«ЖАНКҮЙЕР» АҚЫН
Жазылымсыз режим: 20-беттен кейін жазылым беті ашылады, әрі қарай әр 10 бет сайын (ең көбі 5 рет).
20 px
1.85
0.30 px
0.95 em
Тұрсынбек Ешенқұлов — ««ЖАНКҮЙЕР» АҚЫН» (Көркем әңгіме). немесе «тұңғыш Пеле»…
немесе «тұңғыш Пеле»…
Күн сенбі. Қарағанды стадионында «Шахтер» мен «Қайраттың» ойнайтынын естіп, Серік Ақсұңқарұлына телефон шалдым.
– Мен жанкүйер емеспін ғой… – деді ол.
– Бір рет көрсеңіз, ертеңінде ұйқыдан «жанкүйер» боп оянасыз? – дедім қызықтырмақ мақсатпен.
– Барсам, барайыншы, қағаздан өзім де қажып отыр едім… – деді ағам, келісе кетіп.
Келдік. Билет алып жатырмын.
– Қанша екен? – деді Секең.
– 200 теңгеден.
– Мен 2 мың теңге екен десем, арзан екен ғой?
– Стадионға қымбат екен деп келмей жүргенсіз ғой тәрізі?! Бірінші рет келіп тұрсыз ба?
– Алматыда Тұмағаңа (Тұманбай Молдағалиев. – Е. Ә.) еріп Дәуітәлі Стамбеков екеуміз бір барғанбыз…
– Содан бері келіп тұрғаныңыз осы ма?!
– Жападан жалғыз қалай келем?!
– Ақындардың арасында олардан басқа жанкүйер жоқ па?!
– Неге «жоқ?!» – деді ол намыстанып кетіп, – көп қой… Мәселен…Әбділда Тәжібаев! Керемет болельщик болған!
– Ал сіз бүгін кімге жанкүйер боласыз?
– «Қайратқа»! – дейді Секең, бүгін тап бір сол үшін келгендей! Менің шақырып әкелгенімді «ұмытып» кетті…
– Өзің ше? – дейді маған.
– Мен «Шахтерге»?
– Онда нең бар?! Саған «Қайрат» жақын ғой?! «Шахтер» маған жақын?!
– Мен баяғыдан «Шахтерге» жанкүйермін!
– Ә… солай ма…
…Ойын басталып кетті. Не істер екен деп Секеңе ұрланып қарап қоям, стадионға күнде келіп жүргендей… түк сұрамайды…
– Ешкім темекі тартпайды екен мұнда?! – деді бір кезде жан-жағына жалтақ-жалтақ қарап.
– Бұл жерде өңкей спортшылар, спорт жанкүйерлері, – дедім мен – Ұят емес пе?! Полиция көрсе, ұстап, жауып тастайды!
…Содан ләм демей, шыдап отырды!
– Сіз кімге «болейт» етіп отырсыз? – дедім, тағы да әдейі, сыр тартып.
– «Қайратқа»!
– Неге?
– Тұмағам марқұм ылғи «Қайратқа» жанкүйер болушы еді…
Бір кезде «Шахтер» ойыншылары «Қайраттың» қақпасының алдында қарбалас жасап, жан күйерлер ду етіп, басыла қалды. Сол кезде қаннен-қаперсіз отырған Секең:
– Ойбай! «Шахтер» соғып жіберді ме?! – деді зәресі зәр түбіне кетіп!
– Жоқ, жөндеп қарамайсыз ба? Қалай соғады?! Қақпа – бір жақта, доп айдалаға кетті ғой.
– Ә… Бізді Тұмағаның аруағы жебеді! Алға, «Қайрат», алға! – деді ақын ұшып түрегеліп, айғай салып, – Тұмағам!..
Қалың жанкүйер ала көзімен ақынға жақтырмай қарады!
– Үлкен адамсыз! Шошаңдап, қайта-қайта ұшып тұрып, неге айқайлай бересіз?! Біз отырмыз ғой, міне, үндемей?! – деді еңгезердей бір жігіт. Қайдан келген адамсыз өзі?!
– Алматыдан! – деді Ақсұңқарұлы бет-аузы шылп етпей!
Бірінші тайым аяқталып, үзіліске шыққанда біраз жігіттер біз жаққа жақтырмай қарап, топтаса бастады… Мен жанкүйерлердің психологиясын жақсы білем, Секеңді алып кету керек! Секеңнің ойында түк жоқ:
– «Шахтер» ойнай алмайды ғой, – деп қоймайды қайта-қайта!
