айнала қоршауды жабу ауданының ӛзгеруімен

Бейӛткізгіштің ӛзгермелі материалымен

Айнала қоршаулар арасындағы саңылаудың
ӛзгеруімен

Қозғалмайтын айнала қоршаулармен

5

Датчиктің сезімталдығы
дегеніміз не?
Кіру және шығу шамаларының қосындысы

Шығу шамасының кіру шамасына қатынасы

Кіру шамасының шығу шамасына қатынасы

6

Белсенді датчиктердің
тӛрт түрін атаңыз

37

№ 8 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Датчик технологиялық
кӛрсеткішті электр
сигналға айналдырады,
себебі

Оны алыс қашықтыққа жеткізу оңай

Оны күшейту оңай

Ол бейинерциалды

Оны ЭЕМ түсінеді

2

Пассивті датчик
түрлендіреді
Электр кӛрсеткіштерін басқа физикалық
шамаға

Физикалық шаманы ЭҚК-ға

Физикалық шаманы электр кӛрсеткіштерінің
біріне

3

Пассивті датчик
физикалық шамаға
түрлендіретін үш
кӛрсеткіштерін атап

шығыңыз

4

Датчиктің абсолют
қателігі дегеніміз не?
Шығу және кіріс сигналдарының нақты
мәндерінің арасындағы айырмашылық

Шығыс сигналының кіріс сигналына қатынасы

Шығу сигналының нақты және идеал мәндерінің
арасындағы айырмашылық

5

Терморезистордың
шығу шамасы болып не
табылады?
Температураның ӛзгеруі

ТермоЭҚК

Кедергі

6

Үлкен орын
ауыстыруларды есептеу
үшін қандай индуктивті
түрлендіргіш қолданған

дұрыс?

Ӛзектегі ауа саңылауының ауданын ӛзгертумен

Қозғалмайтын тісті ӛзекпен

Соленоид түрлімен

Ӛзектегі ауа саңылауының қалыңдығын
ӛзгертумен

Ӛзектегі ауа саңылауының ауданын ӛзгертумен

38

СИГНАЛДАРДЫ

ТҮРЛЕНДІРУДІҢӨТПЕЛІ ЖӘНЕ

ЭЛЕКТРОНДЫ ҚҰРЫЛҒЫЛАРЫ

№ 1 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Ӛтпелі құрылғылар нені
қамтиды?
Кабельдер

Жалғағыш

Ұстатқышқалыбы

2

Магниттік ӛрістерден
қорғау үшін қандай
кабельдерді қолданған
абзал?

Ортақ экранмен

Экрандалған тараммен

Ӛрілген жұптармен

3

Электр күшейткіштің
басты кӛрсеткіштерін
және сипаттамаларын
атаңыз

Күшейткіш коэффициенті

Амплитудалық сипаттама

Амплитудалық-жиіліктік сипаттама

4

Компаратор дегеніміз не?

Сигналдарды кӛбейткіш

Кері байланысы бар күшейткіш

Салыстырғыш құрылғы

5

Сандық құрылғылар
қолданылады
Дискретті датчиктерден ақпарат алу және сақтау
үшін

Дискретті басқарушы ықпалдарды
қалыптастыру

Орындалатын операциялар кезектілігін бақылау

6

Электрондық реле
Триггер негізінде құрылады

Компаратор негізінде құрылады

Регистр негізінде құрылады

2.4.

39

№ 2 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Электр ӛрістерден
қорғау үшін қандай
кабельдерді қолданған
абзал?

Ортақ экранмен

Экрандалған тараммен

Ӛрілген жұптармен

2

Лотоктарда және
қораптардың ішінде
басқару кабелдерін
қалай дұрыс

орналастыру керек?
Ақпараттық және қуатты кабельдерді бірге

Ақпараттық және қуатты кабельдерді бӛліп

Монтаж шарттарына байланысты

3

Фильтрлер
қолданылады
Әлсіз тоқты сигналдарды күшейту үшін

Туындаған кедергілерді әлсірету үшін

Сигналдың тұрақты құрамдас бӛлігінің азаюы

4

Күшейткіш дегеніміз не?

Айнымалы кернеуді тұрақты кернеуге
түрлендіретін құрылғы

Тұрақты кернеуді айнымалы кернеуге
түрлендіретін құрылғы

Қуат кӛзінің энергиясы есебінен электр
сигналдарды күшейтетін құрылғы

5

256 импульсті есептеу
үшін есептегіште қанша
триггерді қолдану
керек?

4

6

8

16

3

6

Сандық-аналогты
түрлендіргіш қызмет
етеді
Аналогты шамаларды сандық кодқа түрлендіру

үшін

ЭЕМ-ге датчиктің сигналдарын жіберу үшін

Сандық шаманы аналогтыға түрлендіру үшін

40

№ 3 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Сигналдарды
қалыптандыру
құрылғысының рӛлі
қандай?

Сигналдарды сүзгілеу мен деңгейлестіруді
қамтамасыз етеді

Бір электр шамасын басқасына түрлендіреді

Сигналдар деңгейін жылжытады

2

Операциялық
күшейткіштегі
күшейткіш
коэффицентін қалай

реттеуге болады?
Оң кері байланыс есебінен

Теріс кері байланыс есебінен

Қуат беру кӛзінің кернеуін ӛзгерту есебінен

3

Магниттік
күшейткіш
қолданылады
Датчиктердің сигналдарын күшейту үшін

Жүктемедегі тұрақты тоқты басқару үшін

Қуатты атқарушы механизмдерді басқару үшін

4

Сандық құрылғылар
қолданылады
Дискретті датчиктерден ақпаратты алу және
сақтау үшін

Дискретті басқарушы ықпалдарды қалыптастыру
үшін

Орындалатын операциялардың кезектілігін
басқару үшін

5

Триггер дегеніміз не?
Салыстырғыш құрылғы

Импульстер генераторы

Екі тұрақты күйі бар құрылғы

6

Есептеуіш реверсивті
деп аталады, егер ол
Қосындылауға қарағанда тезірек шегерсе

Импульстарды қосындылап және шегере алса

Шегеруге қарағанда тезірек қосындыласа

41

№ 4 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Ӛтпелі құрылғылар нені
қамтиды?
Жалғағыштар

Ұстатқыш қалыптар

Кабельдер

2

Магниттік ӛрістерден
қорғау үшін қандай
кабельдерді қолданған
абзал?

Ортақ экранмен

Экрандалған тараммен

Ӛрілген жұптармен

3

Аттенюаторлардың
қызметі қандай?
Сигналды әлсірету

Кедергілерді әлсірету

Сигналдың тұрақты құрамдас бӛлігін күшейту

4

ТҮ БАЖ-да
датчиктердің
сигналдарын күшейту
үшін қандай

күшейткіштер
қолданылады
Тӛмен жиілікті

Тұрақты тоқты

Релелікті

Кез келген

5

Есептеуіштің негізін не
құрайды?
Регистр

Триггер

Компаратор

6

Коммутатор арналады
Әр түрлі электр тізбектерін оларға ортақ
құрылғыға кезекпен қосу үшін

Атқарушы механизмдерді ЭЕМ-нің шығуына
кезекпен қосу үшін

Датчиктердің сигналдарын оларға ортақ
күшейткіштің кірісіне кезекпен қосу үшін

42

№ 5 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Электр күшейткіштің
негізгі кӛрсеткіштері
мен сипаттамаларын
атаңыз

Күшейткіш коэффициенті

Амплитудалық сипаттама

Амплитудалы-жиіліктік сипаттама

2

Лотоктарда және
қораптардың ішінде
басқару кабельдерін
қалай дұрыс

орналастыру керек?
Ақпараттық және қуатты кабельдерді бірге

Ақпаратты және қуатты кабельдерді бӛліп

Монтаж шарттарына байланысты

3

64 импульсті есептеу
үшін есептегіште қанша
триггерді қолдану
керек?

4

6

8

16

3

4

Мультиплексор
дегеніміз не?
Электрондық реле

Тікбұрышты импульстер генераторы

Электронды коммутатор

5

Сандық-аналогты
түрлендіргіш құрамына
қандай элементтер
кіреді?

Параллельді регистр

Коммутатор

Резисторлар

Күшейткіш

6

Компаратор
дегеніміз не?
Сигналдарды кӛбейткіш

Кері байланысы бар күшейткіш

Салыстырғыш құрылғы

43

№ 6 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Электр ӛрістерінен
қорғау үшін қандай
кабельдерді қолданған
абзал?

Ортақ экранмен

Экрандалған тараммен

Ӛрілген жұптармен

2

Кӛпірлі ӛлшеуіш
тізбесін қандай
мақсатта қолданады?
Лүпілдерді азайту үшін

Сигналдың нӛлдік деңгейін ӛтеу үшін

Кедергілерді әлсірету үшін

3

Операциялық
күшейткіштегі
күшейткіш
коэффициентін қалай

реттеуге болады?
Оң кері байланыс есебінен

Қуат беру кӛзінің кернеуін ӛзгерту есебінен

Теріс кері байланыс есебінен

4

Күшейткіш дегеніміз не?

Айнымалы кернеуді тұрақты кернеуге
түрлендіретін құрылғы

Тұрақты кернеуді айнымалы кернеуге
түрлендіретін құрылғы

Қуат кӛзінің энергиясы есебінен электр
сигналдарды күшейтетін құрылғы

5

Сандық құрылғылар —
бұл электронды
құрылғылар
Аналогты шаманы санды кодқа

түрлендірушілер

Дискретті тәртіпте жұмыс істеушілер

Сандық дисплейі барлар

6

Сандық -аналогты
түрлендіргіш
қолданылады
Аналогты шаманы санды қодқа түрлендіру үшін

ЭЕМ-ге датчиктердің сигналдарын жіберу үшін

Санды шаманы аналогты шамаға түрлендіру
үшін

44

№ 7 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Магниттік ӛрістерден
қорғау үшін қандай
кабельдерді қолданған
абзал?

Ортақ экранмен

Экрандалған тараммен

Ӛрілген жұптармен

2

Ӛтпелі құрылғылар нені
қамтиды?
Кабельдер

Ұстатқыш қалыптар

Жалғағыштар

3

Триггер дегеніміз не?
Екі тұрақты күйі бар құрылғы

Салыстырғыш құрылғы

Импульстер генераторы

4

Есептеуіштің негізін не
кұрайды?
Регистр

Триггер

Компаратор

5

Сигналдарды
қалыптандыру
құрылғыларының рӛлі
қандай?

Сигналдардың сүзгілеуін және деңгейлестіруін
қамтамасыз етеді

Бір электр шамасын басқасына түрлендіреді

Сигналдар деңгейін жылжытады

6

16 импульсті есептеу
үшін есептегіште қанша
триггерді қолдану
керек?

4

6

8

16

3

45

№ 8 нұсқа
Сұрақ

Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Электр ӛрістерінен
қорғау үшін қандай
кабельдерді қолданған
абзал?

Ортақ экранмен

Экрандалған тараммен

Ӛрілген жұптармен

2

Лотоктарда және
қораптардың ішінде
басқару кабельдерін
қалай дұрыс

орналастыру керек?
Ақпараттық және қуатты кабельдерді бірге

Ақпараттық және қуатты кабельдерді бӛліп

Монтаж шарттарына байланысты

3

Ӛтпелі құрылғылар нені
қамтиды?
Жалғағыштар

Ұстатқыш қалыптар

Кабельдер

4

Компаратор дегеніміз не?

Сигналдарды кӛбейткіш

Кері байланысы бар күшейткіш

Салыстырғыш құрылғы

5

Аттенюаторлардың
қызметі қандай?
Сигналды әлсірету

Кедергілерді әлсірету

Сигналдың тұрақты құрамдас бӛлігін күшейту

6

Есептеуіш реверсивті
деп аталады,егер ол
Қосындылауға қарағанда тезірек шегерсе

Импульстарды қосындылап және шегере алса

Шегеруге қарағанда тезірек қосындыласа

46

2.5.

АТҚАРУШЫ МЕХАНИЗМДЕР

№ 1 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Атқарушы механизм – бұл

Датчиктерден келетін сигналдарды орындайтын
механизм

Басқару сигналдарын дискретті түрлендіргіш

Жұмыс ісінің қосылуын немесе жылжуын
жүзеге асыратын құрылғы

2

Технологиялық
үдеріске аналогты
атқарушы механизмдер
қалай әсер етеді?

Жұмыс ісін кез келген аралық күйге орнатады

Жұмыс ісін бекітілген күйге орнатады

Жұмыс ісін бастапқы күйге қайтарады

3

Тұрақты тоқты
электрқозғалтқыштары
ндағы айналу жиілігін
реттеудің үш әдісін

кӛрсетіңіз
Реостатты

Фазалы

Зәкірлі

Полюстік

4

Асинхронды
электрқозғалтқыштары
ның қандай түрі
атқарушы ретінде

қолданылады?
Қысқа тұйықталған ротормен

Тәуелсіз қозуымен

Жарықшақты полюстармен

Магниттелмеген қуыс ротормен

5

Қадамды
қозғалтқыштардың
ротор мен статор
құрылысының

ерекшелігі неде?
Ротор тұтас цилиндр түрінде,статор-тісті етіп
орындалған

Статор қуыс цилиндр түрінде, ротор-тісті етіп
орындалған

Статор мен ротор тісті етіп орындалған

2.5.

47

Кестенің соңы
№ 2 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ

Жауап нұсқалары

1

Пайдаланатын энергия
түріне қарай атқарушы
механизмдер
Электр

Гидравликалық

Пневматикалық

2

Атқарушы
электрқозғалтқыштары
үшін қандай талаптар
қолайсыз?

Айналу жиілігін реттеудің кең ауқымы

Керіқимылдау мүмкіндігі

Тӛмен сенімділік

Жоғары тезәрекеттік

3

Асинхронды атқарушы
электрқозғалтқыштарын
ың айналу жиілігін
басқарудың үш негізгі

схемасын кӛрсетіңіз
Амплитудалық басқару

Полюстар жұптарының санын ӛзгерту есебінен

Амплитудалық-фазалық басқару

Фазалы басқару

4

Аз қуатты синхронды
машиналар
қолданылады
Кең шектерде жүктеменің айналу жиілігін

ӛзгерту керек кезде

Жүктеменің айналу жиілігінің ӛзгеріссіз қалуын
қамтамасыз ету керек кезде

Басқару сигналына сәйкес айналу жиілігін
реттеу керек кезде

Сұрақ №
Сұрақтар
Жауап нұсқалары

6

Электрмагниттік
муфтаның анықтамасын
беріңіз
Электр және магнитті ӛріс ӛзара әрекеттесетін

құрылғы

Біліктердің тіркесуі ферромагнитті материалдар
және магнитті ӛріс есебінен жүзеге асырылатын
құрылғы

Екі тұрақты магниті бар муфта

48

Кестенің соңы
№ 3 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ

Жауап нұсқалары

1

Дискретті атқарушы
механизмдер
технологиялық үдеріске
қалай әсер етеді?

Жұмыс бӛліктерін бекітілген күйге орнатады

Кез келген аралық күйге жұмыс бӛліктерін
орнатады

Басқару сигналдарына байланысты

2

Тұрақты магниттерден
қозатын тұрақты тоқ
қозғалтқыштарында
қандай реттеу

қолданылады?
Реостатты

Полюстік

Зәкірлі

Фазалы

3

ТҮ БАЖ-да
қолданылатын аз
қуатты синхронды
қозғалтқыштың екі

негізгі құрылмалық
схемасын кӛрсетіңіз
Гистерезисті

Магниттелмеген қуыс ротормен

Фазалық ротормен

Реактивті

Қысқа тұйықталған ротормен

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

5

Қадамды қозғалтқыш
қалай басқарылады?

Тікелей ЭЕМ-нің дискретті сигналдарынан

Аналогты-сандық түрлендіргіш арқылы

Сандық-аналогты түрлендіргіш арқылы

6

Дискретті әрекетті
электрмагниттік
муфтаның жұмыс
негізінде

Басқару сигналын берген кезде біліктердің қатты
тіркесуі жатыр

Айналыстың жетекшіден жетектегі білікке
жұмыс саңылауы арқылы берілуі жатыр

Жетекші және жетектегі біліктің айналу
жиілігіндегі айырмашылық

49

Кестенің соңы
№ 4 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ

Жауап нұсқалары

1

Электрмагниттік
релелер арналады
Пневмо және гидрожетек бӛлгіш құрылғыларды
жылжыту үшін

Электр тізбегін матастыру және ажырату үшін

Магниттік тізбегін матастыру және ажырату
үшін

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

4

Электрмагниттік муфта
дегеніміз не?
Электр және магнитті ӛрістер ӛзара
әрекеттесетін құрылғы

Біліктердің тіркесуі ферромагнитті материалдар
және магнитті ӛріс есебінен жүзеге асырылатын
құрылғы

Екі тұрақты магниті бар муфта

5

Электр-пневматикалық
атқарушы
механизмдердің тарату
құрылғысының

қызметін кӛрсетіңіз
Күштік цилиндр қуыстарының арасында газ
ағынын реттеу

Цилиндр қуысындағы қысымды ӛзгерту

Пайдаланылған газдың атмосфераға шығару

6

Аз қуатты синхронды
машиналар
қолданылады
Кең шектерде жүктеменің айналу жиілігін

ӛзгерту керек кезде

Жүктеменің айналу жиілігінің ӛзгеріссіз қалуын
қамтамасыз ету керек кезде

Басқару сигналына сәйкес айналу жиілігін
реттеу керек кезде

50

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

2

Пайдаланатын энергия
түріне қарай атқарушы
механизмдер
Электр

Гидравликалық

Пневматикалық

3

Тарату
құрылғыларының
негізгі үш түрін атаңыз
Поршені бар цилиндр

Бүріккіш трубка

Шүмекті жапқыш

Бӛліп таратқыш

4

Пропорционал әрекетті
муфтаның жұмыс
негізінде
Басқару сигналын бергенде біліктердің қатты

тіркесуі жатыр

Тұтқырлығы басқару сигналымен анықталатын
ферромагниттік масса арқылы жетекші біліктен
жетектегі білікке айналмалы берілістің болуы
жатыр

Жетекші және жетектегі біліктердің бірлесе
айналуы жатыр

5

Қадамды қозғалтқыш
қалай басқарылады?

Тікелей ЭЕМ-нің дискретті сигналдарынан

Аналогты-сандық түрлендіргіш арқылы

Сандық-аналогты түрлендіргіш арқылы

6

Гидравликалық
атқарушы
механизмдердің
пневматикалықтардан

негізгі айырмашылығын
атаңыз
Аз шығу қуаттылығы

Жоғары шу

Тӛмен дәлдік

Жұмыс қауіпсіздігі

51

№ 5 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Атқарушы механизм бұл

Датчиктерден келетін сигналдарды орындайтын
механизм

Басқару сигналдарын дискреттіге түрлендіргіш

Жұмыс бӛліктерінің қосылуын немесе жылжуын
жүзеге асыратын құрылғы

2

Электр магнитті
релелер арналады
Пневмо және гидрожетек бӛлгіш құрылғыларды
жылжыту үшін

Электр тізбегін матастыру және ажырату үшін

Магниттік тізбегін матастыру және ажырату
үшін

3

Дискретті атқарушы
механизмдер
технологиялық үдеріске
қалай әсер етеді?

Кез келген аралық күйге жұмыс істерін орнатады

Жұмыс істерін бекітілген күйге орнатады

Жұмыс істерін бастапқы күйге қайтарады

4

Тұрақты тоқты
электрқозғалтқыштарын
дағы айналу жиілігін
реттеудің үш әдісін

кӛрсетіңіз
Реостатты

Полюстік

Фазалы

Зәкірлік

5

ТҮ БАЖ-да
қолданылатын аз
қуатты синхронды
қозғалтқыштың екі

негізгі құрылмалық
сұлбасын кӛрсетіңіз
Гистерезисті

Магниттелмеген қуыс ротормен

Фазалық ротормен

Реактивті

Қысқа тұйықталған ротормен

52

Кестенің соңы
№ 6 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ

Жауап нұсқалары

1

Атқарушы механизмдер
үшін қуат кӛзі бола
алады
Электр энергиясы

Қысым астындағы сұйықтық энергиясы

Сығымдалған газ энергиясы

2

Технологиялық үдеріске
аналогты атқарушы
механизмдер қалай әсер
етеді?

Жұмыс істерін кез келген аралық күйге
орнатады

Жұмыс істерін бекітілген күйге орнатады

Жұмыс істерін бастапқы күйге қайтарады

3

Аз қуатты синхронды
машиналар
қолданылады
Кең шектерде жүктеменің айналу жиілігін

ӛзгерту керек кезде

Жүктеменің айналу жиілігінің ӛзгеріссіз қалуын
қамтамасыз ету керек кезде

Басқару сигналына сәйкес айналу жиілігін
реттеу керек кезде

4

Асинхронды
электрқозғалтқыштарын
ың қандай түрі
атқарушы ретінде

қолданылады?
Қысқа тұйықталған ротормен

Жарықшақты полюстармен

Магниттелмеген қуыс ротормен

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

6

Электрпневматикалық
атқарушы механизмдер
құрамына не кіреді?
Поршені бар күштік цилиндр

Тарату құрылғысы

Алгоритм

Электрмагнит

53

Кестенің соңы

№ 7 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Атқарушы
электрқозғалтқыштары
үшін қандай талаптар
қолайсыз?

Айналу жиілігін реттеудің кең ауқымы

Тӛмен сенімділік

Керіқимылдау мүмкіндігі

Жоғары тезәрекеттілік

2

Пайдаланатын энегия
түріне қарай атқарушы
механизмдер
Электр

Гидравликалық

Пневматикалық

3

Қадамды қозғалтқыш
қалай басқарылады?
Тікелей ЭЕМ-нің дискретті сигналдарынан

Аналогты - сандық түрлендіргіш арқылы

Сандық - аналогты түрлендіргіш арқылы

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

5

Электрмагниттік муфта
дегеніміз не?
Электр және магнит ӛрістері ӛзара әрекеттесетін
құрылғы

Біліктердің тіркесуі ферромагнитті материалдар
мен магнитті ӛріс есебінен жүзеге асырылатын
құрылғы

Екі тұрақты магниті бар муфта

6

Тұрақты магниттерден
қозатын тұрақты тоқ
қозғалтқыштарында
қандай реттеу

қолданылады?
Реостаттық

Полюстік

Зәкірлі

Фазалық

54

Кестенің соңы
№ 8 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ

Жауап нұсқалары

1

Атқарушы механизмбұл

Датчиктерден келген сигналдарды орындайтын
механизм

Басқару сигналдарын дискреттіге түрлендіргіш

Жұмыс ісінің қосылуын немесе жылжуын
жүзеге асыратын құрылғы

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

4

Электр магнитті
релелер арналады
Пневмо және гидрожетек бӛлгіш құрылғыларды
жылжыту үшін

Магниттік тізбегін матастыру және ажырату
үшін

Электр тізбегін матастыру және ажырату үшін

5

Асинхронды атқарушы
электрқозғалтқыштарын
ың айналу жиілігін
басқарудың үш негізгі

схемасын кӛрсетіңіз
Амплитудалық басқару

Фазалы басқару

Полюстар жұптарының санын ӛзгерту есебінен

Амплитудалық-фазалық басқару

6

Тарату
құрылғыларының
негізгі үш түрін атаңыз
Шүмекті жапқыш

Поршені бар цилиндр

Бӛліп таратқыш

Бүріккіш трубка

55

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

2

Дискретті атқарушы
механизмдер
технологиялық үдеріске
қалай әсер етеді?

Жұмыс бӛліктерін бекітілген күйге орнатады

Кез келген аралық күйге жұмыс бӛліктерін
орнатады

Басқару сигналдарына байланысты

3

Қадамды
қозғалтқыштардың
ротор мен статор
құрылысының

ерекшелігі неде?
Ротор тұтас цилиндр түрінде, статор-тісті етіп
орындалған

Статор қуыс цилиндр түрінде, ротор-тісті етіп
орындалған

Статор мен ротор тісті етіп орындалған

4

Тұрақты тоқты
электрқозғалтқыштарын
дағы айналу жиілігін
реттеудің үш әдісін

кӛрсетіңіз
Реостатты

Полюстік

Фазалы

Зәкірлі

5

Гидравликалық
атқарушы
механизмдердің
пневматикалықтардан

негізгі айырмашылығын
атаңыз
Аз шығу қуаттылығы

Жоғары шу

Жұмыс қауіпсіздігі

Тӛмен дәлдік

6

Аз қуатты синхронды
машиналар
қолданылады
Кең шектерде жүктеменің айналу жиілігін

ӛзгерту керек кезде

Жүктеменің айналу жиілігінің ӛзгеріссіз қалуын
қамтамасыз ету керек кезде

Басқару сигналына сәйкес айналу жиілігін
реттеу кезде

56

2.6.

БАСҚАРУ ҚҰРЫЛҒЫЛАРЫ ЖӘНЕ

ИКЕМДІ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН

ӨНДІРІСТЕР

№ 1 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

ТҮ БАЖ-дың
датчиктері мен
атқарушы механизмдері
қайда орналасады?

Тікелей технологиялық жабдықта

ЭЕМ-ге жақын маңда

Операторға ыңғайлы кез келген жерде

Бӛлек жайда

2

ТҮ БАЖ-дың
электрондық
аппаратурасы қайда
орналасады?

Тікелей технологиялық жабдықта

ЭЕМ-ге жақын маңда

Операторға ыңғайлы кез келген жерде

3

ЭЕМ-нің басқару
нысанымен түйіндесуі
деп нені айтады?
ТҮ БАЖ-дың техникалық құралдарының ЭЕМ-

мен байланысын ұйымдастыру

ЭЕМ-ді басқару жүйесіне біртіндеп ендіру

ЭЕМ-нің басқару нысанына қатысты орналасуы

4

Қатаң және икемді
ӛндірістік жүйелері
туралы екі дұрыс пікірді
кӛрсетіңіз

Қатаң автоматтандырылған жүйелер қатаң
логикамен жұмыс істейді және бір
номенклатураның ӛнімдерін шығаруға
бағытталған

Қатаң автоматтандырылған жүйелерді басқару
ЭЕМ кӛмегімен жүзеге асырылады

Икемді автоматтандырылған жүйелерді басқару
басқару аппараттарының кӛмегімен жүзеге
асырылады

Икемді автоматтандырылған жүйелер қайта
бағдарламаланған болып табылады және кең
ауқымды номенклатуралы ӛнімдер шығаруға
бағытталған

2.6.

57

Кестенің соңы
№ 2 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ

Жауап нұсқалары

1

Бір жағынан
датчиктердің,атқарушы
механизмдердің және
екінші жағынан

электронды аппараттың
арасындағы
байланыстырушы буын
болып не табылады?

Сигналдарды қалыптандыру құрылғылары

Коммутаторлар

Ӛтпелі құрылғылар

ЭЕМ

2

БАЖ электр
құралдарын
магистралдық—
модульдік принциппен

құрастыруына қатысты
қандай пікірлер дұрыс?
Барлық электр құрылғылар біртектес
бірыңғайланған модульдер түрінде жасалынады

Модульдер бірыңғайланған қаңқаларда
орналастырылады

Барлық модульдер ЭЕМ-мен байланысқан
біртұтас стандартты магистраліне жалғанады

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

5

Икемді ӛндірістік
жүйелердің негізгі
бірлігі не болады?
МикроЭЕМ

СББ бар кӛп функционалды станок

Реттеу жүйесі

Басқару жүйесі

6

Қандай кешендер
роботталған деп
аталады?
Құрамына роботтар кіретіндер

Роботтар кӛмекші жұмыс атқаратындар

Басты технологиялық операцияларды роботтар
атқаратындар

58

Кестенің соңы

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

3

Негізгі магистралдық-
модульдік жүйелерді
кӛрсетіңіз

ПЕГАС

САМАС

Вектор

АЛАРМ

СУММА

Квант

4

Қатаң автоматты
тізбектер бола алады
(дұрыс жауаптарын
кӛрсетіңіз)

Синхронды

Асинхронды

Роторлы

Статорлы

5

Икемді
автоматтандырылған
ӛндіріс қамтамасыз
етеді( дұрыс

жауаптарын кӛрсетіңіз)
Еңбек ӛнімділігінің 2-3 есе ӛсуін

Жаңа ӛнімді шығаруға жабдықтың біршама ұзақ
мерзімді қайта жӛндеуін

Ӛнімнің ӛзіндік құнының тӛмендеуін

Ӛнімнің сапасының жоғарылауын

Жұмысшылар санының қысқаруын

6

Қандай кешендер
роботталған деп
аталады?
Құрамына роботтар кіретіндер

Роботтар кӛмекші жұмыс атқаратындар

Басты технологиялық операцияларды роботтар
атқаратындар

59

№ 3 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Магистралдық-
модульдік жүйелерінде
не стандартталған?

Тақшалар, қаңқалар, жалғағыштар, тіреулердің
құрылымдық кӛлемдері

Құрылғылар арасында дерек алмасу ережелері

Қуат кӛздері және датчиктер сигналдарының
параметрлері

2

Магистралдық-
модульдік принципті
қолданғанда
бақылаушының

атқаратын негізгі
қызметі қандай?
Қаңқадағы маңызды модульдер жұмысын
бақылайды

Модульдер мен ЭЕМ арасындағы ақпарат
алмасуды қамтамасыз етеді

Апаттық жағдайды бақылап және операторға
хабарлап отырады

3

Қаңқа магистралі
шиналардың қандай үш
түрін қамтиды?
Деректер шиналары

Түйіндесу шиналары

Адрестер шиналары

Басқару шиналары

4

Икемді
автоматтандырылған
ӛндірістің екі негізгі
бӛлігін кӛрсетіңіз

Ӛндіріс үдерісін қамтамасыз ететін жүйелер

Сыртқы ӛзара әрекеттесу жүйелері

Ұйымдық жоспарланған конструктордың,
технологтың,ғылыми қызметкердің
автоматтандырылған жұмыс орындары

Ішкі ӛзара әрекеттесу жүйелері

5

Робот дегеніміз не?
Бұл күрделі кеңістіктік орын ауыстырулары бар
автоматты манипулятор

Механикалық жұмысты адамға ұқсап
орындайтын әмбебап механизм

Ауыр және қауіпті жұмыстарды орындау кезінде
адамды ауыстыратын механизм

60

Кестенің соңы
№ 4 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ

Жауап нұсқалары

1

ТҮ БАЖ-дың
датчиктері мен
атқарушы механизмдері
қайда орналасады?

Тікелей технологиялық жабдықта

Бӛлек жайда

ЭЕМ-ге жақын маңда

Операторға ыңғайлы кез келген жерде

2

ЭЕМ-нің басқару
нысанымен түйіндесуі
деп нені айтады?
ТҮ БАЖ-дың техникалық құралдарының ЭЕМ-

мен байланысын ұйымдастыру

ЭЕМ-ді басқару жүйесіне біртіндеп ендіру

ЭЕМ-нің басқару нысанына қатысты орналасуы

3

Бір жағынан
датчиктердің, атқарушы
механизмдердің және
екінші жағынан

электронды аппараттың
арасындағы
байланыстырушы буын
болып не табылады?

Сигналдарды қалыптандыру құрылғылары

Коммутаторлар

Ӛтпелі құрылғылар

ЭЕМ

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

6

Робот қандай екі негізгі
жүйеден тұрады?
Атқарушы

Ақпараттық-басқару

Бақылаушы

Синхрондаушы

61

Кестенің соңы
№ 5 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ

Жауап нұсқалары

1

ТҮ БАЖ-дың
электрондық
аппаратурасы қайда
орналасады?

Тікелей технологиялық жабдықта

ЭЕМ-ге жақын маңда

Операторға ыңғайлы кез келген жерде

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

4

Икемді
автоматтандырылған
ӛндіріс қамтамасыз
етеді (дұрыс

жауаптарын кӛрсетіңіз)
Еңбек ӛнімділігінің 2-3 есе ӛсуін

Жаңа ӛнімді шығаруға жабдықтыңбіршама ұзақ
мерзімді қайта жӛндеуін

Жұмысшылар санының қысқаруын

Ӛнімнің ӛзіндің құнының тӛмендеуін

Ӛнімнің сапасының жоғарылауын

5

Икемді ӛндірістік
жүйелердің негізгі
бірлігі не болады?
МикроЭЕМ

СББ бар кӛп функционалды станок

Реттеу жүйесі

Басқару жүйесі

6

Қандай кешендер
роботталған деп
аталады?
Құрамына роботтар кіретіндер

Роботтар кӛмекші жұмыс атқаратындар

Басты технологиялық операцияларды роботтар
атқаратындар

62

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

2

БАЖ электр
құралдарын
магистралдық-
модульдік принциппен

құрастыруына қатысты
қандай пікірлер дұрыс?
Барлық электр құрылғылар біртектес
бірыңғайланған модульдер түрінде жасалынады

Модульдер бірыңғайланған қаңқаларда
орналастырылады

Барлық
модульдер
ЭЕМ-мен
байланысқан

біртұтас стандартты магистраліне жалғанады

3

ЭЕМ-нің басқару
нысанымен түйіндесуі
деп нені айтады?
ЭЕМ-ді басқару жүйесіне біртіндеп ендіру

ТҮ БАЖ-дың техникалық құралдарының ЭЕМ-
мен байланысын ұйымдастыру

ЭЕМ-нің басқару нысанына қатысты орналасуы

4

Қатаң автоматты
тізбектер бола алады
(дұрыс емес жауапты
кӛрсетіңіз)

Синхронды

Статорлы

Роторлы

Асинхронды

5

Икемді
автоматтандырылған
ӛндіріс қамтамасыз
етеді (дұрыс

жауаптарын кӛрсетіңіз)
Еңбек ӛнімділігінің 2-3 есе ӛсуін

Жаңа ӛнімді шығаруға жабдықтың біршама ұзақ
мерзімді қайта жӛндеуін

Ӛнімнің ӛзіндік құнының тӛмендеуін

Ӛнімнің сапасының жоғарылауын

Жұмысшылар санының қысқаруын

6

Қандай кешендер
роботтехникалық деп
аталады?
Құрамына роботтар кіретіндер

Роботтар басты технологиялық операцияларды
атқаратындар

Роботтар кӛмекші жұмыс атқаратындар

63

№ 6 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Қаңқа магистралі
шиналардың қандай үш
түрін қамтиды?
Деректер шиналары

Басқару шиналары

Түйіндесу шиналары

Адрестер шиналары

2

Магистралдық-
модульдік жүйелерінде
не стандартталған?

Тақшалар, қаңқалар, жалғағыштар, тіреулердің
құрылымдық кӛлемдері

Құрылғылар арасында дерек алмасу ережелері

Қуат кӛздері және датчиктер сигналдарының
параметрлері

3

Магистралдық-
модульдік принципті
қолданған кезде
бақылаушының негізгі

қызметі қандай?
Қаңқадағы маңызды модульдер жұмысын
бақылайды

Модульдер мен ЭЕМ арасындағы ақпарат
алмасуды қамтамасыз етеді

Апаттық жағдайды бақылап және операторға
хабарлап отырады

4

Робот қандай екі негізгі
жүйеден тұрады?
Бақылаушы

Ақпараттық-басқару

Атқарушы

Синхрондаушы

5

Робот дегеніміз не?
Бұл күрделі кеңістіктік орын ауыстырулары бар
автоматты манипулятор

Механикалық жұмысты адамға ұқсап
орындайтын әмбебап механизм

Ауыр және қауіпті жұмыстарды орындау кезінде
адамды ауыстыратын механизм

64

Кестенің соңы
№ 7 нұсқа
Сұрақ

Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

ТҮ БАЖ-дың
электрондық
аппаратурасы қайда
орналасады?

Тікелей технологиялық жабдықта

Операторға ыңғайлы кез келген жерде

ЭЕМ-ге жақын маңда

2

ЭЕМ-нің басқару
нысанымен түйіндесуі
деп нені айтады?
ТҮ БАЖ-дың техникалық құралдарының ЭЕМ-

мен байланысын ұйымдастыру

ЭЕМ-ді басқару жүйесіне біртіндеп ендіру

ЭЕМ-нің басқару нысанына қатысты орналасуы

3

БАЖ электр
құралдарын
магистралдық-
модульдік принциппен

құ

Барлық электр құрылғылар біртектес
бірыңғайланған модульдер түрінде жасалынады

құрастыруына қатысты
қандай пікірлер дұрыс? Модульдер бірыңғайланған қаңқаларда
орналастырылады

Барлық модульдер ЭЕМ-мен байланысқан
біртұтас стандартты магистраліне жалғанады

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

6

Негізгі магистралдық-
модульдік жүйелерді
кӛрсетіңіз

АЛАРМ

ПЕГАС

САМАС

Вектор

Квант

СУММА

65

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

4

Қатаң және икемді
ӛндірістік жүйелері
туралы екі дұрыс
пікірді кӛрсетіңіз

Қатаң автоматтандырылған жүйелер қатаң
логикамен жұмыс істейді және бір
номенклатураның ӛнімдерін шығаруға
бағытталған

Қатаң автоматтандырылған жүйелерді басқару
ЭЕМ кӛмегімен жүзеге асырылады

Икемді автоматтандырылған жүйелер қайта
бағдарламаланған болып табылады және кең
ауқымды номенклатуралы ӛнімдер шығаруға
бағытталған

Икемді автоматтандырылған жүйелерді басқару
басқару аппараттарының кӛмегімен жүзеге
асырылады

5

Икемді ӛндірістік
жүйелердің негізгі
бірлігі болып не
табылады?

Басқару жүйесі

МикроЭЕМ

Реттеу жүйесі

СББ бар кӛп функционалды станок

6

Қандай кешендер
роботталған деп
аталады?
Құрамына роботтар кіретіндер

Роботтар кӛмекші жұмыс атқаратындар

Басты технологиялық операцияларды роботтар
атқаратындар

66

№ 8 нұсқа
Сұрақ

Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

ТҮ БАЖ-дың
датчиктері мен
атқарушы
Тікелей технологиялық жабдықта

механизмдері қайда
орналасады
Бӛлек жайда

ЭЕМ-ге жақын маңда

Операторға ыңғайлы кез келген жерде

2

Магистралдық-
модульдік жүйелерінде
не стандартталған?
Тақшалар, қаңқалар, жалғағыштар, тіреулердің

құрылымдық кӛлемдері

Құрылғылар арасында дерек алмасу ережелері

Қуат кӛздері және датчиктер сигналдарының
кӛрсеткіштері

3

Магистралдық-
модульдік принципті
қолданған кезде
Қанқадағы маңызды модульдер жұмысын

бақылайды

бақылаушының негізгі
қызметі қандай?
Модульдер мен ЭЕМ арасындағы ақпарат
алмасуды қамтамасыз етеді

Апаттық жағдайды бақылап және операторға
хабарлап отырады

4

Икемді
автоматтандырылған
ӛндіріс қамтамасыз

Еңбек ӛнімділігінің 2-3 есе ӛсуін

Етеді
Жаңа ӛнімді шығаруға жабдықтың біршама ұзақ
мерзімді қайта жӛндеуін

Ӛнімнің ӛзіндік құнының тӛмендеуін

Ӛнімнің сапасының жоғарылауын

Жұмысшылар санының қысқаруын

67

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

5

Қатаң автоматты
тізбектер бола алады
Синхронды

Асинхронды

Роторлы

Статорлы

6

Қандай
кешендер
роботтехникалық

деп

аталады?
Роботтар кӛмекші жұмыс атқаратындар

Құрамына роботтар кіретіндер

Роботтар басты технологиялық операцияларды
атқаратындар

68

3 ТАРАУ

СЫНАҚ САБАҒЫНА

АРНАЛҒАН ТЕСТ

СҰРАҚТАРЫ

СЫНАҚ САБАҒЫ

№ 1 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Технологиялық үдеріс
дегеніміз не?
Ӛнімдер, материалдар және т.б. жасау, жинау,
ӛңдеу, және тасымалдау үдерісі

Нысан мен басқару жүйесі арасындағы ақпарат
алмасу

Адамның басқару нысанына әсері

2

Технологиялық
параметр қандай
мәндермен
сипатталады?

Номиналды

Регламенттік

Шекті

3

Датчиктер қайда
орнатылады?

4

Магниттік ӛрістерден
қорғау үшін қандай
кабельдерді қолданған
абзал?

Ортақ экранмен

Экрандалған тараммен

Ӛрілген жұптармен

3 тарау

69

Кестенің соңы
№ 2 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ

Жауап нұсқалары

1

Қандай жағдайларда
шартты алгоритм
қолданылады?
Таңдау шарты анықталмаса

Іс-әрекеттердің екеуінің біреуін немесе бірнеше
нұсқаларын таңдау керек

Шартты орындау міндет емес

2

АРЖ бейімделгіш деп
аталады, егер ол
Үдерісті оператордың кӛмегісіз басқарса

Түрлі
ұйытқыш
әсерлер
кезінде

үдерісті
басқаруды түзетсе

Ұйытқыш әсерлердің барына жауап қатпаса

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

5

Электр магнитті
релелер арналады
Пневмо және гидрожетек бӛлгіш құрылғыларды
жылжыту үшін

Электр тізбегін матастыру және ажырату үшін

Магниттік тізбегін матастыру және ажырату
үшін

6

Икемді
автоматтандырылған
ӛндіріс қамтамасыз
етеді

Еңбек ӛнімділігінің 2-3 есе ӛсуін

Жаңа ӛнімді шығаруға жабдықтың біршама ұзақ
мерзімді қайта жӛндеуін

Ӛнімнің ӛзіндік құнының тӛмендеуін

Ӛнімнің сапасының жоғарылауын

70

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

3

Кӛрсеткіштің
регламенттік
шекаралары нені
анықтайды?

4

Сандық-аналогты
түрлендіргіштер
қолданылады
Аналогты шаманы санды кодқа түрлендіру үшін

ЭЕМ-ге датчиктердің сигналдарын жіберу үшін

Санды шаманы аналогты шамаға түрлендіру
үшін

5

Атқарушы механизм бұл

Датчиктерден келген сигналдарды орындайтын
механизм

Басқару сигналдарын дискреттіге түрлендіргіш

Жұмыс бӛліктерінің қосылуын немесе жылжуын
жүзеге асыратын құрылғы

6

Қатаң және икемді
ӛндірістік жүйелері
туралы екі дұрыс пікірді
кӛрсетіңіз

Қатаң автоматтандырылған жүйелерді басқару
ЭЕМ кӛмегімен жүзеге асырылады

Қатаң автоматтандырылған жүйелер қатаң
логикамен жұмыс істейді және бір
номенклатураның ӛнімдерін шығаруға
бағытталған

Икемді автоматтандырылған жүйелерді басқару
басқару аппараттарының кӛмегімен жүзеге
асырылады

Икемді автоматтандырылған жүйелер қайта
бағдарламаланған болып табылады және кең
ауқымды номенклатуралы ӛнімдер шығаруға
бағытталған

71

№ 3 нұсқа
Сұрақ

Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Автоматика нені
зерттейді?
ЭЕМ-ді ӛнеркәсіп пен тұрмыста қолдануды

Ӛндірістік үдерістерді автоматтандырудың
теориясы мен тәсілдерін

СББ бар станоктар мен роботтарды

2

Қандай АРЖ
тұрақтандырушы деп
аталады?
Кӛрсеткіші белгілі бір заң бойынша ӛзгеретін

Кӛрсеткіші ӛзгеріссіз қалатын

Параметрі бағдарлама бойынша ӛзгереді

3

АБЖ-ның
АБЖ(бақылау)
құрамына кірмейтін
техникалық құралдарын

белгілеңіз (астын
сызыңыз)
Күшейткіштер, атқарушы механизмдер,
аналогты-сандық түрлендіргіштер, сандық -

аналогты түрлендіргіштер, жұмыс бӛліктері

4

Ӛтпелі құрылғылар нені
қамтиды?
Кабельдер

Жалғағыштар

Ұстатқыш қалыптар

5

Тұрақты магниттерден
қозатын тұрақты тоқ
Реостаттық

қозғалтқыштарында
қандай реттеу
Полюстік

қолданылады?
Зәкірлі

Фазалық

6

ЭЕМ-нің басқару
нысанымен түйіндесуі
деп нені айтады?
ТҮ БАЖ-дың техникалық құралдарының ЭЕМ-

мен байланысын ұйымдастыру

ЭЕМ-ді басқару жүйесіне біртіндеп ендіру

ЭЕМ-нің басқару нысанына қатысты орналасуы

72

№ 4 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Басқару нысаны ретінде
не бола алады?
Автокӛлік

Металлургия комбинаты

Ұшақ

2

Автоматты басқару
жүйесі нені қамтамасыз
етеді?
Ақпаратты жинау,ӛңдеу,жіберу,операторға

ұсыну

Технологиялық параметрді басқару және
бақылау

Ақпаратты талдаудың нәтижелері бойынша
нысанға әсер ету

3

Датчик белсенді деп
аталады, егер ол
түрлендірсе

4

Электр күшейткіштің
негізгі кӛрсеткіштері
мен сипаттамаларын
атаңыз

Күшейткіш коэффициенті

Амплитудалық сипаттама

Амплитудалы-жиіліктік сипаттама

5

Пайдаланатын энергия
түріне қарай атқарушы
механизмдер
Электр

Гидравликалық

Пневматикалық

6

ТҮ БАЖ-дың
электрондық
аппаратурасы қайда
орналасады?

Тікелей технологиялық жабдықта

ЭЕМ-ге жақын маңда

Операторға ыңғайлы кез келген жерде

73

№ 5 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Басқару дегеніміз не?

Жұмыс бӛліктерінің орын ауыстыруы

Белгілі бір ережелерге сәйкес нысанаға әсер ету

Технологиялық кӛрсеткіштер жайлы ақпарат алу

2

Автоматты бақылау
жүйесі нені қамтамасыз
етеді?

3

Атқарушы механизмдер
қайда орналасады
Арнайы бӛлінген жайларда

ЭЕМ жанында

Технологиялық жабдықта

Операторға жақын маңда

4

Электр ӛрістерінен
қорғау үшін қандай
кабельдерді қолданған
абзал?

Ортақ экранмен

Экрандалған тараммен

Ӛрілген жұптармен

5

Атқарушы
электрқозғалтқыштары
үшін қандай талаптар
қолайсыз?

Айналу жиілігін реттудің кең ауқымы

Тӛмен сенімділік

Керіқимылдау мүмкіндігі

Жоғары тезәрекеттілік

6

Икемді
автоматтандырылған
ӛндіріс қамтамасыз
етеді

Еңбек ӛнімділігінің 2-3 есе ӛсуін

Ӛнімнің ӛзіндің құнының тӛмендеуін

Жаңа ӛнімді шығаруға жабдықтың біршама ұзақ
мерзімді қайта жӛндеуін

Ӛнімнің сапасының жоғарылауын

74

№ 6 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Графикалық таңбаның
мағынасын түсіндіріңіз Алгоритмнің басы немесе соңы

Іс-әрекеттердің орындалуы

Іс-әрекеттердің бағытын таңдау

Деректерді енгізу немесе шығару

2

Газ шығынын қандай
кӛрсеткіштерге
жатқызуға болады?
Аналогтыларға

Дискреттілерге

Үзілмелілерге

3

Кӛрсеткіштердің
регламентті шекаралары
нені анықтайды?

4

Компаратор дегеніміз не?

Сигналдарды кӛбейткіш

Кері байланысы бар күшейткіш

Салыстырғыш құрылғы

5

Пропорционал әрекетті
муфтаның жұмыс
негізінде
Басқару сигналын бергенде біліктердің қатты

тіркесуі жатыр

Тұтқырлығы басқару сигналымен анықталатын
ферромагниттік масса арқылы жетекші біліктен
жетектегі білікке айналмалы берілістің болуы
жатыр

Жетекші және жетектегі біліктердің бірлесе
айналуы жатыр

6

Магистралдық-
модульдік жүйелерінде
не стандартталған?

Тақшалар, қаңқалар, жалғағыштар, тіреулердің
құрылымдық кӛлемдері

Құрылғылар арасында дерек алмасу ережелері

Қуат кӛздері және датчиктер сигналдарының
кӛрсеткіштері

75

№ 7 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Есептеуіш құрылғылар
басқару жүйелерінде
нені қамтамасыз етеді? Технологиялық жабдықтың қосуын және ӛшірун

Апаттық жағдайларды болдырмауын

Күйді бақылауды және техникалық нысанның
басқаруын

2

АБЖ жұмыс алгоритмі
нені қамтиды?
Жабдықтың дайындығын тексеруді

Датчиктерден кезек-кезек ақпарат алуды

Операторға ақпаратты жеткізуді

3

Датчик дегеніміз не?

4

Лотоктарда және
қораптардың ішінде
басқару кабелдерін
қалай дұрыс

орналастыру керек?
Ақпараттық және қуатты кабельдерді бірге

Ақпараттық және қуатты кабельдерді бӛліп

Монтаж шарттарына байланысты

5

Технологиялық үдеріске
аналогты атқарушы
механизмдер қалай әсер
етеді?

Жұмыс бӛліктерін кез келген аралық күйге
орнатады

Жұмыс бӛліктерін бекітілген күйге орнатады

Жұмыс бӛліктерін бастапқы күйге қайтарады

6

Сандық-аналогты
түрлендіргіш
Аналогты шаманы сандық кодқа түрлендіру
үшін

Датчиктердің сигналдарын ЭЕМ-ге табыстау
үшін

Цифрлық шаманы аналогты шамаға түрлендіру
үшін

76

№ 8 нұсқа
Сұрақ

Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Автоматты басқару
жүйесіндегі
оператордың рӛлі
қандай?

2

Байланыс арнасы
дегеніміз не?
Электр сымдар және кабельдер

Оптикалық кабельдер

Сигналдардың берілуін қамтамасыз ететін
құрылғылар жиынтығы

3

Датчиктің келтірілген
қателігі дегеніміз не?
Шығу сигналының нақты мәнінің идеал мәнге
қатынасы

Абсолют қателіктің шығу шамасының идеал
мәніне қатынасы

Абсолют қателіктің шығу шамасының
максималды мәніне қатынасы

4

Сандық-аналогты
түрлендіргіш құрамына
қандай элементтер
кіреді?

Параллельді регистр

Коммутатор

Резисторлар

Күшейткіш

5

Қадамды қозғалтқыш
қалай басқарылады?
Тікелей ЭЕМ-нің дискретті сигналдарынан

Аналогты-сандық түрлендіргіш арқылы

Сандық - аналогты түрлендіргіш арқылы

77

Кестенің соңы
№ 9 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ

Жауап нұсқалары

1

Алгоритм дегеніміз не?

Операциялардың толық тізімі

Мақсатқа жетуге әкелетін іс-әрекеттердің реті

ПӘК-ті ӛсіруге байланысты іс-әрекеттер

2

ТҮ БАЖ-дың кез келген
бес технологиялық
кӛрсеткішін атаңыз

3

Электр сигналдарды
технологиялық
кӛрсеткіштерге
түрлендіретін

құрылғылар қалай
аталады?
Сигналдарды қалыптандыру құрылғылары

Ӛтпелі құрылғылар

Аналогты-сандық түрлендіргіштер

Датчиктер

Күшейткіштер

Атқарушы механизмдер

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

6

Робот дегеніміз не?
Бұл күрделі кеңістіктік орын ауыстырулары бар
автоматты манипулятор

Механикалық жұмысты адамға ұқсап
орындайтын әмбебап механизм

Ауыр және қауіпті жұмыстарды орындау кезінде
адамды ауыстыратын механизм

78

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

4

Ӛтпелі құрылғылар нені
қамтиды?
Жалғағыштар

Ұстатқыш қалыптар

Кабельдер

5

Асинхронды атқарушы
электрқозғалтқыштарын
ың айналу жиілігін
басқарудың үш негізгі

схемасын кӛрсетіңіз
Амплитудалық басқару

Амплитудалық-фазалық басқару

Фазалы басқару

Полюстар жұптарының санын ӛзгерту есебінен

6

Қандай кешендер
роботталған деп
аталады?
Құрамына роботтар кіретіндер

Роботтар кӛмекші жұмыс атқаратындар

Роботтар басты технологиялық операцияларды
атқаратындар

№ 10 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Технологиялық үдеріс
дегеніміз не?

2

Кӛрсеткіштердің
регламентті шекаралары
нені анықтайды?
Кӛрсеткіштердің шекті мәндерін

Номинал мәндердің ауқымын

Кӛрсеткіштердің апаттық мәндерін

3

Электр ӛрістерінен
қорғау үшін қандай
кабельдерді қолданған
абзал?

Ортақ экранмен

Экрандалған тараммен

Ӛрілген жұптармен

79

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

4

64 импульсті есептеу
үшін есептегіште қанша
триггерді қолдану
керек?

4

6

8

16

3

5

Аз қуатты синхронды
машиналар
қолданылады
Кең шектерде жүктеменің айналу жиілігін

ӛзгерту керек кезде

Жүктеменің айналу жиілігінің ӛзгеріссіз қалуын
қамтамасыз ету керек кезде

Басқару сигналына сәйкес айналу жиілігін
реттеу керек кезде

6

Бір жағынан
датчиктердің,атқарушы
механизмдердің және
екінші жағынан

электронды аппараттың
арасындағы
байланыстырушы буын
болып не табылады?

Сигналдарды қалыптандыру құрылғылары

Коммутаторлар

Ӛтпелі құрылғылар

ЭЕМ

№ 11 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Автоматиканың
міндеттері қандай?
Барлық түйіндерді бір үдеріске біріктіру

Техникалық нысанды басқару үшін қажетті
қағидалар мен құралдарды әзірлеу

Іс-әрекеттердің тізбегінің орындалуы

80

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

2

Датчиктер қайда
орнатылады?
Арнайы бӛлінген жайларда

Операторға жжақын маңда

ЭЕМ жанында

Технологиялық жабдықта

3

Датчиктің келтірілген
қателігі деген не?
Шығу сигналының нақты мәнінің идеал мәнге
қатынасы

Абсолют қателіктің шығу шамасының идеал
мәніне қатынасы

Шығу сигналының нақты және идеал мәндерінің
арасындағы айырмашылық

4

Магниттік
күшейткіш
қолданылады
Датчиктердің сигналдарын күшейту үшін

Жүктемедегі тұрақты тоқты басқару үшін

Қуатты атқарушы механизмдерді басқару үшін

5

Дискретті атқарушы
механизмдер
технологиялық үдеріске
қалай әсер етеді?

6

Икемді
автоматтандырылған
ӛндіріс қамтамасыз
етеді

Еңбек ӛнімділігінің 2-3 есе ӛсуін

Жаңа ӛнімді шығаруға жабдықтың біршама ұзақ
мерзімді қайта жӛндеуін

Ӛнімнің ӛзіндің құнының тӛмендеуін

Ӛнімнің сапасының жоғарылауын

81

№ 12 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Басқару жүйесінің
қандай элементтері
оның негізгі
функциясының

орындалуын
қамтамасыз етеді?
Датчиктер, ЭЕМ, атқарушы механизмдер

Датчиктер, күшейткіштер, ЭЕМ

Ауыспалы құрылғылар, коммутаторлар,
датчиктер

2

Электр ӛрістерінен
қорғау үшін қандай
кабельдерді қолданған
абзал?

Ортақ экранмен

Ӛрілген жұптармен

Экрандалған тараммен

3

Терможұптың шығу
шамасы не болады?
Кедергі

Температура

ТермоЭҚК

4

16 импульсті есептеу
үшін есептегіште қанша
триггерді қолдану
керек?

4

6

8

16

3

5

Электрмагниттік реле
арналған

6

Қатаң автоматты
тізбектер бола алады
Синхронды

Асинхронды

Роторлы

Статорлы

82

№ 13 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Қолданыстағы алгоритм
түрлерін кӛрсетіңіз
Шартты

Сызықтық

Квадраттық

Кезеңдік

2

Буынның ӛтпелі
сипаттамасы
Кіру шамасының шығу шамасына қатынасы

Кіру шамасының секірмелі ӛзгерісі кезінде шығу
шамасының ӛзгеруі

Шығу шамасының кіру шамасына қатынасы

3

Кіші орын
ауыстыруларды ӛлшеу
үшін қандай
сыйымдылықты

түрлендіргіш қолданған
жақсы?
Айнала қоршауды жабу ауданының ӛзгеруімен

Айнала қоршаулар арасындағы саңылаудың
ӛзгеруімен

Қозғалмайтын айнала қоршаулармен

4

Мультиплексор деген не?

Электрондық реле

Тікбұрышты импульстер генераторы

Электронды коммутатор

5

Робот қандай екі негізгі
жүйеден тұрады?
Атқарушы

Ақпараттық-басқару

Бақылаушы

Синхрондаушы

6

Магистралдық-
модульдік принципті
қолданғанда
бақылаушының

атқаратын негізгі
қызметі қандай?

83

№ 14 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Шартты алгоритмге
мысал келтіріңіз

2

АБЖ жұмыс алгоритмі
нені қамтиды?
Жабдықтың дайындығын тексеруді

Датчиктерден кезек-кезек ақпарат алуды

Операторға ақпаратты жеткізуді

3

Бұрыштық орын
ауыстыруларды ӛлшеу
үшін
түрлендіргіштердің

қайсысын қолданған
жақсы?
Реостаттық

Тензометриялық

Жанасқан

Терморезистивты

4

Күшейткіш дегеніміз не?

5

Тұрақты магниттерден
қозатын тұрақты тоқ
қозғалтқыштарында
қандай реттеу

қолданылады?
Реостатты

Полюстік

Зәкірлі

Фазалы

6

БАЖ

электр
құралдарын
магистралдық
модульдік принциппен

құрастыруына қатысты
қандай пікірлер дұрыс?
Барлық электр құрылғылар біртектес
бірыңғайланған модульдер түрінде жасалынады

Модульдер бірыңғайланған қаңқаларда
орналастырылады

Барлық модульдер ЭЕМ-мен байланысқан
біртұтас стандартты магистраліне жалғанады

84

№ 15 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Басқару деген не?
Белгілі бір ережелерге сәйкес объектіге әсер ету

Жұмыс бӛліктерінің орын ауыстыруы

Технологиялық кӛрсеткіштер жайлы ақпарат алу

2

Үдемелі
амплитудасында
ауытқулар пайда
болатын жүйе қалай

аталады?

Орнықты

Ашық

Орнықсыз

Тұйық

3

Датчик технологиялық
кӛрсеткішті электрлік
сигналға түрлендіреді,
себебі

Оны күшейту оңай

Ол бейинерциалды

Оны алыс қашықтықтарға жеткізу оңай

Оны ЭЕМ оңай түсінеді

4

Есептеуіш негізін не
құрайды?

5

Қадамды
қозғалтқыштардың
ротор мен статор
құрылысының

ерекшелігі неде?
Ротор тұтас цилиндр түрінде, статор-тісті етіп
орындалған

Статор қуыс цилиндр түрінде, ротор-тісті етіп
орындалған

Статор мен ротор тісті етіп орындалған

85

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

6

Қатаң және икемді
ӛндірістік жүйелері
туралы екі дұрыс
пікірді кӛрсетіңіз

Қатаң автоматтандырылған жүйелер қатаң
логикамен жұмыс істейді және бір
номенклатураның ӛнімдерін шығаруға
бағытталған

Қатаң автоматтандырылған жүйелерді басқару
ЭЕМ кӛмегімен жүзеге асырылады

Икемді автоматтандырылған жүйелерді басқару
басқару аппараттарының кӛмегімен жүзеге
асырылады

Икемді автоматтандырылған жүйелер қайта
бағдарламаланған болып табылады және кең
ауқымды номенклатуралы ӛнімдер шығаруға
бағытталған

№ 16 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

ТҮ БАЖ не білдіреді?
Бақылау және басқару техникалық
құрылғыларының жиынтығы

Ақпараттарды жинау және ӛңдеу әдістерінің
жиынтығы

Техникалық объектті басқару әдістерінің
жиынтығы

Жоғарыда аталғандардың барлығы

2

АМ клапан жағдайын
қандай параметрлерге
жатқызуға болады?
Аналогтыларға

Дискреттілерге

Белгіленгендерге

Үзілмелілерге

86

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

3

Электрондық
күшейткіштің негізгі
кӛрсеткіштері мен
сипаттамаларын атаңыз

Күшейту коэффициенті

Амплитудалық сипаттама

Амплитудалы-жиілікті сипаттама

4

Пассивті датчик
физикалық шамаға
түрлендіретін электр
кӛрсеткіштерін атап

шығыңыз

5

Электрпневматикалық
атқарушы механизмдер
құрамына не кіреді?
Поршені бар күштік цилиндр

Тарату құрылғысы

Трансформатор

Электрмагнит

6

Қаңқа магистралі
шиналардың қандай үш
түрін қамтиды
Деректер шиналары

Басқару шиналары

Түйіндесу шиналары

Адрестер шиналары

№ 17 нұсқа
Сұрақ

Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Графикалық таңбаның
мағынасын түсіндіріңіз Алгоритмнің басы немесе соңы

Іс-әрекеттердің орындалуы

Деректерді енгізу немесе шығару

Іс-әрекеттердің бағытын таңдау

87

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

2

Автоматты басқару
жүйесі нені қамтамасыз
етеді?

3

Пассивті датчик
түрлендіреді
Электр параметрді басқа физикалық шамаға

Физикалық шаманы ЭҚК-ға

Физикалық шаманы электр параметрлерінің
біріне

4

Магниттік ӛрістерден
қорғау үшін қандай
кабельдерді қолданған
абзал?

Ортақ экранмен

Экрандалған тараммен

Ӛрілген жұптармен

5

Тарату
құрылғыларының
негізгі үш түрін атаңыз
Бӛліп таратқыш

Бүріккіш трубка

Шүмекті жапқыш

Поршені бар цилиндр

6

Икемді
автоматтандырылған
ӛндіріс қамтамасыз
етеді

Еңбек ӛнімділігінің 2-3 есе ӛсуін

Жаңа ӛнімді шығаруға жабдықтың біршама ұзақ
мерзімді қайта жӛндеуін

Жұмысшылар санының қысқаруын

Ӛнімнің ӛзіндің құнының тӛмендеуін

Ӛнімнің сапасының жоғарылауын

88

№ 18 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Басқару жүйелеріндегі
есептеу құрылғылары
нені қамтамасыз етеді? Технологиялық жабдықтың қосылуы мен ӛшуін

Техникалық нысанның күйін бақылау және
басқару

Апаттық жағдайларды болдырмау

2

Технологиялық
кӛрсеткіштерді қандай
мәндер сипаттайды?

3

Температура
датчиктерінің барлық
түрін белгілеңіз
Терморезисторлар

Сыйымдылықты

Биметалл тілімшелері бар механикалық серпімді
түрлендіргіштер

Терможұптар

4

Есептеуіш реверсивті
деп аталады, егер ол
Қосындылауға қарағанда тезірек шегерсе

Импульстарды қосындылап және шегере алса

Шегеруге қарағанда тезірек қосындыласа

5

Атқарушы
электрқозғалтқыштары
үшін қандай талаптар
қолайсыз?

Айналу жиілігін реттеудің кең ауқымы

Тӛмен сенімділік

Керіқимылдау мүмкіндігі

Жоғары тезәрекеттік

6

Магистралдық-
модульдік принципті
қолданған кезде
бақылаушының негізгі

қызметі қандай?

Қанқадағы маңызды модульдер жұмысын
бақылайды

Модульдер мен ЭЕМ арасындағы ақпарат
алмасуды қамтамасыз етеді

Апаттық жағдайды бақылап және операторға
хабарлап отырады

89

№ 19 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Автоматика нені
зерттейді?
ЭЕМ-ді ӛнеркәсіп пен тұрмыста қолдануды

Ӛндірістік үдерістерді автоматтандырудың
теориясы мен тәсілдерін

СББ бар станоктар мен роботтарды

2

Графикалық таңбаның
мағынасын түсіндіріңіз Алгоритмнің басы немесе соңы

Іс-әрекеттердің орындалуы

Деректерді енгізу немесе шығару

Іс-әрекеттердің бағытын таңдау

3

Пассивті датчик
түрлендіреді
Электр параметрді басқа физикалық шамаға

Физикалық шаманы ЭҚК-ға

Физикалық шаманы электр параметрлерінің
біріне

4

Фильтрлер
қолданылады
Әлсіз тоқты сигналдарды күшейту үшін

Туындаған кедергілерді әлсірету үшін

Сигналдың тұрақты құрамдас бӛлігінің азаюы

5

Атқарушы механизм – бұл

6

Икемді ӛндірістік
жүйелердің негізгі
бірлігі не болады?
Реттеу жүйесі

МикроЭЕМ

СББ бар кӛп функционалды станок

Басқару жүйесі

90

№ 20 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Технологиялық
кӛрсеткіштер дегеніміз

не?

Жүйенің тезәрекеттілігін сипаттайтын шамалар

Технологиялық үдерісті сипаттайтын физикалық
шамалар

Атқарушы механизмдердің күйін сипаттайтын
шамалар

2

Реттеудің екі негізгі
қағидатын атаңыз

3

Датчиктің келтірілген
қателігі деген не?
Шығу сигналының нақты мәнінің идеал мәнге
қатынасы

Абсолют қателіктің шығу шамасының идеал
мәніне қатынасы

Абсолют қателіктің шығу шамасының
максималды мәніне қатынасы

4

Цифрлық құрылғылар
қолданылады
Дискретті датчиктерден ақпаратты алу және
сақтау үшін

Дискретті басқарушы ықпалдарды қалыптастыру
үшін

Орындалатын операциялардың кезектілігін
басқару үшін

5

Технологиялық үдеріске
аналогты атқарушы
механизмдер қалай әсер
етеді?

Жұмыс бӛліктерін кез келген аралық күйге
орнатады

Жұмыс бӛліктерін бекітілген күйге орнатады

Жұмыс бӛліктерін бастапқы күйге қайтарады

91

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

6

Гидравликалық
атқарушы
механизмдердің
пневматикалықтардан

негізгі айырмашылығын
атаңыз
Шығу қуаттылығы аз

Жоғары шу

Жұмыс қауіпсіздігі

Тӛмен дәлдік

№ 21нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Автоматтандырылған
басқару жүйесіндегі
оператордың рӛлі
қандай?

2

Кӛрсеткіштің
регламентті
шекаралары нені
анықтайды?

Кӛрсеткіштің шекті мәндерін

Номинал мәндердің ауқымын

Кӛрсеткіштің апаттық мәндерін

3

Датчиктер қайда
орнатылады?
Арнайы бӛлінген жайларда

ЭЕМ жанында

Технологиялық жабдықта

Операторға жақын маңда

4

Триггер деген не?
Салыстырғыш құрылғы

Импульстер генераторы

Екі тұрақты күйі бар құрылғы

92

Кестенің соңы
Сұрақ

Сұрақ
Жауап нұсқалары

5

Пропорционал әрекетті
муфтаның жұмыс
негізінде
Басқару сигналын бергенде біліктердің қатты

тіркесуі жатыр

Тұтқырлығы басқару сигналымен анықталатын
ферромагниттік масса арқылы жетекші біліктен
жетектегі білікке айналмалы берілістің болуы
жатыр

Жетекші және жетектегі біліктердің бірлесе
айналуы жатыр

6

ЭЕМ-нің басқару
нысанымен түйіндесуі
деп нені айтады?
ТҮ БАЖ-дың техникалық құралдарының ЭЕМ-

мен байланысын ұйымдастыру

ЭЕМ-ді басқару жүйесіне біртіндеп ендіру

ЭЕМ-нің басқару нысанына қатысты орналасуы

№ 22нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Автоматиканың
міндеттері қандай?
Барлық түйіндерді бір үдеріске біріктіру

Техникалық нысанды басқару үшін қажетті
қағидалар мен құралдарды әзірлеу

Іс-әрекеттердің тізбегінің орындалуы

2

АРЖ тұрақтылығы
деген не?
Жүйенің тепе-теңдік жағдайына оралу
мүмкіндігі

Ӛзгермейтін қалыпта қалу мүмкіндігі

Жүйені жаңа қалыпқа кӛшіру үдерісі

93

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

3

Белсенді датчиктердің
тӛрт түрін атап ӛтіңіз

4

Операциялық
күшейткіштегі
күшейткіш
коэффицентін қалай

реттеуге болады?
Оң кері байланыс есебінен

Теріс кері байланыс есебінен

Қуат беру кӛзінің кернеуін ӛзгерту есебінен

5

Электр магнитті
релелер арналады
Пневмо және гидрожетек бӛлгіш құрылғыларды
жылжыту үшін

Электр тізбегін матастыру және ажырату үшін

Магниттік тізбегін матастыру және ажырату
үшін

6

Қатаң автоматты
тізбектер бола алады
Синхронды

Асинхронды

Роторлы

Статорлы

№ 23 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Қандай жағдайларда
шартты алгоритм
қолданылады?
Таңдау шарты анықталмаса

Іс-әрекеттердің екеуінің біреуін немесе бірнеше
нұсқаларын таңдау керек

Шартты орындау міндет емес

94

Кестенің соңы
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

2

Технологиялық
кӛрсеткіш қандай
мәндермен
сипатталады?

Номиналды

Регламенттік

Шекті

3

Технологиялық
кӛрсеткіштерді электр
сигналдарға
айналдыратын

құрылғылар қалай
аталады?
Сигналдарды қалыпқа келтіру құрылғылары

Датчиктер

Аналогты-сандық түрлендіргіштер

Ӛтпелі құрылғылар

Күшейткіштер

Атқарушы механизмдер

4

Сигналдарды
қалыптандыру
құрылғысының рӛлі
қандай?

Сигналдарды сүзгілеу мен деңгейлестіруді
қамтамасыз етеді

Бір электр шамасын басқасына түрлендіреді

Сигналдар деңгейін жылжытады

5

Атқарушы
механизмдерге қуат кӛзі
бола алады

6

Қандай кешендер
роботталған деп
аталады?
Құрамына роботтар кіретіндер

Роботтар кӛмекші жұмыс атқаратындар

Роботтар басты технологиялық операцияларды
атқаратындар

95

№ 24 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Графикалық таңбаның
мағынасын түсіндіріңіз

Алгоритмнің басы немесе соңы

Іс-әрекеттердің орындалуы

Деректерді енгізу немесе шығару

Іс-әрекеттердің бағытын таңдау

2

Үдемелі
амплитудасында
ауытқулар пайда
болатын жүйе қалай

аталады?

Орнықты

Ашық

Орнықсыз

Тұйық

3

Қай түрлендіргіштердің
шығу сигналы кіру
ықпалдың ӛзгеру
жылдамдығына

пропорционалды?
Индуктивті

Трансформаторлық

Индукциялық

Магниттік серпімді

Тензометриялық

Резистивті

4

Ӛтпелі құрылғылар нені
қамтиды?

5

Электрондық
күшейткіштің негізгі
параметрлері мен
сипаттамаларын атаңыз

Күшейткіш коэффициенті

Амплитудалы сипаттама

Амплитудалы-жиілікті сипаттама

6

БАЖ электр
құралдарын
магистралдық-
модульдік принциппен

құрастыруына қатысты
қандай пікірлер дұрыс?
Барлық электр құрылғылар біртектес
бірыңғайланған модульдер түрінде жасалынады

Модульдер бірыңғайланған қаңқаларда
орналастырылады

Барлық модульдер ЭЕМ-мен байланысқан
біртұтас стандартты магистраліне жалғанады

96

№ 25 нұсқa
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Алгоритм деген не?

2

Кӛрсеткіштің шекті
шекаралары нені
анықтайды?
Номиналды мәндердің ауқымы

Кӛрсеткіштің регламенттік мәндері

Кӛрсеткіштің апаттық мәндері

3

Датчик технологиялық
кӛрсеткішті электр
сигналға түрлендіреді,
себебі

Оны күшейту оңай

Ол бейинерциалды

Оны алыс қашықтыққа жеткізу оңай

Оны ЭЕМ жақсы түсінеді

4

Компаратор деген не?
Сигналдарды кӛбейткіш

Кері байланысы бар күшейткіш

Салыстырғыш құрылғы

5

Тарату
құрылғыларының
негізгі үш түрін атаңыз
Поршені бар цилиндр

Бүріккіш трубка

Шүмекті жапқыш

Бӛліп таратқыш

6

Магистралдық-
модульдік принципті
қолданған кезде
бақылаушының негізгі

қызметі қандай?
Қаңқадағы маңызды модульдер жұмысын
бақылайды

Модульдер мен ЭЕМ арасындағы ақпарат
алмасуды қамтамасыз етеді

Апат жағдайын бақылап және операторға
хабарлап отырады

97

№ 26 нұсқа

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Не себепті
автоматтандырылған
жүйеге адамның
қатысуы жақсы?

2

Қандай АРЖ
тұрақтандырушы деп
аталады?
Кӛрсеткіші белгілі бір заң бойынша ӛзгеретін

Кӛрсеткіші ӛзгеріссіз қалатын

Бағдарлама бойынша кӛрсеткіш ӛзгереді

3

Пассивті датчик
түрлендіреді
Электр кӛрсеткішті басқа физикалық шамаға

Физикалық шаманы ЭҚК-ға

Физикалық шаманы электр кӛрсеткіштерінің

4

Магниттік ӛрістерден
қорғау үшін қандай
кабельдерді қолданған
абзал?

Ортақ экранмен

Экрандалған тараммен

Ӛрілген жұптармен

5

Дискретті атқарушы
механизмдер
технологиялық үдеріске
қалай әсер етеді?

Кез келген аралық күйге жұмыс бӛліктерін
орнатады

Жұмыс бӛліктерін бекітілген күйге орнатады

Жұмыс бӛліктерін бастапқы күйге қайтарады

6

Икемді ӛндірістік
жүйелердің негізгі
бірлігі не болады?
МикроЭЕМ

СББ бар кӛп функционалды станок

Реттеу жүйесі

Басқару жүйесі

98

№ 27 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Алгоритмді кім

әзірлейді?
ЭЕМ әзірлеуші

Бағдарлама жасаушы

Технолог

2

АБЖ жұмыс алгоритмі
нені қамтиды?
Жабдықтың дайындығын тексеруді

Датчиктерден кезек-кезек ақпарат алуды

Операторға ақпаратты жеткізуді

3

Пассивті датчик
физикалық шамаға
түрлендіретін электр
кӛрсеткіштерін атап

шығыңыз

4

Аттенюаторлардың
қызметі қандай?

Сигналды әлсірету

Кедергілерді әлсірету

Сигналдың тұрақты құрамдас бӛлігін күшейту

5

Электрмагниттік муфта
дегеніміз не?
Электр және магнитті ӛрістер ӛзара
әрекеттесетін құрылғы

Біліктердің тіркесуі ферромагнитті материалдар
және магнитті ӛріс есебінен жүзеге асырылатын
құрылғы

Екі тұрақты магниті бар муфта

6

Қуаты аз синхронды
машиналар
қолданылады
Кең шектерде жүктеменің айналу жиілігін

ӛзгерту керек кезде

Жүктеменің айналу жиілігінің ӛзгеріссіз қалуын
қамтамасыз ету керек кезде

Басқару сигналына сәйкес айналу жиілігін
реттеу керек кезде

99

№ 28 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Автоматика нені
зерттейді?
ЭЕМ-ді ӛнеркәсіп пен тұрмыста қолдануды

Ӛндірістік үдерістерді автоматтандырудың
теориясы мен тәсілдерін

СББ бар станоктар мен роботтарды

2

Ауытқуы бойынша
реттеудің мәні неде?
Кӛрсеткіш берілген мәнмен салыстырылады

Кӛрсеткіш ӛзгеріссіз қалады

Ауытқу кӛрсеткіштің ауытқушылығына алып
келеді

3

Орын ауыстыру
датчиктерінің түрлерін
атап ӛтіңіз

4

ТҮ БАЖ-да
датчиктердің
сигналдарын күшейту
үшін қандай

күшейткіштер
қолданылады
Тӛмен жиілікті

Тұрақты тоқты

Релелікті

Кез келген

5

Тұрақты тоқты
электрқозғалтқыштарын
дағы айналу жиілігін
реттеудің үш әдісін

кӛрсетіңіз
Реостатты

Фазалы

Зәкірлі

Полюстік

6

ТҮ БАЖ-дың
датчиктері мен
атқарушы механизмдері
қайда орналасады

Тікелей технологиялық жабдықта

Бӛлек жайда

ЭЕМ-ге жақын маңда

Операторға ыңғайлы кез келген жерде

100

№ 29 нұсқа
Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Басқару дегеніміз не?

Жұмыс бӛліктерінің орын ауыстыруы

Белгілі бір ережелерге сәйкес нысанға әсер ету

Технологиялық кӛрсеткіш жайлы ақпарат алу

2

Газ қысымының болуын
қандай кӛрсеткіштерге
жатқызуға болады?
Аналогтыларға

Дискреттілерге

Үзілмелілерге

Белгіленгендерге

3

Не себепті датчик
технологиялық
кӛрсеткішті электр
сигналына

түрлендіреді?

4

Электрондық реле
Триггер

негізінде құрылады

Компаратор негізінде құрылады

Регистр негізінде құрылады

5

Қадамды
қозғалтқыштардың
ротор мен статор
құрылысының

ерекшелігі неде?
Ротор тұтас цилиндр түрінде,статор-тісті етіп
орындалған

Статор қуыс цилиндр түрінде, ротор-тісті етіп
орындалған

Статор мен ротор тісті етіп орындалған

6

Қаңқа магистралі
шиналардың қандай үш
түрін қамтиды?
Деректер шиналары

Түйіндесу шиналары

Адрестер шиналары

Басқару шиналары

101

№ 30 нұсқа

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Кӛмекші алгоритм
деген не?
Бір мағыналы емес іс-әрекеттерді орындауға
кӛмектесетін алгоритм.

Басқа алгоритмдер құрамында толығымен
пайдаланылатын алгоритм.

Басты алгоритммен қатарлас орындалатын
алгоритм

2

Автоматты реттеу
жүйесі нені қамтамасыз
етеді?

3

Датчиктің сезімталдығы
деген не?
Кіру шамасының шығу шамасына қатынасы

Шығу шамасының кіру шамасына қатынасы

Кіру және шығу шамаларының қосындысы

4

Компаратор деген не?
Сигналдарды кӛбейткіш

Кері байланысы бар күшейткіш

Салыстырғыш құрылғы

5

Тарату
құрылғыларының
негізгі үш түрін атаңыз
Поршені бар цилиндр

Бүріккіш трубка

Шүмекті жапқыш

Бӛліп таратқыш

102

Кестенің соңы

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

6

Қатаң және икемді
ӛндірістік жүйелері
туралы екі дұрыс пікірді
кӛрсетіңіз

Қатаң автоматтандырылған жүйелер қатаң
логикамен жұмыс істейді және бір
номенклатураның ӛнімдерін шығаруға
бағытталған

Қатаң автоматтандырылған жүйелерді басқару
ЭЕМ кӛмегімен жүзеге асырылады

Икемді автоматтандырылған жүйелерді басқару
басқару аппараттарының кӛмегімен жүзеге
асырылады

Икемді автоматтандырылған жүйелер қайта
бағдарламаланған болып табылады және кең
ауқымды номенклатуралы ӛнімдер шығаруға
бағытталған

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Шартты алгоритмге
мысал келтіріңз

2

Байланыс арнасы деген не?

Оптикалық кабельдер

Электр сымдары мен кабельдер

Сигналдардың берілуін қамтамасыз ететін
құрылғылар жиынтығы

3

АБЖ жұмыс
алгоритмінің құрамына
не кіреді АБЖ(бақылау)
алгоритміне қарағанда?

Датчиктерден кезек-кезек ақпарат алуды

Жабдықтың дайындығын тексеруді

Технологиялық үдеріс барысын басқару

Операторға ақпаратты жеткізуді

№ 31 нұсқа

103

Кестенің соңы

4

Қай түрлендіргіштердің
шығу сигналы кіру
ықпалдың ӛзгеру
жылдамдығына

пропорционалды?
Индуктивті

Трансформаторлық

Индукциялық

Магниттік серпімді

Тензометриялық

Резистивті

5

Операциялық
күшейткіштегі
күшейткіш
коэффицентін қалай

реттеуге болады?
Қуат беру кӛзінің кернеуін ӛзгерту есебінен

Оң кері байланыс есебінен

Теріс кері байланыс есебінен

6

Технологиялық
үдеріске аналогты
атқарушы механизмдер
қалай әсер етеді?

Жұмыс бӛліктерін бекітілген күйге орнатады

Жұмыс бӛліктерін кез келген аралық күйге
орнатады

Жұмыс бӛліктерін бастапқы күйге қайтарады

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Не себепті
автоматтандырылған
жүйеге адамның
қатысуы-жақсы екенін

түсіндіріңіз

2

Қандай сигналдар мен
шамалар дискретті деп
аталады?
Сансыз кӛп мәндері барлар

Екі немесе одан кӛп белгіленген мәндері барлар

Бүтін сандар түріндегі мәндері барлар

№ 32 нұсқа

104

Кестенің соңы

3

Үдемелі
амплитудасында
ауытқулар пайда
болатын жүйе қалай

аталады?

Тұйық

Орнықты

Ашық

Орнықсыз

4

Компаратор деген не?
Кері байланысы бар күшейткіш

Салыстырғыш құрылғы

Сигналдарды кӛбейткіш

5

Электр магнитті
релелер арналады
Электр тізбегін матастыру және ажырату үшін

Магниттік тізбегін матастыру және ажырату
үшін

Пневмо және гидрожетек бӛлгіш құрылғыларды
жылжыту үшін

6

БАЖ электр
құралдарын
магистралдық-
модульдік принциппен

құрастыруына қатысты
қандай пікірлер дұрыс?
Барлық электр құрылғылар біртектес
бірыңғайланған модульдер түрінде жасалынады

Модульдер бірыңғайланған қаңқаларда
орналастырылады

Барлық модульдер ЭЕМ-мен байланысқан
біртұтас стандартты магистраліне жалғанады

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Сигнал деген не?
Мәндері пайдалы ақпараттан тұратын ӛзгермелі
физикалық шама

Уақыттың әр түрлі мезетіндегі технологиялық
кӛрсеткіш мәндері жайлы ақпарат

Атқарушы механизмге берілетін электр кернеуі

№ 33 нұсқа

105

Кестенің соңы

2

Автоматты басқару
жүйесі шешетін
мәселелерді атап ӛтіңіз

3

Технологиялық
кӛрсеткіштерді электр
сигналдарға
айналдыратын

құрылғылар қалай
аталады?
Аналогты-сандық түрлендіргіштер

Ӛтпелі құрылғылар

Сигналдарды қалыпқа келтіру құрылғылары

Датчиктер

Күшейткіштер

Атқарушы механизмдер

4

Триггер деген не?
Салыстырғыш құрылғы

Екі тұрақты күйі бар құрылғы

Импульстер генераторы

5

Басқару жүйелерінде
кері байланыс деп нені
түсінеді?
Басқарушы құрылғының басқару нысанымен

байланыс сызығын

Басқару нысанының басқарушы сигналға
реакциясын

Басқарушы құрылғыға басқару нысанының
жауапты реакциясын жеткізуін

6

Қандай кешендер
роботталған деп
аталады?
Құрамына роботтар кіретіндер

Роботтар басты технологиялық операцияларды
атқаратындар

Роботтар кӛмекші жұмыс атқаратындар

106

Сұрақ №

Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Алгоритм деген не?
ПӘК-ті ӛсіруге байланысты іс-әрекеттер

Операциялардың толық тізімі

Мақсатқа жетуге әкелетін іс-әрекеттердің реті

2

АБЖ-ның
АБЖ(бақылау)
құрамына кірмейтін
техникалық құралдарын

белгілеңіз (астын
сызыңыз)
Күшейткіштер, атқарушы механизмдер, аналогты- сандық
түрлендіргіштер, сандық-аналогты түрлендіргіштер,

жұмыс бӛліктері

3

Магниттік ӛрістерден
қорғау үшін қандай
кабельдерді қолданған
дұрыс?

Экрандалған тараммен

Ортақ экранмен

Ӛрілген жұптармен

4

Импульстер
есептеуішінің негізін не
құрайды?

5

Атқарушы механизм-
Датчиктерден келетін сигналдарды орындайтын
механизм

Бұл

Жұмыс бӛліктерінің қосылуын немесе
жылжуын жүзеге асыратын құрылғы

Аналогты басқару сигналдарын дискреттіге
түрлендіргіш

6

ЭЕМ-нің басқару
нысанымен түйіндесуі
деп нені айтады?
ТҮ БАЖ-дың техникалық құралдарының ЭЕМ-

мен байланысын ұйымдастыру

ЭЕМ-нің басқару нысанына қатысты орналасуы

ЭЕМ-ді басқару жүйесіне біртіндеп ендіру

№ 34 нұсқа

107

Сұрақ №

Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Технологиялық үдеріс
деген не?
Нысан мен басқару жүйесі арасындағы ақпарат
алмасу

Адамның басқару объектісіне әсері

Ӛнімдер,материалдар және т.б.
жасау,жинау,ӛңдеу және тасымалдау үдерісі

2

Қандай сигналдар мен
шамалар аналогты деп
аталады?
Екі немесе одан кӛп белгіленген мәні барлар

Бүтін сандар түрінде мәндері барлар

Сансыз кӛп мәндері барлар

3

Автоматты реттеу
жүйесі неге ұмтылады Бақыланбалы кӛрсеткіштің нақты және
белгіленген мәндерінің арасындағы келісілмеуді
құру

Бақыланбалы кӛрсеткіштің нақты және
белгіленген мәндерінің арасындағы келісілмеуді
азайту

Бақыланбалы кӛрсеткіштің нақты және
белгіленген мәндерінің арасындағы
келісілмеудің ӛзгермеуін қолдау

4

Жылжу датчиктерінің
түрлерін атап ӛтіңіз

5

Есептеуіш реверсивті
деп аталады, егер ол
Қосындылауға қарағанда тезірек шегерсе

Импульстарды қосындылап және шегере алса

Шегеруге қарағанда тезірек қосындыласа

№ 35 нұсқа

108

Кестенің соңы

6

Басқару жүйесі

Реттеу жүйесі

Икемді ӛндірістік
жүйелердің негізгі
бірлігі не болады?
СББ бар кӛп функциялы станок

МикроЭЕМ

Сұрақ №
Сұрақ
Жауап нұсқалары

1

Қай уақытта циклдік
алгоритм қолданылады? Бір іс-әрекеттер қайта-қайта қайталанған кезде

Циклдер бірінен соң бірі келген кезде

Іс-әрекеттердің нұсқалары екеуден кӛп болған
кезде

2

Автоматты жүйелердің
түрлерін атап ӛтіңіз

3

Көрсеткіштің шекті
шекаралары нені
анықтайды?
Номиналды мәндердің ауқымы

Кӛрсеткіштің регламенттік мәндері

Кӛрсеткіштің апаттық мәндері

4

Фильтрлер
қолданылады
Әлсіз тоқты сигналдарды күшейту үшін

Туындаған кедергілерді әлсірету үшін

Сигналдың тұрақты құрамдас бӛлігінің азаюы

5

Қадамды
қозғалтқыштардың
ротор мен статор
құрылысының

ерекшелігі неде?
Ротор тұтас цилиндр түрінде,статор-тісті етіп
орындалған

Статор қуыс цилиндр түрінде, ротор-тісті етіп
орындалған

Статор мен ротор тісті етіп орындалған

№ 36 нұсқа

Кестенің соңы

6

Не үшін атқарушы
ЭЕМ-дерде аппараттық
ТҮ барысы туралы ақпарат ӛңдейтін
құрылғылардан баратын сигналдарға

үзілім қолданады?
тез жауап қайтару үшін

Оператор жоқ кезде ЭЕМ жұмысын тоқтату
үшін

ТҮ кӛрсеткіштердің бақылау жүйесінен
ақпараттарды операторға мезгілді шығару үшін

1. Павлючков С.А. Ӛндірісті автоматтандыру (металл ӛңдеу). Жұмыс дәптері:

оқуқұралы / С.А. Павлючков. — М. : «Академия» баспа орталығы, 2008. — 98 б. 2. Пантелеев В. Н. Ӛндірісті автоматтандыру негіздері: оқулық / В.Н.Пантелеев,

В.М.Прошин. — М. : «Академия» баспа орталығы, 2011. — 192 б. 3. Шандров Б. В.Ӛндірісті автоматтандыру (металл ӛңдеу): оқулық / Б. В. Шандров, А.

А.Шапарин, А.Д.Чудаков. — М. : «Академия» баспа орталығы, 2002. — 256 б. 4. Шишмарев В. Ю. Автоматика : оқулық / В. Ю. Шишмарев. — М. : «Академия»

баспа орталығы, 2005. — 288 б. 5. Шишмарев В. Ю.Автоматты басқару жүйелерінің типтік элементтері : оқулық / В.

Ю. Шишмарев. — М. : «Академия» баспа орталығы, 2004. — 304 б.
Әдебиеттер тізімі

Мазмұны Кіріспе .............................................................................................................................................. 4 1 тарау. Тақырыптар бойынша сұрақтар ....................................................................................... 5 Тақырып 1. Негізгі ұғымдар ............................................................................................... 5 Тақырып 2. Алгоритмдер .................................................................................................... 5 Тақырып 3. ТҮ БАЖ ұғымы ............................................................................................... 6 Тақырып 4. Автоматты бақылау жүйесі ........................................................................... 6 Тақырып 5. Автоматты бақылау жүйесі ............................................................................ 7 Тақырып 6. Автоматты реттеу жүйесі ............................................................................... 7 Тақырып 7. Датчиктер ......................................................................................................... 7 Тақырып 8. Автоматиканың ӛтпелі және аналогтық электр құрылғылары ................... 8 Тақырып 9. Автоматиканың дискретті электр құрылғылары .......................................... 8 Тақырып 10. Атқарушы механизмдер ................................................................................ 9 Тақырып 11. Басқару құрылғылары ................................................................................. 10 Тақырып 12. ЭЕМ-нің басқару нысанымен түйіндесуі .................................................. 10 Тақырып 13. Икемді автоматтандырылған ӛндірістер ................................................... 11 2 тарау. Аралық бақылауға арналған тест сұрақтары ................................................................ .12

2.1.

Негізгі ұғымдар және алгоритмдер ...................................................................... 12 2.2. ..... Бақылау, басқару және реттеу автоматты жүйелері ........................................... 21

2.3.

Датчиктер ............................................................................................................... 30 2.4. ..... Сигналдарды түрлендірудің ӛтпелі және электр құрылғылары ........................ 38

2.5.

Атқарушы механизмдер........................................................................................ 46 2.6. ..... Басқару құрылғылары және икемді ..................................................................... 56

автоматтандырылған ӛндірістер 3 тарау. Сынақ сабағына арналған тест сұрақтары ..................................................................... 68 Әдебиеттер тізімі ......................................................................................................................... 110

Мазмұны

Оқу басылымы
Пантелеев Владимир Николаевич
Прошин Владимир Михайлович
Ӛндірісті автоматтандыру негіздері.

Бақылау материалдары
Оқу құралы
3-ші басылым, қайта ӛңделген және толықтырылған
Редактор И. В. Могилевец

Техникалық редактор Е. Ф. Коржуева
Компьютерлік беттеу: Д. В. Федотов
Корректорлар Г. Е. Форысенкова, М. Н. Ермакова

Басп. № 103113754. 26.05.2014 ж. басылып шығарылған. Пішімі 60 х 90/16. Гарнитура «Балтика». Офсеттік қағаз. Офсеттік баспа. Шартты басқа табағы 7,0. Таралым 1000 дана. Тапсырыс № ЖШҚ «Академия» баспа орталығы. www.academіa-moscow.ru 129085, Москва, Мира даңғ., 101В, 1

ғимарат.
Тел./факс: (495) 648-0507, 616-00-29.
Санитарлық-эпидепиологиялық қорытынды № РОСС RU. AE51. H16592 29.04.2014.

Баспаның электр тасымалдаушыларынан басылып шығарылған. «Бірінші үлгілі баспахана» ААҚ.

Пікірлер (0)

Әзірге пікір жоқ.
An error has occurred. This application may no longer respond until reloaded. Reload 🗙