Үзілісте Қарағандының құрметті азаматы Шәймерден Оразалинов футболдан мектеп оқушылары арасындағы жарыс жеңімпаздарын марапаттап жатты. «Азамат қой бұл кісі!» деп, Секең тамсанып тұр, езуінде темекі…
–Секе, қайтайық? –дедім.
– Ойын енді қызып келеді ғой? – деп, қимай тұр!
…Алдап-сулап алып кеттім…
– Сыра ішесіз бе бір жерден?
– Таздан – тарақ, менен – сыра қалғалы қашан?!
– Шай ішейік онда?
…Шай сіміріп отырмыз. Ақын Ғалым Жайлыбайға: «Қайрат»«Шахтерге» гол соқты», – деп, телефонмен сүйінші сұрап тастады!
–Секе, сүйіншілеуге әлі ерте ғой, футболда бір минут бәрін шешеді! Әлі екінші тайым бар ғой?
Секең көңілсіз!
– Не болған сізге? – деймін.
– Қап! Бекер кетіп қалдық… Мені қойшы, мен кеткеннен кейін «Қайраттың» жағдайы не болар екен? – деп, өкінеді.
– «Шахтер» бір-екі гол салып қойған шығар ендігі…
– Қап! Мен барда Тұмағамның аруағы жебеп-ақ тұр еді… – дейді күрсініп…
…Сөйтіп, «жанкүйер» ақыннан әзер құтылдым.
Ертеңіне таңғы сағат 7-де шыр-шыр еткен телефон дауысы оятып жіберді. Секең екен!
– Не болды таң атпай?!
– Сүйінші! – дейді!
– Неменеге?
– «Қайрат» «Шахтерді» 5: 0-ғып жеңді! Тұмағамның аруағы жебеді бізді! Футболист болуым керек еді!..
– Ақындығыңыз тақияңызға тар болып тұр ма?! – дедім ыза болып!
– Ақындықтан қажыдым… Бәрі «өлең» жазады… Сырты – «өлең»…ішінде түк жоқ, былшылбай! Әттең!..
Қызыларайда тудым… Стадион болмады ғой бізде?!. Футболист болғанда… – деп, ойланып біраз тұрды…
Оқиға желісі мен шешім
– Футболист болғанда… не болушы еді?!
– Футболист болғанда… мен… қазақтан шыққан Пеле болушы едім!
Бұл кісімен енді стадионға бармаспын!..
Есжан ӘМІРОВ.
КӨПЕН, ҚАЙДАСЫҢ?
– Көпен, қайдасың?
– Мен бір жиналыстамын.
Мәселеміз шешілмей, қиналыстамын.
Содан үйден алыстамын.
– Көпен, қайдасың?
– Ұшақтамын.
Мамықтай бір құшақтамын.
Жүрек тулап, дем ысып,
Амалым жоқ, тұзақталдым.
Өтетін бір жиналыстан
Қайтем енді, ұзап қалдым.
– Көпен, қайдасың?
– Вокзалдамын.
Жиналыс өткізетін
Үлкен бір көк залдамын.
Түнге қарай бітірем деп,
Мен өзімше болжалдадым.
– М… м… м… жәрәйды,
Жиналыстарың қашан тарайды?
– Келтіреміз бір орайды.
Қазір арыз деген қарша борайды.
Соның бәрін тексереміз,
Сөйтіп, жалақор-парақорларды еңсереміз.
Ертесіне тағы шалдым қоңырауды
Мұны, тіпті, көңіліне ауыр алды.
– Көпен, қайдасың?
– Кемедемін.
Жанымды осы қинайсыз неге менің?
Айттым сізге: «Барамын жиналысқа,
Жердің түбі ту… сонау тым алысқа».
– Көпен, қайдасың?
– Көктемін.
Іздеп жүрмін ай тасын.
– Әй, сен де жоқты айтасың…
Не қыласың ай тасын?
– Пергілеймін бұл жақтан
Жемқорлардың төбесін.
Ине шаншып сөгемін,
Тырнағының көбесін.
– Айдан қашан келесің?
– Не боп қалды?
Менде бар ма ед,
Аласы мен бересің?
– Бір мәселе бар ед тә…
Ақылдасар өзіңмен.
– Шығарасыз неге мені төзімнен?!
Аңғаруың керек еді
Ықылассыз сөзімнен.
Түсінбесең айтайын:
(Меселімнен қайтайын)
Жиналысты азайтуға ден қойып,
(Біразына құлып салып, ен қойып,
Сауықтырар ем қойып,
Таңды көзбен атырдым).
Жиналысты тағы бір
Ашайын деп жатырмын.
Мұндай мықты ақынмен
Сөйлес қылған мына мен…
Неткен қайсар батырмын!..
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру