Үлкен Сауданың Құпиясы
Jill Konrath
Жазылымсыз режим: 20-беттен кейін жазылым беті ашылады, әрі қарай әр 10 бет сайын (ең көбі 5 рет).

КІРІСПЕ
Бірнеше жыл бұрын менің сату бойынша тренинг бизнесім күтпеген жерден тоқтап қалды. Бірнеше айдың ішінде мен жұмысымның 95 пайызынан айырылдым, өйткені ең ірі екі клиентім барлық сыртқы консалтинг қызметтеріне мораторий жариялады. Мен осы корпоративтік алпауыттардың бірнеше бөлімшелерімен жұмыс істегендіктен, өзімді қауіпсіз сезінген едім. Өкінішке орай, Уолл-стрит олардан жақсы нәтижелер талап ете бастағанда, олар жаппай қысқартулар жасады.
Келісімшарттар орта жолдан үзілді. Алдағы бес айға жоспарланған жұмыстың орнына, менде ештеңе қалмады — мүлдем ештеңе. Соған қарамастан, маған телефонды алып, сату бойынша қоңыраулар шалу мүмкін емес болып көрінді.
Неліктен? Алдыңғы он жыл бойы менің бизнесім іс жүзінде ешқандай күш жұмсамай-ақ дамып келген еді. Жұмысты жақсы атқарудың арқасында бір жоба тез арада екінші және үшінші жобаға ұласатын. Менің есімім (жоғары бағамен) әртүрлі бөлімшелер мен бизнес бөлімдеріне берілетін. Мен әлеуетті сатып алушылармен кездескенде, олар жұмысты бастауға дайын болатын. Уақыт өте келе, мен клиенттерім үшін таптырмас ресурсқа айналғандықтан, олар менен өз саламнан тыс салаларда көмек сұрай бастады. Бастапқыда мен бас тарттым, бірақ көп ұзамай стратегиялық сессиялар өткізіп, болашақ сценарийлерді жоспарлаумен және нарықты дамытумен айналыстым. Мұның бәрі компанияларға жаңа өнімдерді шығару кезінде кіріске дейінгі уақытты қысқартуға көмектесуден әлдеқайда ауқымды жұмыс еді. Маған бұл ұнайтын! Бұл менің қабілеттерімді барынша сынады.
Бірақ бұл менің құндылық ұсынысыма (Value proposition — компанияның клиентке ұсынатын пайдасы мен тиімділігінің сипаттамасы) нұқсан келтірді. Егер біреу менен немен айналысатынымды сұраса, мен маркетинг пен сату үшін қолымнан келетіннің бәрін бірнеше күн бойы айта алар едім. Сату бойынша тренер ретінде мен корпоративтік шешім қабылдаушылардың назарын аудару үшін күшті құндылық ұсынысы қажет екенін білдім. Менікі соншалықты шашыраңқы болғаны сондай, мен қоңырау шала алмадым. Он жылдан астам сәтті тренингтік фирманы басқарғаннан кейін, мен компаниямның бағытын анықтау үшін қайтадан нөлдік нүктеге оралдым.
Сол уақытта мен шағын және дамып келе жатқан бизнеске арналған кішкентай журнал үшін ақысыз (pro bono) жоба жасадым. Олардың экономикаға тигізетін әсеріне таңғалып, мен желіде кәсіпкерлік нарық секторы туралы білуге бірнеше сағат жұмсадым. Шағын бизнестің 75 пайызы иесінің түсетін табысқа қарағанда тым көп жұмыс істегенінен жабылып қалатынын білгенде таң қалдым.
Менің тәжірибем бар адам үшін оларда сату мен маркетингте үлкен мәселе бар екені анық еді. Мен өз өнімдерін, қызметтерін және шешімдерін корпоративтік нарыққа сатқысы келетін осы шағын фирмалар үшін қолжетімді ресурстарды зерттедім және олардың қаншалықты нашар екеніне жағамды ұстадым. Мен көмектескім келді, бірақ бұл шашыраңқы, қаражаты аз бизнестерге қалай әсер ететінімді білмедім.
Бір күні маған ой келді: мен бұл фирмалар үшін қазіргі уақытта тек ірі корпорацияларға ғана қолжетімді сапалы ақпарат пен тренингтерге қол жеткізе алатын онлайн ресурс жасаймын. Бір жылға жуық уақыт бойы мен кәсіпкерлер, сатушылар, тәуелсіз мамандар мен консультанттар үшін осы ресурсты жасауға бүкіл күш-жігерімді салдым.
Сол уақытта мен консалтингпен аз айналыстым және барлық ақша резервтерімді тауыстым. Веб-сайт іске қосылғанда, мен жаңа күшпен және жаңа қызмет түрлерімен сату тренингі бизнесіме оралуға дайын болдым. Мен жұмыс істегім келетін компанияларды нысанаға алдым, кіммен байланысу керектігін анықтадым және «табыс үшін қоңырау шалуды» бастадым. Мен бұрынғыдай қысқа уақыт ішінде бірнеше жақсы клиент табамын деп толықтай сендім.
Бірақ мені үлкен соққы күтіп тұр еді! Мен ешбір тірі жанға жете алмадым. Енді ешкім телефонға жауап бермейтін болған. Барлық қоңырауларым тікелей дауыстық поштаға (Voice mail — қоңырауға жауап берілмегенде қалдырылатын дыбыстық хабарлама) түсетін. Мен хабарлама қалдыру керек пе, әлде жоқ па деп қиналдым. Бұл ешқандай маңызды болмаған сияқты, өйткені маған ешкім қайта қоңырау шалмады.
Мен тығырыққа тірелдім. Мен бұрын-соңды байланыс орнатуда мұндай қиындықтарды көрмеген едім. Сату дағдыларын мақтан тұтатын адам үшін бұл өте ауыр соққы болды. Басында мен бұл тек менің мәселем — бәлкім, мен ескірдім және ешкім менімен сөйлескісі келмейді деп ойладым. Бірақ айналамды тексергеннен кейін, басқа сатушылардың да осындай мәселеге тап болғанын білдім.
Байланыс орнатудың қиындығы індеттей жайылып бара жатқан еді. Мен сөйлескен әрбір адам корпоративтік сатып алушылармен кездесу белгілеуде үлкен қиындықтарға тап болды. Олардың үлкен танымал корпорацияда жұмыс істегені немесе бір адамдық шағын консалтингтік фирма болғаны маңызды емес еді. Жылдар бойы жұмыс істеп келген сату тәсілдері бұдан былай тиімді болмады. Іс жүзінде, олар тіпті көбірек кедергілер жасады.
Сатушылар енді не істеу керектігін білмей бастарын қатырды. Егер олар байланыс орната алмаса, ештеңе сата алмайтын еді. Мен олардың не сезінетінін жақсы білдім. Менің банктік шотым азайып бара жатқандықтан, маған бизнес керек болды.
Бақытыма орай, мен сатудағы қиын мәселелерді шешкенді жақсы көремін. Мен өзіме ірі компанияларға қайтадан қалай кіруге болатынын анықтауды мақсат етіп қойдым. Көптеген адамдардан сұхбат алдым. Көптеген әдістер мен стратегиялармен тәжірибе жасадым. Үміт күттіретін тәсілдерді жетілдірдім. Содан кейін жол бойында кездескен кедергілерді жоюға назар аудардым.
Міне, ғажап! Соңында мен негізгі шешім қабылдаушы тұлғалармен (Decision makers — сатып алу немесе ынтымақтастық туралы соңғы шешімді қабылдайтын жауапты маман) кездесулер ала бастадым. Мен бұл процесс кез келген бизнеске арналған (B2B) сату саласындағы адам үшін, олардың нарықтық бағытына қарамастан жұмыс істейтініне көз жеткізгенше тоқтамадым. Содан бері менің барлық сөздерім мен тренингтерім ірі компанияларға қалай кіруге және өте бос емес шешім қабылдаушылармен қалай табысқа жетуге болатынына бағытталды. Бұл барлық саладағы сатушыларға әсер ететін үлкен мәселе. Олар нені басқаша істеу керектігін білмейді — сондықтан мен осы кітапты жаздым.
«ІРІ КОМПАНИЯЛАРҒА САТУ» КІТАБЫНА ШОЛУ
Қазіргі уақытта әлем толығымен өзгерді. Бүгінгі қарбалас нарықта табысқа жету үшін жаңа тәсілдер қажет. Баяғы ескі әдістерді қолдана беру сізді ешқайда апармайды, әсіресе ірі корпорацияларға кіргізбейді. «Ірі компанияларға сату» кітабы сізге бүгінгі таңда корпоративтік шешім қабылдаушылардың назарын қалай аударуға болатынын көрсетеді.
Бірінші бөлім: Сын-қатерді қабылдаңыз Бірінші бөлімде сіз бүгінгі корпоративтік әлемде сізге сатуда қиындықтар тудырып жатқан жағдайлар туралы көбірек білесіз. Сіз келесілермен танысасыз:
Сатуыңызға әсер ететін нарықтық трендтер, сондай-ақ сіздің жеңіліске бастайтын мінез-құлқыңыз;
Ірі корпорациялар мен өз ұсынысыңызды «тіске басар» кішкентай бөлшектерге қалай бөлуге болатыны, осылайша сіз алғашқы байланысты орната аласыз;
Корпоративтік шешім қабылдаушының әлемі және олардың қарсылық қабырғасын қалай бұзып өтуге болатыны;
Сіз басты ерекшелендіруші факторға айналатын жаңа сату парадигмасы.
Екінші бөлім: Негізді қалаңыз Кітаптың бұл бөлімі бүгінгі сату ортасында алға жылжу үшін қажетті негізгі элементтерді қамтиды. Сіз келесілерді үйренесіз:
Сатуда табысқа жету ықтималдығы жоғары ірі компанияларды нысанаға алу;
Ағымдағы құндылық ұсынысыңыздың тиімділігін бағалау;
Құндылық ұсынысыңызды корпоративтік сатып алушылар үшін тартымды болатындай етіп нығайту;
Ірі компанияларды зерттеу және сату күш-жігеріңізді алға жылжытуға көмектесетін маңызды ақпаратты ашу;
Қолданыстағы қарым-қатынастарды пайдалану және байланыс орнатуға көмектесетін жаңа байланыстар жасау.
Үшінші бөлім: Науқанды іске қосыңыз Кітаптың бұл бөлігінде сіз құндылық ұсынысыңыз бен нысаналы клиенттеріңіз туралы білгендеріңізді қалай біріктіруге болатынын білесіз:
Ірі компанияларда сіздің өніміңіз немесе қызметіңіз бойынша кім шешім қабылдайтынын анықтау;
Барлық маркетингтік кедергілерді бұзып өтетін көп деңгейлі аккаунтқа кіру науқанын құру;
Корпоративтік шешім қабылдаушылардың назарын аударатын тартымды дауыстық пошта хабарламаларын дайындау және жеткізу;
Көпшіліктің ішінен ерекшеленетін және оң жауап тудыратын хаттар мен электрондық пошталарды әзірлеу.
Төртінші бөлім: Кедергілерді бұзып өтіңіз Бұл бөлім ірі компанияларға кіру кезінде кездесетін әдеттегі қиындықтарды жеңуге бағытталған. Сіз келесілерді білесіз:
Әлеуетті клиенттермен бизнеске бағытталған телефон арқылы сөйлесуді жүргізу;
Алғашқы байланыс орнатудағы жалпы қарсылықтар мен кедергілерді жеңу;
«Қақпашыларды» (Gatekeepers — шешім қабылдаушыға тікелей шығуға кедергі болатын хатшылар немесе көмекшілер) манипуляциялық әдістерсіз «қақпа ашушыларға» айналдыру;
Аккаунтқа кіру науқанын үмітсіз болып көрінбей-ақ (тіпті солай болсаңыз да) жалғастыру.
Бесінші бөлім: Сатуды алға жылжытыңыз Кітаптың соңғы бөлімі сіздің әлеуетті клиентпен нақты кездесуіңізге бағытталған. Атап айтқанда, сіз келесілерді ашасыз:
Клиентпен алғашқы кездесуді жоспарлау және тиімді өткізу;
Корпоративтік шешім қабылдаушылармен олардың маңызды бизнес мәселелері туралы сөйлесу;
Сату процесін келесі қисынды қадамға оңай жылжыту;
Өзіңізді бәсекелестік артықшылыққа айналдыру!
КІТАПТЫ ҚАЛАЙ ҚОЛДАНУ КЕРЕК
«Ірі компанияларға сату» кітабы сіздің сату күш-жігеріңіз үшін тұрақты ресурс ретінде жазылған. Соңғы бірнеше жылда көп нәрсе өзгергендіктен, бүгінгі сату ортасын және табысқа жету үшін не қажет екенін түсіну үшін оны кем дегенде бір рет толық оқып шығуды ұсынамын. Кітаптағы көптеген ұғымдар біріне-бірі негізделгендіктен, оларды ретімен оқу маңызды.
Бірінші оқылымнан кейін мен құндылық ұсынысыңызға назар аударуды қатаң ұсынамын. Егер сіз тұтынушылардың сіздің өніміңізді, қызметіңізді немесе шешіміңізді пайдаланудан алатын бизнес нәтижелерін анық айта алмасаңыз, кітаптың қалған бөлігі мағынасыз болады. Әлсіз құндылық ұсыныстары — тиімсіз сатудың ең көп таралған себебі.
Құндылық ұсынысыңызды нақтылағаннан кейін, науқаныңызды дамытумен айналысыңыз. Дауыстық пошта, тікелей пошта немесе электрондық пошта стратегияларын бірінші болып қолға алғаныңыз маңызды емес. Өзіңізге ыңғайлы құралдан бастаңыз, содан кейін тәсіліңізді жетілдіріңіз.
Қосымшадағы «Аккаунтқа кіру құралдары» жинағы кітапта берілген ұғымдар мен идеяларды жақсырақ іске асыруға көмектеседі. Сондай-ақ, сату тиімділігін арттыру үшін қолдануға болатын түрлі ресурстарды таба аласыз.
Мен бұл кітапты сізге ірі корпоративтік аккаунттардың есігін ашуға және үлкен келісімшарттарды жеңіп алуға көмектесу үшін жаздым. Бұл сізге мақсаттарыңызға жету үшін қажетті барлық түсініктерді берсін. Сатуда сәтті жыл болсын!
БІРІНШІ БӨЛІМ: СЫН-ҚАТЕРДІ ҚАБЫЛДАҢЫЗ
Ірі компанияларға сату қиын. Өте қиын. Ол ірі корпорациялар сізді кіргізбеу үшін өз кеңселерінің айналасына өтіп болмайтын үлкен бекіністер тұрғызып қойғандай көрінеді. Шешім қабылдаушылардың есімдері құпиялылықпен көлегейленген. Телефон қоңыраулары әрдайым дерлік дауыстық поштаға бағытталады. Тірі адаммен сөйлесу мүмкін емес дерлік. Ал егер біреу сізге қайта қоңырау шалады деп күтсеңіз, үмітіңізді үзе беріңіз!
Дегенмен, егер сіз көптеген адамдар сияқты болсаңыз, сол ірі компанияларға қарап: «Шіркін, солардың есігінен бір аттап кірсем ғой», — деп ойлайсыз. Көз алдыңызға ірі келісімшарттар немесе қомақты комиссиялық чектер елестейді. Сіз жоғары табысты және тұрақты кіріс ағыны бар бірнеше ұзақ мерзімді корпоративтік қарым-қатынастар үшін бәрін берер едіңіз.
Бұдан бөлек, P&G, BP немесе 3M сияқты беделді фирмалардың сіздің клиентіңіз болуы — басқа әлеуетті сатып алушылар үшін сіздің ұсынысыңыздың әлемдік деңгейде екеніне бұлжытпас дәлел болар еді. Іштей сіз олардың мақұлдауы басқа сату күш-жігеріңізді жеңілдететінін білесіз.
Бірақ бұл ірі компанияларға қалай кіруге болады? Шешім қабылдаушымен кездесу үшін не қажет? Егер сіз ол жерде жұмыс істейтін бірде-бір адамды танымасаңыз, қалай кіресіз? Немесе, егер сіз бұл корпоративтік алыптармен жұмыс істеуге әлі дайын болмасаңыз, қазіргі жұмыс істеп жатқан компаниялардан үлкенірек фирмаларға қалай енесіз?
КОРПОРАТИВТІК «ЖҰМБАҚТЫҢ» БАСЫП ТҮСУІ
Ірі аккаунттармен жұмыс істеу туралы ойдың өзі көптеген сатушылар үшін ауыр болып көрінеді. Тіпті ең білікті мамандардың өзі корпоративтік «ірі тұлғамен» байланысу туралы ойлағанда, тілі байланып қалады.
Өз-өзіне күмәнданудан зардап шегіп, олар ірі компаниямен іскерлік қарым-қатынасқа қандай да бір құндылық әкеле алатындарына күмәнданады. Олар баға мәселелерін немесе бәсекелестік қарсылықтарды қалай шешуге болатынын ойлап уайымдайды. Олар ірі компанияларда жұмыс істейтін ақылды, талантты адамдардың алдында ақымақ болып көрінбеудің жолын іздеп, бас қатырады.
Мен мұны білемін, өйткені менде де осындай сезімдер болды. Мен сатуды жаңа бастағанда, Xerox компаниясында ірі корпорациялар кірмейтін географиялық аумақта жұмыс істедім. Үш жыл бойы мен шағын және орта бизнеске көшірме машиналарын сатуда ерекше табысқа жеттім.
Ақыры қызметім жоғарылағанда, мен зәре-құтым қалмай қорықтым. Мен жаңа шешім қабылдаушыларымды адам сенгісіз қасиеттерге ие жандар ретінде елестеттім. Менің ойымша, олар мен сияқты әлі үйреніп жүрген «төменгі деңгейдегі» адамдарға уақыт бөлмейтін тапқыр іскер адамдар еді. Сондай-ақ, менің фирмамдағы үздік сатушылардың бірі: «Енді сен «үлкен ойыншылармен» ойнап жатырсың, Джилл. Сенің қаншалықты мықты екеніңді көрейік», — дегенде, бұл маған жеңіл тимеді.
Ірі компаниялардағы шешім қабылдаушылардың кәдімгі адамдар екенін түсіну үшін маған көп уақыт қажет болды. Олар жай ғана үлкен фирмада жұмыс істейтін болып шықты.
Бес жылдан кейін сату бойынша тренинг бизнесімді бастағанда, мен бұл сабақты қайтадан үйренуге мәжбүр болдым. Қандай да бір белгісіз себеппен, мен ірі корпорацияларда дағдылары менікінен әлдеқайда жоғары, өздерінің үздік сату тренері бар деп ойладым. Олардың барлық сұрақтарға жауабы жоқ екенін түсінгенше біраз уақыт өтті. Менің тәжірибем олардың қолданыстағы сату тренингі мүмкіндіктерін толықтырып, кеңейте түсті.
Алайда, мұны анықтау үшін маған корпоративтік шешім қабылдаушылармен кездесу қажет болды. Олардың бағдарламалары сату бойынша оқыту қажеттіліктерінің барлығын бірдей өтей алмайтынын түсінуім керек еді. Осы жерде біз ірі компанияларға сауда жасайтындардың бәрін мазалайтын сұрақтарға қайта ораламыз: Мен кіммен кездесуім керек? Және ол жерге барғанда не айтамын? Бүгінгі таңда бұл сату мәселелері тіпті күрделене түсті, өйткені потенциалды сатып алушылармен бетпе-бет кездесу өте қиынға соғады.
"МІНСІЗ ДАУЫЛҒА" ҚАРАЙ ЖҮЗУ
Егер сіз ірі компанияларға кіруге тырысып жүрсеңіз, оның қаншалықты қиын екенін білесіз. Шындығында, болашақта бұл одан сайын қиындай түспек. Қазір сіз тап болған жағдай — бірнеше нарықтық факторлардың тоғысуынан туындаған, сатушылар үшін «мінсіз дауыл» (бірнеше жағымсыз жағдайлардың бір уақытта түйісуі) тудырған ахуал.
Бүгінгі таңда сатуды соншалықты қиындатып жатқан бизнес-қоғамдастықта не болып жатыр? Міне, сіздің сату әрекеттеріңізге әсер ететін қазіргі трендтер:
Ірі компаниялар ірілене түсуде және жаһандық деңгейге шығуда. Олар үнемі құрылымдық өзгерістер жасап, қайта ұйымдастырумен және райтсайзинг (ұйымның тиімділігін арттыру үшін штат санын оңтайландыру) жұмыстарымен айналысады. Мұндай тұрақсыз күй жұмыс күшінің шамадан тыс жүктелуіне, стресске және кез келген өзгерістерге деген күшті қарсылыққа әкеп соғады.
Корпоративтік шешім қабылдаушылар коммуникацияны жақсарту, өздерін оқыту, уақыттарын қорғау және онсыз да тығыз кестелеріне кедергі келтірмеу үшін технологияларды қолдануды жалғастыруда.
Көшірме өнімдер мен қызметтер бір түнде пайда болатындықтан, бәсекелестік үнемі күшейіп келеді. Потенциалды клиенттер ешбір компания өз бәсекелестік артықшылығын ұзақ уақыт сақтай алатынына сенбейді.
Күнделікті маркетингтік шабуылдардың астында қалған корпоративтік сатып алушылар сатушылардың өзін-өзі асыра мақтайтын жарнамаларына мүлдем мән бермейтін болған. Бұл «дауыл» жақын арада басылмайды.
Бұл трендтер сіз үшін келесі әрекеттерді одан да қиындата түседі:
шешімдердің қайда қабылданатынын және шешім қабылдау процесіне нақты кімдер қатысатынын анықтау;
стрессте жүрген клиенттерді өздерінің тығыз кестесінен уақыт бөліп, сізбен кездесуге көндіру;
пайда маржасын жоғалтпай, өз ұсынысыңызды бәсекелестерден ерекшелеу;
клиенттермен кездесуге ерекше құндылық әкелу — шешім қабылдаушылар жоғары бағаға қарамастан сізбен жұмыс істегісі келетіндей дәрежеде болу.
Осы тез әрі түбегейлі өзгеріп жатқан сату ортасында табысқа жету үшін, клиентке кіру стратегияңызды қайта қарау өте маңызды. Сіздің бірінші міндетіңіз — ірі компанияларға қатысты қазіргі тәсіліңізді зерттеп, қай жерде өзгерістер қажет екенін анықтау.
ӨЗІМШІЛ САТУШЫ СИЯҚТЫ КӨРІНУДІ ТОҚТАТЫҢЫЗ
Келіңіздер, корпоративтік шешім қабылдаушымен кездесу белгілеу үшін бүгін не істеуіңіз мүмкін екенін қарастырайық. Егер сіз көптеген сатушылар сияқты болсаңыз, бейтаныс адамдарға телефон соғу туралы ойдың өзі сіздің мазаңызды қашырады. Сіздің ойыңызға тек кешкі асыңызды бөліп, дайын сценарий бойынша оқитын ұнамсыз <span data-term="true">телемаркетерлер</span> (телефон арқылы тауар өткізушілер) келеді. Ойыңызға «арзан», «жағымпаз» және «манипулятивті» деген сөздер оралады. Ерекше болуға сөз беріп, «тым жасанды» көрінбеу үшін не айтатыныңызды ойлап қиналасыз.
Сатушы ретінде сіз бұл қорқынышты қоңырауларды шалғанша, тісіңіздің түбірін емдетуге (root canal) барғанды жөн көрер едіңіз. Ішіңіздегі кішкентай дауыс: «Неге әуре боласың — бәрібір ешкім жауап бермейді», — деп тұрады.
Бұдан әрі кешіктіру мүмкін болмаған кезде, сіз ақыры қоңырау шаласыз. Әрине, потенциалды клиенттің дауыстық поштасы қосылады: «Сәлем. Бұл Терри. Өтінемін, хабарлама қалдырыңыз, мен сізге мүмкіндігінше тез хабарласамын».
Бұл шешім қабылдаушыға жете алмаған кезекті сәтсіз әрекеттен көңіліңіз қалып, осы жолы хабарлама қалдыруды ұйғарасыз. Сіз дереу орындығыңызға тік отырып, күлімсірейсіз және барынша жігерленіп былай дейсіз:
«Мистер Хоуп. Бұл Джейн Мэнти. Мен осы аймақтағы жетекші дизайндық қызмет көрсететін Generic Strategies компаниясынанмын. Біз маркетингтік коммуникациялар мен консалтингтік қызметтердің кең таңдауын ұсынамыз. Шындығында, біз өз клиенттерімізге барлық дизайн қажеттіліктері бойынша «бір терезе» (барлық қызметті бір жерден алу) қағидасымен қызмет көрсетуді мақтан тұтамыз. Біз жақында Krumstock Research тарапынан жоғары бағаланған кейбір қызықты, заманауи жаңа қызметтерді енгіздік.
«Осы саладағы сіздің қажеттіліктеріңіз туралы көбірек білу және бізді қатты қуантып отырған осы жаңа қызметтер туралы айтып беру үшін уақыт белгілегім келеді. Маған ыңғайлы уақытта хабарласыңызшы. Менің нөмірім . . . Сізбен кездесуді асыға күтемін».
Телефонды қойып, жеңілдеп қаласыз. Тағы бір қоңырау аяқталды. Шыныңызды айтсаңыз, сіз өз өнеріңізге ризасыз. Хабарламаңыз сыпайы болды. Сіз тым қыспаққа алған жоқсыз — тек ақпарат бердіңіз. Шамадан тыс кетпей, өз ұсынысыңызға деген құштарлығыңызды көрсеттіңіз. Жалпы алғанда, сіздің қоңырауыңыз өте кәсіби болды.
Таныс естіле ме? Егер сіз жоғарыдағыға ұқсас хабарлама қалдырған болсаңыз, сіз осы шешім қабылдаушыға хабарласуға тырысатын кез келген басқа сатушы сияқты естілдіңіз. Оның дауыстық поштасында күн сайын дәл осындай көптеген басқа хабарламалар болуы мүмкін.
Көптеген сатушылар өз компаниясы мен ұсыныстарын қалай жақсырақ сипаттауды ойлап қиналғанымен, олар өздерінің не айтып жатқанын клиенттің көзқарасымен тыңдауды сирек тоқтатады.
Бір сәт өзіңізді жоғарыдағы хабарламаны тыңдап отырған бос емес шешім қабылдаушы ретінде елестетіп көріңіз. Сіз хабарласқан адаммен кездесуге қызығар ма едіңіз? Ол кездесуден не алар едіңіз? Уақытыңызға тұрарлық бірдеңе бар ма?
Мұндай кездесулерден тек сатушылар ғана пайда көреді. Олар клиенттерге өз қызметтері туралы — олар клиент үшін құнды ма, жоқ па — айтып беру мүмкіндігіне ие болады. Бұл — өзімшіл сату мінез-құлқы және ол бүгінгі ортада жұмыс істемейді. Мен мұндай тәсілді қолданатын сатушыларға бір секунд уақытын шығындамайтын шешім қабылдаушыларды танымаймын, бірақ бұл — барлық дерлік сатушылар қолданатын тәсіл.
КОРПОРАТИВТІК КОДТЫ БҰЗУ
Сіздің телефоныңыз ұсынысыңызды естуге асыққан корпоративтік сатып алушылардан үзілмейді деп армандауыңыз мүмкін, бірақ бұл «ескіше» тәсілмен іске аспайды. Сондай-ақ, бұл потенциалды клиенттер көшеде жүріп немесе кеңсе ғимараттарына кіріп, «Керемет технологиялық қызметтер», «Бобтың көшбасшылық консалтингі» немесе «Ғажайып гаджеттер» деген жазуларды іздемейді.
Сіз олардың кеңселерін қоршаған кедергілерден таусылып жүргеніңізде, кейбір сатушылардың ішке кіріп, өте табысты жұмыс істеп жатқанын түсініңіз. Олардың өнімдері немесе қызметтері сіздікінен жақсы емес. Олар жақсырақ құндылық немесе арзан баға ұсынбайды. Олардың керемет жарнамалық науқандары, үлкен маркетингтік бюджеттері жоқ немесе олар танымал компанияда жұмыс істемейді. Олар тек негізгі шешім қабылдаушылармен кездесуге қол жеткізу үшін корпоративтік кодты қалай бұзу керектігін білді. Сіз де мұны істей аласыз. Мұнда ешқандай сиқыр жоқ, тек жасап жатқан ісіңізді терең қайта қарау қажет.
Көптеген сатушылар бизнеске ие болу-болмауын потенциалды клиентпен сөйлесу сәті шешеді деп ойлайды. Олар қателеседі.
Табысты сатушылар бүгінде орташа сатушыларға қарағанда клиенттермен кездесуге ойлануға, талдауға, зерттеуге және дайындалуға айтарлықтай көп уақыт жұмсайды. Олар өте «терең ойлы» және осы қасиет олардың клиенттермен барлық өзара іс-қимылының нәтижесін анықтайды.
Егер сіздің клиенттерге жолдаған «хабарламаңыз» өзімшілдік ретінде қабылданса, сізбен ешкім кездескісі келмейді. Табысты сату клиенттеріңізді терең, жан-жақты түсінуден басталады. Тиімді стратегия әзірлеу және оны іске асыру үшін сіз олардың көзқарасымен ойлауыңыз, сезінуіңіз, түйсінуіңіз және бағалауыңыз керек.
НЕГІЗГІ ТҮЙІНДЕР
Ірі корпорациялардағы потенциалды сатып алушылармен кездесу белгілеу қиын; сіз кездесіп отырған қиындықтар сіздің қиялыңыз емес.
Болашақта бұл оңайламайды. Нарықтың көптеген факторлары тоғысып, сатушылар үшін «мінсіз дауыл» тудыруда.
Корпоративтік шешім қабылдаушылар — жай ғана үлкен компанияда жұмыс істейтін қарапайым адамдар. Оларға адамнан тыс қасиеттер берілмеген.
Кездесу белгілеудің дәстүрлі тәсілі сізді тек өз табысына қызығатын өзімшіл сатушы ретінде көрсетеді.
Корпоративтік сатып алушылар тұрғызған кедергілерді бұзып өту үшін сізге бүгін клиентке кірудің жаңа тәсілдерін әзірлеу қажет.
Барлығы ірі компанияларға сатуды армандағанымен, қатал шындық мынада: бүгінде бұрынғыдан да аз сатушы ішке кіре алуда. Егер сіздің клиенттік базаңызда ірі тапсырыс берушілер көп болмаса, оларға ерекше қасиеттер таңу оңай.
Ірі компанияның сыртынан қарап, сіз әлемдегі ең ақылды, ең дарынды және ең ынталы адамдар жұмыс істейтін ұжымды елестетуіңіз мүмкін. Оларды мүлтіксіз жұмыс істейтін жүйе ретінде көресіз. Бизнес-бөлімшелер, еншілес компаниялар, дивизиондар және тіпті департаменттер арасындағы біркелкі интеграцияны елестетесіз.
Олардың қаржысы көп екенін біле отырып, оларда ең жаңа және ең озық технологиялар, сондай-ақ ең инновациялық процестер бар деп ойлайсыз. Оларда әлемдік деңгейдегі тренингтер, жақсы ұйымдастырылған кездесулер және қажетті ресурстарға қолжетімділік бар деп есептейсіз.
Егер сіз ірі компаниялар туралы осындай асқақ болжамдар жасасаңыз, олармен нақты жұмыс істей бастағанда үлкен шок аласыз. Шындығында, қай жағынан қарасаңыз да, жақсартуға болатын тұстар көп. Ірі корпорациялар жақсара түсу үшін үнемі сыртқы ресурстарға жүгінеді. Оларға өз мәселелерін шешу үшін жаңа көзқарастар қажет. Олар инвестициялары үшін ең жақсы құндылықты қамтамасыз ететін өнімдерді пайдаланғысы келеді. Мүмкіндіктер өте көп, тек оларды пайдалана білу керек.
КОРПОРАТИВТІК КЛИЕНТТЕРДІҢ «РАХАТЫ»
Әрбір ірі корпорация сіз бен сіздің компанияңыз үшін алтын кеніші болу әлеуетіне ие. Мәселенің ең жақсы жағы — ішке бір рет кірген соң, өніміңізді немесе қызметіңізді сатуға болатын көптеген орындар ашылады. Мысалы, егер сіздің бірінші саудаңыз бір дивизиондағы ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар (R&D) бөліміне жасалса, басқа дивизиондардың ұқсас салаларына кіру әлдеқайда оңай болады. Егер сіз белгілі бір бизнес-бөлімшемен келісімшарт жасассаңыз, осы бөлімшемен екінші және үшінші келісімшарттар әлдеқайда жылдам жасалады. Корпоративтік клиенттер сіздің пайымдауыңызға, сапаңызға, сенімділігіңізге және адалдығыңызға сенгеннен кейін, олар сізді өз жұмыстарына іштен қарауға мүмкіндік беретін талқылауларға шақыратын болады. Біраз уақыттан кейін сіз түрлі жобалармен жиі айналысатындықтан, бұл компаниялардың ажырамас бөлігіне айналасыз.
Менің ірі жаһандық фирмадағы ең алғашқы келісімшартым 10 000 долларға болды. Сегіз жылдан кейін және 500 000 доллардан астам қаражат жұмсалған соң да, мен сол ұйымда жұмыс істеп жүрдім. Осы уақыт ішінде мен өз мамандығым бойынша түрлі жобаларды орындай отырып, көптеген дивизиондармен жұмыс істедім. Кейбірлері өте күрделі болды, бұл маған өзімде барын білмеген дағдыларды дамытуға мүмкіндік берді.
Егер сіз жұмысыңызды жақсы істей берсеңіз, бизнесіңіз экспоненциалды түрде өседі. Жобадан жобаға өткен сайын маркетингтік және сату шығындары іс жүзінде жойылады. Кейбір жағынан, ірі компаниялар шағын бизнеске қарағанда бағаға азырақ сезімтал келеді. Олар жақсы адамдар мен өнімдердің арзан болмайтынын түсінеді. Сонымен қатар, олар өздерінің қиындықпен тапқан жеке ақшасын жұмсап жатқан жоқ. Оларға балаларын тамақтандыру немесе сіздің компанияңызбен келісімшарт жасасу арасында таңдау жасаудың қажеті жоқ.
КОРПОРАТИВТІК КЛИЕНТТЕРДІҢ «АЗАБЫ»
Әрине, ірі клиенттермен жұмыс істеудің жағымсыз жақтары да бар. Олардың қаржылық жағдайы мәз болмаған кезде, Уолл-стрит сарапшылары қысым жасайды және кенеттен бәрі тоқтап қалады. Бюджеттер дереу тоқтатылады және жаппай қысқартулар әдеттегі жағдайға айналады. Егер сіз барлық үмітіңізді бір жерге байлап қойсаңыз (too many eggs in one basket), сіздің жеке қаржылық жағдайыңыз бір түнде нашарлауы мүмкін. Жаңа басқару командасы келгенде де солай болады. Барлығы не болып жатқанын білгенше «күту режиміне» ауысады.
Философиядағы өзгерістер де ұзақ мерзімді қарым-қатынастарға қауіп төндіреді. Мен жақында бір ірі корпорацияның полиграфиялық қажеттіліктерінің 90 пайызын орындайтын баспа брокерімен сөйлестім. Бір күні басшылар тәуекелдерді азайту үшін жұмысты бірнеше жерге бөлуді ұйғарды. Оның бизнесінің үлкен бөлігі бір түнде жоқ болды. Мен танитын тағы бір сатушының жағдайы да солай болды: оның ең үлкен клиенті реверсивті аукциондарды (жеткізушілер бағаны барынша түсіруге тырысатын онлайн сауда) енгізуді ұйғарғанда, оның бизнесі күрт тоқтап қалды.
Кейде ірі корпорациялар менмендікке де салынады. Олар өздерінің клиент ретіндегі беделін және сіздің бизнесте қалуыңыз үшін оларға қаншалықты мұқтаж екеніңізді біледі. Мұндай жағдайда олар жеткізушілерді өз айтқандарымен жүргізеді, тіпті өнімдер мен қызметтер үшін қанша төлейтіндерін өздері белгілейді.
Осы кемшіліктерге қарамастан, ірі клиенттермен жұмыс істеудің артықшылықтары жағымсыз жақтарынан әлдеқайда басым. Мүмкіндіктердің ауқымы өте кең болғандықтан, олар сізді бизнесіңізді келесі деңгейге көтеруге итермелейді. Олар сізден өз ұйымдары мен салаларын терең зерттеуді талап етеді. Олар сізге қалыпты біліміңіз бен тәжірибеңізден тыс жобаларды орындауға шақыру тастайды. Соңында сіз жалпы нарықтағы сұранысыңызды арттыратын кең әрі терең тәжірибе жинайсыз. Ең бастысы, клиенттер тізімінде танымал корпорациялардың болуына ештеңе жетпейді.
ІРІ КОМПАНИЯЛАРДЫ ШАҒЫН БӨЛІКТЕРГЕ БӨЛІҢІЗ
Көптеген сатушылар ірі корпорацияларға кіруге кедергі болатын өздерінің ішкі қорқыныштарын тудырады. Мұндай ірі ұйымдармен бизнес жүргізуге ұмтылу, әсіресе бұрын олармен жұмыс істеп көрмеген болсаңыз, басында өте ауыр көрінуі мүмкін. Қорқыныш факторын азайту үшін ірі компанияны өзіңіз басқара алатын және түсіне алатын кішігірім бөлімшелерге бөлу пайдалы болады.
Корпоративтік монолиттің нақты құрамдас бөліктерін жақсырақ сезіну үшін General Electric (GE) компаниясын қарастырайық. GE — технологиялар, медиа және қаржылық қызметтер саласындағы алып жаһандық әртараптандырылған компания. Жылдық табысы 150 миллиард доллардан асатын бұл ұйым 100-ден астам елде жұмыс істейді және бүкіл әлем бойынша 300 000-нан астам адамды жұмыспен қамтиды. Егер сіз өзіңіз де алып корпорация болмасаңыз, GE-дің барлық бөлімдерімен бизнес жүргізуіңіз мүмкін емес.
Тереңірек үңілсеңіз, GE-дің алты бизнестен тұратынын көресіз: Коммерциялық қаржылық қызметтер, Өнеркәсіп, Тұтынушылық қаржы, Инфрақұрылым, Денсаулық сақтау және NBC Universal. GE-дің осы ішкі құрылымдарының әрқайсысы мыңдаған қызметкері, көптеген елдердегі өндірістері мен нысандары бар көпмиллиардтық жеке бизнес болып табылады. Компания ішіндегі бұл бизнес-бөлімшелердің көлемі мен ауқымы өте үлкен болуы мүмкін.
Айталық, сіз GE Healthcare — 40 000-нан астам қызметкері бар 14 миллиард долларлық бөлімшені зерттеуді ұйғардыңыз. Бұл бизнес-бөлімшені одан әрі бөлшектей отырып, оның көптеген түрлі дивизиондардан тұратынын көресіз. Сіз кардиология, онкология немесе хирургия сияқты кез келген клиникалық мамандықтар бөлімдерімен жұмыс істеуге ұмтыла аласыз. Немесе биоғылымдар, диагностикалық визуализация, ақпараттық технологиялар, клиникалық жүйелер немесе қызметтер сияқты шешімдер салаларының бірін нысанаға ала аласыз. Оларға сатушылар әлдеқайда аз хабарласатындықтан, GE Healthcare-дің осы ішкі құрылымдарына кіру әдетте әлдеқайда оңай. Соңында, бұл дивизиондардың әрқайсысын функционалдық салаларға немесе департаменттерге бөлуге болады. Әр дивизион ішінде сіз маркетинг, сату, R&D, өндіріс, қызмет көрсету, заң бөлімі, ақпараттық технологиялар, адам ресурстары және т. б. таба аласыз.

Ірі компанияға кірудің ең оңай және жылдам жолы — оның функционалдық салаларының бірі арқылы өту.

Ірі корпорацияның ауқымына таңданып қалудың орнына, оны өзіңіз игере алатын шағын бөліктерге бөліңіз. Көптеген адамдар үшін функционалдық бөлімше арқылы кіру оңайырақ, өйткені олар:
шешім қабылдаушының атын таба алады;
шамадан тыс жүктелмей, мұқият тексеру жүргізе алады;
олардың жұмысындағы проблемалар мен олқылықтардың қайда екенін анықтай алады;
өздерінің қандай өзгеріс әкеле алатынын анықтай алады; және
клиентке кірудің жекеленген стратегиясын іске асыра алады.
Ірі компанияны шағын бөлшектерге бөлу — бастаудың ең жақсы жолы. Бұл сіздің ұйымның күрделілігінен шошып кетпеуіңізге мүмкіндік береді және арманыңызды шындыққа айналдыруға көмектеседі.
«ЕСІККЕ СЫП ЕТІП КІРУ» САТУ СТРАТЕГИЯСЫН ҚОЛДАНЫҢЫЗ
Мен ірі компаниялармен алғашқы келісімшартты жасауды барынша жеңілдету керек деп есептеймін. Ол үшін ең жақсы жол — потенциалды клиенттің шұғыл әрі маңызды қажеттілігін тауып, оны өтеу. Бұл міндетті түрде үлкен келісімшарт болуы керек дегенді білдірмейді. Шындығында, сіз өте кішкентай қадамнан бастап, сол бір істі өте тиімді, көпжылдық қарым-қатынасқа айналдыра аласыз.
Сіз ішке кірген соң — болды, сіз сондасыз! Клиент үшін жақсы жұмыс істеңіз және қарым-қатынасты нығайтыңыз. Жаңа қажеттіліктерді, шешілуі тиіс басқа мәселелерді және клиентіңіздің қалаған болашағы мен бүгінгі шындығы арасындағы олқылықтарды қадағалап отырыңыз. Егер сіз клиенттеріңізге олардың жұмысын жақсартуға көмектесуге назар аударсаңыз, көбірек тапсырыстар пайда болады.
Ең тиімді фокус нүктеңізді табыңыз
Корпоративтік келісімшарттарға ұмтылған кезде, көптеген сатушылар шешім қабылдаушылардың өздері ұсынатын өнімдердің, қызметтердің немесе шешімдердің барлық спектрі туралы білгенін қалайды. Бұл нақтылықтың жоқтығы олардың сату мақсатына айтарлықтай зиян тигізеді және іс жүзінде олар үшін үлкен кедергілер тудырады.
Осыдан жылдар бұрын мен ірі компанияларға кіру әлдеқайда оңай екенін түсіндім, егер мен өз стратегиясын жаңа өнімдерді шығарудың сәттілігіне байланысты бір нақты бизнес мәселесіне бағыттасам. Көптеген компаниялар өздері енгізіп жатқан жаңа өнімдерді немесе қызметтерді сату үшін өздерінің сату бөлімдерін дайындауды нашар істейді. Нәтижесінде сатудан түсетін табыс әдетте болжамдардан әлдеқайда артта қалады. Маркетинг және сату командалары нашар нәтижелер үшін бір-бірін кінәлайтындықтан, олар бұл мәселені ешқашан шынымен шешпейді.
Менің нысаналы клиенттерім көмекке шұғыл мұқтаж еді. Жаңа ұсыныстың сәттілігі немесе сәтсіздігі компанияда өте анық көрінеді. Егер жаңа өнім сәтсіз болса, бұл туралы бәрі білетін. Мансаптар қауіпке тігілетін. Мүмкіндіктер терезесі жабылып, нарықтағы үлес азайып, өнімнің өмір бойғы табыстылығы айтарлықтай төмендеуі мүмкін еді.
Оған қоса, компанияларда өнімді шығару кезінде ақша көбірек болады. Сондықтан, мен сату дағдыларының кең ауқымы бойынша тренинг өткізуге қабілетті болсам да, мен өз стратегиясын сатушыларға өнімді нарыққа шығару кезінде табысты болуға көмектесуге бағыттауды таңдадым.
Корпоративтік шешім қабылдаушылармен алғашқы кездесулерімде мен өз қызметтерімнің барлық ауқымын айтып, олардың басын қатырмайтынмын. Біздің талқылауымыздың фокусы әрқашан олардың өнімді шығару мәселелерінде болатын. Сәтті жобаны аяқтағаннан кейін ғана мен клиенттеріме басқа қандай жолдармен көмектесе алатынымды білдіретінмін.
Өзіңіздің «есікке сып етіп кіру» стратегияңызды қалай аша аласыз? Міне, бұл мәселені шешудің бірнеше жолы:
Клиенттеріңіз сізге айтып берсін
Осы аккаунттармен алғашқы келісімшартты қалай жасасқаныңызда ұқсастықтар бар-жоғын көру үшін қазіргі клиенттеріңізге қараңыз. Өзіңізден сұраңыз:
Сіз мәселенің немесе мүмкіндіктің белгілі бір түрін шешуден бастадыңыз ба? Егер солай болса, ол не болды?
Сынақ қабылдаушыларды қызықтырған қандай да бір ерекше өнім, мүмкіндік немесе қызметіңіз болды ма? Егер солай болса, ол неге қызығушылық тудырды? Ол қандай құндылық берді?
Олар сіздің қызметтеріңізді таңдады ма, өйткені олардың қазіргі жеткізушісі бизнестерінің кейбір аспектілерін шеше алмайды деп ойлады ма? Егер солай болса, сіз қандай олқылықтарды толтырдыңыз?
Менің клиенттерімнің бірі — үлкен нарыққа шығуға дайындалып жатқан шағын компания. Бұл фирма компанияларға IT бөлімін араластырмай-ақ өз веб-сайттарын жаңартуды өте оңай ететін бағдарламалық жасақтама жасап шығарды. Бастапқыда фирма өз өсуін қаржыландыру үшін кез келген жобаны алуға дайын болды. Енді басқару командасы бизнесті келесі деңгейге көтеруге байыпты кірісіп жатыр.
Компанияның өткендегі жетістіктерін талдай келе, <span data-term="true">«есіктен сыналап кіру» стратегиясының</span> (алғашқы шағын қадам арқылы үлкен келісімшарттарға жол ашу әдісі) өнімдерді нарыққа шығару кезеңінде жақсы жұмыс істейтіні анықталды. Ең үздік клиенттердің бірі алғашқыда небары 50 000 долларлық жобадан бастап, бірнеше жыл ішінде 500 000 доллардан астам табыс әкелетін деңгейге жетті. Бұдан былай компания өз бағдарламалық жасақтамасын жүздеген түрлі бағытта қолдануға болатынына қарамастан, маркетинг пен сату күшін тек жаңа өнімдерді таныстыруға бағыттайды. Бұл стратегия аталған фирма үшін ірі компаниялардың есігін ашатын тамаша құралға айналды.
Бос кеңістікті табыңыз
Мен сізге бәсекелестеріңізге де мұқият қарауды ұсынамын. Әрқайсысының әлсіз тұстары немесе шектеулері бар; ешбір компания барлық салада мінсіз бола алмайды. Олардың ұсыныстарындағы «жетіспейтін буындарды» тауып, соны ірі компанияға кіру үшін пайдаланыңыз. Қалыптасқан бәсекелестермен бетпе-бет келмеңіз, оның орнына олар толтыра алмаған олқылықтарды іздеңіз.
Мен жаңа өнімдерді нарыққа шығару мүмкіндіктерін іздегенде, ешқашан ірі оқыту компанияларымен бәсекелескен емеспін, өйткені менің жұмысым тым мамандандырылған (индивидуалды тапсырысқа негізделген) болды. Сондай-ақ, маркетингтік коммуникация агенттіктерімен де жарысқан жоқпын, себебі мен құралдарды тұтынушылар үшін емес, сатушылар үшін жасадым.
Менің кәсіби қызмет көрсететін бір ірі клиентім қазір алпауыт корпорациялармен тәуекелдерді басқару (ықтимал шығындар мен қауіптердің алдын алу) жобалары бойынша жұмыс істеп жатты. Неліктен? Себебі «Үлкен төрттік» (әлемдегі ең ірі төрт аудиторлық және консалтингтік компания) консалтингтік фирмалары үкіметтің жаңа заңнамаларына байланысты өзгерістермен тым бос болмай, мұндай «шұғыл емес» мәселелерге уақыт таба алмай жатыр. Күндердің күнінде «Үлкен төрттік» кеңесшілері ес жиғанда, олардың назары басқа жақта болғанда, өз клиенттерінің арасында мықты позицияны иеленіп алған айбынды бәсекелесті көретін болады.
Қалдықтарға қанағат етіңіз
Ірі компанияға кіруге тырысқанда, кез келген жобаны қабылдауға дайын болыңыз — тіпті ол сіздің сүйікті ісіңіз болмаса да. Менің үлкен корпорацияның ірі бөлімшесімен алғашқы жобамның менің негізгі мамандығыма еш қатысы болмады. Мен олардың сату бөліміне жаңа өтемақы бағдарламасын «сату» үшін ішкі құжат дайындауға көмектестім. Ұлттық сату жөніндегі менеджер жаңа төлем жоспарын көргенде сатушылардың наразылық білдіруінен қатты қорықты. Бұл ол үшін бірінші кезектегі міндет еді. Нәтижесінде, бұл топ бес жыл бойы менің ең үздік клиентіме айналды.
Мен бір типография иесін танимын, ол бірнеше жыл бойы бір ірі клиентке қол жеткізе алмай келді. Шешім қабылдаушы тұлға қазіргі жеткізушісіне толықтай риза болатын... бірақ бір күні сол жеткізуші мерзімді өткізіп алды. Кенеттен шешім қабылдаушыда шұғыл мәселе туындап, көмек қажет болды. Осы сәтті күтіп жүрген типограф жұмысты уақытында бітіру үшін өз компаниясында нағыз керемет жасады. Кішкентай ғана мүмкіндік («қалдықтар») өте тиімді серіктестікке ұласты.
Үлкен шешімдерді кішірейтіңіз
Егер сіздің өніміңіз немесе қызметіңіз қымбат тұрса, ірі компаниямен алғашқы келісімшартқа отыру әлдеқайда қиын. Бюджеттік мәселелер, бекіту қиындықтары, жобаға қатысатын адамдардың көптігі және шешім қабылдаушы тұлға үшін жеке тәуекелдің жоғарылығы кедергі болады.
Жақында мен беделді клиентпен бір жылдық ауқымды жобаны аяқтадым. Біз алғаш рет жұмыс туралы сөйлескенде, олардың көп нәрсеге — жұмыс ауқымына, шығындарға және тіпті менімен жұмыс істеудің дұрыстығына күмәнданып, қобалжып тұрғанын байқадым. Бірден бүкіл жобаны ұсынғанның орнына, мен оны бөліктерге бөлдім. Алдымен бірлесіп жұмыс істеуді үйрену үшін тек «І кезеңге» рұқсат алуды ұсындым. ІІ кезеңді уақыты келгенде қайта бағалай алатын болдық. Ұсынысымды кішірейту арқылы мен компанияға тезірек кірдім. ІІ кезеңге келгенде, олар маған сеніп, жұмысымды жоғары бағалады. Менің екінші ұсынысым ешқандай сұрақсыз қабылданды.
Егер сіздің ұсынысыңыз мүмкіндік берсе, шешімдерді қалай кішірейтуге болатынын ойластырыңыз. Тұтынушылар үшін сіздің өніміңізді немесе қызметіңізді пайдалануды бастау неғұрлым оңай болса, ірі компанияға соғұрлым тез кіресіз.
Ірі компаниялардан қорықпаңыз. Көлемі орасан зор болғанымен, олар іс жүзінде өз жұмысын қолдан келгенше жақсы істеуге тырысатын адамдардан құралған кішігірім компаниялардың жиынтығы ғана. Олар да мінсіз емес.
Кәсіпкерлік бөлімшенің немесе функционалдық саланың ішінен жұмыс бастаңыз. Сіздің ұсынысыңыздың қай бөлігі «есіктен сыналап кіру» үшін ең жақсы стратегия болатынын анықтаңыз. Қарапайым жолды таңдаңыз.
НЕГІЗГІ ТҮЙІНДЕР
Ірі корпорациялар үнемі жаңа көзқарас пен жақсы құндылық әкеле алатын сыртқы ресурстарды іздейді. Ірі компаниялармен жұмыс істеу сіздің фирмаңызға экспоненциалды өсу мүмкіндігін береді. Алғашқы келісімшартты алу қиын болғанымен, екінші және үшінші келісімшарттар өте тез жасалуы мүмкін. Жағымсыз жағы: ірі клиентпен келісімшартты жоғалту сіздің бизнесіңіз бен қаржылық жағдайыңызға ауыр соққы болуы мүмкін. Ірі компанияларды кішігірім бөліктерге бөлсеңіз, оларға кіру оңайырақ; клиентке оңай ену үшін функционалдық салалар мен бөлімшелердегі мүмкіндіктерді қарастырыңыз. Өз ұсынысыңыздың қай бөлігі әлеуетті клиенттің шұғыл және маңызды қажеттіліктерін шешетінін анықтаңыз және осы аспектіні алғашқы қадам ретінде пайдаланыңыз.
Соңғы кездері ірі компанияларда көп болдыңыз ба? Соңғы бірнеше жылда олар бүгінгі қарқынды, жоғары бәсекелес жаһандық экономикада аман қалу үшін күресіп жатқандықтан, көп нәрсе өзгерді. Ірі корпорациялар өз акционерлеріне жоғары қаржылық нәтижелер көрсету үшін тұрақты және қарқынды қысым астында жұмыс істейді. Егер олар тоқсандық болжамдарды орындай алмаса, Уолл-стрит оларды кешірмейді. Акция бағасы төмендейді, несие алу құны артады және жұмыс орындарын қысқарту басталады.
Бүгінгі таңда ірі корпорациялар максималды жылдамдық пен табыстылыққа жетудің ең жақсы жолын іздеп, үнемі қайта құру, оңтайландыру (құрылымды тиімді ету үшін өзгерту) және реинжиниринг (бизнес-процестерді түбегейлі қайта құру) күйінде болады. Компаниялар нарықта үстемдік ету және жаңа технологияларға ие болу үшін бірігу мен жұтылу әдеттегі жағдайға айналды.
Оның үстіне, корпоративтік жұмыс күші ең төменгі деңгейге дейін қысқартылды. Бұл ірі компаниялар өздерінің негізгі құзыреттіліктеріне назар аударғандықтан, аутсорсинг (жұмыстың бір бөлігін сыртқы орындаушыларға беру) өсуін жалғастыруда. Жұмыста қалған әрбір қызметкер бұрын екі-үш адам істеген жұмысты атқаруға мәжбүр.
Осындай ірі компаниялармен жұмыс істеуге ұмтылу сізді осы «қысым пеші» сияқты ортаның ортасына қояды. Сондықтан бұл ортаның корпоративтік шешім қабылдаушыларға және сіздің сату әрекеттеріңізге қалай әсер ететінін түсіну өте маңызды.
КОРПОРАТИВТІК ШЕШІМ ҚАБЫЛДАУШЫЛАР ӘЛЕМІ
Ірі компанияда істейтін адамдармен сөйлескенде, олардың барлығы дерлік жұмыстың тым көптігін және уақыттың мүлдем жетпейтінін айтады. Қызметкерлер орындалуы керек жұмыстың көлемінен қажыған және күйзеліске түскен.

Корпоративтік шешім қабылдаушылар жиі көбірек, жақсырақ және жылдамырақ істеу туралы тынымсыз, үнемі өсіп отыратын және шынайы емес талаптарға тап болады.

Ірі корпорацияларда істейтін достарым қанша тырысса да, жұмысты уақытында бітіре алмайтындарын айтады. Шұғыл мәселелер оларды маңызды нәрселерден алшақтатып, жан-жақтан жаңа «өрттер» шыға береді. Аптасына 60 сағат жұмыс істесе де, олар үлгере алмайды.
Жақында мен бір өндірістік фирманың басшысымен сөйлестім, оның сатушылары тұтынушылардың өзгеретін талаптарына байланысты қиындықтарға тап болған екен. Шыны керек, фирма сатушыларының бүгінгі нарықта табысқа жетуі үшін дағдылары жетіспейді. Бірақ оның тобы «көрсеткіштерді орындау» үшін сондай қатты қысым астында болды, ол сатушыларын жұмыстан босатып, оларға көмектесетін тренингке жібере алмады. Осы мәселелерді шешуге уақыттары болмағандықтан, олар бұрынғыдан да қатты жұмыс істеуге мәжбүр болды, бірақ сонда да артта қала берді.
Тым бос емес
Технология корпоративтік шешім қабылдаушылардың жұмыс жүктемесін басқаруын одан сайын қиындатты. Көбісі күн сайын 200-ге жуық электрондық хат алады. Неліктен? Әрине, хат жазу оңай. Барлық қызметкерлерді көшірмеге қосу арқылы олар қатты жұмыс істеп жатқандай көрінеді — бұл тұрақты қысқартулар әлеміндегі қорқынышы бар адамдардың жасағысы келетін имиджі. Өкінішке орай, барлығын «хабардар етіп отыру» арқылы олар өз мәселелерін ушықтыра түседі.
Өткен айда денсаулық сақтау ұйымының маркетинг менеджері маған күн сайын таңғы 6:30-да кеңсеге келетінін айтты, себебі ол электрондық хаттары мен дауыстық хабарламаларын тексеріп үлгеруі керек. Бірнеше күннен кейін мен фармацевтикалық компанияның директоры туралы естідім, ол ешкім кедергі жасамай жұмыс істеу үшін күн сайын таңғы 4:30-да жұмысқа келеді екен.
Жұмыстан айырылып қалу қаупі бар ортада бос емес болып көріну өте маңызды. Жақында бір ірі корпорацияның оқыту бөлімінің басшысы маған оның қол астындағы қызметкерлердің бірі өзінің «Орындалатын істер» тізімінде 350-ден астам тармақ бар екенімен мақтанғанын айтты. Ол бұл оның ұйым үшін маңыздылығы мен құндылығын көрсетеді деп есептеді. Әрине, ол адам мүмкіндігінен тыс жұмыс жүктемесіне ие болды. Сорақысы, оның тізіміндегі барлық дерлік істер «бірінші кезектегі» маңыздылыққа ие болған.
Тасбақалар мен түйеқұстар
Шарасыз күйде болса да, корпоративтік шешім қабылдаушылардың көбі қазіргі жағдай туралы өз ойларын айтуға келгенде үнсіз қалады. Неліктен? Көптеген жақсы мамандар қысқартуға ұшырап жатқан кезде, олар келесі кезекте болғысы келмейді. Олар мүмкіндігінше аз көзге түсіп, үнсіз жұмыс істегенді жөн көреді. Көбінесе олардың назары күрделі мәселелерді шешуге емес, бастығына жағуға бағытталған.
Олар шешім қабылдауға келгенде тәуекелден қашады. Шығындардың нәтижесіне қатты көңіл бөлінетіндіктен, барлық шығыстар бойынша ROI (инвестиция қайтарымдылығы — салынған ақшаның тиімділігі) жоғары екенін дәлелдеу қажет. Бүгінде көптеген компаниялар 12 айдан аз уақыт ішінде өзін-өзі ақтауды талап етеді.
Тәуекелді азайту үшін корпоративтік шешім қабылдаушылар шешім қабылдау процесіне көптеген адамдарды тартады және дұрыс таңдау жасау үшін бірінен соң бірі жиналыстар өткізеді. Келісімшартқа қол қою кейде мәңгілікке созылады; сатушылар өз өнімі немесе қызметі ең жақсы әрі қауіпсіз нұсқа екенін дәлелдеу үшін көп тер төгуге мәжбүр болады.
Аса жоғары пессимизм
Корпоративтік шешім қабылдаушылар тек ауыр жұмыс жүктемесімен ғана күресіп жатқан жоқ. Күн сайын оларға барлық жақтан — теледидардан, жол белгілерінен, радиодан, интернеттен, поштадан және басқа да жерлерден мыңдаған маркетингтік хабарламалар жауады. Олар не істесе де, бұдан қашып құтыла алмайды.
Бұл мазасыз әрі агрессивті маркетингтің шуы әлеуетті тұтынушылар үшін төзгісіз болып барады. Олар өз назарларын аударуға тырысқан кез келген ұсынысты елемейді. Өз өнімін «ерекше» немесе «үздік» деп мақтаған жарнамаларға сенбейді, оларды тек манипуляция жасау үшін ойлап табылған маркетингтік қулық деп санайды.
Корпоративтік сатып алушылар өз мүмкіндіктерін жақсы біледі. Олар сіздікі сияқты өнімдер мен қызметтердің кез келген жерде және арзанырақ бағада бар екенін біледі. Олардың көзқарасы бойынша, барлық нәрсе — коммодити (стандартты, біркелкі тауар немесе қызмет). Нарықта пессимизм (сенімсіздік) басым. Оған қарсы тұра алатын жалғыз нәрсе — нақты, өлшенетін нәтижелері бар шынайы тұтынушылардың оқиғалары.
ОЛАРДЫҢ ҚИЫНДЫҚТАРҒА УАҚЫТЫ ЖОҚ
Шын мәнінде, ірі компаниялардағы адамдардың жұмыс жүктемесі өте жоғары. Корпоративтік шешім қабылдаушылар мына нәрселерге уақыт таба алмайды:
Көп уақыт пен ақшаны жоғалтып жатқанына қарамастан, қазіргі жүйелерді, процестерді және әдіснамаларды жақсарту жолдарын іздеуге; Әлі дағдарыс деңгейіне жетпеген мәселелермен айналысуға; Өз болашағын алдын ала жоспарлауға; Жетістіктің маңызды факторларын анықтауға; Өз қызметіндегі кемшіліктерді анықтауға; және Өте қажет стратегияларды енгізуге.
Олар уақытша шешімдерге байланып қалады, тек «өртті өшіру» үшін шұғыл шешімдер қабылдап, жүйені әрең жұмыс істетіп отырады. Түпкі себептерді жоюдың орнына, олар симптомдарды емдейді, бұл ақыр соңында көптеген жағымсыз салдарға әкеледі.
Бұл олардың бейжай қарауынан емес. Ірі компанияда істейтін адамдардың көбі — шынымен де өзгеріс жасағысы келетін жақсы адамдар. Олардың жұмысының көптігі сондай, қаншалықты пайдалы болса да, тағы бір нәрсе қоса алмайды. Бірнеше жыл бойы тоқсандық табыстар мен қысқа мерзімді ойлауға негізделген ортада жұмыс істегендіктен, олар тек «аман қалу» режимінде әрекет етеді.
ЕҢ ІРІ БӘСЕКЕЛЕСТЕРІҢІЗДІ ТАНЫҢЫЗ
Егер сіз сатушылардан бәсекелестері кім екенін сұрасаңыз, олар сізге өздеріне ұқсас өнімдерді немесе қызметтерді ұсынатын басқа компаниялар туралы айтады. Дәстүрлі мағынада бұл дұрыс. Бірақ бүгінгі нарықта сіздің басты бәсекелесіңіз басқа жақтан шығады.
Статус-кво жасасын!
Корпоративтік шешім қабылдаушылардың ең қаламайтын нәрсесі — өздеріне қосымша жұмыс тауып алу. Олардың жұмысы онсыз да бастан асады. Тіпті ең жақсы, ең жағымды өзгерістің өзі үйреншікті жағдайды бұзады.
Мысалы, мен ескі компьютеріммен ұзақ уақыт бойы жұмыс істеп жүрдім, өйткені жұмысым өте көп болды. Жаңа жүйе менің тиімділігімді арттыратынын білдім, бірақ оны орнату және жаңаша жұмыс істеуді үйрену үшін уақыт керек екенін де түсіндім. Сондықтан мен басқа таңдау қалмағанша статус-квомен (қазіргі қалыптасқан жағдай) өмір сүрдім.
Корпоративтік шешім қабылдаушылар да дәл осындай жағдайда. Уақыт олар үшін ең қымбат құндылық болғандықтан, олар өзгерісті іздемейді. Тіпті шешім қабылдаудың өзі ағымдағы процестерді бағалауға, қаржылық тиімділікті талдауға, нұсқаларды қарастыруға, келісімшарттар жасасуға, жаңа жеткізушіні орнатуға және жұмыс істеудің жаңа әдістерін енгізуге уақытты қажет етеді. Осы қосымша жұмыстардың бәрін істеу керек деген ойдың өзі оларды қажытады.
Олардың өз уақытын кез келген жағдайда қорғауға деген ерекше қажеттілігі — ірі компанияларға сату кезінде статус-квоны сіздің ең мықты бәсекелесіңізге айналдырады. Біреуді орнынан қозғалту үшін өзгеріс шынымен де соған тұрарлық болуы керек.
Корпоративтік қаражатты басқа мақсатта пайдалану
Ескі мәтелде айтылғандай, «шыққан дөңгелекке май жағылады». Егер шешім қабылдаушылар өзгеріссіз де күнін көре алса, олар солай істейді. Бірақ соңында бір нәрсе «жарылады». Кенеттен барлық назар осы апатты жағдайға аударылып, мәселені шешу үшін ақша құйылады. Тіпті қаржы қарастырылмаған болса да, ол басқа бюджеттік шығындардан тартылады.
Кейде ақша басқа себептермен де қайта бөлінеді. Клиенттерге ағымдағы процестердің жалпы құнын түсінуге көмектесетін өте тиімді сатушылар әрқашан қаржы таба алады. Өзгерістерді қолдайтын ішкі белсенділер де бюджет ақшасының қайда жұмсалатынына әсер ете алады.
Бүгінгі нарықта сіз дәстүрлі бәсекелеспен тек аз ғана жағдайда кездесесіз. Алайда, сіз әрқашан статус-квомен және корпоративтік ақшаны басқа мақсаттарға пайдаланумен күресесіз.
СІЗ ЖІБЕРГІҢІЗ КЕЛМЕЙТІН ҚАТЕЛІКТЕР
Әлеуетті клиенттеріңіздің корпоративтік ортасы туралы білгеннен кейін, қандай қателіктерден аулақ болу керектігін қарастырайық.
Олардың уақытын босқа өткізбеңіз
Корпоративтік шешім қабылдаушылар өз уақытын қатты қорғайды. Олар кез келген кедергіден кестесін қызғыштай қориды. Сондықтан олар телефонға жауап бермейді немесе қоңырауды қайтармайды — бұл әдепсіздік екенін білсе де. Олар сіздің олардың сирек бос уақытын тартып алғаныңыздан қорқады.
Осындай тым бос емес адамдармен жұмыс істегенде, уақытты үнемдеу басты назарда болуы керек. Кездесу белгілеу үшін хабарласқанда, оларға сізбен кездесудің маңызды себептерін айтыңыз.
Ірі сатып алушылармен өткізілетін әрбір кездесу олар үшін құнды болуы керек. Мақсатсыз ұзақ сөйлесулер бәрін құртады. Сіздің мақсатыңыз анық, рөлдер мен жауапкершіліктер нақты белгіленген, ал сұрақтар алдын ала жоспарланған болуы тиіс. Сізбен кездесу олардың уақыты үшін жақсы инвестиция екеніне сендіру үшін жасалған кез келген әрекет өзін ақтайды.
Олармен дос болуға тырыспаңыз
Көптеген ескі мектептің «сату гурулары» жеке қарым-қатынас орнатудың маңыздылығын айтады, өйткені «адамдар өздеріне ұнайтын адамдардан сатып алады». Олар әлеуетті клиентті жақыннан тануға, оның хоббиі, отбасылық өмірі туралы сұрауға кеңес береді. Кеңсесіне кіргенде, балық аулау кубоктары немесе балаларының суреттері туралы сөйлесуді ұсынады.
Бұл қазір жұмыс істемейді. Уақыты тапшы шешім қабылдаушылар бір нәрсе сатқысы келіп тұрған бейтаныс адаммен Мексикаға жасаған саяхаты туралы айтып, қымбат уақытын кетіргісі келмейді.
Қазіргі сату ортасында алдымен өз бизнесіңіздің құндылығын дәлелдеуіңіз керек. Адамдармен сөйлескенді ұнататын мен сияқты адам үшін бұл ауыр тиді. Қарым-қатынасты «адамдандыру» үшін мен алдымен клиенттің уақытын тиімді пайдалану қажеттілігіне назар аударуым керек болды. Өз құндылығыңызды көрсетіңіз, содан кейін ғана олар сізбен дос болғысы келеді.
Олардың бизнесі туралы айтып беруін күтпеңіз
Бұл да уақытқа байланысты мәселе. Корпоративтік шешім қабылдаушылар сізді олармен байланысқа шықпас бұрын олардың бизнесі, саласы, нарықтағы трендтер, мақсаттар, клиенттер, бәсекелестер мен қиындықтар туралы толық ақпарат біліп келеді деп күтеді.
Әрине, сырттай бәрін білу мүмкін емес екенін олар да түсінеді. Бірақ егер сіз үй тапсырмасын орындап, хабарласпас бұрын зерттеу жүргізсеңіз, олар мұны құптайды. Зерттеусіз келсеңіз, беделіңізді жоясыз. Сіз өз уақытыңызды оларды зерттеуге жұмсауға дайын екеніңізді дәлелдемейінше, олар сізге өз фирмасы туралы тереңірек айтып беруге уақыт бөлмейді.
Өнім туралы ақпаратты үйіп-төкпеңіз
Көптеген сатушылар осы қателікке бой алдырады. Ірі компанияға кіру мүмкіндігін алғаннан кейін, олар клиентпен өткізетін әрбір наносекундты барынша пайдаланғысы келеді. Олар өз ұсынысын егжей-тегжейлі түсіндіруді ең дұрыс нәрсе деп қателеседі.
Кейде әлеуетті шешім қабылдаушылардың өздері де жаңа өнімдеріңіз бен технологияларыңыз туралы ақпарат сұрап, осы тұзақты құруы мүмкін. Есіңізде болсын, олар өте қажет болмаса, өзгеріс жасағысы келмейді. Көбінесе олар сізге «жоқ» деп айтуға себеп табу үшін ғана ақпарат сұрайды. Ақпаратқа деген сұранысты қызығушылықпен шатастырмаңыз.
Сондықтан өз ұсынысыңызға, оның әрбір ерекшелігі мен мүмкіндігіне ғана назар аудармаңыз. Бұл басты назар аударатын жер емес. Бұдан ешқандай пайда жоқ.
Өзіңізге тиімді сөздерді қолданбаңыз
Өз өніміңізді немесе қызметіңізді тым асыра сілтелген сын есімдермен сипаттаудан өткен «арзан» сатушының бейнесі жоқ. Сіз өз ұсынысыңызды «ең үздік» деп қаншалықты көп мақтасаңыз, клиент сізге соғұрлым аз сенеді.
Олар сіздің өз тауарыңызды мақтайтыныңызды күтеді. Өйткені саудагерлер адамдарды тауарды барынша қымбат бағаға сатып алуға манипуляциялау үшін осылай істейді. Саудагерлерге сенім жоқ, сондықтан саудагер болмаңыз! Сіз бұлай істегенді жек көресіз, ал олар бұны естігенді жек көреді.
Олар сіздің ұсынысыңыздың құндылығын өздері түсінеді деп ойламаңыз
Бұл анық нәрсе сияқты көрінуі мүмкін, бірақ өте бос емес адамдардың ойлануға уақыты жоқ. Сондай-ақ олардың естіген ақпараттарын өз ұйымы үшін маңызды қаржылық көрсеткіштерге аударуға да мұршасы жоқ.
Әлеуетті клиентке сіздің шешіміңіз қызмет көрсету сапасын жақсартады деп айту — құнсыз. Оның белгілі бір материалдардан жасалғаны немесе ең заманауи технологияны қолданатыны да маңызды емес. Сіз тұтынушылар өздері-ақ түсінеді деп ойлап, ұсынысыңыздың шынайы құндылығын ашып айтпауыңыз мүмкін...
Бәлкім, олар бұл құндылықты белгілі бір деңгейде түсінетін де шығар. Бірақ олардың бұл құндылықтың жеке операцияларына тигізетін әсерін талдауға уақыттары жоқ. Олар «өрт сөндірумен» (шұғыл мәселелерді шешумен) тым бос емес. Олар қазіргі процестерінің кесірінен өздерінің bottom line (кәсіпорынның таза пайдасы немесе қаржылық есебінің соңғы жолы) көрсеткішінен қаншалықты ақша ағып немесе тіпті шашылып жатқанын білмейді. Егер білсе, әлдеқашан әрекет етер еді. Корпоративтік шешім қабылдаушы тұлғалар сіздің ұсынысыңыздың құндылығын іштей сезеді немесе есептеулерді өздері жасайды деп ешқашан үміттенбеңіз.
Бүгінгі таңда ірі компанияларда жұмыс істейтін адамдар қатты қысым астында және шегіне дейін шаршаған. Әрине, бұл сіз олардың есігінен аттауға тырысқанда қиындықтар тудырады. Сонымен қатар, бұл көреген сатушы үшін мүмкіндіктер де береді, біз мұны келесі тарауда қарастырамыз.
НЕГІЗГІ ТҮЙІНДЕР
Корпоративтік шешім қабылдаушылар аз ресурстармен және төмен шығындармен жылдамырақ нәтиже көрсету үшін төтенше қысым астында отыр.
Бүгінгі таңдағы сіздің ең үлкен бәсекелесіңіз — қалыптасқан жағдай (status quo). Қажетсіз өзгерістер онсыз да жүктемесі көп жұмыс күшіне тек күйзеліс қосады.
Сауда-саттық ұсыныстары немесе таныстырылымдары мүлдем тиімсіз. Шешім қабылдаушылардың ең соңғы қалайтын нәрсесі — өздерінің құнды уақытын «сөйлейтін брошюраны» тыңдауға жұмсау.
Бүгінгі ессіз сауда ортасында естілу үшін, өз ұсынысыңыздың іскерлік құндылығын жоғары және анық дауыспен айтыңыз. Клиенттеріңіз оны өздері топшылайды деп күтпеңіз; олар бұл үшін тым бос емес.
Ешқашан клиентіңіздің уақытын босқа кетірмеңіз. Әрбір сөйлесу немесе кездесу жақсы жоспарланғанына және жоғары құндылық беретініне көз жеткізіңіз.
Ірі компаниялардың табалдырығын аттауға кедергі болатын барлық көрінетін кедергілерге қарамастан, олармен мүмкіндіктерді қарастыру үшін ең жақсы уақыт туды деуге болады. Бірақ бұл әдеттегідей бизнес емес. Бірнеше жыл бұрын жұмыс істеген тәсілдер корпоративтік нарықта сату үшін бұдан былай тиімді емес. Саудада табысқа жету үшін енді ойлау мен әрекет етудің жаңа тәсілдері қажет.
Сізде жақсы сатушы болу үшін не қажет екендігі туралы алдын-ала қалыптасқан түсініктер болуы мүмкін. Осы жылдар ішінде мен өз рөлдерінде өздерін әлсіз сезінетін көптеген адамдармен сөйлестім, себебі олар:
шешен сөйлейтін (glib) әңгімеші емес;
өз өнімін «жарнамалап өткізуді» (pitching) жек көреді;
өз мүмкіндіктері туралы «мақтануды» ұнатпайды;
дайындықсыз әрекет етуге (wing it) икемі жоқ; және
мәмілені аяқтау (closing) дағдылары жетіспейді.
Егер бұл тізім сіздің ойыңызды сипаттаса, онда жолыңыз болды, өйткені бұл «дағдылар» бүгінгі сауда ортасында сәтсіздіктің кепілі болып табылады. Көп сөйлейтіндер бос емес шешім қабылдаушының уақытын шығындайды. Кемелденген «өткізу сөздері» (pitches) бар сатушылар тек өз пайдасын ойлайтын жасанды кейіпкерлер сияқты көрінеді. Дайындықсыз келетіндер клиенттердің олармен бұдан былай кездескісі келмейтінін түсінеді. «Керемет аяқтаушылар» бірінен соң бірі кедергілер жасап, өздерінің сауда күш-жігерін тиімді түрде тежейді.
САУДАДАҒЫ ТАБЫСТЫҢ ЖАҢА МОДЕЛІ
Сату — бұл тұтынушыларды сізден сатып алуға алдайтын құпия, манипуляциялық әдістердің жиынтығы емес. Біз күмәнді тауарларды сатып, қаладан тез арада қашып кету туралы айтып отырған жоқпыз. Біз ұзақ мерзімді, өзара тиімді қарым-қатынас орнату туралы айтып отырмыз.
Сатудың ескі тәсілі өлді. Төмендегі кестеде көрсетілгендей, дәстүрлі модельді ұстанатын сатушылар бүгінгі таңда ірі корпорацияларға сәтті сататындардан түбегейлі ерекшеленеді.
*Үлкейту үшін төмендегі суретті екі рет басыңыз.

Басымдық
Тапсырыс алуды басты басымдық ретінде қоя отырып, дәстүрлі сатушылар тұтынушымен кез келген өзара әрекеттесуде қарсылық тудырады. Адамдар өздеріне бірдеңе сатылып жатқанын іштей сезеді. Олар біреудің өз мүддесін көздеп әрекет етіп жатқанын немесе нәтиже көрсету үшін қатты қысым астында екенін түсіне алады. Бұл өздігінен туындаған клиенттік қарсылық дәстүрлі сатушылардың сауда тиімділігіне айтарлықтай кедергі келтіреді.
Бүгінгі таңдағы үздік сатушылардың басымдығы — өзгеріс енгізу. Олар өздерін тұтынушының бизнесін жақсартуға маманданған өзгеріс агенттері ретінде көреді. Бұл сатушылар егер өз тұтынушыларына мәселелерін шешуге және мақсаттарына жетуге көмектессе, табыс автоматты түрде келетінін біледі.
Фокус
Дәстүрлі сатушылар «оңай қол жетімді мүмкіндіктерді» (low-hanging fruit), яғни өздерінің өнімдері мен қызметтеріне мұқтаждығы бар және өзгеріске ашық болуы мүмкін тұтынушыларды іздейді. Олар шешім қабылдаушылармен кездесіп, неліктен өз ұсыныстары ең жақсы екеніне сендіруді ұнатады. Егер бұл іске аспаса, олар кем дегенде баға ұсынысын беруге мүмкіндік алғысы келеді. Олар әрқашан мүмкіндікті орындауға назар аударғандықтан, үнемі баға соғыстарымен күреседі және басқалардан ерекшеленуге тырысады.
Бүгінгі табысты сатушылар тұтынушының жұмысында басқа ешбір жеткізуші назар аудармаған проблемалық тұстарды немесе жіберіп алған мүмкіндіктерді табуға назар аударуы керек. Бұл аймақтарды анықтағаннан кейін, олар өз клиентіне екі нәрсені түсінуге көмектесу үшін сауда науқанын жүргізеді: (1) неліктен өзгеру міндетті болып табылады және (2) неліктен олардың шешімі — жауап болып табылады. Бұл сұраныс қалыптастыруға (demand-generation) бағытталған фокус тек бар қажеттіліктерге жауап беретін дәстүрлі сатушыға қарағанда белсенді және арандатушы болып табылады.
Жауапкершілік
Дәстүрлі сатушылар өз рөлін өнімнің немесе қызметтің құндылығын жеткізуші ретінде көреді. Жақсылап дайындалған сөздерімен олар өздерінің FABs (Features, Advantages, Benefits — Функционал, Артықшылықтар, Пайдалар) тізімін бірінен соң бірін тізе алады. Олар өздерінің брошюраларын, үлгілерін, презентацияларын немесе PowerPoint таныстырылымдарын жақсы көреді. Бла-бла-бла. Немесе жай ғана іш пыстырарлық!
Бүгінгі таңда табысты сатушылар тұтынушылардың интернетке кіріп, мұның бәрін бірнеше секундта таба алатынын біледі. Олар тұтынушымен әрбір өзара әрекеттесу кезінде құндылық жасауы керек екенін түсінеді. Олар мұны клиенттерге өздерінің бизнес операцияларына басқаша қарауға көмектесу, пайдалы ақпаратпен бөлісу, қалыптасқан жағдайға күмән келтіру және тағы басқалар арқылы жасайды. Олар тұтынушыларды ойландырады. Олар тұтынушыларға идеялар мен түсініктер әкеледі. Клиенттер бұл сатушылармен кездесуді қалайды, өйткені олар кездесулерден әрқашан құнды нәрсе алады.
Ерекшелеуші фактор
Дәстүрлі сатушылар тұтынушылар шешімді өздерінің өніміне, қызметіне немесе шешімінің ерекшеліктеріне сүйене отырып қабылдайды деп ойлайды. Олар бәсекелестерде бар мүмкіндіктер өздерінде болмағанда немесе бағалары нарықтағы басқа ұсыныстармен салыстырғанда тым жоғары болғанда қатты уайымдайды.
Бүгінгі сатушы өз өнімдерінің, қызметтерінің немесе шешімдерінің жай ғана құрал екенін біледі — бұдан артық емес. Олар өз тұтынушыларына жаңа бағдарламалық жасақтама сатып алу немесе қызметкерлерін оқыту мүлдем қызық емес екенін біледі. Олар тұтынушылардың ұсынылған өнімге алатын нәтижесі үшін инвестиция салатынын түсінеді. Сондықтан олардың назары бизнесті жақсартуда болады.
Бұл үздік сатушылар өздерінің білімі мен тәжірибесі тұтынушылардың олармен жұмыс істегісі келетін басты себебі екенін толық сезінеді. Дәстүрлі сатушылар үздік сатушылардың нарық, операциялар, процестер, бәсекелестік, бизнес-мақсаттар мен міндеттер, стратегиялық міндеттемелер және т. б. туралы өздерінен әлдеқайда көп білетінінен хабары да жоқ.
СІЗ — НАҒЫЗ ЕРЕКШЕЛЕУШІ ФАКТОРСЫЗ
Шындығында, бүгінгі нарықта сіз жеке өзіңіз үлкен өзгеріс жасайсыз. Біліміңізді, тәжірибеңізді және идеяларыңызды қарым-қатынасқа әкелу арқылы сіз өзіңізді тек өнім өткізумен айналысатын саудагерлерден бөлектейсіз. Ақырында сіз тартымды боласыз; клиенттер сізбен бизнес жасағысы келеді.
Мен ірі бөлшек сауда орындарына жұмсақ тауарлар сататын бір әйелді танимын. Оның өнім желісі негізінен commodity (стандартты, ерекшелігі аз тауар) болып табылады және шешім қабылдаушылар жеткізушілерді таңдау кезінде бағаны жиі негізгі критерий ретінде пайдаланады. Бірақ бұл сатушы үшін емес. Ол өз тұтынушыларына сауданы арттыруға келесі жолдармен көмектеседі:
үнемі бәсекелестерді зерттеп, бөлшек сауда тұтынушыларына нарықтық трендтер туралы кеңес беру;
тұтынушыларды бір уақытта көбірек сатып алуға ынталандыру үшін қаптама баламаларын және шығармашылық дисплейлерді жобалау; және
қосымша табыс әкелу үшін ерекше жағдайларға арналған бірегей өнімдер жасау.
Бұл тапсырмалар оның лауазымдық нұсқаулығына кірмейді. Бірақ ол дизайн, стиль және бизнес саласындағы білімін қарым-қатынасқа дайындықпен әкелетіндіктен, оның тұтынушылары үлкен пайда көреді. Тауар айналымы жылдамдайды және пайда күрт өседі.
Көріп отырғаныңыздай, бұл жай ғана өнімдеріңізді сатудан әлдеқайда асып түседі. Бұл бизнеске өте ойластырылған, жоспарланған және мұқият қарауды талап етеді. Үздік сатушылар мұны біледі және білім қорын тереңдетуге және тәжірибесін кеңейтуге айтарлықтай көбірек уақыт бөледі.

Үздік сатушылар тұтынушыларға өз бизнесін жақсартуға қалай көмектесе алатыны туралы үнемі ойлайды.

Үздік сатушылар тек клиенттердің қажеттіліктеріне қызмет көрсетіп, тұтынушылардың сұрақтарына жауап беріп немесе тұтынушылар сұраған ұсыныстарды дайындап қана қоймайды. Олар үнемі бизнесті жақсарту идеяларына назар аударады. Олар өз тұтынушыларымен бірге өзгеріс бастамаларын белсенді түрде жүргізеді. Олар өз тұтынушыларының ойлауына сын айтып, олардың мүмкіндіктер ауқымын кеңейтеді. Қысқасы, үздік сатушылар клиенттің бизнесі үшін керемет, таптырмас актив болып табылады.
ШЕШІМ ҚАБЫЛДАУШЫЛАР СІЗДЕН НЕ КҮТЕДІ
Енді саудада табысты болу үшін не қажет екендігінің жаңа моделін түсінген соң, бұл ірі компаниялардың есігін қағуға тырысқанда нақты не білдіретінін қарастырайық.
Миыңызды олардың бизнесіне бағыттаңыз
Ірі компанияны нысанаға алған сәттен бастап, өзіңіз жасай алатын өзгерісті анықтау үшін өзіңізге мына сұрақтарды қоя бастаңыз:
Олар менің ұсынысыма қатысты мәселелерді қалай шешіп жатқан болуы мүмкін?
Олар қандай ықтимал мәселелерге тап болуы мүмкін?
Менің құралдар жиынтығымда олардың бизнесіне оң әсер ететін не бар?
Менің (менің компаниямдағы адамдардың) олардың саласы, нарығы, процестері, жұмыс ағыны және қиындықтары туралы білетін неміз оларға пайдалы болады? Неліктен?
Олардың мәселелері менің басқа клиенттерімнің мәселелеріне қаншалықты ұқсас?
Бұл мәселелерді шешу немесе осы мақсаттарға жету үшін олар бұған дейін не істеп көрген болуы мүмкін?
Қазірдің өзінде қандай стратегиялық бастамалар жүзеге асырылып жатыр?
Назар аударыңыз, бұл сұрақтардың ешқайсысы сатуға қатысты емес. Бәрі бизнесті жақсартуға бағытталған. Сіз олар үшін өзгеріс агентісіз және солай ойлауыңыз керек. Бастапқыдан-ақ миыңызды тұтынушының қиындықтарына жұмылдырыңыз, сонда сіз өзіңізді бірден құнды ресурс ретінде көрсетесіз. Сіздің ойлауыңыз олардың құнды уақытын сұрап жүрген басқа адамдардан түбегейлі ерекшеленетін болады.
Жасайтын өзгерісіңізді нақты көрсетіңіз
Ол бос емес шешім қабылдаушылардың сіздің олардың бизнесіне тигізетін әсеріңізді топшылауға бір минут та уақыты жоқ. Корпоративтік сатып алушыларға өніміңіздің қосымша мүмкіндіктері, бірегей әдістемеңіз немесе әсерлі жеке біліктілігіңіз мүлдем қызық емес. Оларға қалыптасқан жағдай ұнайды. Өзгеріс олардың бизнесіне шынымен оң әсер ететінін анық түсінгенше, олар орындарынан қозғалмайды.
Сондықтан олар үшін есептеулерді өзіңіз жасаңыз. Жасай алатын өзгерісіңізді сандық түрде көрсетіңіз. Оларға сандар, пайыздар, уақыт шеңберлері мен статистика беріңіз. Олармен алғаш рет байланысқанда, өз құндылығыңызды қатты және анық айтуыңыз керек, сонда олар оны өткізіп алмайды.
Әрбір байланысты жекешелендіріңіз
Корпоративтік шешім қабылдаушылар кез келген түрдегі жаттанды сауда сөздерін мүлдем көтере алмайды. Егер сіздің әңгімеңіздегі, дауыстық хабарламаларыңыздағы, хаттарыңыздағы немесе кез келген басқа байланыс нысанындағы сөздеріңіз дайын шаблон сияқты естілсе, сіз жеңілдіңіз.
Олармен сөйлескен сайын, сіз олардың нақты бизнесі, саласы, қиындықтары немесе жұмысы туралы біліміңізді көрсететін бірдеңеге сілтеме жасауыңыз керек. Егер сіз бұл білімге сілтеме жасамасаңыз, сізде ешқандай сенімділік болмайды. Әлеуетті тұтынушылар сіздің алдын-ала дайындалып келгеніңізді байқағанда, сізге ерекше назар аударады.
Арандатушы (Provocateur) болыңыз
Егер өз ісіңізді білсеңіз, оны көрсетуден қорықпаңыз. Жиі бос емес шешім қабылдаушылар сізден тезірек құтылуға тырысады, өйткені олар сатушылармен әдетте солай сөйлеседі. Олар бәрі жақсы, өмір керемет және қазіргі істеп жатқан істеріне толықтай риза екенін айтады.
Егер сіз олардың фирмасын зерттеп, жасай алатын кейбір өзгерістерді анықтаған болсаңыз, олардың бұлай құтылып кетуіне жол бермеңіз. Сабырмен, бірақ сенімді түрде назарды олар айналысып жатқан бизнес мәселелеріне бағыттаңыз. Бұл мәселелердің олардың жұмысына немесе процестеріне тигізетін кері әсерін (ripple effect) талқылау үшін біліміңіздің тереңдігін пайдаланыңыз.
Негізінде, тыңдауға тұрарлық құнды идеялары бар кеңесші болыңыз. Оларды сіздің құнды бірдеңе білетініңізге сендіріңіз. Тағы да қайталаймын, бұл сіздің өніміңіз, қызметіңіз немесе шешіміңіз туралы талқылау емес. Бұл бизнес мәселесі және олардың қазіргі жұмысының салдары төңірегіндегі арандату.
Оларға басқалардың істерді қалай істейтінін көрсетіңіз
Ірі компаниялардағы көптеген адамдар сыртқы әлемнен оқшауланған. Олар жұмыспен соншалықты бос емес, сондықтан басқалардың не істеп жатқанын бақылап отыруға уақыттары жоқ.
Егер сіз корпоративтік шешім қабылдаушы үшін жақсы ақпарат көзі бола алсаңыз, сіз жоғары бағаланасыз. Оларды әсіресе ұқсас компаниялардың олар тап болған дәл осындай қиындықтарды қалай шешкені қатты қызықтырады. Сіз ұсына алатын кез келген түсініктер немесе идеялар өте құнды.
Олармен тең дәрежеде сөйлесіңіз
Егер сіз жас болсаңыз немесе бұған дейін корпоративтік шешім қабылдаушылармен жұмыс істемеген болсаңыз, клиенттермен тең дәрежеде сөйлесу қиын болып көрінуі мүмкін. Олардың да жай ғана өз ісін барынша жақсы істеуге тырысатын адамдар екенін түсініңіз. Егер сіз олармен сөйлескенде тым жағымпазданып немесе қатты толқып тұрсаңыз, бұл сіздің сенімділігіңізге нұқсан келтіреді. Тек олардың бизнес мәселелеріне және сіз жасай алатын өзгеріске назар аударыңыз, сонда олар сізбен кездесуге қызығушылық танытады.
САУДАНЫҢ ЖАҢА ПАРАДИГМАСЫН ҚАБЫЛДАҢЫЗ
Көптеген сатушылар жаңа сауда парадигмасын түсінген кезде, олар бұған қуанады. Ұзақ уақыттан бері алғаш рет олар қайтадан үміт сезінеді. Олар нарықтағы жаппай тауарланумен және соның салдарынан болатын баға соғыстарымен күресуден шаршады. Бірақ көпшілігі өзгеріс енгізуге шынымен мән бергенімен, олардың түсінбейтіні — жеке өздеріне қаншалықты іргелі өзгеріс жасау керектігі.
Саудадағы өміріңіздің қарғысы
Шешімге бағытталған сауда сөздерін тастау көптеген сатушылар ойлағаннан әлдеқайда қиын. Мен сатушыларды өздерінің керемет компаниясы, әсерлі ұсынысы және тамаша қызметі туралы айтуға деген үйреншікті және мәжбүрлі қажеттіліктен арылтуға көп уақыт жұмсаймын. Олар жарнамалап өткізуді қаншалықты жек көрсе де, бұл олардың сауда психологиясына соншалықты сіңіп кеткені сонша, олар оны істеп жатқандарын байқамай да қалады.
Сіздің өніміңіз немесе қызметіңіз — жай ғана құрал. Оны ешкім өзі үшін ғана қаламайды. Сіз мұны басыңызға нық орнықтырып алуыңыз керек. Клиенттер сіздің өніміңізді немесе қызметіңізді тек ол өздерінің бизнес операцияларын жақсартуға көмектесетіндіктен ғана сатып алады.
Егер сіз ірі компанияға кіруге тырыссаңыз, өз ұсынысыңызға назар аудара алмайсыз. Сіз оны қатты жақсы көретін шығарсыз. Оны өзіңіз жасаған шығарсыз. Оқуға апталап уақыт жұмсаған шығарсыз. Оны ең керемет деп ойлауыңыз мүмкін, бірақ әлеуетті тұтынушыларыңызға бұл мүлдем қызық емес. Олар тек өз бизнесі, тап болған мәселелері мен қиындықтары және өз мақсаттарына қалай жетуге болатыны туралы ғана ойлайды. Міне, сіз осыған назар аударуыңыз керек.
Бұл сіз өз шешіміңіз туралы айтуды тоқтатуыңыз керек дегенді білдіреді. Бұл сіз адамдарды компанияңыздың шынымен керемет жұмыс істейтініне сендіруді тоқтатуыңыз керек дегенді білдіреді. Бұл сіз қандай тамаша қызмет ұсынатыныңыз туралы барлық түсініктемелерді жоюыңыз керек дегенді білдіреді. Өзіңізді сол жаман әдеттерден дәл қазір тазартыңыз. Олар сіздің сауда күш-жігеріңізге зиян тигізіп жатыр.
Сізбен жұмыс істеу тәжірибесі
Сіздің өнімдеріңіз бен қызметтеріңіз нарықтағы басқалармен бірдей дерлік болуы мүмкін болса да, ешкім сізбен бірдей емес. Егер сіз өз тәжірибеңізді дамыту үшін көп жұмыс істеген болсаңыз, клиенттердің сізде терең білім мен олар үшін үлкен өзгеріс жасай алатын өнімдер мен қызметтердің толық құралдар жиынтығы бар екенін білгенін қалайсыз.
Бұл туралы тек айту жеткіліксіз. Жасөспірім кезіңізді еске түсіріңізші. Ересектер сізбен өздерінің қиындықпен жинаған даналықтарымен талай рет бөлісуге тырысқан шығар. Олар сізге неғұрлым көп ақыл айтқан сайын, сіз соғұрлым аз тыңдадыңыз. Олар неғұрлым қатты сөйлеген сайын, сіз соғұрлым тезірек олардан теріс айналдыңыз. Кез келген адам сіздің қорғаныс қабырғаларыңызды бұзуы үшін, олар басқаша тәсіл қолдануы керек болды.
Дәл осындай жағдай корпоративтік шешім қабылдаушыларға да қатысты. Олар сіздің әсер ете алатыныңызға деген сенімділігіңізді сіз оны шектен тыс асырмай-ақ сезінуі керек. Бұл тек олар қалайтын бизнес нәтижелеріне қол жеткізуге бағытталған сабырлы тәсіл. Бұл сіздің тәжірибеңізді көрсететін терең, қуатты сұрақтарға негізделген. Бұл сіздің клиенттеріңіз қол жеткізген нәтижелермен бөлісу арқылы дәлелденеді.
Олар сізбен сөйлесіп болғаннан кейін, уақыттарының жақсы өткенін сезінуі керек. Олар өз бизнесіне басқа қырынан қарады. Оларда сізбен кездескенге дейін болмаған идеялар мен түсініктер пайда болды. Қысқасы, олар сізбен болған сол бір сағаттық кездесу үшін 500 доллар төлеуге дайын болар еді, өйткені ол өте құнды болды.
Бұл формула бүгінгі таңда сауданың не туралы екенін көрсетеді: Сіздің Тәжірибеңіз + Сіздің Ұсынысыңыз = Бизнесті Жақсарту
Осы кітаптың қалған бөлігін оқығанда, көбірек бизнес алу үшін сауда күш-жігеріңіздің бастапқы кезеңінде нені реттеу керектігін білесіз. Сіз дұрыс клиенттерді нысанаға алу, алғашқы кездесулерді ұйымдастыру және сол кездесулерді нағыз кәсіби маман сияқты өткізу үшін жеке тәжірибеңіз бен ұсынысыңызды қалай пайдалану керектігін үйренесіз.
Бұл стратегияларды іске асыру басында қиын, өйткені саудада табысты болу үшін не қажет екендігі туралы миыңызды қайта бағдарламалауыңыз керек. Берілмеңіз; қиын болса да жалғастырыңыз. Ащы шындық мынада: егер сіз өзгермесеңіз, сізге бұдан да қиын болады. Келесі тараулардағы нақты нұсқауларды орындаңыз, сонда сіз керемет табысты болашаққа жол тартасыз.
НЕГІЗГІ ТҮЙІНДЕР
Жаңа сауда моделінде сатушылар өзгеріс енгізуге, клиенттің нәтижелерін жақсартуға және мәселелерді шешуге назар аударады.
Қарым-қатынас орнату үшін сіз тұтынушымен әрбір өзара әрекеттесу кезінде құндылық жасауыңыз керек.
Корпоративтік шешім қабылдаушылар сіздің оларға идеялар әкелгеніңізді, оларды ойландырғаныңызды және фирманы сәтті басқару үшін не қажет екендігі туралы көзқарастарын кеңейткеніңізді қалайды.
Өз білім қорыңызды үнемі дамытып отыру ұзақ мерзімді табысыңыз үшін өте маңызды; бизнесті жақсарту жөніндегі кеңесші болыңыз.
Сізбен жұмыс істеу «тәжірибесін» басқа сатушылардан түбегейлі ерекше етіңіз. Өзіңіздің басты ерекшелеуші фактор екеніңізді түсініңіз.
ЕКІНШІ БӨЛІМ: ІРГЕТАС ҚАЛАУ
Барлық ірі компаниялар туралы ойлағанда, барлық нұсқаларды ашық қалдырғыңыз келуі өте қызықты көрінеді. Өйткені, кез келген корпорация сіздің өнімдеріңіз бен қызметтеріңізді пайдалана «алар еді». Әлеуетті тұтынушыларыңыз неғұрлым көп болса, соғұрлым көп сатасыз. Солай емес пе?
Олай емес. Шындығында, керісінше. Нарықтық назарыңызды тарылту арқылы сіз сатылымдар мен пайданы арттырасыз. Аз емес, айтарлықтай көп. Көптеген адамдар үшін бұл ойлау интуицияға қайшы келеді. Бұл дұрыс емес сияқты көрінеді — әсіресе егер сіз ақшаға мұқтаж жаңа фирма болсаңыз немесе өзін қайта анықтауға тырысып жатқан компания болсаңыз.
Ең соңғы істегіңіз келетін нәрсе — кез келген ықтимал мүмкіндіктен бас тарту. Бірақ сіз дәл солай істеуіңіз керек! Өзіңізге қоюыңыз керек сұрақ мынау: «Қай ірі компаниялар сіздің өнімдеріңізді сатып алуға немесе қызметтеріңізді пайдалануға ең бейім? »
Ірі компанияларға сату бұдан былай сандар ойыны емес. Бұл сізбен кездесетін біреуді табу үмітімен жүздеген адамдарға телефон соғып, сағаттап уақыт өткізу туралы емес. Бүгінгі таңда сату:
саудада табысқа жету ықтималдығы жоғары болатын бизнес түрлерін нысанаға алу;
сіз белгілеген параметрлерге сәйкес келетін корпорациялардың шектеулі санын анықтау; және
бүкіл сауда уақытыңызды сол компанияларға кіруге жұмсау туралы болып табылады.
Басқаша айтқанда, сіз өзіңіз жұмыс істегіңіз келетін компанияларды таңдайсыз, содан кейін оны жүзеге асырасыз.
БОЛАШАҚ ТҰТЫНУШЫЛАРЫҢЫЗДЫ ТАҢДАҢЫЗ
Жақында мен қаржылық жағынан қатты қиналып жүрген бір кеңесшімен сөйлестім. Ол бірнеше жыл бойы өз бетінше жұмыс істесе де, корпоративтік клиенттермен ұзақ мерзімді қарым-қатынас орната алмаған. Оның орнына ол уақытының көп бөлігін ақшасы аз шағын бизнес секторына жұмсап, ірі нарыққа шығуға тырысады. Оның нысаналы нарығы туралы сұрағанымда, ол маған былай деді:
«Ірі компаниялар да, шағын компаниялар да. Олардың қай салада екені маңызды емес. Мен жылжымайтын мүлік фирмаларымен, сақтандыру компанияларымен, кәсіби қызмет көрсету фирмаларымен және қаладағы кейбір ірі корпорациялармен де жұмыс істедім».
«Мен оларға команда құруға, жеке және мансаптық коучингке, маркетингтік материалдарын жазуға және қажет болса, сату бойынша тренингтер өткізуге көмектесемін. Кейде тіпті олардың басшыларына коучинг жүргіземін. Мен адамдарға өзімді «табыс коучымын» (revenue coach) деп айтқанды ұнатамын».
Пәлі! Бұл адам барлық мүмкіндікті ашық қалдырғысы келетіні анық. Ол ақша төленсе болды, кез келген компаниямен жұмыс істеп, олардың қалағанын істеуге дайын.
Бірақ корпоративтік сатып алушылар оған қалай қарайды? Әрине, жақсы емес. Бүгінгі таңдағы аса бәсекелестік нарықта, жеткізушілер таңдауы шексіз болған кезде, олар өз бизнесін жете түсінетін сарапшылармен жұмыс істегісі келеді. Олар соншалықты бос емес, сондықтан өздерінің бірегей бизнес мәселелері мен қажеттіліктері туралы адамдарға түсіндіріп отыруға уақыттары жоқ. Олар сатушының қызметі немесе өнімі сәйкес келетінін тез бағалап, әрі қарай жылжығысы келеді. Егер сатушының жолдауы оларға толық сәйкес келетінін білдірмесе, ол сатушы бірден қарастырудан шеттетіледі.
Міне, сондықтан нысаналы нарықты (өнім немесе қызмет бағытталған нақты тұтынушылар тобы) анықтау өте маңызды. Шын мәнінде, бұл мәселеде айқындық болса, сіз идеалды тұтынушыңызды қызықтыратыны соншалық, олар сіздің ұсынысыңыз туралы тезірек білгісі келетін қуатты құндылық ұсынысын (клиент алатын нақты пайданы сипаттайтын мәлімдеме) жасай аласыз — әрі тез арада!
Жақсы анықталған нысаналы нарықтар сіздің маркетинг пен сату күш-жігеріңіздің тиімділігін де арттырады, өйткені сіздің барлық іс-әрекетіңіз сол нақты тұтынушыға бағытталған. Әлеуетті сатып алушылар сізді олардың бизнесін, саласын, қиындықтары мен алаңдаушылықтарын терең түсінетіндей «сезінеді». Олар сізді және компанияңызды тереңірек тәжірибесі мен жоғары сапалы өнімдері бар деп қабылдайды.
Нысаналы нарығыңызды жақсы білгенде, сіз олар қатысатын көрмелерді, олар оқитын журналдар мен салалық басылымдарды, олар кіретін веб-сайттарды және т. б. білесіз. Сіз сату мен маркетингке аз ақша жұмсап, айтарлықтай жақсы нәтижелерге қол жеткізесіз. Әлеуетті тұтынушылар сізді оңай таба алатындықтан, ұсыныстар (рекомендациялар) артады. Соңында, сіз өз бизнесіңізді бәсекелестерден ерекшелейсіз, осылайша табыстылығыңызды арттырасыз.
Джеффри Мур «Crossing the Chasm» (Шыңыраудан өту) кітабында айқын көрсеткендей, «барлық адам үшін бәрі» болуға тырысатын компаниялардың шығындары айтарлықтай жоғары болады, олар ешқашан өсуге негіз болатын мықты тұтынушылар базасын қалыптастыра алмайды және көбінесе пайдалы өсімге қол жеткізбей жатып жоғалып кетеді. Егер сіз көпшілік сияқты болсаңыз, кез келген әлеуетті бизнестен бас тарту өте қиын. Дегенмен, кейбір мүмкіндіктерге есікті жабу, шын мәнінде, басқа салаларда сіз үшін әлдеқайда көп есіктерді ашады.
ДЕМОГРАФИЯНЫ АНЫҚТАУ
Үлкен компанияларға сатудағы табыстың бірінші кілті — идеалды тұтынушыңызды нақты анықтау. Мен адамдардан осы мінсіз клиент туралы айтуды сұрағанда, жиі мынадай пікірлерді естимін:
«Оларға біз ұсынатын нәрсе қажет». «Олар сатып алуға дайын». «Олар бізбен жұмыс істегісі келеді». «Біз бағасын айтқанда, олар шошымайды». «Олар біз істейтін жұмыстың мәнін түсінеді». «Олар шоттарды тез төлейді».
Әрине, бәріміз де сондай тұтынушыларды қалаймыз. Бірақ нысаналы нарық бұдан әлдеқайда кең түсінік. Бұл — ортақ сипаттамалары болғандықтан, сіздің өнімдеріңіз бен қызметтеріңізді қабылдауға ерекше бейім әлеуетті тұтынушылар тобы.
Бұл «ортақ сипаттамалар» деген не? Демографияны немесе сіз ең жақсы жұмыс істейтін компания түрлері туралы негізгі фактілерді анықтаудан бастаңыз. Идеалды тұтынушы профилінің демографиясын анықтаудың көптеген жолдары бар. Мысалы, өзіңізге мынадай сұрақтар қойып көрсеңіз болады:
Олар қай салада? Өндірістік фирмалар ма, әлде қызмет көрсету бизнесі ме? Олар телекоммуникация, медициналық құрылғылар, денсаулық сақтау немесе бағдарламалық қамтамасыз ету саласында ма? Олар қаншалықты үлкен? Табыстары қандай? Қанша қызметкері бар? Аймақтық фирма ма, әлде жаһандық па? Олардың тарату арналары қандай? Тікелей сатуды қолдана ма? Дистрибьюторлық ұйымдарды ма? Онлайн сату немесе каталогтарды ма? Олар қандай технологиялық базаны пайдаланады? Олардың қолданыстағы компьютерлік жүйелері қандай? Өндірістік процестері ше? Олардың тұтынушылары кім? Олар business-to-business (кәсіпорындар арасындағы сауда), business-to-consumer (бизнестің тұтынушыға сатуы) немесе business-to-channel (бизнестің делдал арқылы сатуы) нарығында сата ма? Олардың даму кезеңі қандай? Өсу сатысында ма? Қалыптасқан ұйым ба? Әлде олардың бизнесі құлдырап бара жатыр ма?
Мен осыдан бірнеше жыл бұрын компаниямды бастағанда, нысаналы нарықтар мәселесінде өте аңғал болдым. Мен сату бойынша тренинг қажет кез келген адаммен қуана жұмыс істедім. Бірінші жылы мен тұтынушыларға сақтандыру полистерін сататындарды, өндірушілерге өнеркәсіптік сорғыларды сататындарды, тамақтану орындарына жарма өнімдерін сататындарды, дәрігерлерге жүрек мониторларын сататындарды және корпоративтік бизнеске шыққысы келетін адвокаттарды оқыттым.
Әрбір келісімшарт олардың өнімдерін, қызметтерін, нарықтарын, тұтынушы қажеттіліктерін және үздік сатушыларының стратегияларын зерттеуге бірнеше сағат жұмсауды талап ететін бір реттік жоба болды. Әр тұтынушыға жұмсаған уақытыммен салыстырғанда, маған мардымсыз ақы төленетіндей сезінетінмін.
Мен ақыры есімі жиып, өз тәжірибемді тиімді пайдалануға шешім қабылдағанда, бизнесім алға басты. Менің барлық сату тәжірибем мен жетістігім business-to-business (B2B) секторындағы технологиялық фирмалармен байланысты болды. Мен олардың тілінде сөйледім, олардың мәселелерін түсіндім және B2B компанияларындағы шешім қабылдайтын тұлғалардың алдында бірден сенімге ие болдым.
Дәл осындай жағдай бүгінгі таңдағы мыңдаған телемаркетинг фирмаларының бірі InTouch, Inc. компаниясында да болды. Бас директор Брайан Кэрролл мен оның басқару тобы өздерінің нысаналы нарығына нақты назар аударғаннан бері, бизнес тұрақты түрде өркендеп келеді. Олар кіммен жұмыс істейді? Олар ұзақ мерзімді, күрделі сату циклі бар компанияларды нысанаға алады. Сондай-ақ, олардың жылдық табыс пен сату бөлімінің көлеміне қатысты өте нақты параметрлері бар.
Нақты анықталған нысаналы нарықсыз үлкен тапсырыс берушілерге сатуда табысқа жету әлдеқайда қиын. Бірде менің ғылыми қауымдастыққа арналған өнімдерге маманданған тұтынушыларымның бірі өздерінің сату бөліміне қаржылық қызмет көрсету фирмаларына, ауруханаларға және мемлекеттік мекемелерге шығуға мүмкіндік беретін өзгерістерді қуана жариялағаны есімде. Мен бұл жауапсыз шешімге таң қалдым. Алты айдан кейін, сату көлемі рекордтық деңгейге дейін төмендегенде, бәрінің бастапқы қуанышы су сепкендей басылды.
Үлкен компаниялардың сатушыларды өз нарығы бойынша оқытып отыруға уақыты жоқ. Олар өз саласын жетік білетін адамдармен жұмыс істегісі келеді. Менің бір досым ешқандай бағыты жоқ, тапсырыс бойынша оқытумен айналысатын компаниянда жұмыс істейтін. Ол фармацевтикалық фирмаларды нысанаға алуға шешім қабылдағанда, бизнесі гүлденді. Ол салалық терминдерді үйренді, оларға оның қызметтері қашан қажет екенін білді және салада не болып жатқанын кәсіби деңгейде талқылай алды.
Егер сіздің фирмаңызда нысаналы нарық болмаса, тұтынушылардың нақты түрлеріне назар аудару арқылы өз нарығыңызды жасаңыз. Егер мамандығыңыз болмаса, оны да жасауға болады. Бір жерден бастау керек қой!
ПСИХОГРАФИЯНЫ ЗЕРТТЕУ
Демографиямен қатар нысаналы нарығыңыздың психографиясын (тұтынушылардың құндылықтары мен өмір салты сияқты психологиялық сипаттамалары) анықтау өте маңызды. Бұл материалдық емес факторлар әлеуетті тұтынушының сіздің бизнесіңізге қаншалықты «сәйкес» келетінін бағалауға көмектеседі. Бұл сипаттамалар нақты деректер сияқты маңызды, өйткені олар қарым-қатынастың нәтижелі болуын қамтамасыз етеді. Нысаналы нарықтың психографиясын анықтау үшін мынадай сұрақтар қоюға болады:
Ұйымның көзқарасы мен құндылықтары қандай? Фирманың сипаты мен этикасы (рухы) ше? Олар өз қызметкерлеріне, тұтынушыларына немесе қоршаған ортаға қаншалықты бейілді? Олардың саладағы беделі қандай? Олар инноваторлар ма, әлде арзан бағамен қызмет көрсетушілер ме? Олар технологияны алғашқы болып енгізушілер ме (early adopters), әлде артта қалушылар ма? Олардың басқару басымдықтары қандай? Олар үшін не маңызды — сатуды арттыру ма, шығындарды азайту ма, әлде операциялық тиімділікті арттыру ма? Олардың табысқа жетуінің шешуші факторлары қандай? Олардың сіздің салаңызға, өніміңізге немесе қызметіңізге деген көзқарасын қалай бағалар едіңіз? Оң, теріс, бейтарап па? Олардың басқару стилін қалай анықтар едіңіз? Олар жоғарыдан төмен қарай басқарыла ма? Олар жеке және командалық үлестерді ынталандыра ма?
Бұл материалдық емес элементтерді анықтау қиынырақ, әсіресе сырттан бақылап отырсаңыз. Дегенмен, ірі корпорациялардың психографиясы туралы мәліметтерді олардың веб-сайттарынан, маркетингтік материалдарынан және жылдық есептерінен өздері туралы жазғандарынан табуға болады. Сондай-ақ, онлайн форумдарда немесе салалық басылымдарда сала сарапшыларының компания туралы не айтатынын тексеру арқылы көбірек біле аласыз. Бұрынғы және қазіргі қызметкерлер де ақпараттың тамаша көзі болып табылады.
Сіздің фирмаңыз үшін ең жақсы жұмыс істейтін психографияны анықтау үшін қолданыстағы тұтынушыларыңызға мұқият қараңыз. Кейбіреулерімен жұмыс істеу басынан бастап қиын болды. Ал басқалары сіздің өнімдеріңіз бен қызметтеріңізді көбірек пайдалана береді және сіз олармен жұмыс істегенді ұнатасыз. Осы екі санаттың арасындағы айырмашылықты анықтаңыз. Содан кейін жеңіске жету мүмкіндігіңіз жоғары екенін білетін клиенттермен жұмыс істеуге ұмтылыңыз.
Жеке басым, кейбір фирмалармен жұмыс істемеймін, өйткені маған олардың этикасы немесе сататын нәрселері ұнамайды. Әскери мердігерлер мен темекі компаниялары менің нысаналы нарығыма кірмейді. Тауарлық өнімдерді (commodities) сататын баяу қозғалатын компаниялар да солай. Мен оларды идеялармен толтырамын; ал олар өздерінің ауыр мінезімен мені шаршатады. Екінші жағынан, мен өсуге бағытталған, өз сатушыларын нарықтағы басты ерекшелігі деп санайтын және жаңа нәрселерді қолданып көргенді ұнататын компаниялармен жұмыс істегеннен шын мәнінде ләззат аламын.
Бұл «сәйкестік» деген материалдық емес фактор — толығымен үйлесімділік туралы. Ол үлкен айырмашылық жасайды.
ҚОЛАЙЛЫ ЖАҒДАЙЛАРДЫ БАҒАЛАУ
Сіздің ең жақсы нысаналы нарықтарыңыз — сіз сататын нәрсеге қолайлы жағдайлар пісіп-жетілген нарықтар. Сіздің ұсынысыңыз оларға маңызды бизнес мақсаттарына жетуге немесе қазіргі уақытта кездесіп отырған мәселені шешуге көмектеседі.
Нысаналы нарығымның дұрыс демографиясы мен психографиясын анықтағаннан кейін, менің ең жақсы тұтынушыларымның бәріне ортақ бір нәрсе бар екенін түсіндім: олар үшін жаңа өнімдерді нарыққа шығару табыстың кілті болды. Олар өз технологияларын шектен тыс жақсы көрді, ал сатушылары әлеуетті тұтынушыларға оның барлық керемет мүмкіндіктері туралы айтуға асықты. Бұл олардың сату күш-жігерінде үлкен қиындықтар туғызды. Маркетинг бөлімі сату бөліміне тиімді сату үшін қажетті нәрсені сирек беретін. Соның салдарынан, жаңа өнімдердің нарықта сатылымының артуы әрқашан тым ұзаққа созылатын. Бұл кіріс алу уақытының кешігуін білдіретін, ал бұл өте маңызды бизнес мәселесі.
Мен осы тар нарық сегментіне назар аударған сәтте бизнесім күрт өсті. Менің нысаналы нарығым олар үшін не істей алатынымды және бұл неге маңызды екенін бірден түсінді. Мен он жыл бойы тоқтаусыз жұмыс істедім! Міне, нақты анықталған нысаналы нарықтың күші осында.
Мақсаттарды, Міндеттерді және Стратегиялық Басымдықтарды Анықтаңыз
Егер сіз ең жақсы тұтынушыларыңызды талдасаңыз, олардың ортақ бір қасиеті — сіздің ұсынысыңыз үшін мүмкіндіктер туғызатын белгілі бір бағытты ұстануы болуы мүмкін. Мүмкін олар мыналарға назар аударған болар:
жаңа нарықтарға шығу, сатуды, табысты немесе нарықтағы үлесті арттыру, операциялық тиімділікті арттыру, сатылған тауарлардың өзіндік құнын төмендету, өнімді нарыққа шығару уақытын қысқарту, негізгі емес функцияларды аутсорсингке беру, стратегиялық серіктестіктер мен одақтар құру, жеткізу тізбегін оңтайландыру немесе нарыққа шығу стратегияларын қайта қарау.
Қиындықтарды, Мәселелерді немесе Проблемаларды Анықтаңыз
Өз ұсынысыңыз үшін ең жақсы қолайлы жағдайларды анықтаудың тағы бір жолы — сіздің өніміңіз немесе қызметіңіз шешетін жалпы қиындықтарды, мәселелерді немесе проблемаларды анықтау. Ең жақсы клиенттеріңіз сіздің фирмаңызбен жұмыс істегенге дейін немен күресіп жүрді? Оларда қандай проблемалар болды? Мүмкін олар мынадай мәселелерге тап болған шығар:
Пайданың төмендеуі, нашар сатылым және тоқырау Жаңа өнімдерді нарыққа шығарудың кешігуі Тиімсіз процестер және төмен өнімділік Шешім қабылдай алмау Бәсекелестіктің артуы және баға қысымы Негізгі бастамаларды жүзеге асырудағы қиындықтар Нашар ішкі және сыртқы коммуникациялар Нарықтағы үлестің төмендеуі Жақсы қызметкерлерді табу Жаңа үкіметтік ережелерді енгізу Тұтынушылардың талаптарының өзгеруі Нарықтағы позициясына қауіп төндіретін салалық трендтер Бірнеше тарату арналарын біріктіру
Сіз анықтаған кез келген ортақ белгі идеалды клиент профиліне көбірек назар аударуға көмектеседі.
ӨЗ ТАУАШАҢЫЗДЫ (НИША) АТАҢЫЗ
Нысаналы нарықты анықтау — үлкен компанияларға сатуды арттыру үшін жасауға болатын ең маңызды істердің бірі. Және бұл ең бірінші жасалуы тиіс істердің бірі! Ақыр соңында, егер сіз қандай тұтынушылармен жақсы жұмыс істейтініңізді білмесеңіз, мүмкіндік дәл алдыңызда тұрса да, оны танымауыңыз мүмкін.
Егер бұл стратегия сіз үшін жаңа болса, нысаналы нарықтың мінсіз анықтамасын жасау туралы алаңдамаңыз. Бірақ сіз нысаналы нарығыңызды нақты түсінетіндей деңгейге дейін тарылтуыңыз керек. Қосымшадағы «1-құрал: Нысаналы нарықты анықтау» бөлімін пайдаланып, сіздің бизнесіңіз үшін идеалды клиенттердің демографиясын, психографиясын және қолайлы жағдайларын жазып алыңыз. Егер мұны қазір істеу қиын болса, Қосымшадан ең жақсы нысаналы нарығыңызды нақтырақ анықтауға көмектесетін мына құралдарды таба аласыз:
2-құрал: Өткендегі тұтынушыларды талдау 3-құрал: Ұсынысты бағалау 4-құрал: Жеке сенімділікті бағалау
Нарық туралы көбірек білген сайын, қажетті түзетулер енгізіңіз. Сіздің тауашаңыз жылдар бойы дамуы мүмкін екенін түсінігез — әсіресе өз бизнесіңізді басқарсаңыз. Сіздің жеке қызығушылықтарыңыз уақыт өте келе өзгеруі мүмкін. Нарық жағдайлары өзгеруі мүмкін, бұл сізді күш-жігеріңізді қайта бағыттауға мәжбүр етеді. Тіпті клиенттеріңіз де сізді өзгертуі мүмкін — олар үшін жасаған «бір реттік» жобаңыз білім базаңызды кеңейтіп, сіз үшін жаңа мүмкіндіктер ашады.
Нысаналы нарығыңызды анықтағаннан кейін, сіз белгілеген параметрлерге сәйкес келетін нақты компаниялардың атауларын анықтаңыз. Көптеген адамдар сияқты, сіз де жақын маңда орналасқан барлық ірі корпорацияларды тізімге қосқыңыз келетін шығар. Бірақ бұл олай жұмыс істемейді. Сіз жақын немесе алыс болса да, жұмыс істеу үшін дұрыс компанияларды таңдауыңыз керек.
Мен көптеген ірі компаниялары бар мегаполисте тұрамын. Бәріне бірдей сата беруге деген азғыру бар. Target, 3M, General Mills, Carlson Companies және Cargill — менің жанымдағы ірі компаниялардың бірнешеуі ғана. Дегенмен, егер мен олардың бәрімен бизнес жүргізуге тырыссам, өлшеусіз уақыт пен күш жұмсаған болар едім. Неге? Менің білуімше, бұл үлкен компаниялардың тек екеуі ғана менің идеалды клиент профиліме сәйкес келеді.
Іздеуде (проспектингте) талғамсыз болмаңыз. Таңдаулы болыңыз. Белгіленген нысаналы нарық критерийлерін пайдаланып, келесі жылы жұмыс істегіңіз келетін «Үздік ондық» ірі компанияны анықтаңыз.
Неге? Бар болғаны он компания ма? Иә, дұрыс естідіңіз. Оннан астам ірі компаниямен сапалы жұмыс істеу мүмкін емес. Алдымен олар туралы көп нәрсені білуіңіз керек. Зерттеу жүргізу, есептік жазбаға кіру стратегияларын жоспарлау және адамдармен танысу қажет. Сіз енді ғана бастап жатырсыз.
Мені дұрыс түсінігіз. Сіз оннан астам компаниямен байланыса аласыз, бірақ миыңыз тек таңдаулы «А-басымдығындағы» фирмаларға ғана назар аудара алады — бұл сіз болашақта көптеген істер атқаратын плацдарм құра алатын үлкен компаниялар.
Нысаналы маркетинг туралы есте сақтайтын ең маңызды нәрсе: «Тек істеңіз! » Неғұрлым ерте болса, соғұрлым жақсы. Керек болғаннан артық жұмыс істеуді тоқтатыңыз. Сіздің өніміңізді немесе қызметтеріңізді пайдалана «алатын», бірақ басқалар сияқты өзекті қажеттіліктері жоқ тұтынушылардың кең базасына жету үшін тым көп уақыт пен ақша жұмсауды тоқтатыңыз. Шексіз ізденісті және адамдардың назарын сұрауды тоқтатыңыз.
Нысаналы нарығыңызды қазір иеленіңіз. Оның қожайыны болыңыз. Маман болыңыз, өз тәжірибеңізді дамыта беріңіз және өз сегментіңізде бизнесіңізді дамыту жолдарын іздеңіз. Және ірі компаниялармен сатудағы табысыңыз үшін маңыздысы — нысаналы нарығыңызға жатпайтын барлық мүмкіндіктерден бас тартыңыз.
НЕГІЗГІ ТҰСТАР
Нарыққа назар аударуды тарылту және кейбір мүмкіндіктерден бас тарту сату көлемі мен табыстылықтың артуына әкеледі. Бүгінгі аса бәсекелестік нарықтағы сатып алушылардың жеткізушілерді таңдауда шексіз мүмкіндігі бар. Олар өз бизнесін түсінетін сарапшылармен жұмыс істегенді жөн көреді. Идеалды нысаналы нарығыңыздың демографиясы мен психографиясын нақты анықтаңыз. Ізденетін компаниялар санын азайту үшін мүмкіндігінше нақты болыңыз. Компанияны сіз сататын нәрсеге дайын ететін қолайлы жағдайларды анықтау үшін қолданыстағы тұтынушыларыңызды талдаңыз. Өзіңізге «ең қолайлы» клиенттердің нақты параметрлерін анықтағаннан кейін, осы сипаттамаларға барынша сәйкес келетін ең көбі он компанияны анықтаңыз.
Егер сіз үлкен компанияларға кіре алмай жүрсеңіз, сіздің құндылық ұсынысыңыз әлсіз болуы мүмкін. Түсінікті әрі қарапайым. Сіздің өніміңізді немесе қызметіңізді пайдаланудан тұтынушылар алатын пайда туралы түсініксіз немесе бұлыңғыр мәлімдемелеріңіз, сірә, есептік жазбаға кіру мәселелеріңіздің түпкі себебі болып табылады.
Нысаналы нарықты анықтағаннан кейін, келесі кезекте құндылық ұсынысыңызды нақтылау керек. Нысаналы сатып алушылар үшін өте тартымды қуатты құндылық ұсынысынсыз корпоративтік шешім қабылдаушылармен кездесу қиын. Бірақ құндылық ұсынысы дегеніміз не? Және оның жиі қолданылатын басқа терминдерден айырмашылығы неде?
Құндылық ұсынысы әлеуетті тұтынушылар үшін мына сұрақтарға жауап береді: «Сіз менің бизнесіме қалай көмектесе аласыз? Сіз қандай өзгеріс енгізесіз? »

Құндылық ұсынысы — бұл тұтынушының сіздің өнімдеріңіз бен қызметтеріңізді пайдалану арқылы алатын материалдық нәтижелерінің нақты мәлімдемесі. Ол нәтижелерге бағытталған және ұсынысыңыздың бизнес құндылығын көрсетеді.

Қуатты құндылық ұсынысы — бұл үлкен компаниялардың табалдырығын аттап, өнімдеріңізді немесе қызметтеріңізді сатуға мүмкіндік алу үшін қажет нәрсе. Құндылық ұсынысы қаржылық тұрғыдан бағдарланған және нысаналы нарығыңыз бетпе-бет келіп отырған маңызды мәселелерге арналған. Қуатты құндылық ұсынысы нақты болады, көбінесе сандарды немесе пайыздарды келтіреді. Ол сіздің мүмкіндіктеріңіз бен қабілетіңіздің дәлелі ретінде ұқсас тұтынушылармен жұмысыңыздың қысқаша шолуын қамтуы мүмкін.
НЕГЕ ЛИФТТЕГІ ТАНЫСТЫРЫЛЫМ (ELEVATOR SPEECH) МЕН БІРЕГЕЙ САТУ ҰСЫНЫСЫ (USP) ЕКЕУІ ДЕ ҚҰНСЫЗ
Құндылық ұсынысы жиі лифттегі таныстырылыммен немесе бірегей сату ұсынысымен шатастырылғанымен, оның мақсаты мен сатуға әсері ірі компанияларға сату кезінде түбегейлі өзгеше болады.
Лифттегі таныстырылым «Сіз немен айналысасыз? » деген сұраққа жауап береді. Бұл кіммен жұмыс істейтініңізді (нысаналы нарық) және оларға қай салада көмектесетініңізді анықтайтын қысқа, бір немесе екі сөйлемнен тұратын мәлімдеме. Төмендегі лифттегі таныстырылымдар кейбір сатушылардың өз істерін қалай сипаттайтынын көрсетеді:
«Менің компаниям өз өнімдерін немесе қызметтеріңізді ірі корпоративтік есептік жазбаларға сатуға қиналатын шағын бизнес өкілдерімен жұмыс істейді». «Біз технологиялық компанияларға қайталама сатылымдарды ынталандыру үшін тұтынушылары туралы ақпаратты тиімді пайдалануға көмектесеміз». «Мен тұрақсыз кіріс ағындарымен қиындықтары бар шағын және орта өндірістік компанияларға көмектесемін».
Әдетте, лифттегі таныстырылымдардың ұзақтығы шамамен он секундты құрайды. Олар негізінен әлеуетті клиенттерді тарту және талқылауды ынталандыру үшін нетворкинг іс-шараларында қолданылады. Үлкен компаниялардың шешім қабылдаушылары мұндай іс-шараларға сирек қатысатындықтан, лифттегі таныстырылымдардың оларға жету қабілетіне әсері шамалы. Лифттегі таныстырылым — бұл құндылық ұсынысының негізі, бірақ онда корпоративтік нарыққа сату үшін қажетті нақтылық жоқ.
Бірегей сату ұсынысы (USP - Unique Selling Proposition) «Сіздің компанияңыз басқа сатушылардан несімен ерекшеленеді? » деген сұраққа жауап береді. Оның негізгі мақсаты — бәсекелестік артықшылықты жасау. Міне, USP-тің бірнеше мысалы:
«Біз қаржы институттарымен жұмыс істеуге маманданғанбыз». (мамандық) «Біз төрт сағаттан аз уақыт ішінде қызмет көрсетуге кепілдік береміз, әйтпесе ақшаңызды қайтарамыз». (кепілдік) «Біз сіздің маңызды қажеттіліктеріңізді талдау үшін SureFire! деп аталатын бірегей құралды қолданамыз». (әдістеме)
Тұтынушылар сатып алу туралы шешім қабылдағаннан кейін, оларға сіздің USP-іңізді түсіндіру өте маңызды. Бірақ USP-тің өзгергісі келмейтін тұтынушыларға мүлдем әсері жоқ. Сондықтан ірі компанияларға кіру үшін USP қолданылғанда, ол нәтиже бермейді.
Лифттегі таныстырылым да, USP де құндылық ұсынысының «туыстары» болып табылады, бірақ корпоративтік шешім қабылдаушылардың назарын аудару үшін екеуінің де қуаты жетіспейді. Қысқасы, олар құнсыз.
ӘЛСІЗ ҚҰНДЫЛЫҚ ҰСЫНЫСТАРЫ — ІНДЕТ
МӘНСІЗ ҚҰНДЫЛЫҚ ҰСЫНЫСТАРЫ ІНДЕТ ТӘРІЗДІ ТАРАЛҒАН
Мен сатушылардан олардың өнімі немесе қызметі ірі компанияларға қалай көмектесетінін сұрағанда, көбінің беретін жауаптарына таңғалудан жалықпаймын. Олардың жауаптарына қарап, мен мүлдем басқа сұрақ қойғандай әсерде қаламын. Олар өздерінің не сататыны немесе немен айналысатыны туралы сағаттап көсіле алады. Бірақ олар өз ұсыныстарының корпоративтік сатып алушылар үшін қандай айырмашылық жасайтынын айтып бере алмайды. Олардың өнімдері немесе қызметтері шын мәнінде жоғары құндылыққа ие болуы мүмкін, бірақ сол құндылықты нақты жеткізе алмаулары олардың ірі компанияларға кіруіне кедергі болады.
Өнім сатушылар өздерінің USP (Unique Selling Proposition — өнімді бәсекелестерден ерекшелендіретін бірегей қасиет) немесе артықшылықтары туралы айтқанды жақсы көреді. Төмендегі мысалдардан көріп отырғаныңыздай, олар оны былай сипаттайды:
«Біз нарықтағы ең қуатты, технологиялық тұрғыдан жетілдірілген және мүмкіндіктер ауқымы өте кең жүйені ұсынамыз».
«Біздің жүйеміз Elitist Consulting Group демеушілік еткен жақында өткен Big Deal конференциясында өз тобында үздік деп танылды».
«Біз осы түрдегі өнімдерді ең арзан бағамен жеткізушіміз».
«Біз барлық қызметті бір жерден ұсынамыз. Біздің компанияда осы саладағы кез келген қажеттілікті қанағаттандыратын өнімдердің толық жиынтығы бар».
Өте іш пыстырарлық! Корпоративтік шешім қабылдаушылар мұндай сөздерді естігенде есінейді де: «Сонымен не болыпты? Мен неге өз бағалы уақытымды сізбен сөйлесуге жұмсауым керек? » — дейді.
Мұндай әлсіз құндылық ұсыныстарында ешқандай өлшенетін, сандық түрде көрсетілген бизнес нәтижелері жоқ. Оның үстіне, адамдар «ең жақсы», «жетекші» немесе «жоғары сапалы» деген сөздерді естігенде, оны бірден өзін-өзі жарнамалау (мақтану) деп қабылдап, мән бермейді. Мұндай жауыр болған, өзімшіл сөздер сіздің хабарламаңыздың маңызын төмендетеді.
Сервис (қызмет көрсету) фирмалары да бұдан асып тұрған жоқ. Олар тек құндылық ұсыныстарын басқаша түрде бүлдіреді. Олар өздерінің қолынан келетін барлық нәрсені тізіп бергенді ұнатады. Олар өз құндылық ұсыныстарын былай сипаттайды:
«Біз OD-консалтингпен (ұйымдық даму бойынша кеңес беру) айналысамыз, стратегия құру, команда құру және процестерді инжинирингтеу салаларына маманданғанбыз».
«Біз брошюралар, веб-сайттар, қаптама материалдарын жобалаймыз және сіздің брендинг пен имиджге қатысты барлық қажеттіліктеріңізді өтей аламыз».
«Біз сату бойынша оқыту фирмасымыз және сату процесінің барлық аспектілерін қамтитын курстардың толық спектрін ұсынамыз».
Бұл құндылық ұсыныстарының несі қате? Олар жай ғана ақпараттық сипатта. Олар істеп жатқан істерін ешқандай бизнес нәтижелерімен байланыстырмайды. Бұл сатушылар өз фирмасы туралы шолуды жайып салады да, клиент «дәл қазір олардың қызметі не үшін керек» екенін өзі түсіне қояды деп үміттенеді. Өздеріңіз білетіндей, мұндай жағдай ешқашан болмайды.
Бұдан да сорақысы — «мылжыңдар». Олар айтқан сайын бірдеңе ілініп қалар деген үмітпен қолдарынан келетіннің бәрін тізе береді. Олардың құндылық ұсынысы былай естілуі мүмкін:
«Біз әртүрлі бөлімдермен, бөлімшелермен, бизнес-бірліктермен және еншілес ұйымдармен, сондай-ақ сіздің брендті және брендсіз өнімдеріңізді әзірлеуге қатысатын көптеген мердігерлермен процестерді қайта құрылымдаумен айналысамыз. Біз жұмысты процесске қатысатын бірнеше топты жан-жақты бағалаудан бастаймыз, ол келесідей сұрақтарды қамтиды... »
Бұл «мылжыңдар» өз ісін жақсы білгенімен, олар клиент естігісі келетін тілде сөйлемейді. Олардың ұзақ-сонар сөздері бос емес корпоративтік сатып алушылар үшін еш қызық емес. Нүкте.
МАТЕРИАЛДЫҚ, ӨЛШЕНЕТІН БИЗНЕС НӘТИЖЕЛЕРДІ СИПАТТАҢЫЗ
Маркетингтік шудан суырылып шығу үшін сіздің құндылық ұсынысыңыз бизнес тілінде айтылуы керек. Есіңізде болсын, корпоративтік шешім қабылдаушыларды сіздің өніміңіздің жылдамдығы, техникалық сипаттамалары немесе тиімділігі қызықтырмайды. Олар сіз қолданатын керемет әдістемеге де бас ауыртпайды.

Сіздің ұсынысыңыз — бұл жай ғана құрал. Шешім қабылдаушыларды тек сіздің ұсынысыңыз беретін нәтижелер ғана қызықтырады.

Шешім қабылдаушылар не естігенді ұнатады
Корпоративтік сатып алушыларды өздерінің бизнес мақсаттары мен міндеттеріне тікелей қатысы бар сөз тіркестері ерекше қызықтырады. Осы терминдермен сөйлей бастасаңыз, сіз міндетті түрде олардың назарын аударасыз:
Кірісті немесе пайданы арттыру
Өнімді нарыққа шығару уақытын тездету
Шығындарды азайту
Операциялық тиімділікті арттыру
Операцияларды жаһандық деңгейде интеграциялау
Ұйымды жандандыру (жаңа серпін беру)
Клиенттердің адалдығын арттыру
Электрондық коммерцияны маркетинг пен сатуға енгізу
Қызметкерлердің тұрақсыздығын азайту
Клиенттерді ұстап қалу деңгейін жақсарту
Бәсекелестік артықшылықты арттыру
Жауап беру уақытын жылдамдату
Операциялық шығындарды азайту
Әр клиентке шаққандағы сату көлемін арттыру
Активтерді пайдалану тиімділігін арттыру
Дебиторлық берешекті жинауды тездету
Сатылған тауарлардың өзіндік құнын төмендету
Тәуекелдерді азайту
Қосымша табыс көздерін ашу
Нарықтағы үлесті арттыру
Өзін-өзі ақтау мерзімін қысқарту
Ақылы сағаттар санын арттыру
Өндірістік цикл уақытын қысқарту
Тауар айналымын жылдамдату
Сату циклын тездету
Тікелей еңбек шығындарын азайту
Сіздің бизнесіңіз осылардың бірін істей ала ма? Немесе осыған ұқсас бірдеңе? Мүмкін сіз өз өніміңізге немесе қызметіңізге ешқашан бұл тұрғыдан қарамаған боларсыз. Бірақ корпоративтік шешім қабылдаушылар дәл осыны күтетіндіктен, құндылық ұсынысыңызға осы бизнеске бағытталған терминдерді міндетті түрде қосыңыз.
Нақтылық сатады
Құндылық ұсынысыңыз неғұрлым нақты болса, ол шешім қабылдаушылар үшін соғұрлым тартымды болады. Ең үздік құндылық ұсыныстары — бұл әлеуетті сатып алушылар үшін өте маңызды болып табылатын материалдық, өлшенетін нәтижелер.
Дегенмен, көптеген компаниялар өздерінің «пайдасын» нақты сандармен көрсете алмайды. Егер сіз өз ұсынысыңыздың құндылығын сандық түрде көрсете алсаңыз, мен мұны міндетті түрде жасауды ұсынамын. Оқиғалар (storytelling) — бұл дәлелсіз жалаң сөздерден қашып, өз хабарламаңызды нақтылықпен жеткізудің тағы бір жолы.
Менің «Жеңімпаз сату сұрақтары» атты электрондық нұсқаулығым жарық көргенде, оны алғашқылардың бірі болып сатып алған адам маған хат жазды. Ол менің кеңестерім келесі күні-ақ оған 26 000 долларлық келісімшартқа отыруға көмектескенін айтты. Оның рұқсатымен мен бұл дәйексөзді нұсқаулықты жарнамалау үшін қолданамын, өйткені алынған құндылықпен салыстырғанда нұсқаулықтың бағасы тым мардымсыз болып көрінеді!
Жақында мен бір компания туралы мақала оқыдым. Олардың бағдарламалық жасақтамасы бөлшек саудагерлерге «әр өнімнен кез келген уақытта максималды пайда алу» үшін бағаны қанша қою керектігін дәл есептеп береді. Мақалада бір сауда желісімен жүргізілген сегіз апталық сынақ кезінде бағаны оңтайландыру мүмкіндігінің арқасында саудагердің табысы 10 пайызға, сатылым көлемі 6 пайызға, ал таза пайдасы 2 пайызға өскені айтылған. Жүйенің өзін-өзі ақтау мерзімі 12 ай болады деп күтілген.
Қай бөлшек саудагер мұндай бағдарлама туралы көбірек білгісі келмейді дейсіз! Мақаланы оқып отырып, мен сол компанияның басшылары бұл ақпаратқа қалай қызыққанын көз алдыма елестеттім. Міне, керемет құндылық ұсынысы осылай жұмыс істейді. Әлеуетті клиенттер сіздің ұйымға қандай нақты құндылық әкелетініңізді анық көре алуы керек.
Осы бағдарламалық жасақтама компаниясының құндылық ұсынысындағы нақтылыққа, бизнес-терминдердің қолданылуына және негізгі бизнес көрсеткіштеріне назар аударыңыз. Әсерлі, солай емес пе? Олардың сатушылары «Біз бағаны оңтайландыру бағдарламасын сатамыз» дегеннен көрі, осы ұсыныспен көптеген есіктерді ашатыны анық. Көптеген өнімдер мен қызметтер сияқты, бұл фирманың да бірнеше құндылық ұсынысы бар. Сондықтан құндылық ұсынысын іздегенде, тек біреуімен тоқтап қалмаңыз. Таңдау мүмкіндігі болуы үшін өзіңіз жасайтын барлық оң өзгерістерді анықтаңыз. Содан кейін, сіз нысанаға алған компанияға және олардың бизнесі туралы білген ақпаратыңызға сүйене отырып, барынша әсерлі болатын құндылық ұсынысын жасаңыз.
Материалдық құндылықты өлшеңіз
Құндылық ұсынысын анықтаған кезде, алдымен ұсынысыңыздың әсерін қай жерде сандық түрде көрсету оңай екенін қараңыз. Материалдық (нақты) құндылық әдетте сандармен, пайыздармен және уақыт аралығымен көрсетіледі. Мысалы:
Цикл уақытын үш күннен бір күнге дейін қысқарту
Еңбек шығындарын 25 пайызға азайту
Энергия шығындарынан 100 000 доллар үнемдеу
Нарықтағы үлесті 5 пайызға арттыру
Өнімділікті 17 пайызға жақсарту
Әдетте бұл нақты табыстардың жанама құндылықтары да болады. Олар бірден байқалмауы мүмкін, бірақ мықты құндылық ұсынысын одан әрі күшейтуге көмектеседі. Мысалы, өнімділікті арттыру — аз жұмысшы керек дегенді білдіреді. Жұмыс күші азайған сайын компания жеңілдіктер мен әлеуметтік пакеттерге кететін шығындарды үнемдейді. Жаңа мамандарды іздеу мен жалдауға аз ақша жұмсалады. Бұл үнемдеуді де құндылық ұсынысының бір бөлігі ретінде есептеуге болады.
Жақсы жасалған веб-сайт клиенттерге қызмет көрсету бөлімінің штатын азайтуға мүмкіндік береді. Тиімді «дәл уақытында» (JIT) тапсырыс беру процесі қойма көлемін және оған байланысты шығындарды азайтады. Сандық активтерді басқару жүйесінің деректерді қайта пайдалану мүмкіндігі жарнама шығындарын азайтады. Әрқашан тікелей құндылықтармен қатар жанама құндылықтарды да есептеуге тырысыңыз.
Материалдық емес құндылықты түсіндіріңіз
Кейде сіздің ұсынысыңыздың құндылығын өлшеу оңай емес. Мүмкін сіз компанияларға тәуекелдерді азайтуға, командалық жұмысты жақсартуға, нарықтағы имиджді нығайтуға немесе қызметкерлердің көңіл-күйін көтеруге көмектесетін шығарсыз. Мүмкін сіздің өнімдеріңіз экологиялық таза немесе мүмкіндігі шектеулі жандардың қолымен жасалған болар. Материалдық емес құндылықтар бүгінгі аса бәсекелестік нарықта жақсы сатылмайды. Көптеген шешім қабылдаушылар мұны «жақсы қосымша» деп санайды, бірақ тек материалдық емес құндылық беретін шешім үшін ақша төлемейді.
Сатудағы жетістікті арттыру үшін осы материалдық емес нәрселерді материалдық (өлшенетін) етіп көрсетіңіз. Мысалы, егер қызметкерлердің көңіл-күйі көтерілсе, олар аз ауырады және жұмыстан кету (тұрақсыздық) азаяды. Егер сіз сататын нәрсенің материалдық емес құндылығы көп болса, оны сандық түрде көрсету жолдарын табу өте маңызды.
Жіберіп алынған пайда шығындарын көрсетіңіз
Жіберіп алынған пайда шығындары (Opportunity cost) — бұл сіздің клиенттеріңіздің қазіргі жұмыс әдістеріне байланысты қол жеткізе алмай отырған мүмкіндіктері. Сіз бұл шығындарды құндылық ұсынысына қоса аласыз. Мысалы, сіздің өніміңізді қолдану арқылы үнемделетін 500 000 долларды олар басқа қандай іске жарата алар еді? Немесе ішкі қақтығыстардың кесірінен шешім қабылдау кешігіп, соның салдарынан іске асырылмай қалған бизнес-стратегия мен алынбай қалған пайданы тізіп көрсетіңіз.
Қосымшадағы «Аккаунтқа кіру құралдары» жинағындағы «5-құрал: Құндылық ұсынысын нақтылау» бөлімінде құндылық ұсынысын анықтауға және күшейтуге көмектесетін жұмыс парағы берілген.
МЫҚТЫ ҚҰНДЫЛЫҚ ҰСЫНЫСТАРЫНЫҢ КЕРЕМЕТ ТАРТЫМДЫЛЫҒЫ
Жақында мен ірі корпорацияның жарты миллиард долларлық бөлімшесінің президентімен түскі ас іштім. Ол маған егер сатушы келіп, шығынды (қалдықты) небәрі 1 пайызға азайта алатынын айтса, онымен дереу кездесетінін айтты. Неге? Өйткені ол өз компаниясының қалдықтарға қанша жұмсайтынын нақты біледі және бұл өте көп ақша. Әрбір үнемделген тиын тікелей таза пайдаға айналады.
Мықты құндылық ұсыныстары есіктерді тез ашады! Құндылық ұсынысын нақтылауға күш салу — бұл жұмсалған уақытқа әбден тұрарлық іс. Егер нақты сандарды таба алмасаңыз, кем дегенде бизнес терминологиясымен сөйлесіңіз.
Төменде ірі корпоративтік клиенттердің есігін ашуда өте тиімді болған бірнеше жақсы жасалған құндылық ұсыныстары берілген:
«Біз ірі компанияларға қызметкерлердің жеңілдіктер бағдарламасының құнын, жеңілдіктер деңгейіне нұқсан келтірмей азайтуға көмектесеміз. Бүгінгі таңда медициналық қызметтердің бағасы өсіп жатқанда, бұл өте өзекті мәселе. Біздің клиенттеріміздің бірі небәрі алты ай ішінде қызметкерлерге көрсетілетін қызметтерді қысқартпай-ақ немесе оларға артық төлетпей-ақ 800 000 доллардан астам қаражат үнемдеді». — Жеңілдіктермен айналысатын фирма
«Біздің фирмамен жұмыс істегеннен кейін бір танымал бөлшек саудагердің онлайн сатылымдарында конверсия 54 пайызға, ал орташа чек көлемі 25 пайызға өсті. Біздің клиенттеріміз әдетте пайда маржасы, мөлшерлемелер және шығындарды үнемдеу сияқты негізгі операциялық көрсеткіштердің 40 пайыздан 150 пайызға дейін жақсарғанын көреді». — Веб-дизайн компаниясы
«Біз технологиялық компанияларға өзін-өзі ақтау мерзімін айтарлықтай қысқартуға және жаңа өнімдерді шығару кезінде жоспарланған сату мақсаттарына жетуге көмектесеміз». — Сату бойынша консалтинг
Жақында мен бір журналдан шағын жарнамалық бюджетпен болса да, «өз аудиториясына ең жақсы идеямен және қажетті уақытта қалай жетуге болатынын» түсінген Google жарнама берушілерінің төрт шынайы тарихы жазылған қосымшаны көрдім. Әр беттің сол жағында кәсіпкер өз жұмыс орнында бейнеленген. Оң жағында олар қол жеткізген нәтижелерге шолу берілген.
Бір әйел кілт сөздер жарнамасын қолдану арқылы өз хоббиін жеті таңбалы табысы бар компанияға айналдырған. Сатылым ай сайын 20 пайызға өсіп, жарнама шығындары табыстың 20 пайызынан 5 пайызына дейін төмендеген.
Тағы бір ер адам газеттегі жарнамадан Google AdWords-ке ауысқан. Оның веб-сайтына келушілер саны небәрі алты айда төрт есе өскен, ал өтінімдер саны бес есеге артқан. Қазір ол күніне кемінде он нақты сатып алушыдан хабарлама алады.
Шынайы оқиғалармен ұштасқан әсерлі бизнес нәтижелері корпоративтік сатып алушылар үшін өте тартымды. Құндылық ұсынысының мәні де осында. Олар қызықтырады. Магниттей тартады. Есіктерді ашады. Олар сізді ірі компаниялардың ішіне кіргізеді.
ҚҰНДЫЛЫҚ ҰСЫНЫСЫН ҚАЛАЙ ҚОЛДАНУ КЕРЕК
Корпоративтік шешім қабылдаушылар өз тілінде сөйлейтін, олардың мақсаттарына жетуге назар аударатын және нақты, өлшенетін бизнес нәтижелері туралы айтатын сатушылармен әрқашан дерлік кездеседі. Өз ұсынысыңызды сипаттайтын дұрыс сөздерді тапқанда, сізге деген көзқарастың қалай өзгеретінін бірден байқайсыз. Құндылық ұсынысын әлеуетті клиенттің нақты бизнес қажеттіліктері мен мақсаттарына бейімдеу (кастомизация) оның тартымдылығын одан да жоғары деңгейге көтереді.
Мықты құндылық ұсыныстары — бұл сіздің барлық сату және маркетингтік күш-жігеріңіздің негізі. Құндылық ұсынысын анықтап алғаннан кейін оны келесі мақсаттарда қолдана аласыз:
Өніміңіз, қызметіңіз немесе шешіміңіз беретін негізгі бизнес нәтижелерін көрсететін телефон скриптін жасау;
Нысаналы компанияларда жұмыс істейтін шешім қабылдаушыларға бизнес-хат жазу;
Маркетингтік науқаныңыздың және барлық маркетингтік материалдарыңыздың негізін қалау;
Клиентке бағытталған PowerPoint презентацияларының базасын құру;
Клиент үшін арнайы дайындалған ұсыныстардың (proposal) негізгі хабарламасын әзірлеу.
Бірақ сатушылармен жұмыс істеу барысында байқағаным, құндылық ұсынысын түсінуден келетін ең үлкен пайда (барабан дауысы... ) — бұл өз өніміңізге деген сенімнің нығаюы.
Клиенттерге әкелетін бизнес-құндылығыңызды шын түсінген кезде, сіз жаңа компанияларға кіру үшін көбірек жұмыс істейсіз. Сәтсіздіктер сізді аз жасытады. Сіз өзіңіз сататын нәрсенің нарықта қажет екеніне күмәнданбайсыз. Сайып келгенде, өніміңіздің немесе қызметіңіздің құнды екенін білгенде, сіз әлдеқайда көп сатасыз!
НЕГІЗГІ ТҰСТАР
Әлсіз құндылық ұсыныстары — сатушылардың ірі корпорацияларға кіре алмауының негізгі себебі.
Компаниялардың сіздің өніміңізді қолданудан алатын бизнес-құндылығына бағытталған мықты құндылық ұсыныстары корпоративтік шешім қабылдаушыларды қатты қызықтырады.
Нақтылық сатады. Құндылық ұсынысыңызды мықтырақ әрі сенімдірек ету үшін оған сандарды, пайыздарды, ақшалай сомаларды және уақыт аралығын қосыңыз.
Құндылық ұсынысы материалдық құндылықты, материалдық емес құндылықты және жіберіп алынған пайда шығындарын қамтуы мүмкін. Әртүрлі клиенттер сіздің ұсынысыңыздың әртүрлі аспектілеріне қызығуы мүмкін.
Есіңізде болсын, сіздің өніміңіз немесе қызметіңіз — бұл жай ғана құрал. Сатып алушылар оны қолдану нәтижесінде алатын нәтижелер үшін ғана қалайды.
Сонымен, сіздің жеке құндылық ұсынысыңыз қалай көрінеді? Егер ол әлі де мықты болмаса, түңілмеңіз. Жоғарыда айтқанымдай, көптеген адамдар мен компанияларда олар қолданып жүргеннен әлдеқайда мықты ұсыныстар бар. Олар жай ғана «не» жасайтынын немесе жұмысты «қалай» істейтінін сипаттаумен шектеліп қалады.
Сіздің міндетіңіз — корпоративтік шешім қабылдаушылар оны естігенде: «Мен бұл туралы көбірек білуім керек», — дейтіндей тартымды құндылық ұсынысын жасау. Бұл өте қарапайым көрінгенімен, іс жүзінде оны жүзеге асыру әлдеқайда қиын болуы мүмкін.
Жақында мен сату бөлімдеріне тренинг өткізетінін айтқан бір әйелмен сөйлестім. Қызығушылық танытқан бәсекелес ретінде мен оның бағдарламалары туралы сұрадым. Ол олардың сатушылардың қазіргі дұрыс іс-әрекеттеріне негізделген позитивті зерттеу (Appreciative Inquiry — мәселеге емес, жетістікке назар аудару әдісі) моделіне негізделгенін айтты. Мен бұл әдістеменің нәтижесі қандай болатынын сұрағанда, ол: «Бұл сатушыларды жігерлендіреді (энергия береді)», — деп жауап берді.
Осы салада 25 жыл істеп, мен сатушыларының «жігері» немесе «энергиясы» көбірек болғанын қалайтын бірде-бір сату жөніндегі басшыны көрмедім. Олар нәтиже қалайды — қарапайым әрі анық. Көбірек тапсырыс. Бәсекелестерден аз жеңілу. Үлкенірек немесе тиімдірек келісімшарттар. Клиенттерді көбірек ұстап қалу. Егер сіз сату бөлімінің басшылығына бірдеңе сатсаңыз, осы терминдерді қолдануыңыз керек.
ҚҰНДЫЛЫҚ ҰСЫНЫСЫҢЫЗДЫҢ КҮШІН ТАБЫҢЫЗ
Құндылық ұсыныстарын нақтылау тек жеке адамдар үшін ғана емес, бүкіл компаниялар үшін де қиын болуы мүмкін. Кейде компаниялар құндылық ұсыныстарын вакуумде (оқшауланған ортада) жасайтын сияқты көрінеді. Олар өздерінің маркетингтік хабарламаларын клиенттердің қалай қабылдайтынын тексермей-ақ нарыққа шыға береді.
Бірнеше жыл бұрын мен баспа нарығына жаңа жүйе енгізген ірі корпорациямен жұмыс істедім. Олар өз жүйесінің түстерді сәйкестендірудің ерекше мүмкіндіктеріне дән риза болды, өйткені бұл нарықтағы кез келген нәрседен әлдеқайда жоғары еді. Парақтағы «нүктелердің» сапасы соншалықты жоғары болғаны сонша, олар баспаханалардың кезекке тұратынына сенімді болды.
Алайда, алғашқы сатып алушылардан кейін сатылым тоқтап қалды. Мені қайта іске қосуға көмектесуге шақырды. Сол кезде мен олардың бірнеше клиентінен сұхбат алдым. Бір баспахананың өз бизнесінің әр аспектісі бойынша есебі бар екен. Мен жаңа «түсті» өнімді қолдану арқылы бұл баспахананың мынадай нәтижелерге жеткенін білдім:
Баспаға дайындық бөлімінің штатын 33 пайызға қысқартты, бірақ жұмыс көлемі сол күйі қалды;
Босаған бағалы жұмысшыларды фирманың басқа бөлімдеріне (өте қажет жерлерге) ауыстырып, артық жұмыс уақыты шығындарын азайтты;
Жобаны орындау уақытын екі-үш күнге қысқартып, айтарлықтай бәсекелестік артықшылыққа ие болды және бірнеше ірі клиенттерді тартты;
Жұмыс ағынын теңестіріп, қымбат тұратын жаңа баспа машинасын сатып алуды кейінге қалдыруға мүмкіндік алды.
Міне, бұл менің клиентімнің шынайы құндылық ұсынысы еді. Ол мықты болды. Өте мықты. Олардың ұсынысы көптеген салаларда жағымды бизнес нәтижелерін берді, бірақ олар мұны көрмеді, өйткені олар «керемет түске» байланып қалған еді, ал бұл ұсыныс сатылмай жатқан болатын. Олардың клиенттері бұл жоғары сапалы түс технологиясының сандық бизнес нәтижелеріне қалай айналатынын есептеп отыруға тым бос емес еді, ал бұл инвестицияны ақтау үшін қажет болатын. Өздерінің шынайы құндылық ұсынысын білгеннен кейін бір жыл ішінде менің клиентім нарықтың 50 пайызын иеленді.
*Үлкейту үшін төмендегі суретті екі рет басыңыз.

Ішкі ақпаратты алыңыз
Сіздің қазіргі клиенттеріңіз — өніміңіз бен қызметіңіздің бизнес-құндылығы туралы ақпараттың сарқылмас көзі. Олар — сіздің құндылық ұсынысыңызды нақтылау үшін қолдана алатын ең жақсы ресурс.
Егер сіз сату саласына немесе компанияңызға жаңадан келген болсаңыз, қазіргі клиенттермен сөйлесу басты басымдық болуы керек. Мүмкіндігінше тезірек олармен кездесулер белгілеңіз. Егер сіз бұл салада бұрыннан болсаңыз, клиентпен терең сұхбат жүргізу сізге жаңа көзқарас сыйлап, сатуды жаңа деңгейге көтеруге көмектеседі. Егер сіз өз қызметіңізді сатып жүрсеңіз, өз клиенттеріңізден сұхбат алу арқылы олардың не нәрсені маңызды деп санайтыны туралы құнды мәліметтер аласыз.
Бұл кездесулерге жазылу үшін клиенттеріңізден көмек сұраңыз. Оларға өз ұсынысыңыздың олардың ұйымы үшін құндылығын және оның бизнесті жақсырақ жүргізуге қалай көмектесетінін білгіңіз келетінін айтыңыз. Болашақта жақсырақ қызмет көрсету үшін олардың бизнесін тереңірек түсінгіңіз келетініне сендіріңіз. Бұл талқылаулар клиентпен қарым-қатынасты нығайтады және сонымен бірге сізге көптеген ішкі ақпаратты білуге мүмкіндік береді.
Бұл сұхбаттарға бара жатқанда, сіздің мақсатыңыз тек сұрақ қою және үйрену екенін ұмытпаңыз. Ешқандай жағдайда сұхбат кезінде ештеңе сатпаңыз. Тіпті мүмкіндік өздігінен туындап тұрса да, оны барлық сұрақтарыңызды қойып болғанша ысырып қойыңыз. Міндетті түрде егжей-тегжейлі жазып алыңыз! Қызығушылық танытыңыз. Көрсетіп жатқан құндылығыңыздың көлемін түсіну үшін клиенттің жауаптарын тереңірек қазыңыз. Ізденімпаз және ынталы болыңыз. Құндылық ұсынысын нық ұстап тұру үшін қажетті ақпаратты іздеңіз.
Төменде шынайы құндылық ұсынысын анықтау үшін қоюға болатын сұрақтар берілген. Есіңізде болсын, сіздің клиенттеріңіз сіз беретін құндылық туралы көп ойланбаған, тіпті мүлдем ойланбаған болуы мүмкін. Сондықтан, олардың жауаптары бастапқыда құндылық ұсынысын нақтылауға аз көмектесетіндей көрінуі мүмкін.
Сұхбатқа ашық болыңыз және қызығушылық танытыңыз. Тұтынушының әртүрлі салаларын зерттеу үшін оны ақырын әрі байыппен бағыттаңыз. Адамдарға мәселені жан-жақты ойлану үшін уақыт қажет және олар бұған лайықты. Олардан бірден нақты бизнес нәтижелері туралы айтуды талап етіп, мазасын алу сізге ешқандай көмек бермейді.
Ескі Коломбо фильмдерін немесе телехикаяларын көрдіңіз бе? Егер көрсеңіз, өзі білетін нәрсені білдіртпейтін, айлакер детектив Коломбоның іздегенін тапқанша ақырын және жұмсақ сұрақтар қоятынын еске түсіріңіз. Коломбоның modus operandi (әрекет ету тәсілі — белгілі бір істі орындаудың қалыптасқан әдісі) үлгісін қайталау сіз үшін үлкен нәтиже береді.
Тұтынушымен сұхбат кезіндегі сұрақтар
Төмендегі сұрақтарды тұтынушымен кездесуге арналған нұсқаулық ретінде қарастырыңыз. Жақсырақ мәлімет алу үшін сұрақтарды өз өніміңізге немесе қызметіңізге сәйкестендіріңіз. Құндылық туралы ұсынысыңызды нығайту барысында материалдық (нақты) және материалдық емес құндылықтарды ескеру қажет. Егер тұтынушыңыз «коммуникацияны жақсарту» сияқты өлшеуі қиын нәтижелермен бөліссе, бұл бизнес құндылықты қалайша материалдық (өлшемді) етуге болатынын бірге ойластырыңыз.
Біздің ұсынысымызды қолданбас бұрын, бұл істерді қалай шешетін едіңіз? Неліктен біздің қызметке ауысуды немесе оны қолдануды шештіңіз? Ол қандай мәселелерді шешеді деп үміттендіңіз? Ол сізге қандай мақсаттарға жетуге көмектеседі деп күттіңіз? 1-ден 10-ға дейінгі шкала бойынша, біздің ұсынысымыз қалаған нәтижеге жетуге қаншалықты көмектесті? Неліктен бұл бағаны таңдадыңыз? Сізді таңғалдырған қандай да бір жағымды нәтижелер болды ма? Біздің өніміміздің немесе бірлескен жұмысымыздың нәтижесінде алған ең маңызды үш артықшылығыңыз қандай? Біздің ұсынысымыз компанияңызға қандай құндылық берді? Осы жақсартулардың құндылығын сандық түрде қалай бағалар едіңіз? Бұл . . . қалай әсер етті? Бұл . . . саласына қандай салдар әкелді? . . . бойынша әсері қандай болды? Қандай жақсартуларды байқадыңыз? Бұл сіздің bottom line (таза пайда — компанияның барлық шығындардан кейінгі нақты табысы) көрсеткішіңізге немесе өсу мақсаттарыңызға қалай көмектесті? Біздің шешіміміз бұрын қолыңыздан келмеген нені істеуге мүмкіндік берді? Мұны істеу сіздің ұйымыңыз үшін қаншалықты маңызды? Бірлескен жұмысымыздың нәтижесінде компанияңыздың тағы қандай салалары пайда көрді? Біздің ұсынысымызды пайдалану арқылы фирмаңыз алған пайданы сандық түрде көрсетуге көмектесе аласыз ба?
Осы сұрақтарды тұтынушы ұйымындағы бірнеше адамға қойыңыз. Компанияның әртүрлі салаларындағы және әртүрлі лауазымдағы адамдармен сөйлесіңіз. Олардың әрқайсысының өзіндік және өте құнды көзқарасы бар. Кейде бір адамнан естіген мүлдем жаңа ақпарат сізді әлдеқайда қуатты құндылық ұсынысына жетелеуі мүмкін.
Егер тұтынушыларыңыз сіз туралы, өніміңіз немесе компанияңыз туралы жағымсыз пікір айтса, тыңдаңыз және сұрақтар қойыңыз. Бұл кездесулерден күткен нәрсеңіз болмаса да, бұл өте маңызды мәлімет. Өзіңізді қорғауға тырыспаңыз, сылтау айтпаңыз, кінәні басқаға ысырмаңыз немесе тұтынушыға оның қателесетінін айтпаңыз. Егер солай істесеңіз, олар тез тұйықталып қалады және сіз барлық сенімнен айырыласыз. Мұндай сәттерде ең маңыздысы — іскерлік қарым-қатынасты сақтау. Әрқашан оң нәтижеге кепілдік бере алмасаңыз да, тұтынушылар кері байланыс беру және өз реніштерін білдіру мүмкіндігін жоғары бағалайды.
ҰЖЫМДЫҚ ДАНАЛЫҚТЫ ПАЙДАЛАНЫҢЫЗ
Құндылық туралы ұсынысыңызды нақтылаудың тағы бір жолы — әріптестеріңізбен бірге ой қозғау (брейнсторминг). Әріптестеріңіздің ұжымдық даналығы мен тәжірибесі сіздің ұсынысыңыздың құндылығына тұтынушы көзімен қарауға мүмкіндік береді. Маркетингтік материалдарыңызды қарап шығыңыз. Тұтынушыларыңыз туралы білетіндеріңізді ойлаңыз. Оларды не қызықтыратыны және не толқытатыны туралы айтқандарыңызды еске түсіріңіз.
Топ болып талқылауға болатын кейбір сұрақтар:
Біздің өніміміз, қызметіміз немесе шешіміміз қандай мәселелерді шешеді? Бұл мәселелер компанияның басқа бөлімдеріне қалай әсер етеді? Біздің өніміміз, қызметіміз немесе шешіміміз тұтынушының таза пайдасына немесе шығындарына қалай әсер етеді? Біздің ұсынысымыз клиенттерімізге қосымша табыс пен бизнес әкелуге қандай оң әсерін тигізді? Біздің ұсынысымыз тұтынушыларымызға бәсекелестік артықшылыққа қол жеткізуге мүмкіндік бере ме? Егер иә болса, қалай? Біздің ұсынысымыз тұтынушыларымыздың өз тұтынушыларына оң әсер ете ме? Егер иә болса, қандай?
Егер тобыңыз нақты нәтижелерді анықтауға қиналса, талқылауды келесі деңгейге көтеруге тырысыңыз. Бір-біріңізден «Сонымен не? » деп сұрай беріңіз.
Сонымен, егер бұл тиімді жүйе болса не болады? Сонымен, егер олардың коммуникациясы жақсарса не болады? Сонымен, егер біз жұмыс уақытын екі күнге қысқартсақ не болады?
Осы сұрақтарды қайта-қайта қою сізді тұтынушыларға әкелетін шынайы құндылыққа жақындата түседі. Ұсынысыңыздың олардың ұйымына тигізетін әсерін іздеңіз. Өнімдеріңіздің, жүйелеріңіздің немесе қызметтеріңіздің олардың бизнесіне тигізетін қаржылық әсерін зерттеңіз.
Сандармен сөйлеңіз, есептеңіз, өлшеңіз. Доллар түріндегі үнемдеу қайда? Өнімділіктің артуын қалай өлшеуге болады? Сатылымды қаншалықты арттырдыңыз? Құндылық ұсынысыңызды неғұрлым нақтырақ етсеңіз, ірі компаниялардың есігін ашу соғұрлым оңай болады.
Дегенмен, құндылық ұсынысыңызды тек ішкі талдау арқылы анықтау қауіпті болуы мүмкін. Тұтынушыларыңыз тарапынан сыртқы растау алу әлдеқайда маңызды. Маркетинг бөліміңіздің не нәрсені құнды деп санайтыны маңызды емес. Ақша жұмсауға келгенде, тек тұтынушыларыңыздың қабылдауы ғана есепке алынады.
Егер сіз тәуелсіз маман болсаңыз, әріптестеріңізді жинап, бір-біріңіздің бизнес жағдайларыңыз бойынша ой қозғаңыз. Негізгі құндылық ұсынысыңызды нақтылау үшін сізге олардың көзқарасы қажет. Сіз бұл мәселеге тым жақын болғандықтан, көмексіз оны байқай алмайсыз.
ЕГЕР СІЗДЕ МЕТРИКАЛАР БОЛМАСА ШЕ?
Көптеген кеңесшілер мен кәсіби қызмет көрсетушілер өз ұсыныстарын пайдалану арқылы клиенттер қол жеткізген өлшемді нәтижелерді сандық түрде көрсетуді қиын деп санайды. Осы себепті, олар мықты құндылық ұсынысын жасай алмаймыз деп ойлайды.
Мен олардың ренішін түсінемін. 15 жылдық кеңесшілік тәжірибемде өнімді нарыққа шығару бойынша клиенттерімнің ешқайсысы менің жұмысымның тиімділігін өлшеген емес. Мұның көптеген себептері болды: «дейін» және «кейін» нәтижелерін салыстыруға уақыттың жетіспеуі, салыстыру базасының (бенчмаркинг) жоқтығы және жаңа өнімнің нарықтағы табысына әсер ететін көптеген факторлар. Сонымен, көбіңіз сияқты, менде де нақты мәліметтер жетіспеді.
Алайда, бұл маған өз жұмысым туралы іскерлік тілде айтуға кедергі болмады. Нақты сандарды берудің орнына (бұл мүмкін емес еді), мен мыналарға баса назар аудардым:
Өнімді шығару мен болжамды сатылым нәтижелеріне қол жеткізу арасындағы кідіріс уақыты; Табысқа жету уақытын қысқартудың аса маңыздылығы; Сату өкілдерінің презентациялар мен ұсыныстар дайындауға жұмсайтын бос уақытының жоғары құны; Бәсекелестердің енуіне жол беретін жоғалған мүмкіндіктер терезесі; және Серіктестер мен тұтынушыларға жеткізілетін хабарламалардың біркелкі болмауы.
Бұл құндылық ұсыныстары жоғары буын маркетинг және сату басшылары үшін өте тартымды болды. Нәтижесінде менің өнімді нарыққа шығару бойынша кеңес беру практикам көптеген жылдар бойы жоғары табысты болды.
Бизнес тілінде сөйлеңіз
Іскер адам сияқты сөйлеу — бұл сіз бастау керек жер. Мысалы, егер компанияңыз веб-сайттар жасаса, корпоративтік шешім қабылдаушыны не қызықтыруы мүмкін екенін ойланыңыз. Шыны керек, оларға сіздің алған марапаттарыңыз немесе бизнесте қанша уақыт жүргеніңіз маңызды емес.
Олардың назарын аудару үшін талқылауды мыналарға бағыттағыңыз келуі мүмкін:
Веб-сайтқа көбірек трафик тарту; Толы себеттерді тастап кететін тұтынушылар санын азайту; Әр тұтынушыға шаққандағы транзакция құнын арттыру; Іздеу жүйелеріндегі рейтингтерді жақсарту; және Интернеттегі мүмкіндіктерді жақсарту арқылы корпоративтік ресурстарды босату.
Қай салада болсаңыз да, өз жұмысыңыз туралы бизнес терминологиясымен сөйлеу өте маңызды. Сізбен жұмыс істеудің нәтижесінде қандай салдарлар болады? Қандай бизнес нәтижелеріне қол жеткізіледі? Олар бар! Тек оларды табу керек.
Қолданыстағы бизнес статистикасын кеңейтіңіз
Сізде статистиканың болмауы оны алу мүмкін емес дегенді білдірмейді. Бәлкім, тұтынушыларыңызда сіз салыстыруға болатын көрсеткіштер бар шығар.
WiseLeader президенті Рита Вебстер өздері басқаратын адамдар арқылы көбірек нәтижеге қол жеткізгісі келетін басшыларға коучинг жүргізеді. Оның өндірістік клиенттерінің бірінде өнімділік пен ақаулы өнімдер бойынша керемет статистика болды. Осының арқасында олар оның кеңесіне дейінгі және кейінгі жағдайды салыстыра алды. Онымен жұмыс істеу нәтижесінде клиент мынадай нәтижелерге қол жеткізді:
Өнімділіктің 31 пайызға артуы; Бірлікке шаққандағы жарамсыз өнімнің 12 пайызға азаюы; Бірлікке шаққандағы материалдар мен еңбек шығындарының 37 пайызға төмендеуі.
Рита әлеуетті тұтынушылармен сөйлескенде, осы статистиканы, сондай-ақ клиенттеріне мынадай мәселелерде көмектесетінін тілге тиек ете алады:
Қызметкерлер арасындағы қақтығыстарды шешуге жұмсалатын басқару уақытын жою; Операциялық тиімділікті арттыру үшін процестерді оңтайландыру; Басшылық билікке таласқан кезде компанияларға жыл сайын миллиондаған шығын әкелетін жойқын ішкі тартыстарды азайту.
Рита көптеген жеке коучингтер мен команда құру жұмыстарын жүргізсе де (бұл кейде «жұмсақ» дүниелер болып көрінуі мүмкін), ол өз жұмысының олардың бизнесіне үлкен әсер ететінін біледі, өйткені оның мұны растайтын статистикасы бар.
Жаңа тұтынушыларды өлшеу процесіне тартыңыз
Алдыдағы сату мүмкіндіктерінде өз құндылығыңызды қалай көрсете алатыныңызды ойланыңыз. FreshSuccess, Inc. президенті Скип Янкоски мұны үнемі жасайды. Оның мамандандырылған маркетингтік бизнесті дамыту фирмасы сатушыларға жаңа клиенттер табуға көмектесуге маманданған.
Скип ешқашан өздерінің «тарту жүйесінің» шығармашылығы туралы айтпайды. Оның орнына, ол клиенттің лид генерациялау (клиенттерді тарту) бойынша бизнес мақсаттарына назар аударады. Сату процесінің басында ол шешім қабылдаушылармен нені және қалай өлшейтіні туралы сөйлеседі. Олардың метрикалары мынадай қарапайым нәрселерді қадағалау болуы мүмкін:
Пакетті кім алды, Сатушы кездесу белгілей алды ма, Жаңа сатылым жасалды ма, Сатудың бастапқы құны және Уақыт өте келе клиенттің болжамды құны.
Оның тұтынушылары өз инвестицияларының ақталғанын бірден біледі. Сонымен қатар, ол алған бизнес метрикаларын болашақ сату күш-жігері үшін сәттілік тарихы немесе оның құндылық ұсынысын қолдайтын мықты кейс-стади ретінде оңай пайдалануға болады.
Егер қазір сізде статистика жетіспесе, тұтынушыларыңызға да, өзіңізге де пайдалы өлшеу жүйелерін құруға оларды қалай тартуға болатынын ойланыңыз. Осы саладағы күш-жігеріңіз сіз үшін үлкен нәтиже бере алады.
Салалық статистиканы пайдаланыңыз
Шындығында, кейде істеп жатқан жұмысыңыздың құндылығын өлшеу қиын немесе мүмкін емес болады. Егер жағдайыңыз осындай болса, мен салалық статистиканы пайдалануды ұсынамын. Сондай-ақ статистиканы құндылық ұсынысыңызды қолдау үшін пайдалана аласыз, бұл сізге «сыртқы сарапшының» көзқарасын беріп, беделіңізді арттыра түседі.
Салалық статистиканың құндылық ұсынысыңызға қалай енгізілуі мүмкін екендігінің бірнеше мысалы:
Әлеуетті клиенттермен кездесуге бару үшін мен жиі мына зерттеуді айтамын: «Күрделі сатылыммен айналысатын ірі компанияларда жұмыс істейтін басшылардың 75 пайызы жаңа өнімдерінің сатылым болжамдарына жете алмауының басты себебі ретінде нашар құндылық ұсыныстарын айыптайды». Менің бір досым командалық жұмыс саласында ірі компаниялар үшін көп жұмыс істейтін кеңесші. Ол қолданатын статистика: «Менеджер уақытының 50 пайызы сенім мәселелері мен нашар коммуникацияға байланысты адамдар арасындағы түсініспеушіліктерді шешуге жұмсалады».
Өз бизнесіңіз туралы ойлансаңыз, сіз де кейбір салалық статистиканы таба аласыз деп ойлаймын. Тағы да айтамын, олар сіздің өніміңізге немесе қызметіңізге нарықтағы қажеттіліктің тамаша дәлелі бола алады.
ҚҰНДЫЛЫҚ ТУРАЛЫ ҰСЫНЫСЫҢЫЗДЫ ТЕКСЕРІҢІЗ
Корпоративтік шешім қабылдаушылармен байланыспас бұрын, құндылық туралы ұсынысыңызды нақтылау өте маңызды. Әйтпесе, қанша тырыссаңыз да, ішке кіру әрекеттеріңіз тиімсіз болады.
Өз құндылық ұсынысыңызды өзіңіз дұрыс бағалай алмауыңыз мүмкін екенін түсініңіз. Мұны шын мәнінде тек сіздің мақсатты нарығыңыздағы шешім қабылдаушы ғана анықтай алады. Егер кейбір клиенттермен жақсы қарым-қатынаста болсаңыз, құндылық ұсынысыңызды соларға көрсетіп көріңіз. Мынаны анықтаңыз:
Бұл оларды қызықтыра ма? Егер иә болса, неге? Егер жоқ болса, неге жоқ? Олар үшін не ең тартымды болды? Неліктен? Олардың ойынша не нәрсе жалықтыратын, әлсіз немесе маңызды емес болды?
Егер тұтынушыдан сұхбат ала алмасаңыз, келесі ең жақсы нәрсені — симуляцияланған клиентті байқап көріңіз. Әріптесіңізді немесе әлеуетті сатып алушыға барынша жақын адамды таңдаңыз. Оларға мақсатты нарығыңыз туралы шолу жасап, шешім қабылдаушының мақсаттары мен алаңдаушылықтары туралы ақпарат беріңіз. Оларға әлеуетті тұтынушының «бір күндік өмірі» туралы қысқаша мәлімет беріңіз.
Олардан осы рөлге барынша енуін сұраңыз. Олар өздерін нақты осы адам ретінде елестетуі керек. Оларға құндылық ұсынысыңыздың осы адамның көзқарасы бойынша қалай естілетінін білгіңіз келетінін айтыңыз. Олардың көздерін жұмуын сұраңыз. Содан кейін құндылық ұсынысыңызды айтыңыз.
Бөлісіп болғаннан кейін сұраңыз: «Менің әлеуетті клиентімнің орнында отырып айтыңызшы: — Менің құндылық ұсынысым қалай естілді? — Не нәрсе сіздің назарыңызды аударды? — Не жалықтыратын, әлсіз немесе маңызды емес болды? »
Сіздің не айтқаныңыз маңызды емес; тұтынушының не естігені маңызды екенін түсінуіңіз керек. Егер бірдеңе сәтсіз болса, оны қолдануды тоқтатыңыз. Егер бірдеңе олардың қызығушылығын оятса, оны қайтадан пайдаланыңыз!
Сіздің құндылық ұсынысыңыз — осы кітаптың қалған бөлігінде біз назар аударатын барлық нәрсенің негізі. Егер сіз ірі компанияларға кіргіңіз келсе, құндылық ұсынысыңыздың не екенін және оны қалай жақсырақ жеткізуге болатынын анықтауға уақыт бөлуіңіз керек.
НЕГІЗГІ ТҰСТАР
Өз ұсынысыңыздың шынайы құндылығын білу үшін қолданыстағы тұтынушылармен тереңдетілген сұхбаттар жүргізіңіз. Олар — ақпараттың ең жақсы көзі. Ұсынысыңызға тән құндылық ұсынысын анықтауға көмектесу үшін әріптестеріңіздің ұжымдық даналығын пайдаланыңыз. Бизнес құндылығын сандық түрде көрсету үшін тұтынушының бұрынғы көрсеткіштерін өніміңізді немесе қызметіңізді пайдаланғаннан кейінгі нәтижелермен салыстырыңыз; жаңа тұтынушыларды маңызды метрикалар жасау процесіне тартыңыз. Клиенттік өлшемдер болмаған жағдайда, бизнес терминологиясымен сөйлеңіз және салалық статистиканы пайдаланыңыз. Құндылық ұсынысыңызды қолданбас бұрын оның тиімділігін қолданыстағы немесе симуляцияланған тұтынушылармен тексеріңіз; қажетінше өзгертіңіз.
Егер сіз ірі компаниялардың сіздің клиентіңіз болғанын қаласаңыз, ешқандай қысқа жол таба алмайсыз. Сіздің ерекше тартымдылығыңыз, керемет әзіліңіз немесе өткір интеллектіңіз жеткілікті емес. Ішке кіру мүмкіндігіңізді айтарлықтай арттыру үшін, байланыс орнатпас бұрын мақсатты тұтынушының бизнесіне терең бойлаңыз.
Мен семинарлар өткізгенде, жиі адамдардан өздерінің ең есте қаларлық сату тәжірибелерімен бөлісуді сұраймын. Осы жылдар ішінде мен көптеген керемет оқиғаларды естідім, бірақ Майктың компьютерлік жүйелерді сатудағы тәжірибесі есімде қатты сақталып қалды.
Айлар бойы қоңырау шалғаннан кейін, ол ақыры бір ірі корпорацияның басшысымен кездесуге қол жеткізді. Майк жігерлі және өзіне сенімді болды. Ол жоғары деңгейдегі адамдармен кездесуді жақсы көретін. Әңгімелерінің басында ол талқылауды салада болып жатқан жағдайларға бағыттады — бұл атмосфераны жылыту үшін жасалған оның саналы стратегиясы еді. Содан кейін Майк бейқам ғана: «Сонымен, маған компанияңыз туралы айтып беріңізші», — деді.
Басшы оған таңғала қарады. Содан кейін ол бұрылып, шкафынан бірдеңе іздей бастады. Тапқан кезде креслосын Майкқа қарай қайта бұрды. «Мә, — деді ол. — Мынаны оқы. Оқып болған соң, маған қайта кел».
Содан кейін басшы Майкты дәліз бойындағы фойеге дейін шығарып салып, оны компанияның жылдық есебін оқуға жалғыз қалдырды. Майктың бұл адаммен екінші рет сөйлесуге мүмкіндігі болмағанын айтпаса да түсінікті. Дайындығы жоқ кез келген адамның жағдайы осындай болады. Көптеген сатушылар, егер зерттеу жүргізбесе, тіпті осы деңгейге де жете алмайды.
Сатудың жаңа парадигмасында білім — бұл күш. Ол жақсы сатушыларды орташалардан, ал ынталыларды енжарлардан ажыратады. Егер сіз ішке кірмес бұрын ұйым туралы білуге уақыт жұмсамасаңыз, корпоративтік шешім қабылдаушылар сізді жеңілтек адам ретінде сызып тастайды. Мақсатты клиенттің бизнесі туралы үстірт білім алу жеткілікті емес.
МӘЛІМЕТТЕРДІ ҚАЗЫП АЛЫҢЫЗ
Бүгінгі таңда корпоративтік шешім қабылдаушылар сізден олардың компаниясы және олар үшін не маңызды екені туралы білуіңізді күтеді. Оларды қызықтыратыны — осы, сіздің өніміңіз, қызметіңіз немесе шешіміңіз емес. Олар сізден барлық егжей-тегжейді білуді талап етпейді, тек олардың ұйымында не болып жатқанынан хабардар болуыңызды қалайды. Кездесу алдындағы жақсы зерттеу мен талдау арқылы сіз:
өніміңіз немесе қызметіңіз тұтынушының бизнесіне қалай әсер ететінін түсіне аласыз; өзіңіз қоятын ақылды сұрақтар арқылы қызықты талқылаулар жүргізе аласыз; олардың жұмысын жақсарту, шығындарды азайту, сатылымды арттыру немесе бәсекелестік артықшылыққа ие болу үшін жоғары құндылыққа ие идеялар ұсына аласыз; негізделген бизнес стратегиясын құра аласыз; және ішке кіруге тырысатын барлық басқа сатушылардан өзіңізді ерекшелей аласыз.
Мұндай зерттеу жүргізу «суық қоңырауларды» (алдын ала келісімсіз қоңыраулар) жылытуға көмектеседі. Сіз шешім қабылдаушылармен сөйлесуге дайынсыз. Олардың кім екенін және олар үшін не маңызды екенін білесіз. Олардың өз бизнесін сипаттау үшін қолданатын сөздерін және компанияның қай бағытқа бет алғанын білесіз. Сіз ешқашан қараңғыда оқ атпайсыз. Бұл өзіңізге деген сенімділікті айтарлықтай арттырады.
Ірі корпорацияны нысанаға алғанда, бастапқы зерттеуіңізді мына төрт салаға бағыттаңыз:
**Кіру нүктесін табыңыз.** Сіздің басты мақсатыңыз ішке кіру болғандықтан, клиентке енудің ең оңай жолын іздеңіз. Бұл сіздің ұсынысыңызға сәйкес келетін компания ішіндегі бизнес бөлімшелерін немесе дивизиондарды табуды білдіреді. Бұл зерттеуді бастамас бұрын мақсатты нарық анықтамасын қайта қарап шығыңыз.
Менің 3M компаниясындағы алғашқы жобам олардың бизнес өнімдері бөлімінде болды. Көшірме аппараттарын сату тәжірибем мені сенімді ресурсқа айналдыратынын білдім. Дегенмен, 3M ішінде менің күшті жақтарым аз құндылық беретін тұтас бизнес бөлімшелері бар. Мен Post-It™ жапсырмаларын сататын топқа ешқашан хабарласқан емеспін және хабарласпаймын да.
Маркетингтік коммуникация фирмасына иелік ететін достарым бар. Осы жылдар ішінде олар шағын медициналық технологиялық фирмалармен жұмыс істеу тәжірибесін дамытты. Егер олар 3M-мен жұмыс істеуді шешсе, олардың үй және демалыс өнімдері бөліміне қарағанда, денсаулық сақтау бизнес бөлімшесіне кіру мүмкіндігі әлдеқайда жоғары болар еді.
Әрқашан «сәйкестік» туралы ойлаңыз, сонда сіз ірі компанияларға кірудің ең жақсы нүктесін тезірек табасыз. Сондай-ақ, белгілі бір бизнес бөлімшелерін, дивизиондарды немесе департаменттерді тізімнен шығару арқылы сіз сәттілік мүмкіндігі шектеулі жерлерге кіруге уақыт жоғалтпайсыз.
**Олардың бизнесі туралы біліңіз.** Әлеуетті клиентті зерттеуге және ол туралы білуге жұмсайтын уақытыңыз оның сіздің бизнесіңіз үшін құндылығына тікелей пропорционалды болуы керек.
Егер осы ірі фирмамен келісімшарт жасасу сізге қомақты табыс әкелсе, жоғары бедел берсе немесе өсу үшін үлкен мүмкіндіктер ашса, онда оған көп уақыт жұмсауға тұрарлық. Сондай-ақ, егер сіз сататын нәрсе ұйымға үлкен әсер ететін болса, зерттеу кезеңіне едәуір көбірек уақыт бөлу өте маңызды. Мұндай клиенттер үшін сіз әлеуетті тұтынушының мына мәселелерінен хабардар болуыңыз керек:
Салалық трендтер Бизнестегі өзгерістер Басымдығы жоғары бастамалар Сәттіліктің маңызды факторлары Негізгі бизнес мәселелері Қаржылық драйверлер Өнім және қызмет желілері Бәсекелестер Негізгі тұтынушылар Басты шешім қабылдаушылар
Егер сіздің ұсынысыңыз бизнестің тек бір бөлігіне ғана әсер етсе (мысалы, маркетинг, дистрибуция, қаптама немесе өндіріс), сізге осындай ақпараттың көбін білу қажет, бірақ кішігірім масштабта. Егер клиент өсу немесе ұсыныстар тұрғысынан сіз үшін онша құнды болмаса, онда жұмысты да азырақ істейсіз.

Бизнес терминдері мен аббревиатураларын түсінуге көмек керек пе? Glossarist веб-сайтын қараңыз. http://www. glossarist. com/glossaries/business

**Мүмкіндіктерді іздеңіз.** Зерттеу барысында осы нақты клиент сіз үшін сенімді үміткер болуы мүмкін екенін білдіретін кез келген нәрсені мұқият қадағалаңыз. Атап айтқанда, сіз мына екі нәрсені іздегіңіз келеді:
Мәселе индикаторлары** — олардың сіз шеше алатын қиындықтармен және мәселелермен күресіп жатқанына сенуге негіз болатын ақпарат. Мүмкіндік индикаторлары** — олардың қол жеткізгісі келетін мақсаттарын, міндеттерін немесе стратегиялық императивтерін көрсететін және сіз көмектесе алатын ақпарат.
Бастамас бұрын, не іздеп жатқаныңызды білу үшін осы индикаторлардың қандай екенін жазып алыңыз. Жеке өзім мыналарды іздеймін:
Сауданың қалай жүріп жатқаны (тоқырау — жақсы белгі; тренинг қажет болуы мүмкін).
жаңа өнімдерді енгізу туралы не айтылып жатқаны (мен үшін тамаша мүмкіндік).
олардың нарығы өзгеріп жатыр ма (жетістікке жету үшін жаңа сату дағдылары қажет болуы мүмкін).
клиенттік базаны кеңейту қажеттілігі (егер ішке кіру қиын болса; тренинг қажет болуы мүмкін).
Егер сіз нысаналы нарығыңызды нақтылап алған болсаңыз, бұларды анықтау сіз үшін оңай болады. Бұл — біз бұған дейін 5-тарауда талқылаған қолайлы жағдайлар.
Кәсіби лексиконға (Lingo — белгілі бір салаға немесе топқа тән кәсіби сөздік қор) назар аударыңыз. Соңғы іздейтін нәрсеңіз — компанияның өз бизнесін, проблемалары мен мүмкіндіктерін сипаттау үшін қолданатын сөздері. Неге? Өйткені сіз клиентке кіру стратегиясын дайындағанда — оған телефон қоңыраулары, хаттар және т.б. кіреді — клиентіңіздің тілінде сөйлегіңіз келеді. Сіздің сөздеріңіз олардың тіліне неғұрлым ұқсас болса, ішке кіру соғұрлым оңай болады.
Менің клиенттерімнің бірі нысаналы компанияны зерттегенде, олар оқыған материалдардың бәрінде «операциялық тиімділік» тіркесі жиі кездесетінін байқады. Біз сол нысаналы компаниямен барлық байланысымызда дәл осы тіркесті қолдануды қамтамасыз еттік.
ОНЛАЙН РЕСУРСТАРДЫ ПАЙДАЛАНЫҢЫЗ
Егер сіз қазірдің өзінде бос болмасаңыз, осы зерттеулердің бәріне уақытты қайдан табасыз? Сіз ешқандай нәтиже бермейтін, зерттелмеген ақымақ қоңырауларды тоқтатасыз. Көптеген адамдар сияқты болсаңыз, бұл көп уақытты босатуы тиіс. Содан кейін сіз тек сәйкес келетін жақсы мүмкіндіктерге ғана назар аударасыз. Нәтиже ме? Аз жұмыс — көп сатылым.
Олардың веб-сайтын мұқият зерттеңіз
Бастау үшін ең айқын жер — компанияның веб-сайты. Алдымен әртүрлі бизнес бөлімшелері мен өнім ұсыныстарын қарап шығыңыз. Мыналарға мұқият қараңыз:
Компания туралы шолу: Компанияның профилі, тарихы, адамдары мен құндылықтары, серіктестері, қоғамдық жұмыстары және т.б. туралы біліңіз.
Инвесторлармен байланыс: Жылдық есептің көшірмесін жүктеп алыңыз. Бизнес мәселелерін егжей-тегжейлі түсіндіретін соңғы 10k (АҚШ-тағы жария компаниялардың қаржылық жағдайы туралы СЕК-ке тапсыратын жылдық есебі) есебін тексеріңіз.
Пресс-орталық немесе медиа орталық: Компаниядағы соңғы жаңалықтардан хабардар болу үшін соңғы пресс-релиздерді оқыңыз. Олардың басшыларының сөйлеген сөздерін тыңдаңыз.
Адамдар немесе басшылық: Егер сіз атқарушы деңгейде сауда жасасаңыз, бұл өте маңызды ақпарат. Олармен байланыспас бұрын корпорацияны басқарып отырғандар туралы мүмкіндігінше көп біліп алыңыз.
Сайт картасы: Бұл сіз жиі кіретін беттерде бірден көрінбейтін басқа «жасырын» ақпаратты табуға көмектеседі.
Өте маңызды клиенттер үшін осы материалдарды қарап шығуға және басқа онлайн ресурстарды тексеруге төрт-бес немесе одан да көп сағат жұмсауға болады. Әрбір клиент үшін шамадан тыс кетудің қажеті жоқ. Сондай-ақ, егер бұл ақпарат сіздің сату әрекеттеріңіз үшін өте маңызды болмаса, олардың қаржылық көрсеткіштерін терең талдаудың қажеті жоқ. Мен үшін бұл егжей-тегжейлі талдау ешқашан айтарлықтай өзгеріс әкелген емес, өйткені мені трендтер мен түсініктемелер көбірек қызықтырады.
Негізінде, сіз клиент туралы біліммен сөйлесе білуіңіз және олар үшін не маңызды екенін білуіңіз керек. Бұл ақпарат клиентке кіру стратегиясын әзірлеуге және кездесулеріңізді жоспарлауға көмектеседі.

Зерттеу барысында: «Менің өнімім немесе қызметім осы клиент үшін қандай өзгеріс әкеле алады? » — деп сұрауды ұмытпаңыз.

Ақпараттың алтын кенішін тереңірек қазыңыз
Веб-кеңістік — компаниялар туралы ақпараттың нағыз алтын кеніші. Бұл ақпарат оны пайдаланғысы келетін кез келген адамға қолжетімді болса да, сатушыларның басым көпшілігі бұл керемет ресурсты өте аз пайдаланады.
Интернетте ақпарат көп болғаны соншалық, кейде құнды ақпарат түйірлерін іздеу кезінде адасып кетесіз. Пайдасыз мәліметтерге толы маңызды емес сайттарды шарлап, бірнеше сағатты босқа өткізбеу үшін мына веб-сайттарды тексеріп көріңіз:
Hoovers. http://www.hoovers.com. Hoovers-те орта және ірі жария және жеке компаниялар туралы жақсы ақпарат бар. Кейбір ақпарат тегін, ал қалғаны жазылым арқылы қолжетімді.
Manta. http://www.manta.com. Бұл ресурс сізге АҚШ компаниялары туралы негізгі D&B (Dun & Bradstreet) ақпаратына тегін қол жеткізуге мүмкіндік береді. Олар шағын фирмаларға маманданған. Жаһандық ақпарат үшін http://www.manta.com/world сайтына кіріңіз.
Corporate Information. http://www.corporateinformation.com. Бұл сайт жария компаниялар туралы егжей-тегжейлі ақпаратқа толы. Тіркелу тегін, бірақ міндетті. Мен бір потенциалды клиенттің атын тергенімде, салалық сарапшылар ұсынған 27 өзекті мақаланы таптым.
Edgar Scan. http://www.edgarscan.pwcglobal.com. Edgar Scan-да жария компаниялар туралы керемет ақпарат, бенчмаркинг (өнімділікті басқа компаниялармен салыстыру әдісі) мүмкіндіктері және тамаша графикалық дисплейлер бар.
Thomas Register. http://www.thomasregister.com. Бұл сайт өндірушілер туралы ақпаратқа толы; ол сіздің ең жақсы клиенттеріңізге ұқсас басқа фирмаларды анықтау үшін өте қолайлы.
Интернеттегі ақпараттың тек 20 пайызына ғана Google арқылы қол жеткізуге болатынын білдіңіз бе? Иә, бұл рас. Сіз алғыңыз келетін ақпараттың көп бөлігі компаниялар жоғары жазылым ақысын төлейтін қауіпсіз серверлерде орналасқан «жасырын вебте» (hidden Web) сақталады.
Егер сіз ірі корпорацияда жұмыс істесеңіз, бұл тамаша, бірақ шағын бизнес өкілдері мұндай мүмкіндіктен тыс қалады. Осы ақпараттың көп бөлігіне қол жеткізу үшін жергілікті кітапханаға барыңыз. Егер штатта зерттеуші кітапханашы болса, бұл адам сізге іздегеніңізді табуға көмектесе алады. Кейбіреулері тіпті үйіңіздегі немесе кеңсеңіздегі компьютерден олардың жазылым дерекқорларына кіруге мүмкіндік береді.
ШЫНАЙЫ АҚПАРАТТЫ АЛУ ҮШІН ШЫҒАРМАШЫЛ БОЛЫҢЫЗ
Тек онлайн іздеумен шектелмеңіз. Шығармашылық таныта отырып, сіз нысаналы клиентіңіздің ішінде не болып жатқанын білудің көптеген жолдарын таба аласыз. Міне, менің сүйікті әдістерімнің бірнешеуі.
Олардың клиенттерімен сұхбаттасыңыз: Олардың клиенттерінен білген ақпаратыңыз корпоративтік шешім қабылдаушылар үшін өте тартымды болады. Мен танитын бір бизнес-консультант ірі полиграфиялық фирманың басшысымен кездесу ұйымдастырғысы келді. Ол айналаны зерттей отырып, олардың жергілікті топ-клиенттерін анықтады. Содан кейін ол шешім қабылдаушыны қызықтыратын сұрақтар тізімін жасады. (Бұл сұрақтар оның ұсынысына да өте қатысты болып шықты.) Сұхбаттар аяқталғаннан кейін ол басшымен байланысып, бірден қабылдауына кірді.
Онда жұмыс істейтін адамдармен сөйлесіңіз: Кейде компанияда жұмыс істейтін адамдармен сөйлесу арқылы өте құнды ақпарат білуге болады. Менің көршім ірі технологиялық фирмада жұмыс істейді. Көршілер кешінде ол өзінің ұзақ жұмыс уақыты және компания тап болып жатқан қиындықтар туралы ақпаратпен бөлісті. Оның айтқандары құпия емес еді, бірақ бұл менің проблема индикаторларымның бірі болатын. Мен бұл білімді мүлдем басқа бөлімнен кездесу алу үшін пайдалана алдым. Егер шығармашылық танытсаңыз, кез келген компанияда жұмыс істейтін адаммен араласудың көптеген мүмкіндіктерін табасыз.
Олардың өнімдерін немесе қызметтерін тапсырыс беріп пайдаланыңыз: Ұсынысыңызға байланысты, нысаналы клиенттің өнімдерін немесе қызметтерін пайдалану арқылы керемет ақпарат ала аласыз. Сіз сапаны, жеткізу процесін, тұтынушыларға қызмет көрсетуді, қайтару процедураларын, қаптаманы және т.б. бағалай аласыз. Бұл ақпаратты басқа жеткізушілердің ақпаратымен салыстырып, олардың бәсекелестерінен қай жері артық не кем екенін көре аласыз. Проблемаларды немесе жақсарту мүмкіндіктерін анықтай аласыз.
Көрмеге (Trade Show) барыңыз: Бұл әдіс маған клиенттерімнің біріне кіруге өте көмектесті. Мен жаңа клиенттер табу үшін жергілікті технологиялық көрмеге бардым. Көптеген ірі компаниялар өз өнімдерін қойған екен, мен көптеген адамдармен сөйлестім. Бір фирманың (идеалды клиент) стендінде мен олардың бірнеше сатушыларымен ұзақ сөйлестім. Біз олардың жаңа өнімдері, нарықтың өзгеру бағыты және сатудағы қиындықтар туралы сөз қозғадық. Бір сату өкілі маған тіпті мен байланысуым керек барлық адамдардың есімдерін, электрондық пошталарын және телефон нөмірлерін берді.
Көріп отырғаныңыздай, сіз нысанаға алған ірі компания туралы сапалы ақпарат алудың жолдары өте көп. Олардың маркетингтік материалдарын сұратыңыз. Бәсекелестерімен сөйлесіңіз. Өзіңіз жазып жатқан мақала үшін басшылардан сұхбат алыңыз. Олардың басшыларын өзіңіз мүше ұйымда сөз сөйлеуге шақырыңыз. Осы жылдар ішінде мен мұның бәрін жасадым — әсіресе мен үшін өте тиімді болуы мүмкін нақты бір клиентке кіруді көздегенде. Бұл әдістер жұмыс істейді және оларды орындау қызықты.
ТРИГГЕРЛІК ОҚИҒАЛАРДЫ (TRIGGER EVENTS) БАҚЫЛАҢЫЗ
Дабыл! Дабыл! Нысанаға алғыңыз келетін ірі компанияларды анықтағаннан кейін, сіздің міндетіңіз — олардың бизнесінде не болып жатқанын қадағалап отыру. Сіз триггерлік оқиғаларды (өнімдеріңіз немесе қызметтеріңіз үшін мүмкіндік тудыратын ұйымдағы немесе сыртқы әлемдегі өзгерістер) іздейсіз.
Не нәрсеге назар аудару керек? Мына жаңалықтар сізге есікті ашуға қажетті мүмкіндік тудыруы мүмкін:
Төмен тоқсандық табыс немесе жылдық нәтижелер
Жақында болған бөлінулер, бірігулер немесе қосылулар
Жаңа қаржыландыру алу
Маңызды жаңа өнім немесе қызмет туралы хабарландырулар
Жаңа нарық сегменттеріне немесе географиялық аймақтарға кеңею
Штатты қысқарту немесе оңтайландыру
Қайта құрылымдау және қайта ұйымдастыру
Жаңа басшылық немесе меншік иесі
Қарастырылып жатқан немесе жақында қабылданған заңнама
Негізгі қызметкерлердің жұмыстан кетуі немесе жаңадан қосылуы
Бизнестің құлдырауы
Жаңа беделді клиентті иемдену
Ұлттық немесе халықаралық оқиғалар мен дағдарыстар
Жаңа технологияның пайда болуы
Триггерлік оқиғалар бүкіл ұйым бойынша «толқын әсерін» (ripple effect) тудырады. Егер сіз бұл әдісті әлі қолданып көрмеген болсаңыз, өзіңізден: «Бұл оқиғалар менің өніміме немесе қызметіме қалай қажеттілік тудыруы мүмкін? » — деп сұрағыңыз келуі мүмкін. Бұл триггерлік оқиғалар — ірі компаниялардың сіздің ұсынысыңызды кенеттен қабылдауға дайын болуының маңызды себебі.
Мысалы, егер сіздің нысаналы клиентіңіз компанияны сатып алатынын хабарласа, тонналаған сату мүмкіндіктері пайда болады. Компьютерлік жүйелерді біріктіру қажет болады. Жеткізу тізбектері қайта бағаланады. Сату бөлімдері біріктіріледі; қызметкерлер жұмыстан босатылады. Маркетингтік материалдарды қайта жасау қажет болады. Адамдар жаңа позициялар үшін күрескендіктен, командалық жұмыс пен ынтымақтастық қажет болады. Қолданыстағы жеткізушілер өз құндылықтарын қайта дәлелдеуге мәжбүр болуы мүмкін.
Менің клиенттерімнің бірі, кәсіпкерлік кәсіби қызмет көрсету фирмасы, заңнаманы мұқият қадағалап отырады. Жаңа заңдар қарастырылып жатқанда немесе жаңадан қабылданғанда, олар бәсекелес компаниялардың негізгі шешім қабылдаушыларымен кездесу үшін осы жаңалықты пайдаланады. Өткен жылы олар осы стратегияны қолдана отырып, айтарлықтай өсімге қол жеткізді.
Триггерлік оқиғалар сіздің өніміңіз немесе қызметтеріңіз үшін әлеуетті пісіп-жетілуді білдіретіндіктен, нысаналы клиенттеріңізде не болып жатқанынан хабардар болу маңызды. Егер олар сіздің аймағыңызда болса, жергілікті газеттің бизнес беттерін қарап шығуға болады. Сондай-ақ салалық журналдарды оқуға және нысаналы салаға/клиент сегментіне бағытталған қауымдастық кездесулеріне қатысуға болады.
Жеке өзім не болып жатқанын біліп отыру үшін технологияны қолданғанды жөн көремін. Осылайша сіз ақпаратты жеке пошта жәшігіңізге бірден аласыз. Мен ұсынатын тегін ресурстар:
Бизнес веб-сайттар (мысалы, http://www.bizjournal.com)
Google Alerts (http://google.com/alerts).
Сондай-ақ ақылы жазылым қызметтерін де пайдалануға болады — және олар соған тұрарлық. Шағын ай сайынғы ақы үшін іздеуіңізді толық теңшей аласыз. Сізді қатысы жоқ ақпаратпен толтырып жіберетін Google Alerts-тен айырмашылығы, сіз оны нысаналы компанияларыңыз үшін нақты триггерлік оқиғаларға орната аласыз.
Мен мына ресурстарды тексеруді қатаң ұсынамын:
InsideView: http://www.InsideView.com
OneSource: http://www.onesource.com/iSell
SalesFuel: http://www.salesfuel.com
Бақытымызға орай (және таңқаларлығы), сатушылардың көбі бұлай ойламайды, сондықтан триггерлік оқиғаларды есікті ашу стратегиясы ретінде пайдалануда сіз жалғыз болуыңыз мүмкін. Бұл жақсы! Егер бәсекелестер бұл оқиғаларды пайдаланбаса, сіздің позицияңыз әлдеқайда күшті болады. Ең бастысы, сату күшін сіздің ұсынысыңызды қабылдауға өте дайын компанияларға бағыттау сату процесін қысқартады әрі жеңілдетеді.
НЕГІЗГІ СӘТТЕР
Корпоративтік шешім қабылдаушылар сіздің олардың компаниясы мен бизнесі туралы білетіндігіңізді күтеді. Оларды қызықтыратын нәрсе — сіздің өніміңіз немесе қызметіңіз емес, дәл осы.
Ірі корпорацияға кірудің жақсы нүктесін табу, сондай-ақ проблема индикаторлары мен мүмкіндік индикаторларын анықтау үшін қоңырау алдындағы зерттеуді пайдаланыңыз.
Потенциалды клиентіңіздің бизнесі, қажеттіліктері, мәселелері мен қиындықтары туралы білу үшін бірнеше арналарды (мысалы, онлайн ресурстар, клиенттермен сұхбаттар, қызметкерлермен сөйлесулер, көрмелер) пайдаланыңыз.
Есікті ашу үшін маңызды мүмкіндіктер тудыратын триггерлік оқиғаларды бақылаңыз.
Потенциалды клиенттер туралы білуге жұмсайтын уақытыңыз олардың сіз үшін әлеуетті құндылығына тікелей пропорционалды болуы керек.
«Суық» қоңыраудан кездесулер ұйымдастыру — үлкен сынақ; сізбен кездесуге ешкім міндетті емес. Бұл — қатал шындық. Сондықтан бүгінде көптеген адамдар нетворкингпен айналысады. Олар алдымен потенциалды сатып алушылармен қарым-қатынас орнатуды «есік ашу» стратегиясы ретінде қарастырады.
Ал ұсыныстар — біреу біз үшін ірі компанияда жұмыс істейтін адамға жақсы сөз айтса екен деп қалай армандаймыз десеңізші. Ұсыныс арқылы корпоративтік шешім қабылдаушылармен кездесулер ұйымдастыру әлдеқайда оңай. Ең жақсы ұсыныстар компания ішіндегі әріптестерден немесе тең дәрежелі қызметкерлерден келеді. Одан кейін салалық сенімді әріптестердің ұсыныстары есікті жақсы ашады. Ұсыныссыз сатудағы барлық нәрсе әлдеқайда қиын болады.
Бірнеше жыл бұрын бизнесімді қайта бағыттағаннан кейін, мен жаңа клиенттер табу үшін нетворкинг ортасына түстім. Бәрі сияқты мен де нетворкингтің құндылығы туралы стандартты даналыққа сендім. Мен ұялшақ адам болмағандықтан, нетворкинг оңай болады деп ойладым. Маған тек «Networking 101» нұсқаулығындағы мына ережелерді сақтау керек болды:
Басқа адамға назар аударыңыз.
Олардың өзін маңызды сезінуі үшін көп сұрақ қойыңыз.
Мақсаттарына жетуге көмектесу үшін идеялар мен ресурстармен бөлісіңіз.
Тезірек ұмытылып қалмау үшін байланыста болыңыз.
Көптеген айлар бойы мен өте бос болмаған адам болдым. Мен түрлі нетворкинг іс-шараларына қатыстым: жұмыстан кейінгі кездесулер, таңғы астар және түскі ас жиындары. Мен бизнесіммен тығыз байланысты бірнеше ұйымдарға мүше болдым, комитеттерге араластым, ай сайынғы кездесулерге көмектестім және көрме стендтерін ұйымдастырдым. Мен тіпті осы іс-шаралардың кейбірінде негізгі спикер болдым.
Дегенмен, мен ешқашан күткен нәтижеге қол жеткізе алмадым. Шындығында, нетворкингке жұмсаған барлық уақытым үшін мен оң нәтижені өте сирек көрдім.
НЕГЕ НЕТВОРКИНГТІҢ КӨП БӨЛІГІ УАҚЫТТЫ БОСҚА ЖҰМСАУ БОЛЫП ТАБЫЛАДЫ?
Ұзақ уақыт бойы мен тығырыққа тірелдім. Соңында басыма бір ой келді! Менің нетворкинг туралы үйренгендерімнің көбі бүгінгі бизнес климатында шындыққа жанаспайды екен. Міне, мен ашқан үш үлкен миф.
1-миф
Жергілікті бизнес ұйымдар мен кәсіби қауымдастықтар — потенциалды клиенттермен танысуға таптырмас орын.
Шындық. Егер сіз ірі компанияларды нысанаға алсаңыз, бұл мүлдем қате. Мұндай нетворкинг шараларына қатысатындардың көбі — шағын және орта бизнес өкілдері. Сіз General Mills, General Electric немесе General Dynamics компанияларының шешім қабылдаушыларын сирек кездестіресіз, өйткені олардың келуге уақыты жоқ. Егер олар келе қалса, оларға жан-жақтан жабылатын сатушылар оларды қорғаныс тосқауылын қоюға мәжбүр етеді.
Ірі компанияларда жұмыс істейтін адамдар да нетворкинг жасайды — бірақ қауымдастық деңгейінде емес. Олар басқа бөлімшелердегі әріптестерімен кездескенді немесе салалық іс-шаралар мен көрмелерге қатысқанды жөн көреді.
2-миф
Нетворкинг іс-шараларында кездескен адамдар сізді ірі корпорациялардағы таныстарына қуана ұсынады.
Шындық. Нетворкинг кездесулерінде жолығатын адамдардың көбі өте жақсы адамдар, бірақ олар бизнесті сізден де көбірек қажет етіп жүруі мүмкін. Олар сол қол жетпес корпоративтік шешім қабылдаушыға жақсы ұсыныс жасайтын біреуді кездестіруден үмітті.
Бірақ шындыққа тура қарайық. Сіз жаңа ғана танысқан адамды корпоративтік клиенттеріңізге таныстырар ма едіңіз? Мен таныстырмас едім. Біреу менің есімімді ұсыныс көзі ретінде пайдаланғанда, бұл менің ол адамға сенім білдіргенімді білдіреді. Мен бұл адамның қабілетін, мінезін, құндылықтарын, стилін және т. б. тереңірек білмейінше, өз атымды қатерге тікпеймін! Жеке беделі мен қаржылық әл-ауқаты бәске тігілген кезде ешкім бұлай істемейді.
3-миф
Нетворкинг нәтижесін көру үшін уақыт қажет болғандықтан, оны тоқтатпаңыз.
Шындық. Иә, нетворкинг нәтижелерін көру үшін біраз уақыт қажет. Бірақ егер ірі компанияның шешім қабылдаушылары ол жерде болмаса — және келмейтін болса — онда сіз уақытыңызды босқа кетіріп жатырсыз. Неғұрлым ұзақ айналыссаңыз, соғұрлым көп уақыт жоғалтасыз. Ірі корпорацияларға кіру үшін дәстүрлі нетворкинг стратегиялары мен орындарын пайдалану тым ұзақ уақыт алады. Оған дейін сіз банкрот болуыңыз мүмкін. Нетворкинг сізді ірі компанияларға жеткізеді деп үміттенуді қойыңыз. Бүгінгі нарықта әлдеқайда проактивті тәсіл қажет.
НЕТВОРКИНГ НЕГІЗІҢІЗДІ ҚАЛАҢЫЗ
Сәтті нетворкинг кездейсоқ болмайды. Сіз бұл мәселеде саналы болуыңыз керек. Стратегияңызды әзірлеген кезде нетворкингтің екі негізгі мақсатын есте сақтаңыз:
Есепшотқа (клиентке) кіруге көмектесетін дұрыс адамдарды табу.
Есепшотқа кіру стратегияңыздағы келесі қадамға жетуге қажетті ақпараты бар адамдарды табу.
Басқалар сізге көмектесуі үшін, сіз оларға нысаналы нарығыңыз, шешім қабылдаушылар кездесетін проблемалар немесе олар қол жеткізгісі келетін мақсаттар туралы нақты айтуыңыз керек. Дәл осы кезде сіз Elevator speech («лифттегі сөз» — өзіңіз туралы қысқа, 30-60 секундтық таныстыру) пайдаланасыз — бұл «Сіз немен айналысасыз? » деген сұраққа жауап беретін бір-екі сөйлемдік мәлімдеме.
Ол соншалықты түсінікті болуы керек, адамдар оны естігенде: «Сен Терримен кездесуің керек. Ол соңғы рет сөйлескенімізде дәл осы мәселе туралы шағымданған болатын», — деуі тиіс. Немесе: «Мен сені Брайанмен таныстыруым керек. Ол өз бөлімінде дәл осыған қол жеткізуге тырысып жатыр», — деуі керек.
«Лифттегі сөздер» сіздің құндылық ұсынысыңыздан гөрі жалпылау болады, бірақ сіздің не істейтініңіздің мәнін жеткізеді. Олар сіз жұмыс істейтін клиенттің түрін ашық көрсетеді, сонда әріптестеріңіз кім сіз үшін идеалды клиент болатынын біледі.
Проблемаға бағытталған тәсілді қолданыңыз
Проблемалар мен қиындықтар әдетте адамның ойында бірінші тұратындықтан, проблемаға бағытталған «лифттегі сөздер» әдетте тиімдірек болады. Проблемаға бағытталған «лифттегі сөзді» жасау үшін мына формуланы қолдануға болады:
«Мен/біз (нысаналы нарық) ... бірге жұмыс істейміз, олар (проблема/мәселе) ... себебінен (сезімді білдіретін сөз) ... күй кешуде».
Менің жақсы достарымның бірі — ұйымдық даму жөніндегі кеңесші. Ол бұрын: «Мен команда құрумен айналысамын», — дейтін. Қазір ол мынадай «лифттегі сөзді» қолданады: «Мен коммуникация мәселелері мен ішкі тартыстардан шаршаған, шашыраңқы басшылық командаларға көмектесемін». Бұл ол үшін әлдеқайда тиімді болды.
Пайдаға бағытталған тәсілді қолданыңыз
Бұл «лифттегі сөздер» клиенттердің неге қол жеткізгісі келетініне бағытталған. Олардың қазіргі жағдайы мен қалаған болашақ күйі арасында алшақтық болады. Пайдаға бағытталған «лифттегі сөзді» жасау үшін мына формуланы қолдануға болады:
«Мен/біз (нысаналы нарық) ... бірге жұмыс істейміз/көмектесеміз, олар (клиенттердің не қалайтынын сипаттаңыз) ... қалайды».
Мен бағдарламалық қамтамасыз етуді сату өкіліне коучинг бастағанда, оның «лифттегі сөзі» мынадай еді: «Біз Fortune 500 компаниялары қолданатын барлық ірі дерекқор қосымшаларымен үйлесімді, толық интеграцияланған CRM жүйелерін сатамыз және енгіземіз».
Неткен ұзақ сөз! Оның маркетинг мамандары компанияның ұранын дәл қолданғаны үшін оны мақтан тұтар еді — бірақ бұл ешқашан жұмыс істемеді. Ол сөзін былай өзгерткенде әлдеқайда жақсы нәтижелерге қол жеткізді: «Біз ірі компанияларға қайта сатуды арттыру және клиенттердің кетуін азайту үшін өз тұтынушылары туралы ақпаратты пайдалануға көмектесеміз».
Нақты мүмкіндіктерге назар аударыңыз
Нетворкинг іс-шарасына қатысқанда, кіммен кездесуді қалайтыныңызды нақты елестетіп барыңыз. Бұл нетворкинг әрекеттеріңіздің сәттілігін айтарлықтай арттырады. Адамдарға қай компанияға кіргіңіз келетінін және көргіңіз келетін адамның лауазымын айтуға дайын болыңыз:
«Мен Prudential компаниясының Топтық сату (Group Sales) бөлімінің маркетинг директорымен кездескім келеді».
«Boeing компаниясының Коммерциялық авиация қызметтері (Commercial Aviation Services) бизнесінің ақпараттық технологиялар саласында жұмыс істейтін ешкімді танымайсыз ба? »
БИЗНЕС-БАЙЛАНЫСТАРЫҢЫЗДЫ БАРЫНША АРТТЫРЫҢЫЗ
Ірі компаниялардың өкілдері жергілікті нетворкинг (пайдалы таныстықтар орнату желісі) шараларына сирек баратындықтан, не істеуге болады? Табалдырықтан аттау үшін өз таныстықтар желісін қалай тиімді пайдалануға болады? Кездейсоқтықты күтіп отырмаңыз.
Қолданыстағы байланыстардан бастау алу
Бірнеше ай бұрын мен өз блогымда нысаналы аккаунттарымның (нақты көзделген әлеуетті клиенттер) біріне кіру әрекеттерімді сипаттауды ұйғардым. Ол жерде ешкімді танымағандықтан, бұл тамаша кейс-стади болады деп есептедім. Мен бұл идеяны бірнеше әріптесіме айттым. Сенесіз бе, жоқ па, бір апта ішінде менің қолыма олардың сату бөліміндегі екі тамаша басқарушы контактінің есімі тиді. Сондықтан таныстарыңызға кіммен кездескіңіз келетінін айту өте маңызды. Нақты болыңыз, сонда тапқан мәліметтеріңізге өзіңіз таң қаласыз.
Міне, басқа шығармашыл желі мамандары қолданған бірнеше стратегия:
Құрылыс саласындағы бір әйел сабақтас нарықтардағы басқа сатушылармен жүйелі түрде кездесіп тұрады. Ол топты мұқият таңдап алған; олардың бәрі ол құрметтейтін жеткізушілер. Олардың ортақ желісінің арқасында ол ірі компаниялардағы шешім қабылдайтын тұлғалармен оңай байланыса алады.
Өндірістік сатылымның жаңа өкілі өзінің дистрибьюторлық арнасындағы бірнеше сатушымен жеке кездесулер ұйымдастырды. Осы контактілер арқылы ол өзіне қажетті корпоративтік шешім қабылдаушы тұлғалармен тез арада байланыс орнатты.
Іс-шараларды жоспарлау қызметінің иесі үнемі жаңа мүмкіндіктерді іздеп жүреді. Ол бүкіл ел бойынша нысаналы аккаунттарына кіру үшін өзінің колледж түлектерінің желісін (alumni network) үнемі пайдаланады. Топтың дәл осындай нетворкинг үшін арнайы онлайн тақтасы бар.
Нетворкингті институционализациялау
Кейбір компаниялар «суық қоңырауларға» (алдын ала келісімсіз жасалатын қоңыраулар) қажеттілікті азайту және құрметті әріптесі немесе досы арқылы ұсыныс алу мүмкіндігін арттыру үшін нетворкингті институционализациялаған (жүйелі қалыпқа келтірген). Олар мүмкін болатын байланыстарды іздеп, компания атауларын жүйелі түрде айналымға жіберіп отырады. Бұл өте саналы және тиімді нетворкинг стратегиясы.
Брюс Малмгрен — мансаптық ауысу және ұйымдастырушылық консалтингтік фирманың клиенттік ресурстар жөніндегі вице-президенті. Оның бизнесіндегі адамдар нақты нысаналы компаниялардағы контактілерді табуға бағытталған нетворкинг арқылы жан сақтайды.
«Біздің кеңседе ай сайын әрбір сатушы өздері байланыс орнатқысы келетін бір компанияның атын атайды», — дейді Брюс. «Біз бұл тізімді ішкі қолданыста жариялаймыз. Сонымен қатар, біз клиенттерімізден, достарымыздан немесе өзімізге ыңғайлы кез келген адамнан осы ұйымда танитын адамдары туралы сұраймыз».
Шешім қабылдаушы тұлғалар баратын жерге барыңыз
Сонымен, әлеуетті корпоративтік клиенттерді қайдан табуға болады? Олардың нақты нарығындағы немесе өндіріс саласындағы конференциялар мен көрмелер — ең жақсы таңдау. Бұл шараларға қатысу қымбатырақ түседі және жиі жол жүруді талап етеді, бірақ қайтарымы көбіне соған тұрарлық.
«Менің мінсіз клиентім — мамандандырылған бөлшек сауда желісі, сондықтан өткен жылы мен ұлттық бөлшек сауда конференциясына қатыстым», — деді бизнесті дамыту жөніндегі кеңесші Келли Робертсон. «Мен бірнеше байланыс орнаттым және олардың бірі тиімді келісімшартқа айналды. Содан бері мен «әдеттегі» нетворкинг шараларына баруды тоқтаттым. Қазір мен биылғы бизнесімді екі есеге арттыру жолында келемін! »
СТРАТЕГИЯЛЫҚ АЛЬЯНСТАР АРҚЫЛ МҮМКІНДІКТЕР ЖАСАУ
Стратегиялық альянстар — мен қолданған ең қуатты нетворкинг стратегиясы. Ірі компаниялар оларды көбіне корпоративтік деңгейде ұйымдастырады, бірақ кез келген адам өзінің стратегиялық серіктестер желісін құра алады. Бір ғана сатушы өз бизнесін келесі деңгейге көтеретін альянс құра алады. Шағын бизнес, кәсіби қызмет көрсету фирмалары және тәуелсіз кеңесшілер де өз мүмкіндіктерін кеңейту үшін серіктестермен қарым-қатынасын оңай пайдалана алады.
Стратегиялық альянс — бұл сіздің бизнестеріңіздің бірігуі емес. Бұл жай ғана сіздің жеке мүмкіндіктеріңізден әлдеқайда асып түсетін нарыққа шығу әдісі. Әрбір қатысушы альянсқа өзінің тәжірибесін, нарықты білуін және клиенттермен қарым-қатынасын әкеледі.
Ортақ клиенттеріңізге өз мақсаттарына жетуге көмектесу. Өз сатылымдарыңызды арттыру үшін бизнестеріңіз бен талантыңыздың бірегей үйлесімін қалай пайдалану керектігін бірге анықтайсыздар.
Табысты стратегиялық альянс үшін ең жақсы серіктестер — сіздікіне ұқсас мамандықтары бар кәсіпорындар және дәл сіз сияқты шешім қабылдаушы тұлғаларға тауар сататын фирмалар. Міне, барлық тараптар үшін өте тиімді болған альянстардың екі мысалы:
Менің корпоративтік клиенттерімнің бірінің бөлімшесі автомобиль өнеркәсібіне зығыр қағаз бен таспа сатады. Олардың ең көп сатылым жасайтын өкілі бояу саласына тауар сататын басқа жеткізушілермен бейресми стратегиялық альянс құрды. Жаңа өзгерістерден хабардар бола отырып, ол өз клиенттерінің өндіріс желісінде ешқандай іркіліс болмауын қадағалайды. Ол қазір клиент үшін сондай құнды, тіпті арзан баға ұсынатын бәсекелестер де оны ығыстыра алмайды.
Соңғы бірнеше жыл ішінде мен жаңа өнімдерді шығарумен айналысатын басқа компаниялармен бірігіп, бірлескен семинар өткізіп келемін. Біздің әрқайсымыз өз саламыз бойынша сөз сөйлейміз. Мен жаңа өнімді сату бөліміне тапсыруға назар аударамын, ал басқалары лидтерді (әлеуетті клиенттерді) тарту, маркетинг, зерттеу және брендинг туралы айтады. Біз іс-шараны клиенттеріміздің біріккен мәліметтер базасына бірге жарнамалаймыз. Шара өзін-өзі ақтайды, бірақ ең бастысы — әрқайсымыз жаңа клиенттер табамыз.
Жақсы серіктестер табыңыз
Біріншіден, өзіңізден сұраңыз: «Бүгін менің бизнесіме жақын салада жүрген кімді танимын? » және «Менің нысаналы нарығыммен бірдей және менің негізгі шешім қабылдаушы тұлғама тауар сататын тағы кім бар? ». Бұл жолды бастау үшін сізге тек бір адам қажет. Жақсы жұмыс істейтін, ірі компания клиенттері бар және дамығысы келетін адамдарды іздеңіз. Мен бизнесі өте нашар жүріп жатқан адаммен альянс құрудан аулақ болуды қатаң ұсынамын. Бір-біріңізбен қалай жұмыс істеу керектігін анықтауға жұмсайтын уақытыңыз сіздің күш-қуатыңызды сарқып, сату әрекеттеріңізді тоқтатып тастауы мүмкін.
Алдымен бір-біріңізді танып алыңыз
Бір-біріңіздің өнімдеріңізді немесе қызметтеріңізді шынымен түсіну үшін алдын ала уақыт бөлуіңіз керек. Басқа біреуді тартқан кезде, сол адамның жұмысты атқара алатынына, клиентке қамқорлық жасайтынына және этикалық тұрғыдан әрекет ететініне сенімді болуыңыз керек. Бұл процеске асықпаңыз, әйтпесе өкініп қалуыңыз мүмкін. Мен өз «серіктестеріне» соқыр сеніп, кейін оның үлкен қателік болғанын түсінген адамдарды көрдім.
Алдымен жұмыс істеу үшін бір жобаны таңдаңыз
«Кездесуден» бастаңыз — бірден «үйленудің» қажеті жоқ. Біздің алғашқы жобамыз бірлескен семинар болды. Тәуекел көп емес еді, өйткені біз бір-бірімізді ең жақсы клиенттерімізбен таныстырған жоқпыз. Бұл сондай-ақ бір-бірімізді іс жүзінде көруге жақсы мүмкіндік болды. Семиар барысында біз жұмысты тәжірибемізге қарай бөліп алдық. Шара бірқалыпты өтті. Біз бір-біріміздің сөйлегенімізді және таныстырылымымызды тыңдадық. Бұл бір-біріміздің қабілеттерімізді тереңірек бағалауға және сенім ұялатуға жақсы мүмкіндік болды.
Қарым-қатынасты кеңейтіңіз
Стратегиялық альянс серіктесіңізбен тұрақты негізде жұмыс істегіңіз келетініне көзіңіз жеткен соң, қарым-қатынасыңызды келесі деңгейге көтеру жолдарын қарастырыңыз. Біз бір-бірімізді клиенттерімізбен кездесуге сенімді түрде шақырамыз. Ортақ клиенттерімізбен қалай жақсы жұмыс істеу керектігін бірге талқылаймыз. Білімімізді біріктіре отырып, олар үшін әлдеқайда жақсы шешімдер таба аламыз. Бір-біріміздің бизнесімізді бірнеше жолмен бірге жарнамалаймыз: ұсыныстар, электрондық бюллетеньдер, веб-сайттар, блоктар және т.б.
Бұл идеялар стратегиялық альянстармен не істеуге болатынының беткі қабаты ғана. Егер сіз әлі де жалғыз әрекет етуге тырысып жүрсеңіз, басқа фирмалармен стратегиялық альянс құруды ойластырыңыз. Егер дұрыс серіктестер таңдасаңыз, бұл сіздің бизнесіңізге үлкен өзгеріс әкеледі.
НЕГІЗГІ ТҰСТАР
Егер сіз корпоративтік шешім қабылдаушыларды іздесеңіз, дәстүрлі нетворкинг орындары — уақытты босқа кетіру; олар онда бармайды.
Сіздің нысаналы нарығыңызды және олардың қандай қиындықтармен күресіп жатқанын нақты анықтайтын «лифттегі таныстыру» (өзіңіз туралы қысқа әрі әсерлі таныстырылым) әлеуетті ұсынушыларға сізді дұрыс бағытқа сілтеуге көмектеседі.
Қолданыстағы бизнес контактілеріңізге қай фирмаларды нысанаға алғаныңызды және кімге шыққыңыз келетінін айтыңыз; олар көбіне пайдаланылмаған ақпараттың қайнар көзі болып табылады.
Максималды нәтиже үшін бизнес мүмкіндіктеріңізді корпоративтік нарыққа кеңейту үшін стратегиялық альянстарды пайдаланыңыз.
Егер ірі корпорациялардың табалдырығынан аттауды жеңілдеткіңіз келсе, бүгінгі нарық нетворкингке әлдеқайда белсенді, шығармашыл және саналы көзқарасты талап етеді.
ҮШІНШІ БӨЛІМ: НАУҚАНДЫ БАСТАУ
«Мен кімге хабарласуым керек? » Дәл қазір бұл сұрақ сіздің ойыңызда бірінші кезекте тұрған болуы әбден мүмкін. Мен мұны үнемі естимін және сізге қарапайым жауап бергім келеді. Шындығында, шешімді кім қабылдайтынын анықтау — үлкен сынақ. Кіммен кездесетініңізді білмесеңіз, қатаң қауіпсіздік саясаты сізді ірі компанияларға жібермейді. Егер ол жерде ешкімді танымасаңыз, бұл сізді тығырыққа тірейді.
Бірнеше ай бұрын мен жергілікті жоғары технологиялық фирмамен бизнес жасау уақыты келді деп шештім. Менің компаниямен жалғыз байланысым — бұрынғы көршімнің бұрынғы әйелі болды. Біз бірнеше жыл бойы сөйлеспеген едік, бірақ мен қиындығымды түсіндіру үшін бәрібір оған қоңырау шалдым. Ол менің кіммен сөйлесуім керектігін білмеді, бірақ мені бірнеше әріптесімен байланыстырды. Жалпы алғанда, дұрыс шешім қабылдаушыны анықтау үшін бір апта ішінде жеті қоңырау жасауға тура келді. Жұмсалған жалпы уақыт — 30 минуттан аз. Сонымен, бұл көп жұмыс болып көрінгенімен, іс жүзінде олай емес.
Бақытымызға орай, бүгінде сол ірі компанияларда хабарласуға қажетті адамдарды тез табуға көмектесетін көптеген ресурстар бар. Сізге тек интернеттегі сауатты зерттеуші болу және сіз байланысқыңыз келетін тұлғалардың лауазымдық атауларын білу жеткілікті.
ҚОЛҒА ТҮСПЕЙТІН ШЕШІМ ҚАБЫЛДАУШЫ ТҰЛҒАНЫ АНЫҚТАҢЫЗ
Ірі компанияға кірудің көптеген нүктелері болғандықтан, көптеген сатушылар алдымен сатып алу немесе кадрлар бөліміне (HR) бару арқылы қателік жасайды. Бұл — қатерлі қателік. Қайталап айтайын. Бұл — қатерлі қателік.
Сатып алу бөліміндегілер өте нақты шешім үшін ең жақсы бағаны іздейді. Құндылық әкелуге және кеңесші болуға тырысқаныңызға қарамастан, олар сізді тек баға бойынша бәсекелесуге мәжбүрлейді.
HR мамандарына хабарласудан да аулақ болыңыз — егер сіздің ұсынысыңыз нақты олардың саласына әсер етпесе. Олар әдетте өз бөлімінен тыс шешімдерге минималды әсер етеді. Олар көбіне ұйымның алдында тұрған бизнес проблемаларынан хабарсыз болады. Олар сіздің ұсынысыңызға қызығушылық танытуы мүмкін, бірақ оны өздері қызмет ететін адамдарға насихаттайды деп сенбеңіз. Олардың ниеті жақсы, бірақ билігі аз.
Нысаналы аккаунттарыңызды зерттей отырып, сіз әлеуетті шешім қабылдаушылардың есімдерін тапқан боларсыз. Бірақ бүгінгі компаниялардағы тұрақты қайта құрулар кезінде бірінші әрекеттен дұрыс адамды табу қиын — әсіресе олар корпорацияның терең қойнауында жасырылған болса.
Осы ақпарат жинау кезеңінде ақыл-есіңізді сақтау үшін бұған ойын ретінде қараңыз. Өзіңізді «Уолли қайда? » (Where’s Waldo? ) кітабындағы басты кейіпкерді іздеп жүргендей сезініңіз немесе өзіңізді қылмысты кім жасағанын анықтауға тырысатын детектив ретінде елестетіңіз.
Лауазымды атаңыз
Бірінші кезекте ұйымда хабарласқыңыз келетін барлық адамдардың лауазымдық атауларын анықтауыңыз керек. Мысалы, мен әдетте сату жөніндегі вице-президентке хабарласамын. Бірақ әр компания бұл терминді қолдана бермейді. Кейде мен сату жөніндегі директормен немесе ұлттық сату менеджерімен жұмыс істеймін.
Алайда, бүгінгі таңда көптеген шешімдерге бірнеше адам қатысатындықтан, мен олардың кім екенін де білгім келеді. Көптеген жағдайларда мен маркетинг жөніндегі вице-президентпен, сату операциялары жөніндегі директормен және ішкі сату менеджерімен де сөйлесемін. Бұл адамдардың әрқайсысы ірі аккаунтқа кірудің ықтимал нүктесі болып табылады. Және егер мен табалдырықтан аттауға ниетті болсам, олардың бәрімен байланысамын.
Сондықтан бірінші кезекте сізбен жұмыс істеу туралы шешім қабылдауы немесе оған әсер етуі мүмкін адамдардың түрлі лауазымдық атауларының тізімін жасауыңыз керек. Егер неден бастарыңызды білмесеңіз, таныстарыңыздан: «Ірі компанияда ХХХ үшін кім (немесе қандай лауазым) жауап береді? » деп сұраңыз. Бастапқы нүкте болған соң, кіммен байланысу керектігін табу үшін онлайн ресурстарды қаза аласыз.
Шешім қабылдайтын тұлғаларды анықтау үшін интернетті пайдаланыңыз
Интернетте сіз іздеп жүрген адамдардың есімдерін анықтауға көмектесетін ресурстар өте көп. Міне, контактілерді іздеуге арналған менің сүйікті орындарымның кейбірі.
LinkedIn-ді тереңірек зерттеңіз
Мен кез келген компанияны зерттегенде, ең алдымен LinkedIn-ге кіремін. Онда 200-ден астам елде 150 миллионнан астам мүшесі бар әлемдегі ең үлкен кәсіби желі орналасқан. Адамдар профильдерін өздері жасайтындықтан, сіз олар туралы көп нәрсені, соның ішінде олардың рөлдері мен жауапкершіліктері туралы маңызды ақпаратты біле аласыз. (Ескерту: Егер профиліңіз болмаса, оны ашуды қатаң ұсынамын. Бүгінгі әлеуетті клиенттер сізді де интернетте тексереді, сондықтан бұл шынымен де маңызды. )
Басты беттің жоғарғы оң жақ бұрышындағы Кеңейтілген іздеу (Advanced Search) функциясына барыңыз. Іздеуді енгізетін орынның сол жағында «Адамдарды» (People) таңдап, содан кейін «Кеңейтілген» (Advanced) түймесін басыңыз. Жаңа экран пайда болған кезде, адамның атын сұрайтын жерді өткізіп жіберіп, «Компания» (Company) бөліміне өтіп, ұйымның атын енгізіңіз. Оның астындағы «қазіргі» (current) дегенді таңдағаныңызға көз жеткізіңіз. Іздеуді тарылту үшін «Кілт сөздер» (Keywords) бөліміне нақты бөлімшені немесе бизнес-бірлікті енгізіңіз, егер ол бір сөзден ұзын болса, тырнақшаға алыңыз. Егер компания қолданатын ресми лауазымға сенімді болсаңыз, оны «Атауы» (Title) аймағына енгізіп, тағы да «қазіргі» дегенді таңдаңыз. Ал егер сенімді болмасаңыз, ықтимал нұсқаларды «Кілт сөздер» бөліміне енгізіңіз.
Әлеуетті шешім қабылдаушылардың тізімін жасағыңыз келсе, көк іздеу түймесінің астындағы критерийлерді пайдаланыңыз. Сіз сала, компания өлшемі, өтіл деңгейі, топтар, тілдер, функциялар, жұмыс тәжірибесі және т. б. бойынша таңдай аласыз.
LinkedIn-ді контактілерді анықтау үшін пайдаланудың тағы бір жолы — Компанияны іздеу функциясын пайдалану. Ол Адамдарды іздеу сияқты мәзірде орналасқан. Нақты ұйымның атын енгізгенде, ол сіздің қазіргі желіңіздегі сол компанияда жұмыс істейтін барлық адамдарды шығарады. LinkedIn 2-ші және 3-ші деңгейдегі байланыстарды көрсететіндіктен, сіз байланысқыңыз келетін адаммен таныс біреуді танитыныңызды біле аласыз.
Қажетті контактінің профиліне өтіп, экранның оң жағындағы «Байланыс арқылы таныстырылым алу» (Get introduced through a connection) тармағын таңдап, ортақ танысыңызға жазба жазыңыз. Егер олар сізді лайықты адам деп есептесе және сіз бұл адаммен не үшін кездескіңіз келетініне жақсы себеп берсеңіз, олар хабарламаңызды жиі жібереді.
Компанияны іздеу кезінде шыққан адамдардың тізіміне оралайық. Сіз бірден дұрыс шешім қабылдаушыны таба алмауыңыз мүмкін, бірақ сіз жақындап келесіз. Одан да маңызды есімдерді табу үшін пайда болған LinkedIn профильдеріне өтіп, төмен қарай айналдырыңыз. Оң жақта «Бұл профильді қараушылар сонымен қатар мыналарды да қарады... » деген бөлімді көресіз. Жиі жағдайда олардың әріптестерінің есімдері тізімде болады. Сондай-ақ сол адам кімді ұсынатынын және оны кім ұсынатынын қарап шығыңыз.
Тағы бір тамаша мүмкіндік — InMail (LinkedIn ішіндегі тікелей хабарлама түрі) жіберу мүмкіндігі, бұл сіздің LinkedIn-де адамға тікелей электрондық пошта жібере алатыныңызды білдіреді. Бұл мүмкіндікті алу үшін аккаунтыңызды жаңартуыңыз керек, бірақ бұл соған тұрарлық болуы мүмкін. Неліктен? Себебі InMail хабарламаларына жауап беру деңгейі айтарлықтай жоғары. Бірақ мұны жасамас бұрын, өте тиімді электрондық пошта хабарламасын қалай жеткізу керектігін білу үшін осы кітапты оқуды жалғастырыңыз.
Онлайн мәліметтер базасын тексеріңіз
Интернетте адамның электрондық поштасын, телефон нөмірін (кейде тікелей нөмірін) және пошталық ақпаратын алуға болатын онлайн деректер базалары өте көп. Контактілерді жинаудың үш негізгі моделі бар:
Пайдаланушылар жасаған: Data.com бұл модельдің ең жақсы мысалы болар. Олардың мәліметтер базасын оны қолдау үшін бірге жұмыс істейтін сатушылар мен кәсіпкерлер құрады және жүргізеді. Егер сіз осы деректер базасына өз контактілеріңізді қоссаңыз, сіз соншалықты контактіні тегін ала аласыз.
Веб-краулерлер (автоматты іздеушілер): ZoomInfo — бұл санаттағы басым ойыншы. Олардың мәліметтер базасынан адамдарды іздегенде, сіз сонымен қатар тиісті мақалаларға, сөз сөйлеулерге, таныстырылымдарға, пресс-релиздерге және т.б. сілтемелерді таба аласыз. Оларда шағын және орта компаниялар туралы көптеген жақсы ақпарат бар.
Адамдар жинақтаған/тексерген: DowJones және Hoover’s — бұл саладағы алпауыттардың бірі, бірақ басқа да көптеген танымал компаниялар бар. Олар әдетте жоғары лауазымды басшыларға назар аударады. Бірақ бүгінде олар өздерінің қамту аясы мен тереңдігін кеңейту үшін жоғарыда аталған басқа екі модельді де пайдаланады.
Контактілік ақпаратты табуға арналған қосымша қызметтерге OneLead, NetProspex, Datasentials, OneSource, ZapData және Demandbase жатады.
Бұл ресурстардың барлығы дерлік азғантай ақы алады, бірақ бұл есімдерді іздеуге жұмсайтын уақытыңызбен салыстырғанда түк емес. Сондай-ақ, олардың барлығы ақпаратты жаңартып отыруға тырысқанымен, сіз алған ақпараттың 25%-ы ескірген болуы мүмкін екенін білу маңызды. Егер сіз мұны басынан білсеңіз, көңіліңіз қалмайды.
Тағы да басқа ресурстар
Сену қиын болуы мүмкін, бірақ интернетте әлеуетті шешім қабылдаушылардың есімдерін табуға болатын бұдан да көп орындар бар. Онлайн іздеу сарапшысы және «Take the Cold Out of Cold Calling» кітабының авторы Сэм Рихтер мынадай идеялармен бөлісті:
Ірі компанияның нысаналы бизнес-бірлігінің немесе бөлімшесінің веб-сайтын іздеңіз. Google-ға өтіп, тырнақшаға алынған компания атауын, одан кейін «AND» немесе «+» белгісін, содан кейін тырнақшаға алынған бөлімше атауын енгізіңіз. Мысалы: “General Mills” AND “Food Service”. Бұл іздеуді жұмыс лауазымдары, өнімдер немесе адамның есімі сияқты параметрлерді қосу арқылы кеңейтіңіз.
Business Journal веб-сайтын тексеріңіз. Алдымен жаңалықтарды сала бойынша немесе нарық бойынша (Нью-Йорк, Атланта) іздегіңіз келетінін шешіңіз. Содан кейін іздеу параметрлерін Google-дағыдай енгізіңіз.
Жергілікті газеттердің веб-сайттарына қараңыз. Олар есімдерді табу үшін тамаша ресурс. Егер сіз өз аймағыңыздан тыс жерді іздесеңіз, Newslink веб-сайты сізге бүкіл әлемдегі медиа ресурстарға қолжетімділік береді.
Салалық журналдарды зерттеңіз. Оларда корпоративтік иерархияның тереңінде жүрген адамдар жазған мақалалар болады. Көмек алу үшін жергілікті кітапханашымен хабарласыңыз. FindArticles — бұл үшін ең жақсы ашық ресурс.
Нақты есімдерді табу үшін телефонды пайдалану
Телефон — корпоративтік шешім қабылдаушылардың есімдерін табудың жақсы құралы. Бұл жылдам. Бұл белсенділік. Әлеуетті сатып алушыға жақындататын әрбір есімді тапқан сайын сіз серпін аласыз. Сонымен қатар, сіз сөйлескен әрбір адамға сұрақтар қою арқылы олардың бизнесінде сіздің ұсынысыңызға қатысты не болып жатқаны туралы көбірек білесіз.
Телефон анықтамалығынан бастаңыз. Анықтама бюросына хабарласып, тек негізгі корпоративтік нөмірді емес, барлық жергілікті телефон нөмірлерінің тізімін алыңыз. Сіз нысаналы фирмаңыздың зерттеу орталықтарының, өндірістік зауыттарының, кадрлар бөлімінің, дебиторлық берешектер бөлімінің, бөлшек сауда нүктелерінің, сату кеңселерінің, техникалық қолдаудың, клиенттерге қызмет көрсету бөлімінің және т. б. нөмірлерін ала аласыз.
Көмек алу үшін осы әртүрлі орындардың кез келгеніне қоңырау шалып көріңіз. Бұл кеңселердің қызметкерлеріне мұндай қоңыраулар сирек түсетіндіктен, олар есімдерді беруге әлдеқайда бейім болады. Шындығында, олар сізге жақсы контактілерді табуға көмектесе алады. Мүмкін болса, сізді қосуын сұраңыз. Сондай-ақ адамның тікелей нөмірін немесе электрондық поштасын алуға тырысыңыз. Бұл сізге тиімді, себебі бос емес корпоративтік қызметкерлер тұтқаны көтермес бұрын қоңырау шалушының идентификаторын тексереді. Негізгі коммутатордан келетін қоңыраулар жиі бірден дауыстық поштаға жіберіледі, өйткені оның сатушыдан болу ықтималдығы жоғары.
Ішкі көмек алу
Егер сіз компанияның негізгі нөміріне хабарлассаңыз, тұтқаны көтерген адамдар сізге көмектескісі келеді. Олар «бастықты» мазалаудан қорғайтын күзетшілер емес. Оларға есімдерді немесе тікелей нөмірлерді беруге тыйым салатын корпоративтік саясат кедергі болуы мүмкін екенін ескеріңіз.
Егер сіз адамның лауазымын (немесе оның бірнеше нұсқасын) білсеңіз, позициясын атап сұраңыз:
“Мен Humanics бөлімінің Бас технологиялық директорымен (CTO - компанияның технологиялық дамуына жауапты басшы) сөйлескім келеді. ”
“Мені Industrial Markets бөлімінің HR директорымен қоса аласыз ба? ”
“Мені маркетинг жөніндегі вице-президентпен қоса аласыз ба? ”
Бірақ сенімді болмасаңыз, сөйлесіп тұрған адамыңызбен мына нәрселерге бағытталған қысқаша әңгіме жүргізу арқылы қажетті тұлғаны таба аласыз:
Жауапкершілік: Кейде адамдарды лауазымы бойынша емес, олардың неге жауапты екеніне қарай табу оңайырақ. Мысалы, “сіздің жеткізу тізбегіңіздегі қойма дизайнына жауапты адам” немесе “Чикагодағы пластик жеткізушілері бойынша шешім қабылдайтын тұлға”.
Мәселе немесе Мақсат: Сіз компанияның негізгі бизнес-бастамаларымен айналысып жатқан адамды немесе топты іздеп жатырсыз. Мысалы, былай деп сұрауға болады: “Жаңа өнімдерді шығару кезінде пайдаға шығу уақытын (инвестицияның қайтарыла бастайтын кезеңі) қысқартуға мүдделі адамдарды қайдан таба аламын?” немесе “Бөлшек сауда нарығында бағаны оңтайландыру стратегияларын бағалайтын топқа кімдер кіреді?”
(Бұл менің сүйікті әдісім, өйткені ол бизнеске бағытталған және сізге “бізді қызықтырмайды” деген жауапты естуден сақтайды. Мен оны шешім қабылданатын жерге жақындағанда қолданамын. )
Мына маңызды ескертуді ұмытпаңыз: есімдерді іздеп жүргенде, ештеңе сатпаңыз — тіпті кішкене болса да. Тек ақпарат жинау режимінде болыңыз. Жақын арада сатуға мүмкіндігіңіз жеткілікті болады!
Егер ешкім білмейтіндей көрінсе
Ірі компаниялар географиялық жағынан шашыраңқы және қызметкерлері өте көп болғандықтан, коммутатор операторлары сізді кіммен қосу керектігін білмеуі әбден мүмкін. Егер солай болса, олардан сізді белгілі бір бөлімге немесе бизнес-бөлімшеге қосуды сұраңыз. Бұл сізді қажетті есімдерді табуға бір қадам жақындатады. Сонымен қатар тиімділігі дәлелденген басқа стратегиялар:
Сіз кіргіңіз келетін бөлімде жұмыс істейтін сатушымен байланысыңыз. Сатушылар сіздің жағдайыңызды жақсы түсінеді және көбіне көмектесуге дайын болады.
Компанияның сізді қызықтыратын саласындағы ең жоғары лауазымды тұлғаға хабарласыңыз. Сірә, сіз әкімшілік көмекшіге тап боласыз. Мұқтаждығыңызды қысқаша түсіндіріп, тиісті адамға бағыттауды сұраңыз.
Олардың веб-сайтындағы “Бізбен байланыс” бетіне өтіп, көмектесуге дайын нақты адамның нөмірін табыңыз. Онда жүргенде, онлайн форманы толтырып көріңіз — мүмкін біреу сізге қажетті бөлімдегі функционалдық салаға кім жауапты екенін айтар.
Үлкен компанияның кішігірім жергілікті кеңсесінен бастаңыз — ол сізге жақын болмаса да. Олар көбіне ірі корпоративтік кеңселерге қарағанда көмектесуге көбірек бейілді болады.
ТАБЫЛҒАН ЕСІМДЕРДІ ПАЙДАЛАНЫҢЫЗ
Осындай ақпарат жинау қоңырауларын жасағанда, мен нақты, іскерлік тәсілді қолдануды ұсынамын. Сіз есімді білу үшін хабарласып тұрсыз, бар болғаны сол. Біртіндеп сіз нақты шешім қабылдаушы тұлғаға (сатып алу туралы соңғы шешімді қабылдайтын адам) жақындай түсесіз. Әр жолы жаңа адаммен сөйлескенде, сізде білім қорын толықтыру мүмкіндігі болады.
Қайталап айтамын, мұнда сауда жүрмейді. Өз есіміңізді және компанияңызды атаңыз, бірақ бұл міндетті емес. Сөйлескен адамдардан көмек сұраңыз. Егер сіз хабарласқыңыз келетін лауазымды айтсаңыз және олар қиналса, балама нұсқаларды ұсыныңыз. Мысалы, егер мен сөйлескен адам сату жөніндегі вице-президентті таба алмаса, мен мына лауазымдарды да іздеп көруді ұсына аламын: сату жөніндегі бас директор, ұлттық сату менеджері, сату директоры немесе сату ұйымының басшысы.
Негізгі мәліметтерді алыңыз
Кіммен сөйлессеңіз де, басқа адамға қосылғанға дейін негізгі ақпаратты алу өте маңызды. Wendy Weiss “Әйелдерге арналған суық қоңыраулар” кітабында мынадай “сиқырлы сөздерді” қолдануды ұсынады: “Мені қоспай тұрып (пауза), маған (лауазымды атаңыз) қажет. Ол кім екенін айтып жібересіз бе? ”
Тәжірибеме сүйене отырып айтсам, бұл сөйлем сізді ыңғайсыз жағдайлардан құтқарады. Мен бірнеше рет қажетті сатып алушыға қосылдым, бірақ оның кім екенін білмейтінмін. Енді, мүмкіндігінше, мен әрқашан мына ақпаратты бірден аламын:
Адамның толық аты-жөні
Оның дұрыс жазылуы
Тікелей телефон нөмірі
Электрондық пошта мекенжайы
Осылайша, егер мені дауыстық поштаға бағыттаса (бұл өте ықтимал), мен бұл адаммен кейінірек байланыса аламын. Сондай-ақ, маған бағыттау берген адамның да толық атын жазып аламын, өйткені ол келесі қоңырауларда қажет болады.
Байланыстар бойынша жұмыс істеу
Сіз тапқан есімдер желілік байланыстан, коммутатордан немесе есеп айырысу бөлімінен келсе де, сіз тағы да дауыстық поштаға тап болуыңыз мүмкін.
Сіз хабарласқыңыз келетін адам бос емес, ал сіз оның уақытын алғысы келетін бейтаныс адамсыз. Олар сізге нақты себеп болмаса, қайта қоңырау шалмайды. Жауап алудың екі жолы бар: (1) сізді бағыттаған адамның есімін атауыңыз керек және (2) олардың қызығушылығын оятуыңыз қажет.
Мен мынадай дауыстық хабарлама қалдыруды ұсынамын:
“Терри. Бұл SureFire! Consulting-тен Джейн Конрад. Мен жаңа ғана Клиенттерге қызмет көрсету бөліміндегі Мария Гонсалеспен сөйлестім. Ол менің сұрағыма жауап алу үшін сізбен сөйлесуім керек екенін айтты. Маған қайта хабарласа аласыз ба? Мен түстен кейін кеңседе боламын. Менің нөмірім . . . ”
Бұл сізді қызықтырар ма еді? Көптеген адамдар бұл не туралы екенін білгісі келіп, тез арада қайта хабарласады. Сіз айтқанның бәрі — шындық. Ешқашан өтірік айтпаңыз. Бірақ олардың жұмыс үстеліндегі және басындағы ақпарат ағынын бұзып өту үшін не қажет екенін ойланыңыз. Сіз жай ғана түсініксіз, жалықтырғыш хабарлама қалдырып, біреудің сізге хабарласуын күте алмайсыз.
Егер сізге жауап бермесе, тағы көріңіз. Рим бір күнде орнаған жоқ. Ірі компаниялар да солай. Сондай-ақ, сізге қажетті нақты адамды анықтау үшін бірнеше байланыс жасауға дайын болыңыз. Алғашында тығырыққа тірелсеңіз, таусылмаңыз. Тек алға жылжи беріңіз.
Ірі компанияларға қоңырау шалуға дағдыланған сайын, уақыт өте келе адамдарды таңғалдыратын қызықты, ерекше тәсілді ойлап табуыңыз мүмкін. Мен дауыстық поштада немесе адаммен сөйлескенде әзілмен былай деуім мүмкін:
“Сәлем, Боб. Джилл Конрат хабарласып тұр. Мен сізді компаниядағы ең пысық адам деп естідім. Жергілікті кеңседегі Салли Смиттің айтуынша, сіз бәрін білесіз! Менің бір қысқа сұрағым бар еді, басым қатып тұр. Өтінемін, маған көмектесе аласыз ба! ”
Әзіл көмектеседі. Бұл стресске толы ортада таза ауа сияқты. Клиенттер оны жақсы қабылдайды; олар сізбен сөйлескісі келеді және көмектесуге ашық болады. Бірақ әзілді тек ол сіздің мінезіңізге сәйкес келсе және сол тон сізге ыңғайлы болса ғана қолданыңыз. Оны қолдан жасамаңыз, әйтпесе ол сізге қарсы жұмыс істеуі мүмкін. Көптеген сатушылар үшін алғашында ақпарат жинайтын зерттеуші режимінде болған оңайырақ. Бұл әбден қалыпты жағдай.
НЕГІЗГІ ТҰСТАР
Ең жақсы нәтижеге жету үшін сіз хабарласқыңыз келетін шешім қабылдаушы тұлғаны нақты анықтауыңыз қажет. Анықтамада мына параметрлерді қолданыңыз: лауазым, жауапкершілік, мәселе немесе мақсат.
Мүмкіндігінше адам ресурстары немесе сатып алу бөлімдеріне хабарласпауға тырысыңыз. Шешімдер әдетте ұйымның басқа бөліктерінде қабылданады, ал бұл бағаға сезімтал топтар оларды тек іске асырады.
LinkedIn және басқа онлайн деректер базалары ірі компаниядағы алғашқы байланыстарды табу үшін баға жетпес ресурс болып табылады.
Телефон да корпорацияның ішінде жасырылған шешім қабылдаушыларды табудың тиімді құралы болып табылады. Сонымен қатар, іздеу барысында көптеген құнды ақпаратты анықтай аласыз.
Шешім қабылдаушылардың есімдерін табу үшін компанияларға хабарласқанда, ештеңе сатпаңыз. Өзіңізді ақпарат жинау режимінде ұстаңыз.
Ірі компанияларда шешім қабылдаушыларды табу біраз уақытты алады. Сонымен, сіз нақты қажетті адамды тапқан кезде, кездесуге әбден дайын боласыз. Бірақ сонымен бірге бойыңызда үрей де болуы мүмкін.
Кәсіби көрінгіңіз келеді, бірақ мазасыз немесе тым асығыс болып көрінуден қорқып, шешім қабылдаушыға айтатын ең дұрыс сөздерді табуға тырысасыз. Егер қате сөйлесеңіз, үлкен мүмкіндікті жіберіп аласыз. Бұл өте жаман болуы мүмкін, әсіресе осы нүктеге жету үшін көп уақыт пен күш жұмсағандықтан.
Ақыры бұл ауыр тапсырманы кейінге қалдыруға болмайтынын түсінгенде, телефонды алып қоңырау шаласыз. Әрине, сіз дауыстық поштаға тап боласыз. Сондықтан сіз хабарламаңызды қолыңыздан келгенше айтасыз, ал іштей: “Осылай төмендегенімді жек көремін. Мен біреуге жалынып жүрген сияқтымын”, — деп ойлайсыз.
Содан кейін күтесіз. Күтесіз. Бірақ ешкім хабарласпайды. Күмән туа бастайды. Сіз: “Мен ешқашан кіре алмаймын. Олар менімен не үшін жұмыс істегісі келсін? ” — деп ойлайсыз.
Мүмкін сіз ірі компанияларда жұмыс істейтін сол дөрекі адамдарды іштей қарғайтын шығарсыз; егер оларда кішкене болса да әдеп болса, қайта қоңырау шалар еді. Өйткені сіз оларға құрметпен және жылы сөйлестіңіз. Мүмкін сіз өз компанияңызды нашар маркетингі, тиімсіз лид генерациясы (әлеуетті клиенттерді іздеу процесі) немесе жарнаманың жоқтығы үшін кінәлайтын шығарсыз.
Сол хабарламаны қалдырғаныңызға қанша уақыт болды? Бір апта ма? Екі апта ма? Деміңізді ішке жинауды тоқтата берсеңіз болады, өйткені шешім қабылдаушыдан жауап алу мүмкіндігіңіз нөлге тең.
Сіздің компанияны зерттеуге сансыз сағаттар жұмсағаныңыз, мықты құндылық ұсынысын (өнімнің не қызметтің клиент үшін пайдасын сипаттайтын тұжырым) дайындағаныңыз және хабарламадағы әр сөзді ойластырғаныңыз маңызды емес. Досыңыздың немесе әріптесіңіздің сізді ұсынғаны да маңызды емес.
Сіз хабарласқыңыз келетін адам жұмысқа көміліп отыр. Сіздің қоңырауыңыз онсыз да жұмысқа толы күндегі тағы бір қажетсіз кедергі болды. Сонымен, олардың назарын аударып, назарларына ілігу үшін не істеуге болады?
СІЗГЕ НЕГЕ КЛИЕНТКЕ ШЫҒУ НАУҚАНЫ ҚАЖЕТ
Бүгінде ірі компанияға кіру үшін ең басынан мықты клиентке шығу науқанын (ірі компаниямен байланыс орнатуға бағытталған жоспарлы іс-әрекеттер жиынтығы) құру керек. Бір ғана қоңырау жеткіліксіз.
Табалдырықтан аттағанға дейін жеті-он байланыс жасауды жоспарлауыңыз керек. Бұл әр жолы біреуге хабарласып, бірдей хабарлама қалдыру дегенді білдірмейді. Егер сіздің тәсіліңіз осындай болса, сізді мазасыз жәндік ретінде қабылдайды және ешқашан кездесуге қол жеткізе алмайсыз.
Оның орнына сіз телефон қоңырауларын, электрондық пошталарды, пошта жөнелтілімдерін және факстарды қамтитын көпжақты науқан жасайсыз. Ірі компанияны зерттеуіңізді бастапқы нүкте ретінде пайдаланыңыз. Науқанды жоспарлау кезінде мыналар туралы білгендеріңізді қайталаңыз:
мақсаттары мен міндеттері,
стратегиялық бизнес міндеттері және
маңызды мәселелері мен қиындықтары.
Осы ақпаратты талдап, қандай өзгеріс енгізе алатыныңызды анықтаңыз. Сіздің өніміңізді немесе қызметіңізді пайдаланған ұқсас компаниялармен қандай нәтижелерге қол жеткізгеніңізді ойлаңыз. Осы компанияның мәселелерін шешуге және олар қалаған жерге жетуге көмектесетін барлық жолдарды ойластырыңыз. Содан кейін құндылық ұсынысыңызды сіз хабарласып жатқан адамға өте тартымды болатындай етіп қалай бейімдеуге болатынын анықтаңыз.

Мықты клиентке шығу науқанының кілті — бірнеше байланыс арқылы сізбен жұмыс істеудің құндылығын стратегиялық түрде бөлісу.

Бірінші рет хабарласқанда барлық “сый-сияпатыңызды” үстелге жайып салмаңыз. Бұл оларды таңғалдырады деп ойлауыңыз мүмкін, бірақ іс жүзінде олар шаршап, жабылып қалады. Сонымен қатар, сізде олармен қайта байланысуға жақсы себеп қалмайды.
МАРКЕТИНГТІК ШУДЫ БҰЗЫП ӨТІҢІЗ
Осы нақты шешім қабылдаушы туралы сағаттап ойланғаныңызға қарамастан, ол сіз туралы бір секунд та ойлаған жоқ. Оның көзқарасы бойынша сіз жоқсыз. Сіз оңай өшірілетін және дереу ұмытылатын дауыстық хабарламасыз. Бұл жауапты өзгерту үшін екі нәрсе болуы керек:
Сіз өзіңіздің әлеуетті клиентіңіздің бизнесіне қалай көмектесетініңізге бағытталған түрлі сату құралдарын мұқият жасауыңыз керек.
Сіз клиентке бағытталған хабарламаларыңызды жеткізу үшін жақсы жоспарланған клиентке шығу науқанын дайындауыңыз керек.
Сенесіз бе, бұл процестің ең жақсы жақтарының бірі — ол сізден қысымды алып тастайды, өйткені сіз бірден нәтиже күтпейсіз. Оның орнына сіз уақыт өте келе олардың бизнесі үшін құндылығыңызды көрсететін қарым-қатынас орнатып жатқаныңызды білесіз. Науқанды жоспарлау кезінде “бүгін бірдеңе сатуға” емес, құндылық пен қызмет көрсетуге назар аударыңыз. Ірі компанияларға сәтті сататын адамдар осылай ойлайды. Есіңізде болсын, шешім қабылдаушыларға сіздің өніміңіз немесе қызметіңіз маңызды емес — тек оның әкелетін өзгерісі маңызды!
Өткен тарауда мен жергілікті жоғары технологиялық фирмада шешім қабылдаушыны табу үшін жеті қоңырау қажет болғанын айтқан едім. Оның есімін тапқаннан кейін, онымен байланысу үшін тағы сегіз байланыс қажет болды.
Төменде менің екі ай ішінде жасаған байланыстарым және әрқайсысында не істегенім берілген.
1-байланыс: Жаңа өнімді енгізуге қатысты №1 құндылық ұсынысын көрсететін дауыстық хабарлама қалдырдым.
2-байланыс: Жаңа өнімді шығару мәселелеріне және тиісті клиенттік нәтижелерге бағытталған хат жібердім.
3-байланыс: Телефон арқылы хабарластым; құндылық ұсынысының басқа қырын көрсететін дауыстық хабарлама қалдырдым.
4-байланыс: “Мәселені” сипаттайтын қызықты карикатураны және қысқаша жазбаны факспен жібердім.
5-байланыс: Нарыққа шығатын маңызды жаңа өнімнің сәтті шығуын қамтамасыз ету жолдарын талқылау үшін кездесу қажеттілігін қайталайтын дауыстық хабарлама қалдырдым.
6-байланыс: Көмекшімен сөйлестім. Шешім қабылдаушының апта бойы іссапарда болғанын, бірақ жұмада болатынын білдім. Электрондық поштасын алып, жақын арада сөйлесуді асыға күтетінім туралы қысқа хабарлама жібердім.
7-байланыс: Жұма күні ұсынылған уақытта қоңырау шалдым. Дауыстық поштаға тап болдым және көмекшіге қосылдым. Оның кестесі өзгеріп, тағы да іссапарға кетіпті. Ұялы телефон нөмірін алдым.
8-байланыс: Ұялы телефонына қоңырау шалып, әуежайда отырған шешім қабылдаушыға бірден хабарластым. Қысқаша сөйлесіп, сұрақтарға жауап бердім және оның рұқсатымен өнім маркетингі жөніндегі менеджерге бағытталдым.
Нәтиже? Келесі аптада мен өнім маркетингі жөніндегі маманмен сөйлестім, кездесу белгіледім, ұсыныс жаздым және бір айдың ішінде өте қомақты келісімшартқа отырдым. Ешқандай конкурстық сауда-саттық өткізілген жоқ және ешкім менің бағамды түсіруге тырысқан жоқ.
Мұның бәрі компанияны алдын ала зерттеуімнің арқасында болды. Мен жаңа өнімдердің сәттілігі олардың келесі жылғы қаржылық көрсеткіштері үшін өте маңызды екенін білдім. Мен көптеген жылдар бойы өнім шығарумен айналысқандықтан, сату ұйымдары тап болатын барлық типтік мәселелерді және оларды қалай шешуге болатынын білетінмін.
Менің бүкіл клиентке шығу науқаным осы өте маңызды бизнес мәселесіне бағытталған және компанияның нақты жағдайына толығымен бейімделген болатын. Мен олардың бизнесін алуға бел будым, өйткені көмектесе алатыныма сенімді болдым.
Көп жұмыс сияқты көріне ме? Иә, басында солай, өйткені бұл сіздің ойлау жүйеңізді өзгертуді және түрлі тәсілдерді алдын ала жоспарлауды талап етеді. Бірақ әр байланысқа жұмсалатын уақытты есептесеңіз, ол көп емес. Сонымен қатар, әлеуетті пайда өте жоғары болуы мүмкін, әсіресе егер сіздің алғашқы келісімшартыңыз ұзақ мерзімді, жоғары табысты бизнес қарым-қатынасқа айналса.
НАУҚАНДЫҚ ҚҰРАЛДАР ЖИНАҒЫҢЫЗДЫ ЖИНАҢЫЗ
Сіздің құралдар жинағыңыз сіз сияқты және бизнесіңіз сияқты ерекше болады. Бірақ онда сіз брошюраларды, каталогтарды және маркетинг бөлімі жаппай шығаратын әдеттегі материалдарды таба алмайсыз. Өйткені мұның бәрі қоқыс жәшігіне кетеді, оларды пайдаланудың еш мәні жоқ. Сіз тек уақытыңыз бен ақшаңызды босқа кетіріп қана қоймай, шешім қабылдаушылардың да ашуына тиесіз. Олар сізді тек өз пайдасын ойлайтын кезекті сатушы ретінде көреді — бұл сіз қалаған соңғы нәрсе.
Құралдар жинағыңызға не кіреді? Маркетингтік шуды бұзып өтетін және компанияңыздың атын танымал ететін кез келген нәрсе. Құралдар жинағыңыздағының бәрі сіз ұсынатын бизнес құндылығына назар аударуы және сіздің сарапшы ретіндегі беделіңізді арттыруы керек. Құралдар жинағыңызға қажетті маңызды элементтер:
Құндылық ұсынысыңыздың бірнеше нұсқасы бар дауыстық хабарлама сценарийлері
Нақты адаммен сөйлесуге арналған телефон сценарийлері
Сіз жиі кездестіретін қарсылықтармен жұмыс істеуге арналған кедергілерді жеңу нұсқаулары
Мақсатты клиентіңізге қатысты негізгі құндылық ұсыныстарыңызды көрсететін мықты хаттар
Бұл — негізгі, “онсыз үйден шықпау керек” заттар. Келесі тарауларда олардың әрқайсысы толығырақ қарастырылады.
Клиентке шығу науқанында бірнеше байланыс қажет болғандықтан, құралдар жинағыңызда көбірек элементтер болғаны дұрыс. Міне, басқалар үшін тиімді болған кейбір идеялар:
Табыс тарихы. Шешім қабылдаушылар әрқашан басқа компаниялардың олар тап болған қиындықтарды қалай шешкеніне қызығушылық танытады. Клиентіңіз қол жеткізген бизнес нәтижелеріне назар аударғаныңызға көз жеткізіңіз.
Ақ кітаптар, арнайы есептер және кеңестер буклеттері. Ақ кітаптар (белгілі бір мәселені шешу жолдарын түсіндіретін сараптамалық есептер). Бұл құжаттардың өте ақпаратты немесе танымдық сипатта болғанына көз жеткізіңіз. Жақсы жазылғандары сіздің беделіңізді айтарлықтай арттырады.
Тиісті мақалалар. Сіздің әлеуетті клиентіңізді қызықтыруы мүмкін мақаланы тапқан сайын, оны қысқаша жазбамен жіберіңіз: “Осыны оқығанда сіз есіме түстіңіз”.
Шақырулар. Бұл шешім қабылдаушыларға сізді тексеріп көруге мүмкіндік беретін ең жақсы тәсілдердің бірі, әсіресе егер олар кеңсесінен шықпаса да болса. Ақпаратқа бай телесеминарлар, вебинарлар немесе тіпті ресми семинарлар ұсыну сіздің компанияңызды өз салаңыздағы ой көшбасшысы ретінде көрсетеді.
Ақпараттық бюллетеньдер. Пайдалы мазмұны бар компания бюллетеньдері сіздің сараптамаңызды арттырады. Тұрақты түрде жіберіліп тұрса, олар байланыста болудың өте тиімді стратегиясы болып табылады. Олардың жасырын брошюра емес екеніне көз жеткізіңіз.
Кітаптар. Жақында жақсы бизнес кітап оқыдыңыз ба? Егер ол сіздің әлеуетті клиенттеріңізге қатысты болса, тағы бір данасын сатып алып, жеке жазбамен жіберіңіз. Бұл жоғары қайтарымы бар шағын инвестиция болуы мүмкін.
Байланыс алдындағы ұсыныс хаты. Сіздің ұқсас саладағы клиенттеріңіздің бірі сіздің атыңыздан хат жіберуге келісе ме? Егер солай болса, оған жазуға көмектесіңіз. Мұндай ұсыныс хаты өте жақсы жұмыс істей алады, әсіресе егер адамдар бір-бірін таныса.
Тегін үлгілер. Егер сіздің ұсынысыңызбен мұны істеу мүмкін болса, оны міндетті түрде клиентке шығу науқанының бір бөлігі ретінде қарастырыңыз. Дегенмен, тым көп нәрсені тегін беріп қоймаңыз. Сізге бәрібір шешім қабылдаушымен кездесу керек.
Ашық хаттар (Postcards). Ашық хаттар әрқашан оқылады. Егер сіз кеңестер немесе құнды ақпараты бар ашық хаттар жіберсеңіз, адамдар оларды сақтап қояды. Әзіл араласқандары олардың жұмыс орнына да ілінеді.
Назар аударыңыз, қолмен жазылған жазбалар мен карталар сіздің клиентке шығу құралдарыңыздың бөлігі емес. Олар қарым-қатынас орнатуға арналған “жағымды” қимылдар, бірақ корпоративтік шешім қабылдаушының есігін ашпайды. Олар сіз ішке кіргеннен кейін жақсы жұмыс істейді.
Сондай-ақ, осы құралдардың көбін түрлі тәсілдермен жеткізуге болады. Оларды хатпен, электрондық поштамен, факспен жіберуге немесе FedEx сияқты жеке жеткізу қызметімен, курьермен немесе қолма-қол тапсыруға болады. Клиентке шығу науқанында хабарламаңызды жаңартып отыру үшін түрлі әдістерді қолданғаныңыз жөн.
КЛИЕНТКЕ ШЫҒУ НАУҚАНЫН ІСКЕ АСЫРЫҢЫЗ
Науқаныңыз қалай өрбиді? Шындап келгенде, мұны істеудің дұрыс немесе бұрыс жолы жоқ. Сіз телефон қоңырауынан, хаттан немесе электрондық поштадан бастай аласыз. Бұл маңызды емес. Маңыздысы — құндылық ұсынысыңыздың соншалықты тартымды жеткізілуі, бірнеше байланыстан кейін әлеуетті клиенттеріңіз сізбен кездесу үшін өз кестелерін босатқысы келетіндей болсын.
Осы науқанның кейс-стадиін зерттеңіз
Терри шағын интерактивті жарнама агенттігінде бизнесті дамытуға жауапты болды. Фирманың қаржысы шектеулі болғандықтан, олар жаңа бизнесті өздері жүргізуге мәжбүр болды. Терридің клиентке шығу науқаны үшін мынадай екі мақсаты болды:
Атаудың танымалдылығын арттыру
Сенім сезімін ұялату
Бастау үшін ол телефон қоңырауынан немесе хаттан басталатын тоғыз қадамдық бағдарлама жасады. Егер ол хат жіберсе, ол әлеуетті клиенттің компаниясындағы ағымдағы оқиғаға және оның фирмасымен жұмыс істеу нәтижені қалай жақсарта алатынына бағытталды. Хат қолмен жазылып, ашылу мүмкіндігін арттыру үшін бірінші класспен немесе FedEx арқылы жіберілді.
Терри хатта нақты күні мен уақытында хабарласатынын міндеттеме ретінде жазды және ол уәдесін әрдайым орындайтын. Дегенмен, он жағдайдың тоғызында ол дауыстық поштаға (телефон арқылы хабарлама қалдыру жүйесі) тап болып, сөйлесу туралы өтінішпен аяқталатын әсерлі хабарлама қалдыратын. Шамамен екі аптадан кейін ол пошталық тубусқа (хатқалтаға қарағанда жылдам ашылатын цилиндрлік орама) салынған қызықты мақаланы, ұсыныс үлгісін немесе white paper-ды (салалық сараптамалық есеп немесе нұсқаулық) жіберу арқылы байланысты жалғастырды. Содан кейін ол әлеуетті клиентке қайтадан телефон соқты.
Келесі 12 апта ішінде Терри әлеуетті клиентпен байланысудың қосымша алты жолын анықтады. Кейде бұл клиент туралы білген жаңа ақпаратты талқылау үшін соғылған қоңырау болды. Басқа уақытта бұл кездейсоқ кездескен қызықты салалық оқиға немесе өнімнің арнайы ұсынысы болды. 90 күн мен тоғыз рет байланыс орнатқаннан кейін, әлеуетті клиенттер жалпы маркетингтік тізімге ауыстырылатын, бірақ ол бұл фирмалармен байланысын ешқашан толық үзбейтін. Ол нақты бір клиент үшін қызықты болады-ау деген ақпаратты кезіктірген сайын, олар әлі қызығушылық танытпағанына қарамастан, байланыста болуды жоспарлайды.
Мен Терримен соңғы рет сөйлескенімде, оның фирмасы бірнеше жаңа корпоративтік клиенттерді тартты және олар тағы бірнешеуімен маңызды келіссөздер жүргізіп жатты. Ол сонымен қатар өз стратегиясымен әртүрлі салалардағы бірнеше іскер әріптестерімен бөлісті, олар да өте жақсы нәтижелерге қол жеткізіп жатты.
Өз науқаныңызға дайындалыңыз
Өз ұсынысыңызға емес, клиенттің мәселелеріне, қажеттіліктеріне және қиындықтарына бағытталған кәсіби <span data-term="true">аккаунтқа кіру науқанын</span> (ірі компаниялармен байланыс орнату стратегиясы) жүргізу арқылы сіз шешім қабылдайтын тұлғаның назарын аудара аласыз.
Бұл — есімді танытудың жолы. Осылайша сіз өзіңізді және компанияңызды беймәлім тұлғадан таныс дүниеге айналдырасыз. Бұл — тез сату емес, уақыт өте келе қарым-қатынас орнату туралы.
Көріп отырғаныңыздай, аккаунтқа кіру науқаны енжар процесс емес. Оны жүзеге асыру үшін көп еңбек пен зейін қажет; оны бірнеше ай бойы жалғастыруыңыз керек. Бірақ бүгінгі таңда жоқ болсаңыз да, біреудің назарына ілігудің жолы осы.
Ақырында байланыс орнатқан кезде, сіздің кәсібилігіңіз бен табандылығыңыз олардың жадында қалады. Сізде шешім қабылдаушының кем дегенде 30 минуттық уақытын алуға жақсы мүмкіндік болады. Ал бұл — мақсатыңызға жетудің алғашқы қадамы.
НЕГІЗГІ ТҰСТАР
Бір рет қоңырау шалып, шешім қабылдаушының сізге қайта хабарласуын күтпеңіз. Бүгінгі іскерлік ортада мұндай кері қоңыраулар бола бермейді. Маркетингтік шуды жарып өтіп, шешім қабылдаушылардың назарын аудару үшін жақсы жоспарланған аккаунтқа кіру науқаны өте маңызды. Жақсы әзірленген аккаунтқа кіру науқандары сіздің фирмаңызбен жұмыс істеудің құндылығымен бөліседі және бірнеше байланыс арқылы фирмаңыздың тәжірибесін көрсетеді. Аккаунтқа кіру құралдар жиынтығындағы маңызды элементтерге дауыстық пошта скрипттері, шешім қабылдаушымен сөйлесуге арналған телефон скрипттері, кедергілерді жеңу бойынша нұсқаулықтар және хат үлгілері жатады. Есімді таныту, әлеуетті клиенттің назарын аудару және, сайып келгенде, мақсатыңызға жету үшін сегізден он екіге дейін байланыс орнатуды жоспарлаңыз. Өз өнімділігіңізді арттыру үшін науқанды бастамас бұрын оны толықтай әзірлеңіз. Осылайша, әр байланыста не істейтініңізді ойлап тоқтап қалмай, оны қажетті аралықта жүзеге асыра аласыз.
Дауыстық пошта — бүгінгі өмірдің ақиқаты. Оны ұнатасыз ба, жоқ па, маңызды емес. Егер сіздің күнкөрісіңіз ірі компанияларға кіруге байланысты болса, оны өз пайдаңызға жаратуды үйренуіңіз өте маңызды. Көптеген сатушылар дауыстық поштаның керемет құрал екенін түсінбейді. Көптеген шешім қабылдаушылар бейтаныс қоңырауларды дауыстық поштаға бағыттайтындықтан, сізде тек оларға арналған хабарлама қалдыру мүмкіндігі бар.
Бірақ олар тыңдай ма? Жауап: бұл толығымен сізге байланысты. Егер сіз олардың қажеттіліктеріне бағытталған жинақы, жеке хабарлама дайындасаңыз, олар тыңдайды. Жақсы дауыстық пошта сізді олардың күнтізбесінен уақыт алуға тырысатын басқа сатушылардан ерекшелендіреді. Шешім қабылдаушылар сізге бірден немесе мүлдем қайта хабарласпауы мүмкін, бірақ сіз олардың есінде қаласыз. Егер сіз аккаунтқа кіру науқанын іске асыруды жалғастыра берсеңіз, ақырында мақсатыңызға жетесіз.
Қаншама адам әлі күнге дейін дауыстық поштаға ешқашан хабарлама қалдырмау керек деп айтатынына таң қаламын. Олар: «Таңертең ерте немесе бәрі кеткеннен кейін қоңырау шалыңыз. Сол кезде шешім қабылдаушылар телефонға өздері жауап береді», — дейді. Бұл рас болуы мүмкін, бірақ егер сіз тартымды хабарлама қалдырған болсаңыз, сол шешім қабылдаушылар сізбен сөйлесуге әлдеқайда дайын болады.
ЖАУЫР БОЛҒАН ЖӘНЕ ДӘСТҮРЛІ ӘДІСТЕРДЕН БАС ТАРТЫҢЫЗ
Егер сіз де көптеген сатушылар сияқты болсаңыз, дауыстық пошта хабарламаңыз келесі форматта болуы мүмкін:
Таныстыру: Сәлеметсіз бе, құрметті (Клиенттің есімі). Бұл (сіздің есіміңіз) хабарласып тұр. Мен (сіздің компанияңыз) компаниясының (сіздің лауазымыңыз) қызметкерімін. Компания туралы шолу: Біз (бос орынды толтырыңыз) өндіреміз/жасаймыз. Біздің өніміміз/қызметіміз (өзін-өзі мақтайтын сын есімдер) және (өзін-өзі жарнамалайтын мақтаулар). Қоңырау шалу себебі: Осы саладағы сіздің қажеттіліктеріңіз туралы көбірек білу үшін және жаңа ұсыныстарымыз туралы айтып беру үшін уақыт белгілегім келеді. Жылы қоштасу: Кездесу уақытын белгілеу үшін өзіңізге ыңғайлы уақытта маған хабарласыңыз. Сізбен кездесуді асыға күтемін. Менің нөмірім . . .
Бұл хабарламаның несі дұрыс емес? Қоңырау шалушының сыпайы және ақпараттық болу ниетіне қарамастан, бұл кәдімгі сатушының сөзі сияқты естіледі. Күн сайын шешім қабылдаушылар көптеген жеткізушілерден осындай, әдетте кішігірім айырмашылығы бар хабарламаларды естиді.
Мүмкін сіз кезінде дауыстық пошта қалдырудың дұрыс жолы осы деп үйренген боларсыз. Бірақ әлем өзгерді және бүгінде шешім қабылдаушылар мұндай хабарламаларды санаулы секундтарда өшіріп тастайды. Оларды сіздің компанияңыз, өніміңіз немесе қызметіңіз туралы жарнама қызықтырмайды. Оларды тек сіздің олардың бизнесіне қалай өзгеріс енгізе алатыныңыз ғана қызықтырады. Сондықтан бұл ескірген, жауыр болған телефон скрипттерін доғару керек.
КОРПОРАТИВТІК ШЕШІМ ҚАБЫЛДАУШЫЛАР ҮШІН НЕ ТАРТЫМДЫ?
Тартымды болу — әлеуетті шешім қабылдаушылардың қызығушылығын ояту; бұл олардың зейінін аударып, көбірек білуге құштар ететін нәрсе айту деген сөз.
Тартымды дауыстық поштаны ойлап табу үшін оған жақсылап бас қатыру керек. Бұдан қашып құтыла алмайсыз. Хабарлама қалдыру уақыты келгенде арандатушы, еліктіргіш және жарқын мәлімдемелер өздігінен аузыңыздан шыға салмайды.
Сіз де шешім қабылдаушы сияқты ойлауыңыз керек. Олар нені көбірек білгісі келеді? Ойыңызды қозғау үшін бірнеше идеялар:
Бизнес нәтижелері
Корпоративтік шешім қабылдаушылар үнемі қысқарып жатқан уақыт пен ресурстар жағдайында өсіп келе жатқан мақсаттарға жету үшін үлкен қысымға ұшырайды. Олар өздерінің маңызды бизнес мәселелерін шешуге және мақсаттарына жетуге көмектесетін адаммен кездесуге әрқашан дайын. Сіз олардың назарын мыналармен аудара аласыз:
күшті құндылық ұсыныстарымен (клиентке берілетін нақты пайда), бизнеске қатысты терминологиямен және сәйкес келетін табыс тарихымен.
Ақпарат
Шешім қабылдаушыларды өздерінің кішкентай әлемдерінен тыс жерде не болып жатқаны қызықтырады. Егер олар сізде құнды білім бар деп сенсе, сізбен кездесуге дайын болады. Олардың мыналар туралы көбірек білгісі келетінін байқайсыз:
салалық трендтер, өз клиенттері, нарық, өз компаниясының басқа салалары, өз бәсекелестері және жаңа технологиялар.
Идеялар
Көптеген ірі компанияларда уақыт өте тапшы болғандықтан, шешім қабылдаушыларда әрдайым кездесулерді қалай жақсарту туралы «ойлануға» мүмкіндік бола бермейді, олар тек жол-жөнекей туындаған қиындықтарды шешумен айналысады.
Ірі компанияның бизнес мәселелерін зерттеуге өз уақытын бөлетін сатушылар бірден көпшіліктен ерекшеленеді — әсіресе оларда жағдайды жақсарту туралы идеялар болса. Болашақ клиенттер үшін жақсы идеядан артық қызықты ештеңе жоқ.
Шешім қабылдаушыларды сіздің өніміңіз, қызметіңіз немесе шешіміңіз қызықтырады деген жаңсақ ойдан арылдыңыз деп үміттенемін. Қайталап айтамын, бұл — оларға қажетті нәтижелерге қол жеткізуге көмектесетін құрал ғана.
Бірақ өзіңіздің қаншалықты құнды екеніңізге қараңыз. Оларға сіздің ұсынысыңызбен бірге бизнесіне қолданылатын сіздің ақылыңыз, біліміңіз және тәжірибеңіз қажет. Осының бәрін дауыстық поштаңызда көрсетіңіз, сонда сіз тез арада мақсатыңызға жетесіз.
ТИІМДІ ДАУЫСТЫҚ ПОШТА ХАБАРЛАМАСЫНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ
Тартымды дауыстық пошта хабарламалары мұқият жоспарлауды және әзірлеуді талап етеді. Тиімділігі дәлелденген хабарламалар келесі үш негізгі элементтен тұрады — олардың барлығы бүгінгі қарбалас іскерлік ортада өте маңызды.
Сенімділік орнату. Дауыстық пошта қалдырған кезде, сіздің бірінші міндетіңіз — дауысыңыз естілген сәттен бастап сізге байыпты қарауды қамтамасыз ету. Корпоративтік шешім қабылдаушылардың сеніміне ие болу үшін мыналарға сілтеме жасай аласыз:
Сіздің ұсыныстарыңыз: Егер сізде қандай да бір ұсыныс болса, оны қолданатын кез келді. Сіз былай деп айта аласыз:
«Грэм мырза. Брайан Джонсон хабарласып тұр. Көшбасшылықты дамыту орталығынан Марсия Херман сізге хабарласуымды сұраған еді». «Алекс. Synergy Software компаниясынан Нэнси Стивенспін. Мен жаңа ғана сіздің корпоративтік зерттеу бөліміңіздегі Боб Каммингспен сөйлестім. Ол маған сізбен сөйлесуім керек екенін айтты».
Сіздің зерттеуіңіз: Сатушылардың өте азы қоңырау шалмас бұрын өз клиенттерін зерттеуге уақыт бөледі, сондықтан егер сіз бұл туралы дауыстық поштада айтсаңыз, бірден ерекшеленесіз. Сіз былай деуіңіз мүмкін:
«Мен Wall Street Journal-дан сіздің фирмаңыздың алдағы жылдағы басты басымдығы . . . екенін көрдім». «Компанияңыздың веб-сайты мен маркетингтік материалдарын қарап шығып, сіздің алдыңызда тұрған маңызды мәселе . . . екенін түсіндім».
Егер сіз ірі компаниямен байланыспас бұрын зерттеу жүргізбесеңіз, үлкен қателік жасап жатырсыз. Іске кірісіңіз. Оны жасаңыз. Бұл сіздің дауыстық поштаңызды одан да тартымды етеді.
Триггерлік оқиғалар: (компаниядағы маңызды өзгеріс немесе жаңалық). Шешім қабылдаушыларға олардың фирмасында не болып жатқанынан хабардар екеніңізді білдіру үшін бұларды атап өтіңіз. Сіз былай деуіңіз мүмкін:
«Кешегі Business Journal-дан сіздің компанияңыз жақын арада негізгі бәсекелесін сатып алатынын байқадым». «Industry Events журналының соңғы нөмірінен сіздің фирмаңыздың медициналық нарыққа шығып жатқанын көрдім».
Қызығушылықты ояту. Таңдалған ірі компаниялар туралы білгендеріңізді саралап болған соң, олардың қызығушылығын не көбірек оятатынын анықтаңыз.
Құндылық ұсынысыңызды жеткізіңіз: Әлеуетті клиенттерді маңызды бизнес мәселелерін шешетін және айтарлықтай құндылықты көрсететін ұсыныстар қызықтырады. Тиімділікті арттыру үшін нәтижелер олардікіне ұқсас бизнестен алынғанын атап өтіңіз немесе кейбір танымал клиенттердің атын атаңыз. Тартымды құндылық ұсыныстарының мысалдары:
«Сіздікіне ұқсас басқа фирмамен жұмыс істегенде, біз бос орынға деген қажеттілікті 10 пайызға азайттық, бұл оларға жалдау төлемдерінен 500 000 доллардан астам қаражатты үнемдеуге және негізгі жабдық шығындарын 300 000 доллардан астамға қысқартуға мүмкіндік берді». «Біз жаңа өнімдерді нарыққа шығару уақытын қысқартуға көмектесеміз — бұл бүгінгі таңда компаниялар алдында тұрған үлкен мәселе. Шын мәнінде, сәтсіз өнімдерді зерттеу көрсеткендей, басшылардың 75 пайызы нашар сату нәтижелерінің негізгі факторы ретінде әлсіз құндылық ұсыныстарын кінәлайды».
Терең идеямен бөлісіңіз: Бұл әдісті қолдану үшін алдын ала біраз жұмыс істеу керек, бірақ ол әлеуетті клиенттер үшін өте тартымды. Ойландыратын идеямен қызығушылықты ояту үшін оны олардың бизнесі туралы біліміңізбен және құндылық ұсынысыңызбен біріктіріңіз. Мысалы:
«Соңғы айда мен сіздің веб-сайтыңызды және онымен не істегіңіз келетінін зерттеуге көп уақыт бөлдім. Менің талдауыма сүйенсек, қосымша кіріс мүмкіндіктерін жасау үшін оны қалай тиімді пайдалануға болатыны туралы бірнеше қызықты идеям бар». «Мен соңғы алты ай ішінде Beta Industries-пен бірігуіне байланысты сіздің фирмаңызды мұқият қадағалап жүрмін. Сіздердегі соңғы қысқартулар туралы естігеннен кейін, ықтимал сот істерінің қаупін қалай азайтуға болатыны туралы бірнеше идеяммен бөліскім келеді».
Дауыстық пошта қалдырған кезде, клиенттерге бәрін айтпаңыз. Оларды көбірек білуге құштар ететіндей ғана ақпарат беріңіз.
Маңызды ақпаратты меңзеңіз: Егер сізде ірі компанияның шешім қабылдаушылары үшін пайдалы болуы мүмкін білім болса, оны міндетті түрде қолданыңыз. Менің клиенттерімнің бірі жақында байланысу қиын шешім қабылдаушылармен кездесу белгілеу үшін осы стратегияны қолданды. Олардың сатушылары былай деді:
«Біз жақында топтық өмірді сақтандыру бойынша шешімдерге қатысты клиенттеріңіздің қажеттіліктері қалай өзгеретіні туралы зерттеу жүргіздік. Мен кейбір негізгі тұстарды сізбен талқылау үшін уақыт белгілегім келеді. Фирмаңыздағы адамдар біз анықтаған мәліметтерге өте қызығушылық танытатынына сенімдімін».
Сенімді түрде аяқтаңыз. Тартымды дауыстық пошта хабарламалары нық аяқталуы керек, бұл клиентке сізбен кездессе, бірден пайда алатындай әсер қалдыруы тиіс. Міне, тиімділігі дәлелденген бірнеше мысал:
«Біз сөйлесуіміз керек. Мен айтып отырған үнемдеу сіздің таза табысыңызға тікелей әсер ете алады. Маған . . . нөміріне хабарласыңыз, біз мұны телефон арқылы толығырақ талқылау үшін уақыт белгілейміз». «Мен сізге дәл сондай нәтижелерге уәде бере алмаймын, бірақ бұл сіздің уақытыңызға тұратынына сендіре аламын. Менің нөмірім . . . Екеумізге де ыңғайлы күнді табу үшін ертең сағат 10-да сізге хабарласамын». «Егер (танымал фирманың) нарықтағы үлесін айтарлықтай арттыру үшін осындай идеяларды қалай пайдаланғанын білгіңіз келсе, маған . . . нөмірі арқылы хабарласа аласыз. Кездесуді асыға күтемін».
Бұл қоштасулардың кездесудің құндылығына деген байсалды сенімділікті қалай көрсететініне назар аударыңыз. Сіз бетпе-бет кездесуді белгілей аласыз немесе келесі қадамыңыз телефон арқылы сөйлесу болуы мүмкін. Кез келген жағдайда, сіз сату процесін қисынды келесі кезеңге жылжытасыз.
БӘРІН БІРІКТІРІҢІЗ
Енді көріп отырғаныңыздай, дауыстық пошта хабарламаңызды кездейсоқтыққа қалдыра алмайсыз. Егер солай істесеңіз, сіз бәрі жек көретін сатушылар сияқты жауыр болған және арзан сөздер айтатыныңызға кепілдік беріледі.
Бұл скрипт (дайын мәтін) жазу керек дегенді білдіреді. Бұдан қашып құтыла алмайсыз. Скрипт жазу — ең алдымен, әлеуетті сатып алушыларға неліктен сізбен кездесу керек екенін жақсырақ жеткізетін нақты сөздерді таңдау. Хабарлама қалдыруға аз ғана уақытыңыз болғанда, әрбір сөз маңызды.
Ескеріңіз, мен скриптті оқу керек демедім. Бұл үйіңізге мазаңызды алып хабарласатын телемаркетологтарға арналған. Сіз хабарламаңыздың дұрыс болуын қамтамасыз ету үшін скрипттен бастайсыз. Ол дайын болғанда, нағыз адам сияқты естілу үшін сөйлеу мәнеріңізбен жұмыс істейсіз.
Шын мәнінде, сізге бизнесіңіздің құндылығының әртүрлі аспектілеріне баса назар аударатын үштен беске дейін әртүрлі дауыстық пошта скрипті қажет болады. Неліктен? Есіңізде болсын, сіз ірі компанияға кіру үшін науқан бастап жатырсыз және кем дегенде сегіз байланыс орнатуды жоспарлауыңыз керек.
Өз скрипттеріңізді жазбас бұрын, айырмашылықты көруіңіз үшін бір «дейінгі» және екі «кейінгі» дауыстық пошта үлгісін келтірейін.
Дейін: Көші-қон компаниясы. Марта маған әлеуетті клиенттердің назарын аудара алмай жүргендіктен хабарласты. Ол дауыстық пошталарда мынадай хабарлама қалдырып жүрген:
«Қайырлы таң, Смит мырза. Менің есімім — Марта Джонсон, мен көші-қон қызметтерін ұсынамын. Біз eBay және EMC сияқты корпорациялармен арнайы көші-қон бағдарламаларын әзірлеу және басқару үшін жұмыс істейтін көші-қонды басқару компаниясымыз. Біз клиенттерімізге үш нәрсеге көмектесеміз: таланттарды тарту және сақтау, көші-қон шығындарын азайту және олардың негізгі бизнес қағидаттарына назар аудару. Сіздің не істеп жатқаныңыз туралы сөйлесу үшін және көші-қон қызметтерін қалай жүргізетінімізбен бөлісу үшін уақыт белгілегім келеді. Менің нөмірім . . . »
Неліктен Мартаның хабарламасы нәтиже бермеді? Шешім қабылдаушы желіде сату өкілі тұрғанын білген сәтте бірден қорғаныс позициясын алады. Содан кейін Мартаның жарнамалық сөзі оның тағдырын одан әрі қиындатады.
Ол клиенттердің есімдерін және құндылыққа негізделген бірқатар терминдерді қосу арқылы сенімді көрінуге тырысқанымен, бұл тым ұзақ сөз болды. Ол шешім қабылдаушыға онымен сөйлесудің ешқандай нақты себебін де бермеді. Соңында ол оның қажеттіліктерін білу үшін кездескісі келетіні туралы жауыр болған сөздермен аяқтады . . . бәз баяғы мағынасыз сөздер.
Кейін №1. Мартамен сөйлескеннен кейін біз әлеуетті клиенттер үшін тартымды болуы мүмкін бірнеше құндылық ұсыныстарын анықтадық. Оған қоса, оның дауысы құндылық әкелетін әріптес сияқты естілуі үшін сөздерін өзгерттік.
«Боб. Absolute Relocation Services компаниясынан Марта Джонсонмын. Мен сіздің компанияңызды және жыл сайын қанша басқарушы кадрлардың көші-қонымен айналысатыныңызды зерттедім. Сіздің көші-қон бағдарламаңызда қомақты қаражатты қалай үнемдеуге болатыны туралы бірнеше идеям бар. Менің соңғы клиенттерімнің бірі (сіздікі сияқты жоғары технологиялық фирма) 1/3 миллион доллар үнемдеді, ал тағы біреуі 150 000 доллар үнемдеді, өйткені біз олардың қызмет көрсетушілерінің жұмысындағы үлкен қателіктерді анықтадық. Бүгінгі тығыз бюджеттер жағдайында бұл — босқа жұмсауға болмайтын ақша. Біз сөйлесуіміз керек. Қайталап айтамын, бұл Марта Джонсон, нөмірім . . . »
Бұл хабарламаның қалай естілетініне назар аударыңыз. Марта бірден іске көшеді. Ол білімді және құзыретті маман ретінде әсер қалдырады. Ол күшті құндылық ұсынысын жеткізеді, содан кейін сенімді түрде аяқтайды.
Кейін №2. Қайта қоңырау шалу керек болғандықтан, екінші және үшінші хабарламаңызды бастан-ақ жоспарлағаныңыз жөн. Міне, біз әзірлеген келесі қоңыраудың үлгісі:
«Боб. Тағы да Absolute Relocation компаниясынан Марта Джонсонмын. Алдыңғы хабарламамда айтқанымдай, мен сіздің фирмаңызды зерттедім және қызмет көрсету сапасына нұқсан келтірмей, көші-қон шығындарын қалай айтарлықтай азайтуға болатыны туралы бірнеше идеям бар. Қазіргі уақытта мен бір клиентке жыл сайын 1/2 миллион доллар үнемдеуге көмектесіп жатырмын, сонымен бірге олар көбірек қызмет алуда — ал олар жылына небәрі 40 адамды көшіреді. Бұл сіздің таза табысыңызға айналуы мүмкін ақша. Сөйлесу үшін уақыт белгілейік. Тағы да, бұл Марта, нөмірім . . . »
Бұл хабарламалар жұмыс істей ме? Әрине. Марта шешім қабылдаушылар көбірек білгісі келетін тақырып туралы сөйлейді. Ол қоңырау шалмас бұрын олардың бизнесіне уақыт бөлгенін көрсетеді. Ол бизнес нәтижелеріне назар аударады және компания үшін идеясы бар екенін айтады. Ол бірден мәселеге көшеді және бірде-бір сөзді босқа жұмсамайды.
Егер ірі компанияларға кіру сіз үшін маңызды болса, онда жұмыс істейтін дауыстық пошта скрипттерінің сериясын жасауға уақыт бөліңіз. Қосымшадағы «7-құрал: Дауыстық пошта скриптінің үлгісі» сізге тиімді скрипттерді дайындауға көмектеседі.
НЕГІЗГІ ТҰСТАР
Көптеген сатушылар скрипттерден қашқанымен, олар дұрыс хабарламаны жеткізуді қамтамасыз ету және сіздің ретсіз сөйлейтін ақымақ сияқты көрінуіңізді болдырмау үшін өте қажет. Бизнес нәтижелеріне бағытталған дауыстық пошталар үнемі өсіп келе жатқан мақсаттармен, шектеулі ресурстармен және қысқа мерзімдермен бетпе-бет келген корпоративтік шешім қабылдаушылар үшін өте тартымды. Сіз дауыстық пошта хабарламасында ұсыныстарыңызға, жүргізген зерттеулеріңізге немесе триггерлік оқиғаға сілтеме жасау арқылы сенімділікті бірден орната аласыз. Құндылық ұсынысыңызды жеткізу, терең идеямен бөлісу немесе олар білгісі келетін ақпаратпен қызықтыру арқылы шешім қабылдаушының қызығушылығын оятыңыз. Бірнеше дауыстық пошта скрипті қажет — олардың әрқайсысы сіздің құндылық ұсынысыңыздың немесе шешім қабылдаушының бизнесіне арналған идеяның әртүрлі аспектілеріне баса назар аударуы керек.
Қалай тартымды болу керектігін ойлап табу — қиын жұмыс. Мен жаңа дауыстық пошта хабарламасының форматын қолдана бастағанда, оған үйрену үшін біраз уақыт қажет болды. Қайсысы қиын болғанын білмеймін — хабарламаны 30 секундтан асырмау ма, әлде біреудің қызығушылығын қалай тиімді оятуға болатынын түсіну ме.
Алғашқы хабарламаларымның ұзындығы шамамен 60 секунд болғанын мойындауға ұяламын. Мен ондағы әрбір сөзді жақсы көрдім. Менің табиғи түйсігім әлеуетті клиенттерге сол аз ғана уақыт ішінде барынша көп ақпарат айтып қалуға тырысатын. Сөздерді қысқартудың орнына, бәрін сыйғызу үшін жылдамырақ сөйлеуге тырыстым. Ақырында маған әртүрлі келесі хабарламалар қажет екенін түсінгенде, бәрін бір дауыстық поштаға тықпалаудың қажеті жоқтығын ұқтым. Қандай жеңілдік!
ДАУЫСТЫҚ ПОШТА ХАБАРЛАМАСЫН ЖЕТІЛДІРІҢІЗ
Шешім қабылдаушымен байланысу үшін телефонды алмас бұрын, хабарламаңызды жетілдіріп алғаныңыз жөн. Міне, мен үйренген, әлеуетті клиенттерге естілуіңізді жақсартатын бірнеше стратегия:
Өзіңізге бағытталған мағынасыз сөздерді алып тастаңыз
Сіз өз компанияңызды, өнімдеріңізді немесе қызметтеріңізді сипаттайтын керемет сөздерді бөліскенді ұнатқаныңызбен, олар сізді тым "жабысқақ" саудагер ретінде көрсетуі мүмкін. Өзін-өзі асыра мақтаудан аулақ болу үшін дауыстық пошта хабарламаларында мыналарды есте сақтаңыз:
Барлық сын есімдер мен үстеулерді сызып тастаңыз. Әлеуетті сатып алушылар сіздің "мықты", "әмбебап" және "озық" деген сияқты сөздерді тек бірдеңені "өткізу" үшін қолданып тұрғаныңызды түсінеді. Мұндай сөздерді қалдыру арқылы сіздің беделіңіз іс жүзінде төмендейді.
Компанияңызды сипаттайтын "сүйкімді" ұрандарды алып тастаңыз. Клиенттерге сіздің "Түн сақшылары" ретінде танымал екеніңіз немесе ұраныңыздың "Ғажайып нәтижелерге жасалған кванттық секіріс" екені бәрібір. Бұл — босқа шығындалған сөздер.
Скриптіңізді дауыстап оқыңыз
Дауыстық пошта скриптін (сөйлесудің алдын ала дайындалған жоспары) жазғаннан кейін оны дауыстап оқыңыз. Оның айтылғанда қаншалықты басқаша естілетініне таң қаласыз. Грамматика мұғаліміңіз сіздің шешендігіңізге тәнті болуы мүмкін, бірақ бұл қызықтыратын хабарлама қалдыру үшін тиімсіз. Мынаған көз жеткізіңіз:
Сөйлеудің қысқарған формаларын қолданыңыз. Адамдар табиғи түрде солай сөйлейді. Егер сіз "are not" (емес) немесе "let us" (бізге рұқсат етіңіз) деп толық айтсаңыз, сөзіңіз жасанды естіледі. Сіздің мақсатыңыз — қағаздан оқып тұрғандай емес, қалыпты адамша сөйлеу.
Күрделі сөздерді ауыстырыңыз. Тек күнделікті сөйлесуде қолданатын сөздерді пайдаланыңыз. Мысалы, "диалог" орнына "сөйлесу", "фасилитация" орнына "көмектесу" сөздерін қолданыңыз.
Компанияның барлық кәсіби жаргондарын алып тастаңыз. Егер аббревиатураны бүкіл әлем білмесе, оны қолдануды ұмытыңыз.
Ескірген қоштасу сөздерінен арылыңыз. Мынадай тіркестерді сызып тастаңыз: "Мен келесі аптада сіздің аймағыңызда боламын, сонда соға кетсем..." немесе "Толығырақ сөйлесу үшін кездесуімізге қандай да бір себеп бар ма?".
Төменшіктеу тілін жойыңыз
Бұл, әсіресе, сіз шешім қабылдайтын тұлғадан 30 жас кіші болсаңыз немесе "ірі тұлғаның" қасында өзіңізді кішкентай адамдай сезінсеңіз өте маңызды. Сіз тең дәрежелі адаммен сөйлесіп тұрғандай естілуіңіз керек. Кездесу бергені үшін шексіз алғыс айтып тұрғандай көрінсеңіз, беделіңіз бірден түседі. Егер мәдениетке сай келсе, адамның есімін атаңыз. АҚШ-та біреуге Билл немесе Мэри деп тіл қату қалыпты жағдай, ал әлемнің басқа бөліктерінде бұл әдепсіздік деп саналуы мүмкін.
ХАБАРЛАМАҢЫЗДЫ ЖАҢА ДЕҢГЕЙГЕ КӨТЕРІҢІЗ
Үлкен компанияларға шығу қиын, бірақ оның қайтарымы зор болуы мүмкін. Қызықтыратын дауыстық хабарламаларды дайындау байыпты ойлануды, бизнесіңізді жақсы түсінуді және оны кәсіби деңгейде жеткізе білу шеберлігін талап етеді.
Ол қалай естіледі?
Сіздің дауыстық хабарламаңыз дайын деп ойлағаныңыз оның шынымен дайын екенін білдірмейді. Сізге "тыңдау тестін" өткізу керек. Неге? Өйткені не айтқаныңыз маңызды емес, тұтынушының не естігені маңызды.
Сондықтан телефонды алып, өз нөміріңізге қоңырау шалыңыз және тұтынушыға қалдыруды жоспарлаған хабарламаны дәл сол күйінде қалдырыңыз. Содан кейін өзіңізге қайта қоңырау шалып, қалай естілгеніңізді тыңдаңыз. Өзіңізді алғаш рет естігенде, дауысыңыздың қаншалықты іш пыстырарлық, құрғақ немесе мұрынмен сөйлегендей естілетініне таң қаласыз. Бұған дайын болыңыз.
Содан кейін екінші рет қоңырау шалып, өзіңізді тұтынушы ретінде тыңдаңыз. "Бұл қалай естіледі? " деп сұраңыз. Қайтадан тыңдаңыз. Егер сіз өзіңізге қайта қоңырау шалғыңыз келсе, демек жеңіске жеттіңіз. Егер қаламасаңыз, басынан бастап түзетіңіз. Шамадан тыс жарнамалаушы, іш пыстырарлық робот немесе жағымпаз саудагер сияқты естілмеу үшін нені өзгерту керектігін анықтаңыз.
Қайта қарау және өңдеу
Бірде мен біраз уақыттан бері бақылап жүрген компанияның сату жөніндегі вице-президентіне хабарлама жазу үшін бір аптадан астам уақыт қиналдым. Кенеттен менің компаниям үшін үлкен мүмкіндік туғызған триггерлік оқиға (әрекетке түрткі болатын жағдай) орын алды. Сол "ірі тұлғаның" назарын аудару үшін оның бизнестегі маңызды мәселелері мен менің ұсынысым арасында мықты байланыс орнатуым керек болды.
Жоқ, мен бұл үшін күні бойы жұмыс істеген жоқпын, бірақ ненің қызықтыратынын үнемі ойлап жүрдім. Клиенттермен кездесулер арасында мен тәсілімді өзгертіп немесе ойымды айтудың жаңа жолын іздедім. Өзіме ондаған рет қоңырау шалып, хабарламамның қаншалықты нашар естілетініне қапаланған шығармын. Бірақ кенеттен, сол қиындықтардың арасынан жақсы скрипт шықты. Айырмашылық бірден байқалды; ол сәтті шықты.
Кейде ненің жұмыс істейтінін немесе істемейтінін түсіну үшін скриптіңізді алдымен нақты клиенттерге қолданып көру керек. Оны мінсіз жасауға тырысып уайымдамаңыз, өйткені ол ешқашан мінсіз болмайды. Оны барынша жақындатыңыз, қолданып көріңіз, көбірек өзгерістер енгізіңіз және тағы көріңіз. Дауыстық пошта скриптіңіз сәтті шыққанда, сіз есікті ашуға жақынсыз. Алғашқы хабарламаны дұрыс жасап алсаңыз, кейінгі хабарламалар өздігінен жазылатын болады.
Алдымен мазмұнды, содан кейін стильді ойлаңыз
Осы сәтке дейін біз не айту керектігіне назар аудардық, өйткені хабарлама қызықты болмайынша, қалғанының бәрі маңызды емес. Кімде-кім сізге тек жақсы көңіл-күй мен жігерлі дауыс қажет десе, ол соңғы жылдары ірі компанияларға шығуға тырысып көрмегені.
Компанияңыздың құндылық ұсынысын шешім қабылдаушының басым бизнес қажеттіліктерімен байланыстыра білу — бұл ішке кіру үшін қажетті негіз. Сондай-ақ, бұл қоңырау шалу кезіндегі қорқынышты жеңу үшін де қажет. Ұсынысыңыздың шешім қабылдаушы үшін шынымен құнды екеніне сенімді болсаңыз, қоңырау шалу соншалықты қиын болмайды. Көптеген адамдар үшін бұл әлі де оңай емес, бірақ егер олар не айту керектігін білсе, бұл мүмкін болатын нәрсе. Ал маңыздысы да осы.
СКРИПТІ ТАСТАҢЫЗ
Осындай қызықты хабарлама жазу үшін жасалған барлық жұмыстан кейін, оны қолданатын кез келгенде, одан бас тарту керек. Иә, дұрыс естідіңіз. Қоңырау шалу кезінде үстелде скрипт тұрса, сіз оны бәрібір оқып бересіз. Нәтижесінде сөзіңіз жасанды естіледі.
Сондықтан одан құтылу керек. Бірақ оны қоқысқа тастамас бұрын, хабарламаңызды сөйлеу арқылы жеткізу үшін жаттығыңыз. Хабарламаңыздың мәнін еске түсіру үшін бірнеше сөзден тұратын қысқаша тармақтарды жазып қойыңыз. Өзіңізді қоңырау шалуға дайын сезінгенше жаттығыңыз. Сіздің мақсатыңыз — саудагер емес, тең дәрежелі әріптес сияқты сөйлеу. Тұтқаның арғы жағындағы адам сіздің тірі адам екеніңізді білуі үшін табиғи жандылығыңыз көрінуі керек.
Клиенттеріңіз сіздің дауыстық хабарламаңызды естігенде пайда болатын ең маңызды сезім — сіздің олардың бизнесіне оң өзгеріс енгізе алатыныңызға деген нық сенім болуы керек.
Жылдам байланыс орнатыңыз
Телефон арқылы бейтаныс адаммен бірден байланыс орнату қиын. Мен әрқашан хабарлама қалдырмас бұрын немесе сөйлеспес бұрын қоңырау шалып жатқан адамыңызды "түсініп" алуды ұсынамын. Мұның ең оңай жолы — олардың дауыстық пошта хабарламасын тыңдау. Мына нәрселерге назар аударыңыз:
Есімдер. Ол өзін Кейт, Кэти, Кэтрин немесе Пруно ханым деп атай ма? Шешім қабылдаушының есімін қалай айтатынына да назар аударыңыз, өйткені қоңырау шалғанда оны қате айтып, бәрін бүлдіргіңіз келмейді.
Қарқын. Адамның сөйлеу қарқынына сәйкес келу — оның сізбен өзін жайлы сезінуіне мүмкіндік беретін жылдам әріптестік тәсілі. Егер олар баяу және анық сөйлесе, сіз де солай істеңіз. Егер тез сөйлесе, қарқыныңызды үдетіңіз.
Қарқындылық. Кейбір адамдар жай сөйлейді, ал басқалары энергия шашып тұрады. Олардың сізге деген сенімін арттыру үшін қарқындылығын барынша қайталаңыз (зеркалдаңыз).
Менен мүлдем басқаша болған бір клиентім есімде. Ол соншалықты баяу және байыппен сөйлейтін, онымен сөйлесу мен үшін азап еді. Сөзбе-сөз айтқанда. Онымен сөйлескен сайын, оны басып тастамас үшін маған ерекше сабырлық күйге түсу керек болды. Бірақ бұл жұмыс істеді; Дон менімен өзін жайлы сезінді және оның компаниясымен бизнесіміз өсті.
Адамша сөйлеуге тырысыңыз
Соңғысы, бірақ маңыздылығы жағынан кем емес: сіздің жеке болмысыңыз жасайтын әрбір ісіңізде көрінуі керек. Сіз робот немесе көшірме емессіз. Сіз өзіндік стилі бар ерекше тұлғасыз.
Мен сіздің науқаныңызда күшті бизнес-хабарлама болуы керек деп сенгеніммен, сіздің даралығыңыз да көрінуі тиіс. Клиентке жақын болудың ең табиғи жолдарының бірі — өзіңізге және жағдайға әзілмен қарау.
Мұны істеудің ең жақсы уақыты — келесі қоңыраулар кезінде. Бірнеше рет дауыстық хабарлама қалдырғаннан кейін, сіз аздап ренжуіңіз мүмкін. Бұл қалыпты жағдай. Бірнеше рет хабарласқаннан кейін жауап бермеген адамға әзілмен қалай жауап беруге болатынын ойлаңыз.
Мен мұндай тәсілмен көптеген қызықты қоңыраулар жасадым. Мысалы, мен клиенттеріме әзілдеп былай дейтінмін:
"Терри. Джилл Конрат қайтадан хабарласып тұр — үшінші рет. Меніңше, көп адамдар тұтқаны ешқашан алмайтын адамға қайта-қайта қоңырау шала беретіндей ақымақ емес шығар.
Бірақ менің тағы да хабарласып тұрған себебім — бұған дейін айтқанымдай — біз сату ұйымдарына жаңа өнімдерді шығару кезінде табысқа жету уақытын қысқартуға көмектесеміз. Бұл сіздің компанияңыз үшін маңызды екенін білемін, өйткені жаңадан шыққан жылдық есептеріңізде бұл туралы жазылған.
Менде сізге көмектесетін бірнеше идея бар. Жақында кездесейік. Менің нөмірім . . . "
Сенесіз бе, жоқ па, мұндай хабарлама сізді басқалардан ерекшелейді. Сіз компанияның сөздерін қайталайтын робот емессіз. Сіз адамсыз, әзілқойсыз және әдеттегі күнде жағымды жаңалықсыз. Адамша сөйлеу олардың қарсылығын жеңеді және тіпті кері қоңырау шалуға итермелейді. Немесе олармен ақыры байланысқанда, олар сіздің кім екеніңізді біледі және хабарламаларыңызды есте сақтайды. Маған тіпті адамдар: "Сізге хабарласайын деп жүргенмін. Табандылығыңыз үшін рақмет", — деп айтқан кездері болды.
ДАУЫСТЫҚ ХАБАРЛАМАЛАРЫҢЫЗДЫ БАҒАЛАҢЫЗ
Ең соңында маңыздысы — хабарламаларыңыздың әлеуетті сатып алушыға әсер етуі. Сеніңіз, мұны тиімсіз стратегияға үміт артып жүргенше, қазір білгеніңіз жақсы. Дауыстық хабарламаларыңызды бағалау үшін келесі беттегі "Тұтынушының тыңдау тестін" қолданыңыз.
Сенімді әріптесіңізді тартыңыз
Жақсы нәтижеге қол жеткізу үшін сырттай баға бере алатын әріптесіңізді тартыңыз. Бастамас бұрын, оған тұтынушының бизнесі мен қажеттіліктері туралы қысқаша мәлімет беріңіз. Одан мынаны елестетуді сұраңыз: ол үш сағаттық кездесуден кейін жұмыс орнына келді және маңызды конференция басталғанға дейін оның 20 минуты бар. Ол дауыстық поштасын тексергенде: "Сізде тоғыз жаңа хабарлама бар", — дегенді естиді. Сіздікі — жетінші. Ол бос емес және өзін-өзі жарнамалайтын саудагерлерге уақыт жоғалтқысы келмейді.
Оған хабарламаңыздың қалай естілетіні туралы кері байланыс қажет екенін айтыңыз. Одан барынша қатал болуын сұраңыз, өйткені бұл сіздің хабарламаңыздың жалпы шудың арасынан шыға алатынын білудің жалғыз жолы. Ол тыңдап болғаннан кейін, келесі беттегі сұрақтарға алғашқы әсері бойынша жауап беруін сұраңыз. Тұтынушылар сіздің хабарламаңызды талдап отырмайды. Олар хабарламаны тыңдау немесе өшіру туралы жылдам шешім қабылдайды. Сізге білу керек нәрсе де осы.
Тұтынушының тыңдау тестін тапсырыңыз
Әріптесіңізге келесі беттегі сұрақтармен келіссе, тиісті жерге белгі қоюын айтыңыз. Келіспесе, бос қалдырсын.

[_] 1. Қоңырау шалушы бірден (дауыс ырғағы, сенімділік) іскер адам сияқты естілді.
[_] 2. Он секунд ішінде сенімділік орнатылды. Қоңырау шалушы мыналарға сүйенді (қай әдіс қолданылғанын белгілеңіз):
[_] а. қоңырау шалғанға дейін жүргізілген зерттеу. [_] б. сенімді әріптестің ұсынысы. [_] в. менің компаниямда болған жақындағы оқиға.
[_] 3. Қоңырау шалушы іскерлік терминологияны қолданды және менің компаниям үшін маңызды бизнес нәтижелеріне назар аударды. Өнімдер, қызметтер немесе шешімдер туралы айтылған жоқ.
[_] 4. Менің қызығушылығым оянды және көбірек білгім келді. Қоңырау шалушы (қай әдіс қолданылғанын белгілеңіз):
[_] а. статистика мен деректермен расталған күшті құндылық ұсынысымен бөлісті. [_] б. менің компанияма ұқсас фирманың бизнес мақсаттарына қалай жеткеніне немесе негізгі міндеттерді қалай шешкеніне сілтеме жасады. [_] в. маңызды бизнес мақсаттарына жетуге көмектесетін идеяларды атап өтті. [_] г. мен көбірек білгім келетін маңызды ақпаратқа сілтеме жасады.
[_] 5. Сенімділікпен аяқтады және ол менің компаниям үшін оң өзгеріс жасай алады деген сезім қалдырды.

Әріптесіңіз сұрақтарға жауап беріп болған соң, одан өзінің ішкі түйсігін барынша түсіндіруін сұраңыз. Егер ол сіздің сөзіңіз жасанды естіледі десе, оны қабылдаңыз және хабарламаңызды қалай жақсарту керектігін ойлаңыз. Егер ол сіздің дауысыңыздан шарасыздық сезіледі десе, себебін анықтап, не айтатыныңызды және қалай айтатыныңызды өзгертіңіз. Егер ол сіздің бүгін қоңырау шалған басқа 30 саудагерге ұқсайтыныңызды айтса, оған не себеп екенін сұраңыз. Соңында, ол хабарламаны аяғына дейін тыңдамай өшіріп тастар ма еді — егер солай болса, неге екенін біліңіз. (Тұтынушылардың хабарламаны өшіруінің қосымша себептерін анықтау үшін Қосымшадағы "8-құрал: Дауыстық поштаны бағалаушыны" қараңыз).
Бұл бағалауларды нақты клиентпен байланысқа шықпас бұрын өзіңізді жақсартудың жылдам жолы ретінде қолданыңыз. Егер дауыстық хабарламаңыз бұл тесттерден өтпесе, себебін түсіну міндетті. Қандай өзгерістер жасау керектігін түсіну үшін сізге осы қатал кері байланыс қажет. Ірі компанияларға шығуға тырысқанда, жұмысыңызға немқұрайлы қарамауыңыз керек.
Бұл стратегиялар дауыстық поштадағы жеңіске кепілдік бермесе де, сіздің көпшіліктен ерекшеленуіңізді қамтамасыз етеді. Бірқатар қызықты хабарламалар жасау тұтынушының табиғи қорғанысын бұзып өтуге мүмкіндік береді. Байланыс орнатқаннан кейін, кездесуге уақыт белгілеу — келесі табиғи қадам. Бір күні телефонды көтергенде, әлеуетті тұтынушының сізбен кездесуді өзі өтініп тұрғанына таң қалмаңыз!
НЕГІЗГІ ТҮЙІНДЕР
Өзін-өзі жарнамалайтын сөздері бар немесе тек өз ұсынысыңызға назар аударатын дауыстық хабарламалар бірден өшіріледі.
Скриптіңізді дауыстап оқып жаттығыңыз, өйткені сөйлеу мәнері жазу мәнерінен мүлдем басқа. Қалыпты адам сияқты сөйлейтініңізге көз жеткізіңіз.
Қалай естілетініңізді тыңдау үшін хабарламаны алдымен өз дауыстық поштаңызға қалдырыңыз. Негізгі тұстар, сөз ағыны және өзіңіздің сенімділігіңіз көңіліңізден шыққанша оны өңдеңіз.
Нақты клиентке қолданбас бұрын сенімді әріптесіңізге скриптіңізді бағалатыңыз. Оны жақсарту үшін олардың адал пікірін қолданыңыз.
Әрқашан тұтынушы тұрғысынан "Хабарлама қалай естіледі?" деп сұраңыз. Маңыздысы — осы.
Көптеген жылдар бойы мен адамдарға әлеуетті клиенттерге хат жазып уайыт өткізбеуді айтып келдім. Неге? Өйткені олар әр сөз бен оның мағынасын талқылап, хатқа не жазатындарын ойлап апталап қиналатын. Содан кейін олар өздерінің тізіміндегілерге бір топ хат жіберіп, телефонның шырылдағанын күтіп отыратын. Бірінші апта жауапсыз өткенде, олар әлі де үміттенеді. Бірақ бір ай бойы кері қоңырау болмағанда, олар мүлдем көңілі түсетін. Ең жаманы — олар жаңа клиент табуға бастаған кездегіден де жақындамаған еді.
Мен әлі де хаттарды ірі компанияларға шығудың негізгі стратегиясы ретінде қолдану туралы осылай ойлаймын. Үлкен компаниялардың есігін ашу үшін телефон сіздің негізгі құралыңыз болуы керек. Бірақ электрондық пошта, факс және қолмен жазылған жазбалар сияқты жазбаша хабарламалар сіздің қоңырауларыңызды толықтырады және олар да сіздің құралдар жиынтығыңыздың маңызды бөлігі болып табылады.
НЫСАНАЛЫ ТҰТЫНУШЫЛАРҒА АРНАЛҒАН НЫСАНАЛЫ ХАТТАР
Егер сіз ірі компанияларға сауда жасасаңыз, жаппай хат жіберуді ұмытыңыз. Олар корпоративтік шешім қабылдаушылардың назарын аудару үшін мүлдем пайдасыз. Брошюралар мен каталогтарды жіберуге де уақытыңызды (немесе ақшаңызды) жұмсамаңыз. Әлеуетті клиенттер сіз жіберген нәрсеге көз жүгіртіп, оларда жеткізуші бар екенін іштей түртіп алады да, оны "дөңгелек файлға" — яғни қоқыс жәшігіне тастай салады.
Белгілі бір ірі компанияға шығуды мақсат еткенде, сіз жеке маркетингпен айналысасыз. Бұл сіздің бір адамға жазған хатыңыз. Бар болғаны сол. Толықтай жекелендірілген. Толықтай бейімделген.

Сіздің нысаналы шотыңызға жіберілетін әрбір хат нақты сіз кездескіңіз келетін шешім қабылдаушыға арналып жазылуы тиіс.

Әлеуетті тұтынушылар үшін тартымды болу үшін сіздің жазбаңыз екі нәрсені орындауы керек:
Олардың іскерлік мәселелері мен міндеттері туралы тікелей айту арқылы қызығушылығын ояту.
Фирмаңызды оң өзгеріс жасай алатын құзыретті ресурс ретінде көрсету.
Бұл — сіздің дауыстық хабарламаларыңызда істеу керек нәрселердің дәл өзі. Осы уақытқа дейін жасаған барлық жұмысыңызды хат жазысуда да қолдануға болады. Қайтадан зерттеу жүргізудің де қажеті жоқ. Сіз оны жасап қойдыңыз; "дөңгелекті қайта ойлап табудың" қажеті жоқ.
БҰЛ ХАТТЫҢ НЕГІЗГІ ҚАТЕСІ НЕДЕ?
Сіздің міндетіңіз — анықталған ақпаратты магнит сияқты әсер ететін хат дайындау үшін пайдалану. Әлеуетті сатып алушылар оны оқығанда, бірден көбірек білгісі келуі керек. Дегенмен, көптеген хаттар сатушының мақсатына жетпей жатады.
Келесі бетте типтік сату хатының мысалы берілген. Оқып отырып, оның несі қате екенін анықтауға тырысыңыз.

JumpStart Өнімді шығару қызметтері
Құрметті Тұтынушы мырза,
Сіз алдағы айларда маңызды жаңа өнімдерді нарыққа шығаруды жоспарлап отырсыз ба? Көптеген компаниялар үшін жаңа өнімдерінің сәттілігі олардың ұйымының қаржылық жағдайы үшін өте маңызды. Дегенмен, бүгінгі қиын бизнес ортасында мүмкіндіктердің азайып бара жатқан терезесін пайдалану ешқашан оңай болған емес.
JumpStart компаниясында біз осы жаңа өнімдерді шығару кезінде сіздің компанияңызға көмектесетін қызметтердің кең спектрін ұсынамыз. Біз сізге құндылық ұсынысын табуға, клиенттерге дайын сату хабарламаларын жасауға және сатушыларыңыз кездесулерде қолданатын қуатты сату құралдарын жасауға көмектесе аламыз. Сонымен қатар, біз сіздің сату тобыңызды жаңа өнімдерді "қалай сату керектігіне" үйрете аламыз және біз мұны семинарлар, вебинарлар, телесеминарлар немесе тіпті жеке коучинг сияқты әртүрлі форматтарда жасай аламыз.
Біздің фирмамыз Сент-Полде жақсы танымал, 17 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Біз әртүрлі клиенттермен жұмыс істедік, сондықтан көптеген салаларда тәжірибеміз бар. Бізді басқа фирмалардан ерекшелендіретін нәрсе — өз ісімізге деген құштарлығымыз, шығармашылығымыз, адалдығымыз және клиенттермен қарым-қатынастағы жоғары сапаға деген ұмтылысымыз. Біз осы салаларда ең жақсы болуға тырысамыз.
Мен сізге көмектесу мүмкіндіктерін қарастыру үшін өнімді шығару қажеттіліктеріңізді талқылауға қуанышты болар едім. Егер біз сізге қандай да бір көмек көрсете алсақ, маған (651) xxx-xxxx нөміріне хабарласыңыз. Консультацияның бірінші сағаты тегін және мен сізден жауап күтемін.
Құрметпен, Крис Крис Алстед JumpStart өнімді шығару қызметтері Қосымша: Корпоративтік брошюра

Егер сіз осы хатты оқитын көптеген адамдар сияқты болсаңыз, оны жақсы жазылған деп ойлауыңыз мүмкін. Ол тіпті сіздің өз хаттарыңызға ұқсауы мүмкін. Бірақ ол тиімді емес, ал маңыздысы — осы. Міне, талдау:
Басталуы жекелендірілмеген Хаттар әлеуетті клиенттің назарын бірден аударуы керек. Бұл хат сұрақтан басталады — бұл адамдарды тартудың жақсы жолы болуы мүмкін. Өкінішке орай, сұрақ осы нақты клиенттің іскерлік жағдайына бейімделмеген. Содан кейін жалғасатын мәтін брошюрадан немесе журнал мақаласынан алынғандай естіледі. Бұл бастама оқырманды сатушы оның бизнес қажеттіліктерін немесе мәселелерін түсінуге бірде-бір минут уақытын жұмсамаған деген ойға итермелейді. Ол таза boilerplate (стандартты шаблон) материалды — әлемдегі кез келген басқа әлеуетті сатып алушыға ұсынылатын бірдей нәрсені алып отыр.
Негізгі бөлімде нақтылық жетіспейді Екінші абзацта сатушы өз компаниясы ұсынатын қызметтердің кең ауқымымен клиентті таң қалдыруға тырысады. Ол сондай-ақ клиент осы тізімнен дәл қазір өзіне қажет нәрсені тауып алады, осылайша өзіне жол ашылады деп үміттенеді. Бірақ бұл қажетті нәтижеге жетуге көмектесудің орнына, оған кедергі келтіреді. Оның фирмасы нақты фокусы мен тәжірибесі жоқ сияқты көрінеді; ол бизнес табу үшін қараңғыда қарманып жүргендей әсер қалдырады.
Үшінші абзац — бұл сатушының өз компаниясын сырттағы басқа қолжетімді баламалардан ерекшелеуге тырысуы. Ол «әр түрлі клиенттермен» жұмыс істеу туралы пікірлері оның позициясын нығайтады деп ойлағанымен, оның проспектісі (сату өнеріндегі потенциалды клиент) мүлдем басқаша сезімде болады. Ол өз бизнесін білетін адаммен, яғни бәрін басынан түсіндіріп жатуды қажет етпейтін компаниямен жұмыс істегісі келеді. Сатушы сондай-ақ өзі жұмыс істейтін компанияның қандай керемет екенімен клиентті таңғалдыруға тырысады, бірақ оқырман мұның бәрін «өзіне ғана тиімді асыра сілтеу» ретінде қабылдап, оның беделін төмендетеді.
Қорытындысы әлсіз
Сатушы ілтипатты көрінуге тырысып, өзін кез келген басқа сатушы сияқты көрсетті. Ол кездесуге және «қызмет көрсетуге» қуанышты екенін айтқанымен, клиентке өзінің тығыз жұмыс кестесінен уақыт бөлуге ешқандай себеп берген жоқ. Бұл кездесуден тек сатушы ғана пайда көреді.
Содан кейін «мазалағысы» келмегендіктен, сатушы проспектіні өзіне қоңырау шалуға шақырады. Байланысты жалғастыру — клиенттің емес, оның жауапкершілігі. Бұл тапсырманы клиентке жүктеу — кәсібилікке жатпайды, сонымен қатар осы кезеңде бір сағат уақытын тегін беру туралы ұсынысы да солай. Бұл корпоративтік шешім қабылдаушы тұлғаны қызықтырмайды. Оның өмірінде жетіспейтін нәрсе — уақыт; оның ең соңғы қалайтыны — уақытын біреудің тауарын «өткізуіне» жұмсау.
Ол одан жауап күтуге «өте қуанышты» болатынын айтып хатын аяқтайды. Мен бұған сенемін; бұл оған сатуға мүмкіндік береді. Бірақ бұл оны тең дәрежелі серіктес сияқты көрсете ме? Ешқандай да. Ол клиенттің аз ғана уақытына зәру адам сияқты көрінеді. Соңында, ол клиент ішінен бірдеңе тауып алып, қоңырау шалар деген соңғы үмітпен брошюраны қоса салады. Өкінішке орай, ол бірден қоқыс жәшігіне кетеді.
Міне, көрдіңіз бе. Шебер жасалған сату хаты быт-шыт болды. Осы «шедеврді» жасауға сонша күш жұмсалғаннан кейін, сіз жақсы кері байланыс пен тамаша нәтиже күтетініңіз анық.
Өкінішке орай, сатушы нашар дауыстық хабарламаларға әкелетін дәл сондай қақпанға түсті. Клиентке назар аударудың орнына, бәрі «мен, мен, мен» туралы болды. Өз хатында ол клиент туралы не білетінін ешқашан атап өтпеген — тіпті ол оның бизнесін зерттеуге бірнеше сағат жұмсаса да. Оның құндылық ұсынысы (клиент үшін өнімнің нақты пайдасы) жоғалып кетті және ол бизнес тілін мүлдем ұмытып қалды.
БҰЛ ХАТТЫ ОҚУҒА НЕ МӘЖБҮР ЕТЕДІ?
Жаңа клиенттерді тарту науқаны үшін тиімді хат жазу үшін, жақсы сату хаттары туралы санаңыздағы ескі қоқыстардың бәрін ұмытыңыз. Сіз үйренгеннің бәрі ескірген және енді жұмыс істемейді. Тиімді хат жасау — дауыстық хабарлама сценарийін дайындауға өте ұқсас. Олар бір-бірін толықтырып, бірдей хабарламаны біріктіреді.

JumpStart
Өнімді нарыққа шығару қызметтері
Құрметті проспект мырза,
Сіздің компанияңыздың Galaxy, Inc. компаниясынан жақында спин-офф (аналық компаниядан жеке бөлініп шығуы) жасауына байланысты, жаңа өнім желісінің сәттілігі өте маңызды. Болжамнан мүлт кетсеңіз, Уолл-стрит сізді қыспаққа алады. Қателікке орын жоқ.
Біз сіздікі сияқты технологияға негізделген фирмалармен жаңа өнімдерді енгізу кезінде табысқа жету уақытын қысқарту үшін жұмыс істейміз. Атап айтқанда, біз клиенттерімізге келесі мәселелерде көмектесеміз:
Жұмыс қарқынын арттыру уақытын қысқарту. Біз сіздің сатушыларыңызды клиенттермен кездестіріп, сатылымды бірден арттыру үшін дұрыс әрекеттер жасауға бағыттаймыз. Жақында бір клиентіміз өнімді шығарғаннан кейінгі бірінші айда табыс мақсатын 27 пайызға, екінші айда 19 пайызға, ал үшінші айда 32 пайызға асыра орындады.
Саудаға жатпайтын әрекеттерді азайту. Біз орташа сатушының клиенттерге арналған арнайы материалдар жасауға жұмсайтын айына 40-тан 60 сағатқа дейінгі уақытын айтарлықтай қысқартамыз. Біз олардың негізгі міндеті — сатумен айналысуын қамтамасыз етеміз!
Сату жылдамдығын арттыру. Бәрінен бұрын, біз сіздің сату цикліңізді қысқартамыз. Клиенттер ақша жұмсаудың негізді себептерін сезінгенде, олар онымен тезірек қоштасады. Көптеген клиенттеріміз әдеттегі 9-12 айлық сату циклдерін бірнеше айға қысқартты.
Өткен аптадағы телефон хабарламамда айтқанымдай, сіздер өнімдеріңізді нарыққа шығаруды жалғастырған кезде, біз компанияңыз үшін үлкен өзгеріс жасай аламыз. Бұл мәселені тереңірек талқылау үшін кездесейік. Біздің басқа фирмаларға айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізуге қалай көмектескенімізді білу сізді қызықтыратынына сенімдімін.
Мен сізге келесі сейсенбіде сағат 7:45-те кездесу уақытын белгілеу үшін қоңырау шаламын.
Құрметпен, Крис Крис Алстед JumpStart өнімді нарыққа шығару қызметтері

Алдыңғы беттегі дәл сол сатушының басқа хатына қараңыз. Оның ұсынысы бірдей, бірақ ол туралы сөйлеу тәсілі түбегейлі басқаша.
Егер сіз сату жөніндегі вице-президент болсаңыз, қай хат сіздің назарыңызды аударар еді? Бірдей компания, бірдей ұсыныс. Бірақ бірінші хатты алсаңыз, сатушы фирмасының сіздің бизнесіңіз үшін қандай пайда әкелетінін түсінбес едіңіз. Екінші хаттың неліктен соншалықты мықты және тиімді екенін егжей-тегжейлі қарастырайық.
Басталуы оқырманды қызықтырады
Ең бірінші сөйлемнен-ақ сатушының шешім қабылдаушы тұлғаның әлемінде не болып жатқанын білетіні анық. Компания негізгі фирмадан бөлініп шықты және Уолл-стрит оны бақылап отыр. Сондай-ақ, сатушы жаңа өнімдердің бұл фирманың сәттілігі үшін өте маңызды екенін жақсы біледі. Шешім қабылдаушы бірден қызығушылық танытады.
Негізгі бөлім нәтижелерге баса назар аударады
Сатушы өз фирмасын бірден шешім қабылдаушы үшін маңызды болып табылатын маңызды бизнес нәтижесіне қол жеткізуге көмектесетін сарапшы ретінде көрсетеді.
Одан кейін бұл фирманың өз клиенттеріне қол жеткізуге көмектесетін нақты нәтижелерін (олардың құндылық ұсынысын) көрсететін үш тармақ берілген. Негізгі ойларды тез қабылдау үшін, әсерді көрсететін қысқа мәлімдемелер жуан қаріппен белгіленген. Бұл тармақтарды одан да күшейту үшін тиісті статистикалар енгізілген. Барлығы фирмамен жұмыс істеудің нәтижелері мен жемістері туралы. Барлық жерде бизнес терминологиясы қолданылады.
Сатушының сенімділігі фирма туралы көптеген ескірген сын есімдерді немесе асыра сілтелген сөздерді қолданып дәлелдеуден емес, осыған назар аударудан туындайды.
Қорытындысы құндылықты уәде етеді
Хатты аяқтау үшін сатушы өзі әкеле алатын құндылықты қорытындылайды. Содан кейін ол кездесуге құнды бір нәрсе әкелетінін анық көрсететін тәсілмен кездесуді ұсынады. Ол құдіретті корпоративтік сатып алушымен кездесу мүмкіндігіне үміт артып, алғыс айтатын сатушы емес. Ол өзімен бірге құндылық әкеледі.
Оның соңғы сөйлемі осы кездесуді белгілеу үшін қашан қоңырау шалатынын нақтылайды. Ол қысқа әрі нұсқа, бұл проспектінің оның қоңырауын қабылдау ықтималдығын арттырады. Сонымен қатар, проспектілерді таңертең кездесулерге дейін, түскі үзіліске дейін немесе одан кейін, түстен кейін кеш немесе тіпті жұмыстан кейін ұстау оңайырақ.
Бұл соңғы хат жұмыс істейді. Үлкен компаниялардағы шешім қабылдаушылар оған назар аударады. Кепілдік беремін. Олар әлі де телефонды көтермеуі мүмкін және оларды жұмыс орнында ұстау әлі де қиын. Бірақ сіз қазір олардың назарындасыз. Тағы бір телефон қоңырауымен жалғастырыңыз немесе тиісті мақаланы жіберіңіз. Сіз байланысқа шығып, алғашқы кездесуді белгілегенше бұл тек уақыт мәселесі. Есіңізде болсын, кездесу бетпе-бет немесе телефон арқылы болуы мүмкін; бұл маңызды емес — тек ол сату процесін алға жылжытса болғаны.
КЛИЕНТТЕРДІ ТАРТАТЫН ХАТТАРДЫ ҚАЛАЙ ЖАЗУ КЕРЕК
Негіз ретінде айтарым: «Қате жібермеңіз». Мен мұны айтпаса да түсінікті деп сенгім келеді, бірақ тәжірибе маған басқаны айтады. Сіздің атыңыздан шығатын әрбір хаттың емлесі мен грамматикасын тексеріңіз. Оны басқа біреуге де оқытыңыз. Егер сізде «manager» (менеджер) орнына «manger» (ақыр) немесе «assets» (активтер) орнына «asses» (есектер) деп жазылса, бұл өте ыңғайсыз болады. Сонымен қатар, әркімнің атын дұрыс жазғаныңызға көз жеткізіңіз.
Егер сіз есімдерді қолдану керек пе, жоқ па деп ойлансаңыз, қатаң ереже жоқ. Америка Құрама Штаттарында біреудің есімін қолдану қалыпты және өте қолайлы. Дегенмен, егер сізге есіммен атау ыңғайсыз болса, олай жасамаңыз. Басқа елдерде танымайтын адамға есімімен жүгіну — тіпті хатта да — мүлдем қабылданбайтын жағдай. Шешім қабылдау үшін әріптестеріңізбен кеңесіңіз. Мәдени нормаларға сүйеніңіз.
Клиенттерді тарту науқанының бөлігі ретінде хат жазғанда мыналарды есте сақтаңыз.
Орындаңыз
Нысаналы клиентіңіздегі шешім қабылдаушының назарын аудару үшін мыналарға көз жеткізіңіз:
Олардың компаниясы туралы біліміңізді көрсетіңіз. Олардың компаниясында не болып жатқанына назар аударуға себеп болған түрткі оқиғаны (маңызды өзгеріс немесе жаңалық) атап өтіңіз. Үй тапсырмасын орындағаныңызды көрсетіңіз.
Бизнес тілінде сөйлеңіз. Есіңізде болсын, клиенттерге сіздің өніміңіз немесе қызметіңіз қызық емес. Бұл оларға мақсаттарына жетуге немесе мәселелерін шешуге мүмкіндік беретін құрал ғана.
Құндылық ұсынысыңызбен бөлісіңіз. Сіздің фирмаңызбен жұмыс істеудің нәтижелерін көрсететін кез келген негізгі көрсеткіштерді атап өтіңіз. Өз ұстанымыңызды растау үшін салалық статистиканы пайдаланыңыз.
Тең дәрежелі адаммен сөйлесіп жатқандай жазыңыз. Егер сіз жалынып жатқандай көрінсеңіз, компанияда қандай қызмет атқарса да, ешкім сізбен кездескісі келмейді.
Оқуға оңай етіп жасаңыз. Оқырман негізгі ойларды оңай тауып алуы керек. Тізімдерді қолданыңыз; үшеуі — ең жақсысы. Тізімнен кейінгі мәтіннің жуан қаріппен жазылғанына көз жеткізіңіз.
Клиенттердің нәтижелерімен бөлісіңіз. Ұқсас клиенттер қол жеткізген бизнес нәтижелерін атап көрсету арқылы сенімділікті арттырыңыз. Мүмкіндігінше нақты болыңыз.
Орындамаңыз
Клиентті қызықтыратын хаттарды жазғанда мына қателіктерден аулақ болыңыз:
Өніміңіз немесе қызметіңіз туралы айтпаңыз. Олардың маңызы жоқ. Есіңізде болсын, олар тек құралдар.
Компанияңыз туралы мақтанбаңыз. Олар әлі өзгеріс жасау туралы шешім қабылдамаған кезде, фирмаңызды ерекшелеуге бағытталған кез келген әрекетіңіз орынсыз көрінеді.
Жалпылама сыпайылықты немесе бос сөзді қолданбаңыз. Шешім қабылдаушылар компанияңызбен таныстыруды қаламайды. Олар сіздің қаладағы жаңа адам екеніңізге мән бермейді.
Төменшіктеген тілді қолданбаңыз. «Қуаныштымын», «ризамын» және «мәртебе санаймын» сияқты сөздер сізді маңызсыз адам ретінде көрсетеді.
Осы нұсқауларды орындау сіздің хаттарыңыздың тиімділігіне үлкен әсер етеді. Ұйымыңыздың қандай керемет екенін көрсетпегеніңізге алаңдамаңыз. Компанияңыздың күші мен мүмкіндігі хаттың өзінен-ақ көрінеді. Бұл шешім қабылдаушылар күн сайын көретін нәрселерден әлдеқайда жоғары болғандықтан, сіз көпшіліктің арасынан дараланып тұрасыз.
НЕГІЗГІ СӘТТЕР
Хат жазудағы ең көп таралған қателік — фирмаңыздың немесе ұсынысыңыздың қаншалықты керемет екеніне назар аудару. Мұндай хаттар бірден қоқыс жәшігіне тасталады.
Үлкен клиенттерге шығу үшін толық жекешелендіру өте маңызды. Хатыңызды нақты кездескіңіз келетін шешім қабылдаушыға арнап жазыңыз.
Әрқашан тең дәрежелі адаммен сөйлесіп жатқандай жазыңыз. Төменшіктеген тіл сізді кездесуге тұрмайтын маңызсыз адам ретінде көрсетеді.
Шешім қабылдаушының назарын олардың компаниясы туралы заманауи біліміңізді көрсететін пікірмен немесе мықты ұсынысқа сілтеме жасаумен бірден аударыңыз.
Клиентті қызықтыратын хат жасау үшін фирмаңызбен жұмыс істеудің бизнес құндылығы тізімдер мен жуан қаріппен көрсетілгеніне көз жеткізіңіз. Нәтижелерді өте нақты көрсетіңіз.
Бүгінгі таңда электронды поштаны пайдалану адамдарға телефон соғудан гөрі тиімдірек болуы мүмкін. Кейбір шешім қабылдаушылар күн сайын электронды пошта жазуға және жауап беруге бірнеше сағат жұмсайды. Бұл — олардың қалаған байланыс әдісі. Басқалары жиі іссапарда болатыны сонша, оларды тек электронды пошта арқылы ғана ұстау мүмкін болады. Дұрыс жасалған жағдайда, электронды хаттар сіздің клиенттерге шығу құралдарыңызға құнды қосымша бола алады.
Потенциалды клиентпен байланысу үшін электронды поштаны пайдаланған кезде, оған басқа стратегиялар сияқты мұқият қарауыңыз керек. Хабарламаны тез жаза салудың оңай болуы оны солай істеу керек дегенді білдірмейді. Керісінше, жағдай басқаша. Небәрі бірнеше абзацтан «иә» немесе «жоқ» деген шешім қабылданғанда, сөз таңдауыңыз одан да маңызды болады.
Электронды поштаны қолданудағы ең маңызды нәрсе — адамдардың спамға (қажетсіз жарнамалық хаттар) деген жоғары сезімталдығы. Егер сіз өте жақсы жазылған хабарлама дайындамасаңыз, сізді оңай «спаммер» деп санауы мүмкін, бұл сіздің сату әрекеттеріңіз үшін өліммен тең.
Адамдардың электронды пошта мекенжайларын қалай алуға болады? LinkedIn немесе мен бұрын айтқан онлайн дерекқорлар арқылы. Немесе телефонмен сөйлескенде сұраңыз. Егер сіз кәсіби көрінсеңіз және оны алуға жақсы себебіңіз болса (мысалы, ақпарат жіберу), оны алу ықтималдығы жоғары.
ӨШІРІЛЕТІН ХАБАРЛАМАЛАРДЫ ЖАЗУДАН АУЛАҚ БОЛЫҢЫЗ
Электронды хаттар әдетте қысқа болатындықтан, корпоративтік шешім қабылдаушыға жіберілетін хабарламаға не жазу керектігін анықтау — үлкен сынақ.
Жақында маған тақырыбында «XZY Research» деп жазылған электронды хат келді. «Кімнен» деген жолда Gmail мекенжайы тұрды. Бұл — жақсы белгі емес, содан кейін бәрі нашарлай берді. Қателескен сатушыны ыңғайсыз жағдайдан сақтау үшін бірнеше өзгерістермен келесі бетте оның не айтқанын қараңыз.
Бұл хатта не дұрыс емес? Біріншіден, ол бірден көптеген сатушылар қолданатын «бәрі мен туралы» мазмұнынан басталады. Ол менің компаниям туралы ештеңе білмейтіні анық, себебі оның тәжірибесі менің business-to-business (бизнестен бизнеске қызмет көрсету) бағытыма сәйкес келмейді. Оқырман ретінде менде бірден теріс реакция туды.
Екіншіден, бақытсыз сатушы өз компаниясы жасайтын барлық мүмкін нәрселерді тізіп шықты. Оның фирмасы тығырыққа тірелгендей көрінеді: «Міне, біздің тізіміміз. Мүмкін сізге осыдан бірдеңе керек болар! »
Үшіншіден, ол бизнес қарым-қатынасын ұсынғанда мен таңғалдым. Менің ойыма тек: «Неліктен мен клиенттеріммен жұмыс істеу үшін бейтаныс адамды тартуым керек? » деген ой келді. Ол менен бірнеше доллар үшін ең жақсы ресурсымды тәуекелге тігуді сұрап тұр. Ол клиентпен мықты қарым-қатынастың құндылығын және оның қаншалықты оңай бұзылатынын түсінбейтіні анық.
Соңында, ол менің оқуым үшін қосымша файл жіберді. Вирус жұқтырып алу қорқынышы оны ашуға мүмкіндік бермеді. Бірақ оның хатта айтқандарына сүйенсек, ол тек өз компаниясы туралы болғанына сенімдімін. Көріп отырғаныңыздай, бұл хат бірден өшірілді.

Құрметті Джилл,
Мен өзімді және Generic Research компаниясын таныстырғым келеді. Біз Мемфис, Теннесси штатында орналасқан, Бостон мен Лондонда кеңселері бар толық сервистік, жаһандық маркетингтік зерттеу фирмасымыз.
Біз тұтынушылық және денсаулық сақтау салаларына арналған сапалы және сандық маркетингтік зерттеулер мен консалтингке маманданамыз.
Біздің қызметтерімізге мыналар кіреді:
Фокус-топтар
Сауалнамалар
Бренд сәйкестігі пакеттері
Брендті дамыту зерттеулері
Нарық үлесін зерттеу
Маркетингтік жоспарлау
(тағы 13-і тізімде болды)
Біз денсаулық сақтау саласында 25 жылдан астам мамандандырылған тәжірибені ұсынамыз және барлық салаларда жобаларды аяқтадық.
Мен сіздің компанияңызбен іскерлік қарым-қатынасты дамыту мүмкіндігін талқылағым келеді. Бізге келісімшартқа айналатын әрбір сенімді ұсыныс үшін біз сізге 15 пайыз комиссия төлейміз. Біздің фирма туралы қосымша ақпарат осы хатқа бекітілген PDF файлдарында берілген.
Бұл мәселені егжей-тегжейлі талқылау үшін маған тікелей хабарласуыңызға болады. Уақыт бөлгеніңіз бен назар аударғаныңыз үшін рақмет. Сізден жауап күтемін.
Құрметпен, Хосе Монтинерро [SIG] Лауазымы мен толық байланыс ақпараты бар қолтаңба файлы

КЕРЕМЕТ ЭЛЕКТРОНДЫ ХАТТАРДЫ ҚАЛАЙ ЖАЗУ КЕРЕК
Электронды хаттар ресми хаттарға қарағанда басқа стильді қажет етеді. Кейбір жағынан бұл кездейсоқ орта болса да, кез келген ұқыпсыздыққа жол берілмейді. Сіз жіберетін әрбір хабарлама мынадай болуы керек:
Жекешелендірілген. Шешім қабылдаушылар бұл хабарламаны тек олар үшін жазғаныңызға еш күмәнданбауы керек. Бұл олардың бизнесі туралы өте нақты бір нәрсеге сілтеме жасау керек дегенді білдіреді.
Олардың бизнес қажеттіліктеріне байланысты. Назар сіздің компанияңызға, өніміңізге немесе шешіміңізге аударылмауы керек. Ол олардың мәселелеріне, уайымдарына және қиындықтарына қатысты болуы керек.
Қысқа әрі мазмұнды. 2,7 секундтан аз уақыт ішінде адамдар электронды поштаны өшіруді, одан әрі оқуды немесе басқа біреуге жіберуді шешеді. Тікелей негізгі мәселеге көшу өте маңызды.
Әңгіме бастаушы. Жақсы электронды хаттар оқырманды онлайн талқылауға тартады. Сіз сұрақ қоя аласыз, оқырманды іс-шараға шақыра аласыз немесе олардың тақырып туралы көбірек білуге қызығушылығын тексере аласыз.
Алдын ала қарау терезесінен оқылатын. Көптеген адамдар хабарламаны алдын ала қарау экранынан жылдам шолып шығады. Жақсы электронды хаттар өз хабарламасын тез жеткізеді.
Сонымен қатар, спам хабарламаларында кездесетін сөздерден аулақ болу өте маңызды. «Тегін», «құпия», «шындық», «ұлғайту», «осында басыңыз», «спам», «төмен бағалар», «қолжетімді», «арнайы ұсыныс», «лезде», «массивті» сияқты сөздер спам-сүзгілер үшін қауіп сигналы ғана емес, сонымен қатар сізді жай ғана сатушы ретінде көрсетеді.
Екі-үш сөйлемнен аспайтын қысқа абзацтарды қолданыңыз. Грамматика мұғаліміңіз әр абзацта толық аяқталған ой болуы керек деп айтқан болуы мүмкін, бірақ ол басқа тәсілді қажет ететін онлайн оқу үшін жазбаған шығар. Оқылуды жақсарту үшін абзацтар арасында бос орын қалдырыңыз.
Verdana, Arial немесе Helvetica сияқты экранға ыңғайлы қаріпті қолданыңыз. Тым стильдендірілген қаріптер мен мәтіндегі немесе фондағы түстерді пайдалану сізге керемет көрінгенімен, көптеген корпоративтік шешім қабылдаушылар оларды әуесқойлық деп санайды. Электронды хаттарда бас әріптерді қолдану — онлайн ортада айғайлаумен тең және өте дөрекі мінез-құлық болып саналады.
Тіпті сізде әдемі көрінетін HTML хабарламасын жіберу мүмкіндігі болса да, олай жасамаңыз. Олардың спам-сүзгілерге іліну ықтималдығы жоғары. Ең сорақысы, шешім қабылдаушылар оларды өзімшіл сатушылар таңған электронды брошюралар ретінде қабылдайды. Егер сіз шынымен талантты график-дизайнер болмасаңыз, олар ірі корпорацияда жұмыс істейтін адамға талғамсыз көрінеді.
Соңында, бір уақытта бірнеше компанияға бірдей электронды хат жіберу арқылы уақыт үнемдеуге тырыспаңыз. Бұл сату тиімділігі тұрғысынан жұмыс істемейді. Жалпылама дайын мәтін клиенттерді әрекет етуге ешқашан итермелемейді.
ЖАУАП ҚАЙТАРУҒА МӘЖБҮР ЕТЕТІН ХАБАРЛАМАЛАР ЖАСАҢЫЗ
Бақытымызға орай, стильдік ерекшеліктерді есептемегенде, жақсы электронды хабарламалар жақсы жазылған ресми хаттар мен дауыстық хабарламаларға ұқсас. Олар таныс үш бөліктен тұратын форматты сақтайды:
1. Сенімділікті орнату. Бұны мыналар арқылы жасаңыз:
ұсынысқа сілтеме жасау,
жүргізілген зерттеулеріңізді атап өту, және
түрткі болған оқиғаны айту.
2. Қызығушылықты ояту. Бұны мыналар арқылы жүзеге асыра аласыз:
құндылық ұсынысыңызды жеткізу,
клиенттеріңіз қол жеткізген нәтижелерді келтіру,
сұрақ қою, және
олардың бизнес қажеттіліктеріне қатысты идеяны ұсыну.
3. Ілтипатпен аяқтау. Қауіпсіз жауапқа шақыру арқылы орындаңыз.
Бұл қалай жұмыс істейтінін жақсырақ сезіну үшін, менің «суық» электронды пошта жіберудегі алғашқы тәжірибеммен бөлісуге рұқсат етіңіз. Бірнеше жыл бұрын беделді жергілікті радиостанция шағын станцияны сатып алғанын хабарлады. Олардың мақсаты? Күні бойы бизнес бағдарламаларын көрсету.
Бұл мені жеке радиошоуымды жасау туралы ойлануға итермеледі. Бірақ көп ұзамай бұл идея аптаның әр күнінде әр түрлі сарапшылар қатысатын «Директорлар кеңесі» бағдарламасына айналды. Тұжырымдамамен біраз жұмыс істегеннен кейін, мен станцияның бас менеджерімен сөйлесуге дайын болдым. Мен оған жіберу үшін келесі электронды хабарламаны дайындадым:

Боб,
Жаңа радиостанциямен құттықтаймын. Бұл тамаша тұжырымдама және мұнда, Twin Cities-те өте қажет.
Соңғы екі аптада мен сіздің бағдарламаларыңызды қарап шығуға айтарлықтай уақыт бөлдім. Көргендеріме сүйенсек, сіздің нысаналы аудиторияңыз — шағын және орта бизнес.
Менде сіздің бағдарламаңыздағы бос орынды толтыратын және осы компаниялардың басқару топтары үшін өте қызықты болатын шоу туралы идея бар.
Егер сіз көбірек білгіңіз келсе, сөйлесу уақытын белгілейік.
Құрметпен, Джилл Конрат [SIG] Лауазымы мен толық байланыс ақпараты бар қолтаңба файлы

Осы 85 сөзден тұратын электронды хат 24 сағатқа жетпей жауап алды. Оның маған қайтарған жауабы қысқа болғанымен, маған жол ашып берді. Онда жай ғана: «Менің бағдарламалық директорым Вендимен сөйлесіңіз», — деп жазылған. Боб бұл хаттың көшірмесін Вендиге де жіберді. Бір апта ішінде мен оның кеңсесінде отырып, жоба тұжырымдамасын талқыладым. Түрлі себептермен менің шоу идеяым жүзеге аспады, бірақ мен табалдырықтан аттап (алғашқы байланыс орнату), өзімді танытып үлгердім.
Менің хатым неге нәтиже берді? Бастапқы бөлім менің оның компаниясындағы болып жатқан жағдайлардан хабардар екенімді көрсетті. Екінші абзац менің «үй тапсырмамды» мұқият орындағанымды дәлелдеді. Үшінші абзац жаңа идеямен оның қызығушылығын оятты. Ал соңғы абзац қарапайым іс-әрекетке шақыру (call to action) болды — ол толығырақ білгісі келе ме?
Келесі бетте нәтижелі электронды хаттың тағы бір мысалы берілген. Бұл хат оқырманның назарын ұсыныс жасаған адамның есімін атау арқылы аударады және бірден әлеуетті клиенттің алдында тұрған мәселелерге назар аудартады. Компанияның пресс-релизіне (ұйымның ресми баспасөз хабарламасы) сілтеме жасау және оны бизнестің нақты нәтижелерімен байланыстыру сенімділікті арттырады.
Соңында сатушы оқырманға «иә» немесе «жоқ» деген қарапайым таңдау қалдыру арқылы хатты аяқтайды. Бұл — корпоративтік шешім қабылдаушы тұлғалармен өзара әрекеттесудің қарапайым, манипуляциясыз жолы. Егер сіз манипуляцияға бармасаңыз және кездейсоқ тиісті емес адаммен сөйлесіп қалсаңыз, оның сізді қажетті маманға бағыттауы әлдеқайда оңай болады.

Джон,
Кори Стэнтон сіздің фирмаңыздағы қалдықтарды азайту мәселесі бойынша сізбен байланысуымды ұсынған болатын.
Жақында шыққан екінші тоқсанның пресс-релизінен сіздің бас директорыңыздың (CEO) биылғы жылы операциялық тиімділікті арттыру өте маңызды екенін айтқанын байқадым. Біз клиенттерімізбен жұмыс істеу барысында әдетте қалдықтарды кемінде 1–2 пайызға азайтамыз.
Сіздің фирмаңыздың қалдықтарды азайту бойынша бастамаларының қазіргі жай-күйін білмеймін, бірақ бұл тақырып сізді қызықтырса, сөйлесу уақытын белгілейік.
Құрметпен,
Лейн
Қолтаңба файлы
P. S. Егер бұл мәселеге сіз жауапты болмасаңыз, кімге хабарласуым керек екенін айта аласыз ба?

Ең бастысы — сіз өзіңіздің өнімдеріңізді, қызметтеріңізді немесе шешімдеріңізді сатып жатқан жоқсыз. Әлеуетті клиенттермен хат алысқанда оларды мүлдем атамаңыз. Тек олардың бизнесіне, мәселелеріне және қажеттіліктеріне назар аударыңыз.
Абай болыңыз. Ескі әдеттерден арылу қиын және сіз де көптеген адамдар сияқты өзіңіздің өніміңіз, қызметіңіз немесе шешіміңіз туралы айтуды жақсы көретін шығарсыз. Байқамай қалсаңыз, электронды хатта тағы да соны істеп отырасыз. Тоқтаңыз, тоқтаңыз, тоқтаңыз! Сату дегеніміз — әлемге өзіңіздің ұсынысыңыздың қаншалықты керемет екенін айту емес. Бұл — клиенттерге олардың бизнес мақсаттарына жетуге көмектесу. Әрқашан назарыңызды осыған аударыңыз.
ҚЫЗЫҚТЫРАТЫН ТАҚЫРЫП ЖОЛДАРЫН ТАҢДАҢЫЗ
Тиімді электронды хаттар қызықтыратын тақырып жолынан (хаттың мазмұнын көрсететін қысқаша атау) басталады. Әлеуетті клиенттеріңіз кіріс жәшігін қарап жатқанда, сіздің хатыңыз басқалардан ерекшеленіп, «Мені оқы! » деп тұруы керек.
Көптеген сатушылар тақырып жолына компанияның атын немесе өнімнің атауын жазуды жақсы идея деп санайды. Бұл шындықтан өте алыс. Ірі компаниялардың басшыларында жарнамалық ұсыныс сияқты көрінетін хаттарды оқуға артық уақыт жоқ. Мұндай хаттар ашылмастан өшіріледі.
Сонымен, оларды хатқа қарауға не итермелейді? Егер сізде біреудің ұсынысы (referral) болса, ол өте жақсы жұмыс істейді. Егер шешім қабылдаушы тұлға сіздің кім екеніңізді білмесе, тақырып жолында сізді ұсынған адамның атын атаңыз. Егер сіз маңызды триггерлік оқиға (белгілі бір іс-әрекетке түрткі болатын маңызды жағдай) туралы оқыған болсаңыз, оны тақырып жолында атап өтіңіз. Өзіңізде бар идеяға немесе клиенттеріңіз қол жеткізген бизнес нәтижелеріне сілтеме жасаңыз. Көмек қажет екенін немесе сұрағыңыз бар екенін көрсетіңіз.
Мұнда сіз өзіңіздің электронды хаттар науқаныңызға бейімдеп алуға болатын түрлі тақырып жолдары берілген:
Тақырып: Мэри Джонс сізге хабарласуымды ұсынды
Тақырып: Қалдықтарды азайту бастамасы бойынша қысқаша сұрақ
Тақырып: Зауыттағы операциялық тиімділік мәселелері
Тақырып: Бас директордың кеңсесі сізбен сөйлесуді ұсынды
Тақырып: Жергілікті салық жеңілдіктері фирманың кеңеюіне көмектеседі
Тақырып: Құжаттарды басқару мәселелері бойынша көмек қажет
Тақырып: Жаңа өнімді нарыққа шығару уақытын қысқарту
Тақырып: Сізбен байланысуды аймақтық кеңседегі Боб Смит ұсынды
Тақырып: Жаңа заңнаманың HR тобына әсері
Тақырып: Star теңіз өнімдерінің сатылымын арттыру
Тақырып: Жаңа радиостанцияға арналған бағдарламалау идеясы
Тақырып: How Goodies Restaurants cut absenteeism 34 percent
Назар аударыңыз, біреудің ұсынысынан басқа, жоғарыдағы тақырып жолдарының бәрі сіздің ұсынысыңыз туралы емес, клиентті қызықтыратын мәселелер туралы. Сонымен қатар, жалқы есімдерден басқа жағдайда тек бірінші сөз ғана бас әріппен жазылады. Барлық сөзді бас әріппен жазу оны жарнамалық ұсынысқа ұқсатып жібереді.
Жекелендіру де өте маңызды. Бұл корпоративтік басшыларға сіздің оларды арнайы іздеп тапқаныңызды және мәселелерді шешуге немесе мақсаттарға жетуге көмектесетін ақпаратыңыз бар екенін көрсетеді.
Электронды хаттарды қысқа әрі еркін сөйлесу стилінде ұстаңыз. Алғашқы байланыс үшін 100 сөзден аспағаны дұрыс. Әрбір хаттың соңында, егер шешім қабылдаушы тұлға қызығушылық танытса, процесті ілгерілету үшін жасай алатын нақты қадам болуы керек.
Finally, make sure all your contact information is included in your signature (SIG) file. At minimum, this includes your full name, phone number, and e-mail address. Otherwise, you may be seen as a slippery character, and that’s not conducive to your sales efforts. Соңында, барлық байланыс деректеріңіз қолтаңба (SIG) файлында (байланыс деректері көрсетілген автоматты қолтаңба) болуын қадағалаңыз. Кем дегенде, бұған толық аты-жөніңіз, телефон нөміріңіз және электронды поштаңыз кіруі тиіс. Әйтпесе, сізді сенімсіз адам ретінде қабылдауы мүмкін, бұл сату әрекеттеріңізге кедергі келтіреді.
НЕГІЗГІ ТҰСТАР
Электронды пошта байланысы корпоративтік басшылардың назарын аударудың тағы бір құралы ретінде қарқынды дамып келеді.
Электронды хат жазудың оңайлығы оны терең ойланбай жібере салу керек дегенді білдірмейді. Хаттарыңызды кәдімгі қағаз хаттар сияқты мұқият дайындаңыз.
Хаттарыңызда бірден біреудің ұсынысына, триггерлік оқиғаға немесе клиенттің бизнесіне қатысты нақты бір нәрсеге сілтеме жасаңыз. Бұл шешім қабылдаушы тұлғаның бұл хаттың спам емес екенін түсінуі үшін өте маңызды.
Электронды хат жазу басқа стильді қажет етеді. Бірден іске көшіңіз. Әлеуетті клиенттеріңіз небәрі 20 секунд ішінде оны оқудың мәні бар-жоғын, жауап беру керек пе немесе басқа біреуге жіберу қажет пе екенін шешеді.
Тақырып жолы хатыңыздың ашылу-ашылмауына тікелей әсер етеді. Оқылуға тиіс мықты әрі қызықтыратын тақырып жолын жасауға уақыт бөліңіз.
ТӨРТІНШІ БӨЛІМ: КЕДЕРГІЛЕРДІ БҰЗЫП ӨТУ
Сенсеңіз де, сенбесеңіз де, кейде қоңырау шалғанда нағыз тірі адаммен сөйлесудің сәті түседі. Дауыстық поштаның шексіз күту режимінен (автожауап бергіште хабарлама қалдырудан жалығу) кейін бұл сіздің жүйеңіз үшін нағыз шок болуы мүмкін.
Бизнесім құрдымға кетіп, оны қайта бастаған кезде, мен жұмыс істегім келетін компанияларды анықтап, оларды мұқият зерттедім және сол корпоративтік басшылармен кездесуге мүмкіндік беретін бірқатар тартымды хабарламалар дайындадым. Бірақ дайындығыма қарамастан, мен қоңырау шалуды барынша кейінге қалдырдым. Бейтаныс адамдармен байланысу әрқашан қиын — тіпті мен үшін де!
Ақыры, бұдан қашу мүмкін болмады. «Үздік ондық» тізіміме қарап, көзім бірінші тұрған клиентке түсті. Мұқият дайындалған сценарийімді қайталап, терең тыныс алып, нөмірді тердім.
Телефон шалынды. Дауысым жақсы шығуы үшін бойымды тік ұстап, орнымнан тұрдым. Тағы бір рет шалынды. Сөзім жылы әрі тартымды шығуы үшін күлімсіредім. Тағы да.
«Бұл Питер», — деді дауыс анық британдық акцентпен. Мен дауыстық поштаның жалғасуын күтіп, дыбыстық сигналдан кейін хабарламамды айтуға дайын тұрдым. Бір кідіріс болды — ұзақ, үнсіз кідіріс.
Кенет мен нағыз сату және маркетинг жөніндегі вице-президентпен сөйлесіп тұрғанымды түсіндім. Мұндай «ірі тұлғалар» әдетте күн ортасында телефонға жауап бермейді. Миым мүлдем босап қалды. Айтайын дегенімнің бәрі сап тыйылды. Сөздер аузымнан өздігінен төгіле бастады. Мен кекештендім, мүдірдім. Дауысым ақымақ адамның дауысындай шықты.
Әрине, вице-президент сөзімді тез бөліп, мені бұл азаптан құтқарды. «Біз мұның бәрін ішкі ресурстармен шешеміз», — деді ол.
Әдетте мен мұндай пікірді байсалды қабылдап, іркілмей жауап беретін едім. Бірақ бұл жолы менің жалғыз қалағаным — телефонды тезірек қою болды.
«Уақыт бөлгеніңізге рақмет», — дедім де, тұтқаны тастай салдым. Өзімнің керемет ақымақтығыма басымды шайқап, ұзақ күлдім. Бұдан жаман болуы мүмкін емес еді. Бірақ мен құнды сабақ алдым. Сатушы ретінде сіз әрбір қоңырау шалған сайын нағыз адаммен сөйлесуге дайын болуыңыз керек.
Нағыз шешім қабылдаушымен байланысуды «не өлу, не тірі қалу» жағдайы ретінде қабылдауға болады. Бақытымызға орай, олай емес. Олар телефонды қоймай жатып сізді ұмытып кетеді. Сіз келесі аптада тағы да көре аласыз.
ҚОҢЫРАУ ШАЛМАС БҰРЫН ДАЙЫНДАЛЫҢЫЗ
Бірақ мәселе кейінірек қайталап көруде емес. Сізге қазір қол жеткізу керек! Сондықтан сіз зерттеу жүргіздіңіз, тартымды дауыстық хабарламалар дайындадыңыз және әсерлі жазбаша хаттар әзірледіңіз. Осы уақытқа дейін жасаған барлық ауыр жұмысыңыз нағыз адаммен байланыс орнатқанда сізге жақсы қызетеді.
Сіз корпоративтік басшыны кездесуге көндіру үшін не айту керектігіне алаңдап отырған боларсыз? Мынаны анық түсініп алыңыз: егер сіз тек өз компанияңызды, өнімдеріңізді, қызметтеріңізді, марапаттарыңызды немесе ерекшелігіңізді мақтауға көшсеңіз, айтқандарыңыздың ешқайсысы нәтиже бермейді. Бұл — жай ғана «жарнамалау» (pitching), ал басшылар оны жек көреді.
Олар сондай-ақ көптеген сатушылар ондаған жылдар бойы қолданып келген айла-шарғыларды, манипуляциялық тәсілдерді ұнатпайды. Сондықтан босаңсыңыз. Өзіңіз де ұнатпайтын жағымсыз әдістерді қолданудың қажеті жоқ. Адамдар манипуляцияны сезген сәтте, олардың қорғаныс механизмі қосылып, сізден алыстай бастайды.
Сіздің бүкіл тәсіліңіз қысымсыз және нәтиже шығаруға бағытталуы керек. Сізде олардың жұмысына оң әсер ететін қоңырау шалудың негізді бизнес себебі бар. Мұны әрдайым есте сақтаңыз. Мұны іштей терең түсінгенде, сіз өзіңізді жағымсыз сатушы немесе қалаусыз мазалаушы ретінде сезінбейсіз.
Сіз істеп жатқан іс өте құнды. Егер бұған әлі сенімді болмасаңыз, компанияңыздың құндылық ұсынысын (компанияның клиентке беретін нақты пайдасының сипаттамасы) түсінуге қайта оралыңыз. Өзіңіздің қандай пайда әкелетініңізді білгенде, сіз корпоративтік басшылармен сөйлесуге құқығыңыз бар екенін түсінесіз.
ПРАКТИКАЛЫҚ ТАКТИКАЛЫҚ ИДЕЯЛАР
Телефонды алмас бұрын, төменде талқыланған әдістерді зерттеңіз. Мен оларды қолдануға кеңес беремін.
Қолайлы орта жасаңыз
Қоңырау шалмас бұрын жұмыс орныңызды реттеңіз. Назарыңызды басқа нәрсеге аудармау үшін үстеліңізді тазалаңыз. Дауыстық поштаның негізгі пункттері мен біреу жауап берген жағдайда не айтатыныңыз туралы жоспарыңызды қол астында ұстаңыз. Негізгі мәселелерді қамту және дұрыс сұрақтар қою үшін сізге осы нұсқаулық қажет.
Массаңызды қағаз бен қаламның да дайын болуын қадағалаңыз. Сөйлескен кезде айтылғанның бәрін егжей-тегжейлі жазып алыңыз. Жазба жүргізу өте маңызды. Миыңыз барлық ақпаратты жаттап алуы мүмкін емес.
Қоңырауларды топтастырыңыз
Бір қоңырауды қазір, екіншісін кейін жасау — сәтсіздікке бастайтын жол. Қоңырау шалу үшін бірнеше сағат уақыт бөліңіз. Бұл сізге серпін алуға мүмкіндік береді. Қоңырау шалуды бастау қиын болғандықтан, басталған соң тоқтамаған дұрыс. Сонымен қатар, сіз сөйлесу ағынына түскенде, сөзіңіз табиғи шығып, робот сияқты көрінбейсіз.
Алдымен төмен басымдықты қоңырауларды жасаңыз
Маңыздылығы төмен клиенттерге бірінші қоңырау шалу сізге үйретілген нәрселерге қайшы келуі мүмкін. Бірақ бұл «жындылықтың» өз жүйесі бар. Жұмысты бастағанда сіз әлі бабыңызда болмайсыз. Қызып алу үшін уақыт керек. Бастапқыда басшылардың сұрақтары немесе пікірлері сізді абдыратып тастауы мүмкен. Қателік жіберу ықтималдығы жоғары болғанда, ең маңызды клиенттеріңізге қоңырау шалуды бастамаңыз. Әрқашан төмен басымдықты клиенттерден бастаңыз.
Мақсатыңызды нақтылаңыз
Егер біреумен байланыс орнатсаңыз, келесі қадам қандай болғанын қалайсыз? Мұны бастамас бұрын білу маңызды, себебі сөйлесу соңында қисынды келесі қадамды ұсынуыңыз керек. Бұл қайталама қоңырау, кездесу белгілеу немесе біреуді Вебинарға (интернет арқылы өтетін семинар) тіркеу болуы мүмкін. Не қалайтыныңызды алдын ала біліңіз.
Тыңдау керек негізгі сөздерді анықтаңыз
Басшымен сөйлескенде, сіздің ұсынысыңызға мүмкіндік бар екенін көрсететін белгілі бір сөздерге назар аударыңыз. Мен мына сөздерді естігенде құлағым түріледі:
Қиындықтар, мәселелер, алаңдаушылықтар, түйткілдер
Кедергілер (bottlenecks), сынақтар, көңіл толмаушылық
Бәрі дұрыс, негізінен қанағаттандырады, бірақ таңғалдырмайды
Неге? Өйткені басшылар өздерінің алаңдаушылығын жасыруға тырысса да, бұл сіз үшін «табалдырықтан аттауға» мүмкіндік бар екенін білдіреді. Осы сөздердің бірін естіген сайын, не болып жатқаны туралы көбірек білуіңіз керек. Сұрақ қою — сізге қажетті ақпаратты алудың жалғыз жолы.
Сонымен қатар, жақсы бағытта кетіп бара жатпаған бизнес тенденцияларына құлақ түріңіз. Мысалы, сатылымның тоқтап қалуы немесе жаңа өнімнің нарыққа кеш шығуы менің клиенттерімді мазалайтын нәрселер. Корпоративтік басшылармен сөйлескенде неге назар аудару керектігін анықтау үшін қолайлы жағдайларыңызды (5-тарау) қайта қарап шығыңыз.
ЖАРНАМА ЕМЕС, ӘҢГІМЕ ҚҰРЫҢЫЗ
Сабырлы, ұстамды және жинақы болыңыз. Тұтқаның арғы жағындағы адам сізді дәл солай сезінуі керек. Әлеуетті сатып алушылар сіз туралы мынаны сезінуі тиіс:
олардың бизнесі туралы терең біліміңіз бар,
олардың алдында тұрған бизнес қиындықтарын түсінесіз және бұрын осындай мәселелермен айналысқансыз,
олар үшін құнды түсініктеріңіз, идеяларыңыз немесе ақпаратыңыз бар.
Егер сіз бірден өнімдеріңіз бен қызметтеріңізді жарнамалай бастасаңыз, олар мұны ешқашан сезбейді. Сізге шешім қабылдаушы тұлғаларды қорғаныс режиміне түсірмейтін әңгіме құру керек.
Жұмысты бастау
Ең соңғы істейтін нәрсе — назары басқа жақта болған адаммен сөйлесу. Адамның ойы басқа жерде болғанда, оны әңгімеге тарту мүлдем мағынасыз әрі орынсыз. Сондай-ақ бұл — өзімшілдік. Байланыс орнатқан адамға клиент ретінде емес, адам ретінде қараңыз. Егер сіз әріптесіңізге қоңырау шалсаңыз, былай істер едіңіз:
сөзін бөліп жатқаныңызды автоматты түрде сұрар едіңіз: «Тони, бұл Фейт Уолстон. Қазір сөйлесуге ыңғайлы ма?» (Немесе: «Бір минутыңыз бар ма?»)
оның мазасыз дауысын байқасаңыз, оны ашық айтар едіңіз: «Егер қазір жұмыстан басыңыз айналып жатса, мазалағым келмейді. Уақытыңыз болғанда хабарласқаным дұрыс болар».
бірден өзіңіз хабарласатын уақытты ұсынар едіңіз: «Сізге қашан қайта хабарласқаным ыңғайлы?»
Корпоративтік басшыға қоңырау шалғанда аулақ болу керек тіркестер де бар. Бұл сөздер сізді әрдайым тығырыққа тірейді. Мыналарды ешқашан айтпаңыз:
«Қоңырауымды қабылдағаныңыз үшін көп рақмет. Мен мұны жоғары бағалаймын». Бұл сөз сізді осындай назарға лайық емес кішкентай адам сияқты көрсетеді. Әріптестер бұлай сөйлеспейді.
«Мен қысқаша айтамын. Қаншалықты бос емес екеніңізді білемін». Бұл пікір сіздің айтқыңыз келген нәрсенің аса маңызды емес екенін білдіреді. Сіз мұны сыпайылық деп ойлауыңыз мүмкін, бірақ бұл сіздің беделіңізді түсіреді.
«Бүгін қалайсыз?» Әңгімені бастау үшін бұл сұрақты және басқа да жасанды сыпайылықтарды қолданбаңыз. Телемаркетерлердің (телефон арқылы сауда жасайтындардың) мұндай жасанды әрекеттерін сіз де ұнатпайсыз. Ондай қателік жасамаңыз.
«Маған көмектесе аласыз ба?» Бұл сұрақты шешім қабылдаушы екенін білетін адамға қоймаңыз. Бұл сұрақ жауапты адамды іздеп жүргенде жақсы, бірақ нағыз басшымен сөйлескенде мүлдем орынсыз. Неге? Өйткені келесі кезекте сіз «бұл мәселеде кім шешім қабылдайды?» деп сұрайсыз, бұл сізді бірден «сатушы» ретінде көрсетеді!
БИЗНЕС-ПЕН-БИЗНЕС ӘҢГІМЕСІ (B2B)
Егер шешім қабылдаушы тұлғаның бірнеше минуты болса, сізге әңгімені бастауға рұқсат берілді деген сөз. Өніміңіз немесе қызметіңіз туралы ұзақ сонар сөзге көшпеңіз, әйтпесе бәрін бүлдіресіз. Мен мұны бұрын да айтқанмын, бірақ сіздің санаңызға әбден сіңгенше қайталай беремін.
Сату — бұл клиенттерге өз мақсаттарына жетуге көмектесу. Бұл оларға мәселелерден арылуға көмектесу. Бұл сіздің не сататыныңыз туралы емес. Сондықтан назарыңызды тиісті жерге — клиентке аударыңыз. Телефондағы әңгімеңіз де соған қатысты болуы керек.
Әңгімеңізді дауыстық хабарламадағыдай құрылымдаңыз. Негізінен, сізге мына үш нәрсені істеу керек:
Сенімділік орнатыңыз. Бұл клиентке сізді тыңдаудың мәні бар екенін түсінуге көмектеседі. Бұл сіздің «үй тапсырмасын» орындағаныңызды немесе ұқсас фирмалармен жұмыс істегеніңізді көрсетеді. Олар сізді сенімді ресурс ретінде сезінуі керек. Егер сізде біреудің ұсынысы болса, оны қазір қолданыңыз. Егер жоқ болса:
байланыс орнатпас бұрын жүргізген зерттеулеріңіз бен талдауларыңызды атап өтіңіз;
байқаған, оқыған және зерттеген триггерлік оқиғаға сілтеме жасаңыз; немесе
ұқсас нарық сегменттеріндегі компаниялармен атқарған жұмыстарыңызды мысалға келтіріңіз.
Қызығушылықты оятыңыз. Әлеуетті клиенттерді диалогқа тарту үшін олардың қызығушылығын арттыру керек. Олар тек өз бизнесінің қажеттіліктеріне тікелей қатысты нәрселерге мән береді — сіздің өніміңізге немесе қызметіңізге емес. Тағы да қайталаймын, сіз сатуға тырыспайсыз. Сіз өзіңізбен сөйлесу олардың уақытына тұрарлық екенін дәлелдеуге тырысасыз.
Телефон арқылы қызығушылықты ояту үшін дауыстық хабарламаларға арналған хабарламаларға ұқсас сөздерді қолдану керек. Олардың назарын аудару үшін:
клиенттеріңіз қол жеткізген бизнес нәтижелерін хабарлаңыз;
сіздің ұсынысыңызға қатысты басқа клиенттер кездестіретін маңызды мәселелер мен қиындықтарды көтеріңіз;
триггерлік оқиғаға қатысты негізгі проблемалық салалар туралы ойларыңызбен бөлісіңіз; немесе
иелігіңіздегі маңызды ақпараттың мәнін және оның олардың бизнесіне қалай көмектесетінін жеткізіңіз.
Айтылғанның бәрі сабырлы, сенімді және іскерлік манерде жеткізілуі өте маңызды. Егер сіздің дауысыңыз тым «жарнамалық» естілсе, бірден қарсылыққа тап болуыңыз мүмкін. Өніміңізді, қызметіңізді немесе шешіміңізді бірде-бір рет атамаңыз.
Диалогқа тартыңыз. Бұл — әлеуетті клиентті әңгімеге белсенді тартудың алғашқы мүмкіндігі. Сіз шешім қабылдаушы тұлғаның сіз көтерген мәселелерді шешуге, олқылықтарды толтыруға немесе мақсаттарға жетуге қаншалықты мүдделі екенін біле аласыз.
Мұны қалай істейсіз? Сұрақ қойыңыз. Бұл өте қарапайым. Ең жақсы сұрақтар — ойландыратын (провокациялық) сұрақтар. Олар шешім қабылдаушы тұлғаның бизнес мәселесіне қатысты пікірін немесе көзқарасын білуге бағытталады.
Қызығушылықты оятқаннан кейін мынаған ұқсас сұрақтармен жалғастырыңыз:
Бұл мәселе сіздің фирмаңыз үшін қаншалықты маңызды?
Сіздің ... нәтижелеріне көңіліңіз қаншалықты толады?
Сізде де осындай қиындықтар болып тұра ма?
Сіздің тобыңыздың ... қабілетіне қатысты алаңдаушылығыңыз бар ма?
Бұл туралы толығырақ білуге мүдделісіз бе?
Сіздің ұйымыңыз бұл мәселелерді шешу үшін не істеп жатыр?
Триггерлік оқиғаға байланысты ... жағдайын қалай шешіп жатырсыздар?
Бұл салада тәуекел бар деп ойлайсыз ба?
Мұның ұйымыңызға әсерін талдап көрдіңіз бе?
Сол ауқымды мақсаттарға жету үшін қандай жоспарларыңыз бар?
Айлалы немесе манипуляциялық сұрақтар қоймаңыз. Сатушылардың: «Егер мен сізге шығындарыңызды 50 пайызға азайтудың жолын көрсетсем, қызығар ма едіңіз? » — дегенін адамдар жек көреді. Мұндай сұрақтар тұзақ екенін бәрі біледі. Олар «жоқ» десе ақымақ сияқты, «иә» десе тығырыққа тірелгендей сезінеді.
Әңгімені бастау үшін бір ғана жақсы сұрақ жеткілікті. Жоғарыдағы сұрақтарды негіз ретінде қолданыңыз. Оларды клиенттеріңіз кездесетін нақты мәселелер мен алаңдаушылықтарға сай бейімдеңіз. Оларды қолданып көріңіз және қажетінше жетілдіріңіз.
Егер шешім қабылдаушы тұлға алаңдаушылық білдірсе немесе толығырақ білгісі келсе, зерттеу режимін жалғастырыңыз. Ең жаман нәрсе — өз компанияңыздың қаншалықты керемет екенін, басқа фирмаға дәл осындай мәселені шешуге қалай көмектескеніңізді және нарықта теңдесі жоқ ең жаңа әрі керемет ұсынысыңызды көрсетуге келуге қуанышты екеніңізді айта бастау.
Түсіндіңіз бе? Бұл — питчинг (өз тауарын немесе қызметін таныстыру). Бұл өзімшілдік. Бұл сіздің саудаңыз туралы. Мұндай мінез-құлықты дереу тоқтатыңыз, әйтпесе қарсылық тудырасыз.

Негізгі ереже
Ешқашан проспектілерді (әлеуетті клиенттерді) сізде керемет шешім бар екеніне сендіруге тырыспаңыз. Оның орнына, олардың ең маңызды бизнес мәселелерін терең түсінетініңізді көрсету үшін сұрақтар қойыңыз.

ТАЛҚЫЛАУДЫ КЕҢЕЙТУ
Бизнес-бизнеске (B2B) форматындағы нәтижелі талқылау жүргізу үшін қосымша сұрақтарды алдын ала жоспарлаңыз. Атап айтқанда, сізге келесілер қажет:
Шешім қабылдаушы тұлғаның жауаптарын тереңірек зерттеу;
Мәселені шешу немесе мақсатқа жету үшін олардың бұрын не істеп көргенін білу;
Бұл мәселенің олардың бизнесіне тигізетін әсерін қалай қабылдайтынын түсіну;
Мәселенің басымдық мәртебесін анықтау.
Қысқасы, олардың бизнесіне қызығушылық танытыңыз. Әуесқой болыңыз. Егер «Біз қазіргі жеткізушімізге онша риза емеспіз» дегенді естісеңіз, себебін анықтаңыз. Олардың қандай қиындықтарға тап болғанын біліңіз. Осы мәселелердің олардың бизнесіне тигізетін зардаптарын анықтаңыз. Өз компанияңыздың бұл салада қаншалықты жақсы екенін бірден айтуға тырыспаңыз.
Егер «Біздің бұл саладағы соңғы бастамамыз ойдағыдай болмады» дегенді естісеңіз, неге көңілдері толмағанын біліңіз. Не дұрыс болмағанын және осы жағдайға байланысты тағы қандай салалар зардап шеккенін сұраңыз.
Егер «Біздің қазіргі процестеріміз мақсаттарымызға жету үшін жеткіліксіз болуы мүмкін деп алаңдаймыз» дегенді естісеңіз, неге уайымдайтындарын біліңіз. Олардың әдістемесі мен оның кемшіліктері туралы сұраңыз. Олардың бизнес бағыты, мақсаттары және табыстың маңызды факторлары туралы көбірек біліңіз. Әуесқойлық — жақсы қасиет!
Сөйлесу қанша уақытқа созылуы керек?
Көптеген әлеуетті клиенттермен сөйлескенде уақыттың шектеулі екенін сезесіз. Олардың қызығушылығын оятып, бірнеше сұрақ қойғаннан кейін, олардың басқа іске көшуге дайын екенін байқайсыз. Егер солай болса, әңгімені аяқтайтын уақыт келді.
Бірақ егер бос емес корпоративтік шешім қабылдаушылар сізбен 5-10 минут сөйлесуге дайын болса, бұл олардың шынымен қызығушылық танытқанын білдіреді. Шындап келгенде, олардың назарын ұстап тұрудың жалғыз жолы — олардың бизнесі, мәселелері, мақсаттары мен қиындықтары туралы сөйлесу. Сондай-ақ, ұқсас жағдайларда басқа клиенттерге қалай көмектескеніңіз және олардың қандай нәтижелерге қол жеткізгені туралы бөлісуден тартынбаңыз.
Өнім туралы ақпаратты үйіп-төгіп тастамаңыз. Мұндай азғыру үлкен болуы мүмкін. Тіпті ол сізді баурап алуы да мүмкін. Байқамай қалсаңыз, жаңа құрылғыңыз немесе керемет әдістемелеріңіз туралы айтып кетесіз. Бұдан аулақ болыңыз.
Жұмсақ аяқтау
Шешім қабылдаушылардың қызығушылық танытқанын сезгенде, бұл — қоңырау шалғанға дейін жоспарлаған келесі қисынды қадамды ұсынудың ең қолайлы уақыты. Сату процесін жеңіл әрі жұмсақ алға жылжытудың бірнеше жолы:
«Біздің ісіміз сіздің ұйымыңыз үшін айтарлықтай өзгеріс әкелетін сияқты. Осы мәселені тереңірек зерттеу үшін кездесу уақытын белгілейік. Кездесуге тағы кімді қосқан жөн деп ойлайсыз? »
«Егер сіздің жағдайыңыз менің басқа клиенттерімдікіне ұқсас болса, сіз бұл салада қажеттіліктен 39 пайызға артық ақша жұмсап жатқан болуыңыз мүмкін. Бұл — қомақты қаражат. Осы мәселемен үнемі айналысатын тобыңыздағы бірнеше адаммен кездесу жоспарлап, соны анықтап көрсек қалай болады? »
«Компанияңыздың өсу мақсаттарын ескерсек, алдағы жыл оңай болмайды. Менде сізге сол мақсаттарға уақытылы және бюджет шеңберінде жетуге көмектесетін бірнеше идеялар бар. Екеуіміздің де уақытымыз болғанда, осы мәселені талқылау үшін келесі телефон арқылы сөйлесу уақытын белгілейік».
Осы қорытынды сөздердің қаншалықты жұмсақ екеніне назар аударыңыз. Олар жай ғана телефонмен немесе бетпе-бет кездесудің негізді бизнес себебін қайталап, келесі қадамды ұсынады. Бұл тең дәрежелі әріптеспен сөйлескендей әсер қалдырады.
Сіз мұның бәрі тиімді болу үшін тым қарапайым естіледі деп ойлауыңыз мүмкін. Сату туралы түсінігіңіз осы мамандықтың ең нашар үлгілерін — ірі компанияларға кіре алмайтын айлакер алыпсатарларды бақылау арқылы бұзылған болуы мүмкін.
Корпоративтік шешім қабылдаушылар үшін тартымды болу үшін сізге тек олардың бизнес мәселелері мен қиындықтарына назар аудару керек. Барлығы олар үшін оң өзгеріс жасауға негізделген.
НЕГІЗГІ ТҰСТАР
Қоңырау шалмас бұрын, осы шешім қабылдаушымен байланысуға негізді бизнес себебіңіз бар екенін өзіңізге ескертіңіз. Компанияңыз ұсынатын нәрсе шынымен де өзгеріс әкелетініне сенімді болыңыз.
Алдымен ең төменгі басымдықтағы проспектілерге хабарласыңыз. Бұл сізге дайындалуға, қалыпқа түсуге және аса маңызды емес жерде қателіктер жіберуге мүмкіндік береді.
Назары басқа жақтағы шешім қабылдаушымен сөйлеспеңіз. Уақытыңыз сәтсіз екенін бірден анықтаңыз, егер солай болса, басқа уақытты ұсыныңыз.
Өз беделіңізді бірден қалыптастырыңыз. Проспектінің компаниясын зерттегеніңізді немесе ұқсас фирмалармен жұмыс істегеніңізді көрсетіңіз.
Шешім қабылдаушылармен сұхбаттасыңыз. Олардың әуесқойлығы мен қызығушылығын оятатын, алдын ала жоспарланған өткір сұрақтар қою арқылы диалогқа тартыңыз.
Тіпті әлеуетті клиенттердің қызығушылығын оятсаңыз да, олар өз уақытын мұқият қорғайтын өте бос адамдар болып қала береді. Босқа кеткен минутты олар ешқашан қайтара алмайды. Соның салдарынан, олар сізбен сөйлесудің уақыт шығынына тұрарлық-тұрмайтынын тез анықтауға тырысады.
Егер сіз үйреншікті кедергілерге дайын болмасаңыз, сізді тез арада тоқтатып, әңгімеден шығарып тастайды. Шындығында, мәселе шешім қабылдаушының пікірлерінде немесе қарсылықтарында емес. Нағыз мәселе — сіздің оларды алдын ала болжамағаныңыз және дайын болмағаныңыз. Аяқ астынан айтылған жауаптар сирек нәтиже береді. Көп жағдайда олар сіз үшін одан да үлкен мәселелер тудырады.
Өздеріңіз білетіндей, мен дайындықтың жақтаушысымын. Бүгінгі нарықта табысқа жететін сатушылар әрекет етпес бұрын бәрін ойластырады. Олар кездейсоқтыққа жол бермейді. Корпоративтік шешім қабылдаушының ықтимал жауаптарын болжау оңай болғандықтан, мұндай жағдайда қайта қалуға ешқандай себеп жоқ.
КЛИЕНТТІҢ ҚАРСЫЛЫҚТАРЫН ТУДЫРУДЫ ТОҚТАТЫҢЫЗ
Алдыңғы тараудағы нұсқауларды орындай отырып, сіз оң және интерактивті талқылауға негіз қалайсыз. Сіздің құндылық ұсынысыңыз (value proposition — клиентке берілетін басты пайда) мен бизнес нәтижелеріне назар аударуыңыз әлеуетті клиентті қызықтырды. Олар келесі сөздерді айтса, бұл жақсы белгі:
«Ммм. Бұл қызық екен. Толығырақ айтып беріңізші».
«Оны қалай істейсіздер? Соны тереңірек түсіндіре аласыз ба? »
«Сіздің компанияңыз нақты немен айналысады? »
Өкінішке орай, көптеген адамдар бұл сөздерді естігенде, питчинг жасауға рұқсат алдық деп ойлайды. Бұл — сатушылар жиі жіберетін өрескел қателік. Телефонның арғы жағындағы корпоративтік шешім қабылдаушы: «Тағы бір типтік өзімшіл сатушы. Бұл жағдайдан қалай тезірек құтылсам болады? » деп ойлап, бірден тұйықталады.
Дем алу үшін кідірген сәтіңізде, проспект сізге: «Оның бағасы қанша? » деген сұрақты тастайды.
Бұл — барлық сатушылар ең қатты қорқатын сұрақ. Енді сіз қорғанысқа көшесіз, өйткені сіз қаладағы ең арзан өнімді немесе қызметті сатпайсыз. Сіз әлі бағаны айтқыңыз келмейді, бірақ олардың қажеттіліктерін түсінбей жатып, құны туралы айтуға мәжбүр боласыз. Қысқасы, сіз өз қабіріңізді өзіңіз қаздыңыз.
Сонымен, «Сіздің компанияңыз немен айналысады? » деген сұрақтарға қалай жауап беруге болады? Сататын нәрсеңізге емес, мәселе мен түйткілдерге назар аудару арқылы. Менің бизнесім жаңа өнімдерді шығаруға бағытталған кезде, проспектінің «толығырақ айтыңызшы» деген өтінішіне былай жауап беретінмін:
«Көптеген ұйымдарда өнімді нарыққа шығару кезінде маркетинг пен сату бөлімі арасындағы байланыс өте нашар болады. Олар әртүрлі әлемде жүргендей. Маркетинг жаңа өнімді сату бөліміне тапсырғанда, сату циклін қысқартуға және сатушыларға қажетті құралдарды беруді ұмытып кетеді.
Жаңа өнімге үлкен үміт артылғанына қарамастан, көп ұзамай жоспарланған мақсаттарға қол жеткізілмейтіні белгілі болады.
Сонымен, біз не істейміз? Біз маркетинг пен сату арасындағы алшақтықты жойып, сатуды тиімді жүргізу үшін құралдар жасаймыз және сату ұйымын дайындаймыз.
Сізге бір сұрақ қоюға рұқсат етіңіз: Жаңа өнімдерді нарыққа шығаруда қандай үлкен қиындықтарға тап болып жатырсыз? »
Бұл сипаттамада ұсынылатын өнім туралы бірде-бір сөз жоқ екеніне назар аударыңыз. Ол мәселені тереңірек ашып, беделді арттырады. Соңында, шолуды аяқтаған кезде, проспектінің келесі сұрағын үнсіз күтпеңіз. Өзіңіздің дайын сұрағыңызды қойыңыз — бұл сұрақ назарды қайтадан олардың қажеттіліктеріне, мәселелері мен уайымдарына бағыттауы тиіс.
Қазіргі міндетіңіз — өз жауабыңызды қағазға жазып шығу. Тағы да, проспектілерге өз мақсаттарына жетуге көмектесу барысында шешетін мәселелеріңізге, жоятын алшақтықтарыңыз бен жеңетін қиындықтарыңызға назар аударыңыз. Бірде-бір өнімнің атын атамаңыз. Оның орнына технологияңыз, құралдарыңыз немесе процестеріңіз туралы айтыңыз.
Дайындаған жауабыңызды әріптестеріңізге немесе достарыңызға оқып беріңіз. Олардан: «Егер мен мұны сізге айтсам, сіз менен бағаны сұрауға немесе телефонды тезірек қоюға қаншалықты бейім болар едіңіз? » деп сұраңыз. Бұл — әлі де жетілдіруді қажет ететін нәрсе, бірақ бұл іске тұрарлық, өйткені сіз өз жолыңызда кедергілер жасамайсыз. Өзі тұрғызған кедергілерге тап болғанды ешкім ұнатпайды!
ӨТЕ ҚИЫН ҚАРСЫЛЫҚТАР МЕН КЕДЕРГІЛЕРМЕН ЖҰМЫС ІСТЕҢІЗ
Кедергілер пайда болғаннан кейін оларды жоюға тырысқаннан көрі, олардың алдын алуға назар аударыңыз. «Ауруды емдегеннен, оның алдын алған жеңіл» деген сөз осыған қатысты.
Әлеуетті клиенттердің кез келген өзгерістен қашу үшін қолданылатын бірнеше тексерілген сылтаулары (brush-offs) бар. Жоғарыда айтылғандай, сылтаулардың көбі сатушының әрекетінен туындайды. Егер сіз үнемі осындай кедергілер мен қарсылықтарға тап болсаңыз, айтатын сөзіңізді өзгертіңіз. Әйтпесе, өз тұзағыңызды өзіңіз құрып, оған түсе бересіз. Ең жиі кездесетін жағдайларды қалай реттеуге болатыны төменде берілген.
Біз қазіргі жеткізушімізге, қызметтерімізге немесе шешімдерімізге ризамыз
Әрине, риза. Егер риза болмаса, олар әлдеқашан ауысып кетер еді. Бұл сіз жиі кездестіретін кедергі болса да, көптеген сатушылар сияқты сіз де оған дайын емессіз. Көбірек білгіңіз келіп, мынадай сұрақтар қоюыңыз мүмкін:
Қазір кімнің қызметін пайдаланып жүрсіз?
Олардың несі ұнайды немесе несі ұнамайды?
Басқа жеткізушілерді қарастыру үшін не қажет?
Егер біз сізге жақсырақ баға ұсына алсақ, сізді қызықтырар ма еді?
Бұл сұрақтардың ешқайсысы тиімді емес. Проспект неге өзгергісі келмейтінін қайталап айтқан сайын, сіз өзіңізге қиындық тудыра бересіз. Соңғы сұрақ тек баға іздейтін клиенттерге ғана бағытталған, бұл мінсіз клиент туралы түсінікке сәйкес келмейді.
Сіз өзіңізді нақты өнімдер мен қызметтердің «сатушысы» ретінде көрсету арқылы бұл кедергіні өзіңіз жасадыңыз. Егер сіз оларға не сататыныңызды айтсаңыз, олар тек қазіргі жеткізушісіне риза екенін айта алады. Демек, сіз өз ұсынысыңызды тым ерте айтып қойдыңыз.
Корпоративтік шешім қабылдаушымен байланыспас бұрын, олардың қазіргі жеткізушісі кім екенін анықтауға тырысыңыз. Содан кейін бизнестің кішкене бөлігін ғана алу арқылы олардың назарына қалай ілігуге болатынын ойластырыңыз. Бәсекелесіңіздің әлсіз тұсы қайда болуы мүмкін? Қай жерде тиімділігі төмен? Қай жерде босаңсып қалды? Ықтимал бизнес мәселелері мен олардың салдарын анықтау үшін ойыңызды кеңейтіңіз.
Содан кейін сол проспектіге хабарласқанда былай деуге болады: «Мен сіздің бизнесіңізді зерттедім... Зерттеу барысында мен мынаны білдім... Менде (мәселені шешу немесе мақсатқа жету) жолдары туралы сізбен талқылағым келетін бірнеше идеялар бар».
Осы тәсілді қолданғанда, «Біз ризамыз» деген жауапты алу іс жүзінде мүмкін емес. Сондай-ақ, бұл «Бізге жаңа жеткізушілер қызықты емес» немесе «Бізге ештеңе керек емес» деген қарсылықтарға да жақсы жұмыс істейді.
Сіз не сатып жатырсыз?
Бұл сұрақты естігенде, сіздің де басқа дайындығы нашар сатушылар сияқты сөйлегеніңізге сенімді болыңыз. Бұл сұрақ — клиенттің өнімге бағытталған типтік сатушының сөзіне қайтарған реакциясы. Бұл жағдайды түзету қиын, өйткені проспект сізді тек ақша алғысы келетін сапасыз сатушылар санатына қосып қойды. Бұл тұзаққа түспеу үшін қоңыраудың басында айтатын сөзіңізді қайта қарастырыңыз.
Жағдайды түзету мүмкін бе? Тек назарды қайтадан олардың мәселелеріне, қиындықтарына, мақсаттарына, бастамаларына және кедергілеріне аудара алсаңыз ғана. Сіздің жедел жауабыңыз келесідей болуы керек:
«Менің компаниям мынадай мәселелермен күресіп жатқан ұйымдарға көмектеседі: ... , ... және ... . Сіздің компанияңызға ұқсас басқа фирмалармен жұмыс істеу негізінде біз оларға келесі нәтижелерге қол жеткізуге көмектестік... Менің хабарласып тұрған себебім — сізді осы туралы көбірек білу қызықтыра ма, соны білу».
«Біз өз клиенттерімізбен олардың бизнес операцияларына өзгеріс енгізу үшін жұмыс істейміз — атап айтқанда (маңызды бизнес мәселесіне) байланысты ... мәселелерді шешу саласында. Бұл мәселе сіздің ұйымыңызды бүгінгі күні толғандыра ма? »
Тағы да айтарым, алдыңғы тараудағы нұсқауларды қолдану арқылы сіз бұл мәселенің алдын ала алар едіңіз. Сатушы ретінде сізде таңдау бар: мәселенің алдын алу жолын табу немесе қорғаныста жүріп, үнемі ақталуға тырысу.
ПРОСПЕКТІҢІЗДІҢ СЫЛТАУЛАРЫН ЖЕҢІҢІЗ
Төменде сатушылар жиі кездесетін басқа да үйреншікті кедергілер талқыланады — кейде бұл сатып алушының табиғатынан, кейде шындық болғандықтан айтылады. Сіз оларға дайын болуыңыз керек, әйтпесе сату бойынша күш-жігеріңіз тез арада сәтсіздікке ұшырайды.
Маған брошюра жіберіңіз
Мұны естігенде, сіз өте мәдениетті адаммен сөйлесіп жатқаныңызды біліңіз. Олар сізге «кетіңіз» деп көңіліңізді қалдырғысы келмейді, сондықтан аздап қызығушылық танытқандай болады. Дегенмен, олардың көбі сіздің брошюраңызды қоқыс жәшігіне тастаудан басқа ештеңе істемейді.
Проспектілер брошюраны тек сіз әңгімені өз өніміңіз немесе қызметіңіз туралы айтудан бастағанда ғана сұрайды. Сондықтан әңгімені клиенттің бизнес мәселелерін шешуге немесе мақсаттарына жетуге көмектесуден бастау өте маңызды. Сонда бұл мәселе мүлдем жойылады.
Жағдайды қалай түзетуге болады? Шынайы әрі ашық болыңыз. Былай деңіз:
«Қазіргі жағдайды шешудің көптеген жолдары болғандықтан, брошюралар іс жүзінде мағынасыз. Менің тәжірибем бойынша, біздің ұсынысымыз бен сіздің қажеттіліктеріңіздің сәйкестігін білудің жалғыз жолы — мәселені тереңірек зерттеу.
Менің сізге айта алатыным: біз Jetstream Services-пен жұмыс істегенде, алты айдан аз уақыт ішінде олардың операциялық тиімділігін 64 пайызға арттыра алдық. Бұл оларға сатылған тауарлардың өзіндік құнын айтарлықтай төмендетуге мүмкіндік берді. Егер сіз де осындай нәтижелерге қол жеткізу үшін не қажет екенін білгіңіз келсе, біз сөйлесу уақытын белгілеуіміз керек».
Брошюра жіберу — бұл процесске қатысушылардың бәрі үшін уақыт пен күшті босқа жұмсау. Сондықтан бұл сөзді сыпайы түрде нақты мәселелерге қарай бағыттау керек. Талқылауды құндылық ұсынысыңызға қайта бұрыңыз. Клиенттің табысты тарихы туралы айтыңыз. Бизнесті жақсарту бойынша идеялармен бөлісіңіз. Содан кейін процесті алға жылжытатын келесі қисынды қадамды ұсыныңыз. Мен проспектіге жіберетін жалғыз нәрсе — табыс тарихы, ақ парақтар (white papers) немесе олардың бизнес қажеттіліктеріне қатысты мақалалар болар еді.
Біз қазір өте бос емеспіз
Егер сіз мұны естісеңіз, бұл шындық болуы мүмкін. Бірақ тағы бір шындық бар — олар алты айдан кейін де, тіпті бір жылдан кейін де бос болмайды. Сондықтан сыпайы түрде «Сізге қашан қайта хабарлассам болады, бастық ханым? » деп сұрамаңыз.
Бұл сылтау біраз батылдықты талап етеді — егер сіз өз ұсынысыңыздың олардың бизнесі үшін нақты құндылығын білмесеңіз, бұны істеу қиын. Сондықтан құндылық ұсынысын түсіну өте маңызды. Егер сіз өз ұсынысыңыздың қандай өзгеріс әкелетінін білсеңіз, сенімді түрде былай дей аласыз:
«Диана, сіз де, мен де білеміз, алты айдан кейін ештеңе өзгермейді. Сіздің әлі де атқарылатын істеріңіз көп, бірақ оның бәрін бітіруге уақыт пен ресурстар жеткіліксіз болады. Сондықтан біз кейін емес, қазір сөйлесуіміз керек. Қазіргі уақытта сіздің компанияңыз бұл мәселеге ақшаны босқа жұмсап жатыр, бірақ нәтиже аз. Менде сіздің жұмыс үрдісіңіздегі артық шығындарды жою туралы бірнеше идеялар бар, олар дереу өзгеріс әкеле алады. Алдағы бір-екі аптада кездессек қалай болады? Бұл сіздің уақытыңызға тұрарлық болады».
Әлеуетті клиентке осылай жауап беру үшін өз өніміңізге немесе қызметіңізге өте сенімді болуыңыз керек. Бірақ айта кетейін, бұл үлкен әсер қалдырады. Олар сатушылардан мұндайды ешқашан естімейді. Көбісі бірден шегінеді. Мұндай жауап сізді сарапшы — олардың бизнесін шынымен түсінетін адам ретінде көрсетеді.
Мұны айту қиын болады деп ойлайсыз ба? Өзіңізге сенгенше, осы жауаптың өз нұсқасын жаттықтырыңыз. Кейде солай істеу керек болады!
Сіздің бағаңыз тым жоғары (күрделі, қиын)
Бұл кедергіге тек танымал фирмалардың сатушылары ғана тап болады. Сонымен қатар, бұл шындыққа емес, қабылдауға негізделген. Бір сәт ойланып көріңізші, бұл неліктен туындады? Сіз тағы да өз өнімдеріңіз немесе қызметтеріңіз туралы тым ерте айтқан болуыңыз мүмкін бе? Әрине, солай; олар сізді ұстап алды!
Егер сіз қызметкерлердің тұрақсыздығының жоғары құны немесе өнімді әзірлеу циклін алты айға қысқарту сияқты мәселелер туралы айтсаңыз, мұндай қарсылықты ешқашан естімес едіңіз. Алғы сөзіңізге өзгерістер енгізу арқылы бұл пікірдің жоғалып кеткенін байқайсыз.
Бұл кедергіге әзілмен қарауға болады. Бұл жай ғана сізді телефоннан тезірек жіберу үшін айтылған сөз. Сондықтан сіз «Бұл сіздің неге қол жеткізгіңіз келетініне байланысты» немесе «Немен салыстырғанда? » деп жауап бере аласыз. Олардың жауабын тыңдағаннан кейін, әңгімені бизнес мәселелеріне бағыттаңыз.
Қазір бес минутыңыз бар — сөйлей беріңіз
Мұндай сатып алушылар мен үшін әрқашан ең қиыны болды, өйткені мен алдымен байланыс орнатқанды ұнатамын. Дегенмен, олар сізге таңдау қалдырмайды. Бұл жағдай сізді мәселенің мәнін қысқа қайыруға немесе телефонды қоя салуға мәжбүрлейді. Сасқалақтап қалған сатушылардың көбі өз өнімі немесе қызметі туралы қысқаша мәлімет бере салады. Бұл реакция әрқашан «Бізге қызықты емес» деген жауапқа әкеледі.
Сізді қорқытқысы келетін мұндай дөрекі сатып алушылардан именбеңіз. Оның орнына, проспект «толығырақ айтыңызшы» дегенде қолдануды жоспарлаған жауабыңызға қайта оралыңыз. Өз ұсынысыңыз немесе мүмкіндіктеріңіз туралы айтпаңыз. Сөзіңізді клиенттеріңіз үшін шешетін бизнес мәселелеріне және қол жеткізетін нәтижелерге бағыттаңыз. Тіпті нақты бір клиентке қалай көмектескеніңіз туралы шолу жасай аласыз. Олардың сізбен жұмыс істегенге дейін жағдайы қалай болғанын, сіз қандай бизнес мәселелерін шешкеніңізді және олардың мақсаттарына жетуіне қалай көмектескеніңізді айтып беріңіз. Мүмкін болса, статистиканы, уақыт шеңберін, үнемделген қаражатты және басқаларын атап өтіңіз.
Бұл ақпаратты бөліскеннен кейін, олардың не айтатынын күтпеңіз. Мұндай адамдар тікелей сөйлейтін және өз орнын білетін сатушыларды құрметтейді. «Иә» немесе «жоқ» деп жауап беретін сұрақ емес, оларды ойлануға мәжбүр ететін сұрақ қойыңыз. Сіз «Бұл мәселе сіз үшін қаншалықты маңызды? » немесе «Бұл мәселелерді қалай шешіп жатырсыз? » деп сұрай аласыз. Немесе батыл түрде әңгімені аяқтауға көшіңіз: «Мен сіздің компанияңыздың осындай мәселелермен айналысып жатқанын білемін. Сондықтан мен кездесу уақытын белгілеу үшін хабарласып тұрмын. Күнтізбеңізде қай уақыт ыңғайлы болады? »
Бюджетте ақша жоқ
Шындығында, проспектіңізге қажет нәрсенің бәріне жететін ақша ешқашан болмайды. Тіпті бірдеңе бюджетке енгізілсе де, басқа нәрсе маңыздырақ болса, оны оңай алып тастауға болады. Сонымен қатар, сіздің міндетіңіз — клиентке сіздің ұсынысыңыз үшін бюджеттен ақша табуға көмектесу екенін түсінуіңіз керек. Осыны біле отырып, сіз былай жауап бере аласыз:
«Гвен, ешкімнің бюджетінде ешқашан жеткілікті ақша болмайды. Бірақ мен жоғарыда айтып өткендей, біз сіздікі сияқты жоғары технологиялық фирмаға техникалық-экономикалық негіздемелерін екі айдан бес күнге дейін қысқартуға көмектестік. Кешігулерге байланысты жоғалған тапсырыстар нөлге дейін азайды, нәтижесінде миллиондаған доллар қосымша сату табысы түсті».
«Мұндай жобалар іс жүзінде өзін-өзі қаржыландырады және бюджеттік цикл ішінде өзін-өзі ақтайды. Келіңіздер, осы салада сіздің фирмаңызға қалай көмектесе алатынымызды талқылау үшін кездесейік».
Егер сіз ұсынып отырған дүние тұтынушыларыңыз үшін маңызды екенін білсеңіз ғана, мұны сенімді түрде айта аласыз. Сұрамасаңыз, мұны ешқашан біле алмайсыз.
Кейде осы қаржы жылының бюджетінде шынымен де ақша болмайды. Сіздің айтқан сөзіңіз немесе жасаған әрекетіңіз мұны өзгерте алмайды. Егер жағдай солай болса, алдағы жылдың бюджетіне ену үшін шешім қабылдаушы тұлғамен бюджет бекітілгенге дейін кездесуіңіз керек. Келесі жыл үшін бұл мәселені былай шешуге болады:
«Сіздікі сияқты басқа да ірі компаниялармен жұмыс істеу барысында мен бюджет жыл соңына дейін төрт-алты ай бұрын анықталатынын білемін. Сондай-ақ біздің шешімдеріміздің ROI (Return on Investment — инвестициялардың қайтарымдылығы, салынған қаражаттың тиімділігі) көрсеткіші жоғары екенін де білемін. Сізге жазған хатымда айтқанымдай, кейбір клиенттеріміз небәрі үш айдың ішінде веб-сайттағы конверсия коэффициентін 267 пайызға арттырды.
Келіңіздер, біздің атқаратын жұмысымыз сіздің компанияңызға сәйкес келетінін анықтау үшін кездесейік. Содан кейін, егер бұл тиімді болса, оны алдағы жылдың бюджетіне қоса аласыз».
Өзіңіздің құндылық ұсынысыңызды іштей терең түсіну сізге осындай кедергілермен күресуге күш береді.
Біздің жеткізушімізбен ұзақ мерзімді келісімшартымыз бар
Ұзақ мерзімді келісімшарт — бұл қиын қарсылық, өйткені ол көбінесе шындыққа жанасады. Көптеген жағдайларда ірі компаниялар басқа ірі жеткізушілермен өнімдер мен қызметтердің жиынтығын қамтитын кешенді келісімшарттарға қол қояды. Сіздің ұсынысыңыз олар қолданып жүрген нәрседен әлдеқайда жақсы болуы мүмкін, тіпті олардың көп ақшасын үнемдеуі де мүмкін, бірақ олар бәрібір айтқанынан қайтпайды.
Келісімшарт бойынша қарсылық туындағанда сізде бірнеше нұсқа бар. Сіз оның мерзімі біткенше күте аласыз немесе бәсекелестің ұсынысындағы олқылықты тауып, алдымен сол бағытта жұмыс істеу арқылы «есіктен сығалау» стратегиясын қолдана аласыз. Бұл телефон қоңырауын ақпарат жинау сессиясына айналдырып, барынша көп мәлімет алуға тырысыңыз. Содан кейін қайта хабарласпас бұрын мүмкіндіктер қай жерде болуы мүмкін екенін ойластырыңыз. Келесі жолы хабарласқанда өнімге емес, бизнес мәселелеріне назар аударуды ұмытпаңыз.
Біз тек бекітілген өнім берушілер тізімімен жұмыс істейміз
Егер не болып жатқанын түсінбесеңіз, бұл жауап сізді нағыз catch-22 (тұйыққа тірелу — бір-біріне қайшы келетін жағдайлардан шыға алмау) жағдайына қалдырады. Бұл тізімге ену үшін біреу сіздің қосылуыңызды қолдауы керек. Сұраныс жасалмайынша, компания сізді қосуды қарастырмайды. Бұл мәселені шешудің жалғыз жолы — тікелей әрекет ету. Сіз былай дей аласыз:
«Бекітілген өнім берушілер тізіміндегі әрбір адам сол жерде, өйткені сіздің компанияңыздағы демеуші олардың шешімі пайдалы деп санайды. Сондықтан мен сізге хабарласып тұрмын. Біздің жасап жатқан жұмысымыз тұтынушыларымыз үшін үлкен өзгеріс әкеледі. Тағы да айтарым, жоғарыда айтқан идеяларымды талқылау үшін кездесуді ұсынамын».
Бұл пікір кедергіні сейілтуі тиіс, әсіресе егер сіз шешім қабылдаушы тұлғаның бизнесін жақсартуға назар аударсаңыз.
Міне, осы тарауда кездесуді ұйымдастыруға кедергі болатын кедергілерді қалай жоюға болатыны туралы көптеген идеялар берілген. Есіңізде болсын, бұл кедергілерден қорғанудан көрі, олардың алдын алған әлдеқайда тиімді.
Өзіңіз жиі кездесетін қарсылықтар туралы ойланыңыз. Өзіңізге қиындық тудыру үшін не істеп жүргеніңізді талдаңыз. Үйренген дүниелеріңізге таң қалатын боласыз.
Жауаптарыңызды алдын ала жазып алыңыз және жаттығыңыз. Телефонда нағыз әлеуетті клиент болғанда, әсіресе ол ірі компанияда жұмыс істесе, бұл мәселелермен алғаш рет бетпе-бет келу — ең соңғы қалайтын нәрсеңіз болуы керек.
НЕГІЗГІ ТҰСТАР
Тұтынушылардың көптеген қарсылықтарын сатушылардың өздері байқаусызда жасайды, өйткені олар бизнес нәтижелеріне емес, өз ұсыныстары туралы айтуға тым көп көңіл бөледі. Тұтынушылар тарапынан болатын жалпы кедергілерге дайын болыңыз. Олар туралы алдын ала ойланып, жауаптарыңызды жоспарлаңыз. Тұтынушылар «маған толығырақ айтып беріңіз» дегенде, өніміңіз немесе қызметіңіз туралы шолуды бастап кетпеңіз. Оның орнына бизнес мәселесін, оның ұйымға әсерін және оны шешудің құндылығын кеңінен талқылаңыз. «Біз қазіргі жеткізушімізге ризамыз» деген қарсылықтарды болдырмау үшін, тұтынушыларыңыздың бизнесі туралы біліміңізді көрсетіңіз және сіздің фирмаңыз қалай көмектесе алатыны туралы идеялар ұсыныңыз. «Маған брошюра жіберіңіз» немесе «Бюджетте ақша жоқ» сияқты тұтынушылардың сылтауларына сабырлы, бірақ сенімді мәлімдемелермен жауап беріп, мүмкіндікті сақтап қалыңыз. Оңай бас тартпаңыз.
Ірі компанияға, әсіресе басшылық деңгейге шығуға тырысқанда, сіз кейде шешім қабылдаушыға кіруді бақылайтын адамға тап боласыз. Бұл gatekeeper (күзетші — бұл контексте шешім қабылдаушы тұлғаға кіруді бақылайтын хатшы немесе көмекші) — оның лауазымы атқарушы көмекші, әкімшілік көмекші немесе атқарушы хатшы болуы мүмкін — сіз кездескіңіз келетін адамның сенімді кеңесшісі болып табылады.
Күзетшілер компанияның мақсаттары мен міндеттерін, сондай-ақ негізгі бизнес бастамалары мен басымдықтарын жақсы біледі. Ең бастысы, сіздің тұрғыңыздан алғанда, күзетшілер өз басшыларын жұмыс кестесіндегі қажетсіз үзілістерден барынша қорғайды. Олар бастығының: «Мұндай қоңырауды маған қосқанда не ойладың? Бұдан былай ешқандай сатушыны маған қосушы болма! » деген сөзінен қорқады.
Нәтижесінде олар жеңіл-желпі сатушыларды өз ұйымдарына пайда әкелетін білімі мен тәжірибесі бар мамандардан ажыратуға машықтанған. Сатушы ретінде сіз олардың сұрақтарының астында қалғандай сезінесіз — және бұл шынымен де солай! Сіздің міндетіңіз — күзетшіні өз өнімдеріңіз, қызметтеріңіз немесе шешімдеріңіз туралы айтпай-ақ, сізді өткізуге көндіру.
Тағы да айтарым, осындай болмай қоймайтын сценарийлерге дайындалу өте маңызды. Бірақ сіз жай ғана «өтіп кетуден» де жоғары нәрсе туралы ойлауыңыз керек. Күзетшілер — өз корпорациялары туралы білімнің сарқылмас бұлағы. Олардың көмегіне жүгіну арқылы сіз өзіңізге үлкен қолдау таба аласыз.
КҮЗЕТШІМЕН ҚАЛАЙ ЖҰМЫС ІСТЕУГЕ БОЛМАЙДЫ
Күзетшіні айналып өтіп, бастыққа қалай жетуге болатыны туралы көптеген сату кітаптары жазылған. Көбінесе олар сіздің өзіңізді жайсыз сезіндіретін жағымсыз әдістерді ұсынады.
Бірақ мен ештеңені кездейсоқтыққа қалдырғым келмейтіндіктен, осы күзетшілермен ешқашан жасауға болмайтын негізгі қателіктерді атап өтейін:
Ешқашан өтірік айтпаңыз немесе шындықты бұрмаламаңыз. Бұл анық болып көрінгенімен, қаншама адам тек сұраққа жауап алу үшін жіберілген болса да, «Пәленше мырза сіздің бастығыңызбен сөйлесуім керектігін айтты» деген сөзді қолданатыны таң қалдырады. Шындық ашылғанда, сатушының беделіне нұқсан келеді. Ешқашан қорқыту тактикасын қолданбаңыз. Кейбір сатушылар күзетшіге елеусіз бір адам сияқты қарайды. Олар: «Бұл тек Пәленше мырзамен ғана талқыланатын маңызды мәселе. Маған оны қосыңыз», — деуі мүмкін. Тәкаппарлық сізді бірден күзетшінің «көмектеспейтіндер» тізіміне енгізеді. Ешқашан оларға ақымақ сияқты қарамаңыз. Шешім қабылдаушылармен сөйлесуге асыққан кейбір сатушылар күзетшілерге бейшара ретінде қарайды. Мұндай сатушылардан «Бұл қоңырау не туралы?» деп сұрағанда, олар: «Бұл Пәленше ханымнан басқа адаммен талқылау үшін тым күрделі мәселе. Маған оны қосыңыз», — деп жауап береді. Бұл бір рет жұмыс істеуі мүмкін, бірақ болашақта көмек алу үмітін жояды. Ешқашан жауаптан қашпаңыз. Күзетшілер сатушыларды бірден таниды. Егер сіз олардың сұрақтарына тура жауап бермесеңіз, өту мүмкіндігіңіз нөлге тең. Олар сіздің кім екеніңізді, қай компаниядан екеніңізді және бастықтары сізбен неге сөйлесуі керектігін білгісі келеді. Бұл мәселелерді дұрыс шешпесеңіз, сіз өте алмайсыз.
Мұндай қулық-сұмдық әдістер керемет жұмыс істейді дегенге сенбеңіз. Олар сізді шешім қабылдаушыға бір рет өткізуі мүмкін, бірақ күзетшімен қалай сөйлескеніңіз соңында өзіңізге кесірін тигізеді. Сыйластық танытпау ешқашан өзін ақтамайды.
Күзетшілер — өз мансабының шыңында жүрген ақылды, талантты адамдар. Соңғы онжылдықтағы корпоративтік қысқартулар мен дауыстық поштаның танымалдылығына байланысты, қазіргі уақытта жеке атқарушы көмекшісі бар басшылар өте аз. Қалғандары өз жұмыстарын мақтан тұтады және олардың үлкен билікке ие екенін біледі.

Алтын ереже
Күзетшілерге де шешім қабылдаушыларға көрсеткендей құрмет көрсетіңіз.

Бұл дұрыс қадам. Сонымен қатар, бұл сіздің сату бастамаңызға бір уақытта көмектеседі.
Күзетшілерге әріптес ретінде қараңыз
Егер сіз сататын нәрсеңіз ұйым үшін шынымен де маңызды екеніне сенсеңіз, онда сіз күзетшінің мақсатымен үйлесім тауып тұрсыз. Сіздің міндетіңіз — неге олардың бастығымен сөйлесу немесе кездесу керектігін күзетшіге түсіндіру. Олар әрқашан сақ отырады және сатушының тілін бірден таниды. Егер сіз сәл болса да сатушылық режимге өтсеңіз, олар сізді өткізбейді.
Күзетшілер бастықтары үшін қоңырауларды сұрыптағанда, олар сіздің кім екеніңізді, неге хабарласып тұрғаныңызды және шешім қабылдаушы сізден қоңырау күтіп жүргенін білгісі келеді. Бұл — сіз жауап беруге дайын болуыңыз керек сұрақтар.
Бақытымызға орай, шешім қабылдаушылармен сөйлесу туралы үйренгендеріңіздің бәрі күзетшілерге де қатысты. Есіңізде болсын, әңгіме сіздің өніміңіз, қызметіңіз немесе шешіміңіз туралы емес. Олар — тек нақты бизнес нәтижелеріне қол жеткізу құралдары. Сіз әрқашан осыған назар аударуыңыз керек. Ұсынысыңыздың құндылығына деген сабырлы сенімділігіңіз де көрініп тұруы тиіс.
Жоғары деңгейдегі күзетшімен әдеттегі әңгіме былай басталуы мүмкін:
Күзетші: «Вице-президенттің кеңсесі. Сізге қалай көмектесе аламын? »
Сатушы: «Бұл Pat Trenton, SureFire Consulting-тен. Джек мырзамен сөйлесе аламын ба? »
Күзетші: «Бұл не мәселе бойынша? »
Бұл сұраққа ешқашан таң қалмаңыз. Ол әр уақытта қойылатындықтан, жауабыңызды дайындап қойыңыз. Не айтарыңызды өзіңіз де білесіз. Иә, дұрыс. Егер шешім қабылдаушы телефонды өзі көтерсе, не айтар болсаңыз, соны айтыңыз. Қысқаша айтқанда, мына процесті қолдануға болады:
Сізді бағыттаған адамға, жасаған зерттеуіңізге немесе болған маңызды оқиғаға сілтеме жасау арқылы сенімділігіңізді орнатыңыз. Құндылық ұсынысыңызбен бөлісу, олар бетпе-бет келіп отырған негізгі мәселелерді, тұтынушыларыңыз қол жеткізген нәтижелерді немесе сізде бар құнды ақпаратты атап көрсету арқылы жақсы ниетіңізді көрсетіңіз. Шешім қабылдаушы компания үшін жасауыңыз мүмкін өзгерістер туралы көбірек білуге мүдделі болады деп санайтыныңызды айтыңыз.
Егер сатушы осы нұсқауларды орындаса, жоғарыдағы сөйлесу былай өрбиді:
Сатушы: «Сіздің компанияңыз өткен аптада үшінші тоқсанның нәтижелерін жариялағанда, бас директор тұтыну тауарлары нарығындағы қатал бәсекелестік және жаңа, ерекше өнімдерге деген аса қажеттілік туралы айтқан болатын».
Күзетші: «Иә».
Сатушы: «SureFire компаниясында біз ғылыми-зерттеу топтарына өнімнің серпінді идеяларын жасауға және нарықтық мүмкіндіктерді тез бағалауға көмектесеміз. Жақында клиенттеріміздің бірі небәрі жеті ай бұрын ойына да келмеген өнімнен өткен жылы сату көлемін 22 пайызға арттырды. Мен бұл ақпарат Джекті қызықтырады деп ойладым. Егер біздің сөйлесуіміз үшін уақыт тауып берсеңіз, риза болар едім».
Күзетшілер сіздің басты назарыңыз олардың басым бизнес мәселелерінде екенін түсінгенде, олар сіздің одақтасыңызға айналады. Тіпті олар бастығы сізді тани ма деп сұрап, сіз: «Жоқ. Сондықтан хабарласып тұрмын», — деп жауап берсеңіз де, бұл маңызды емес. Енді тек екеуіңізге де ыңғайлы уақыт табу ғана қалады.
Күзетшінің «Бұл не мәселе бойынша? » деген сұрағына басқа да жауаптардың нұсқалары:
- «Мен Пәленше ханыммен сіздің ұйымыңыздың . . . қатысты кездесіп отырған кейбір қиындықтары туралы сөйлескім келеді». «Мен сіздің корпоративтік ғылыми-зерттеу бөліміндегі Cal Conrad-пен сөйлескен болатынмын. Ол маған бастығыңызбен сөйлесуді ұсынды». «Менде Пәленше мырзаға сіздің компанияңыз қалай . . . істей алатыны туралы бірнеше идеялар бар».
Егер сіз үй тапсырмасын орындап, шешім қабылдаушымен кездесуге негізді бизнес себебіңіз болса, корпоративтік әлемнің есігі сіз үшін айқара ашылады. Шешім қабылдаушыға көмектесу жолында одақтас болсаңыз, күзетшілер есік ашушыларға айналады.
КҮЗЕТШІЛЕРДІҢ ҚОЛДАУЫНА ИЕ БОЛЫҢЫЗ
Кейде шешім қабылдаушымен сөйлесуге дайын болмай тұрып, күзетшімен байланыс орнату жақсы идея болуы мүмкін. Неге? Өйткені сіздің ұсынысыңыз үшін мүмкіндік бар-жоғын білу үшін көбірек ақпарат қажет. Егер жағдайыңыз солай болса, шешім қабылдаушыларға олар жиналыста болуы мүмкін уақытта хабарласыңыз. Дауыстық поштаға тап болсаңыз, күзетшіге ауысу туралы нұсқауларды тыңдаңыз. Егер жоқ болса, «0» немесе «#» түймесін басып көріңіз.
Күзетші жауап бергенде, онымен әңгімелесіңіз. Өзіңізді таныстырып, көмек сұрауды ұмытпаңыз. Тағы да айтарым, компанияңыздың құндылығын көрсетуді ұмытпаңыз. Күзетші келісімін бергенде, сұрақтарыңызды қоя беріңіз. Бұл әңгіме былай болуы мүмкін:
Сатушы: «Бұл Egocentric Web Design-нан Alex Vincent. Маған көмектесесіз деп үміттенемін. Менде бірнеше сұрақ бар еді». (кідіріс)
Күзетші: «Әрине».
Сатушы: «Кіммен сөйлесіп тұрмын екен? »
Күзетші: «Эмили Мерфи. Мен Пәленше ханымның атқарушы көмекшісімін».
Сатушы: «Рақмет, Эмили. Біз бөлшек саудагерлерге онлайн сатып алушыларды нақты сатып алушыларға айналдыруға көмектесеміз. Біздің кейбір клиенттеріміз аяқталмаған сатып алу арбаларына байланысты ай сайын миллиондаған доллар жоғалтып отырды. Бұл мәселе қазір сіздің фирмаңыздың басымдықтар тізімінде қай орында екенін түсінуге көмектесе аласыз ба? »
Сатушының күзетшінің есімін бірден сұрағанына назар аударыңыз. Бұл маңызды, өйткені бұл сыйластық пен құрметтің белгісі. Кез келген әңгіменің соңында есімді жазып алғаныңызға және оның дұрыс жазылғанына көз жеткізіңіз. Күзетшінің электрондық поштасын да алғыңыз келуі мүмкін. Осылайша сіз күзетшіге хабарлама жібере аласыз, егер олар лайықты деп тапса, оны бастығына жібереді.
КҮЗЕТШІЛЕРДЕН ҮЙРЕНІҢІЗ
Күзетшілер әртүрлі тақырыптар бойынша ішкі ақпаратқа ие. Олармен қарым-қатынас орнату бастамалар, басымдықтар, саясат, қазіргі жеткізушілер, бағыттың өзгеруі және т. б. туралы білуге мүмкіндік береді. Пайдалы күзетшілер нағыз алтын кеніші болуы мүмкін болғандықтан, бірнеше сұрақ қоюға дайын болыңыз. Мысалы:
Пәленше ханым қазір осы мәселеге алаңдаулы ма, білесіз бе? . . . байланысты қиындықтар басымдықтар тізімінде қай жерде тұр? Назар . . . бағытына қашан аударылады деп күтесіз? Бұл бастамаға ұйымдағы тағы кімдер қатысады? Пәленше мырзамен сөйлеспес бұрын, ұйымыңыздың мақсаттары мен қиындықтарын жақсырақ түсінуге көмектесетін тағы кіммен сөйлесе аламын? Осы саладағы істердің қалай жүріп жатқанын білу үшін компанияда кіммен сөйлесуім керек? Сіздің салаңыз бен . . . арасындағы байланыс қандай? Бастығыңыз осындай мәселелерді қалай шешкенді ұнатады? Бастықпен байланысудың ең тиімді жолы қандай?
Күзетшімен сөйлескен сайын сізде көбірек білуге мүмкіндік туады. Күзетшілермен қарым-қатынас орната отырып, мен компанияда не өзгеріп жатқанын, олардың өмірінде және бастықтарының өмірінде не болып жатқанын білемін. Олар маған бастықпен байланысудың ең ыңғайлы уақытын айтады. Егер мен шешім қабылдаушыны ұстай алмай жүрсем, олар тіпті қосымша күш салып, мені сол адаммен байланыстыру үшін арнайы шаралар жасауы мүмкін.
Бір жағдайда күзетші мені соңғы сәтте шаруалары шығып қала беретін бастығымен бірнеше рет байланыстыруға тырысты. Ол «анық» кеңседе болатын жұма күні сағат 14:00-де менің хабарламам тағы да дауыстық поштаға кетті. Бұл жолы күзетшімен сөйлескенде, мен әзілдеп: «Бұл адам шынымен бар ма? » — дедім.
Ол күліп: «Иә, бірақ оны ұстау мүмкін емес. Сізге оның ұялы телефонын берейін. Ол қазір әуежайда, ұшаққа отыруды күтіп отыр», — деді.
Компания президентінің ұялы телефонын алу жиі кездесе бермейді. Бірақ күзетшімен орнатқан қарым-қатынасым мұны мүмкін етті.
Әрқашан күзетшілерге барынша құрметпен қараңыз. Бұл олардың уақытын да құрметтеу дегенді білдіреді. Олардың жауапкершілігі зор және қоңырау шалушылармен бос сөйлесуге мүдделі емес. Сұрақтарыңызды алдын ала дайындаңыз; олардың ойластырылған және нақты болуын қадағалаңыз.
Алған кез келген нұсқаулығыңыз үшін күзетшілерге алғыс айтуды ұмытпаңыз. Олар сізге көмектесуге міндетті емес, сондықтан ризашылығыңызды білдіріңіз. Олардың сіздің клиентпен қарым-қатынасыңызды орнатуы немесе бұзуы мүмкін екенін ешқашан ұмытпаңыз. Егер олар сізбен жұмыс істеуді ұнатса, сізді шешім қабылдаушының кестесіне енгізу үшін бәрін жасайды. Олай болмаса, олар әр қадамыңызға бөгет жасайды.
НЕГІЗГІ ТҰСТАР
Күзетшілер өнімге бағытталған сатушыларды сандық өзгеріс әкелуге бағытталған бизнес мамандарынан ажыратуға өте шебер. Күзетшілерге қатысты ешқашан қулық-сұмдық немесе манипуляциялық әдістерді қолданбаңыз. Олар сізді ішке кіргізуі мүмкін, бірақ ұзақ мерзімді перспективада зиянын тигізеді. «Бұл не мәселе бойынша?» деген ортақ сұраққа дайын болыңыз. Сіздің жауабыңыз күзетшінің сізді шешім қабылдаушыға өткізетінін немесе өткізбейтінін анықтайды. Күзетшілерге әрқашан құрметті әріптес ретінде қараңыз. Неге олардың бастықтары үшін сізбен сөйлесу пайдалы болатынын түсінуге көмектесіңіз. Күзетшілер — ішкі ақпараттың баға жетпес көзі. Олардың компаниялары, бастықтары және тіпті әлеуетті мүмкіндіктер туралы көбірек білу үшін олармен оң қарым-қатынас орнатыңыз.
Осы тұста сіз бас тартпас бұрын клиентке шығу науқанын қанша уақыт жалғастыру керектігін ойлап отырған боларсыз. Есіңізде болсын, әлеуетті клиенттің Рихтер шкаласында (жер сілкінісінің күшін өлшейтін шкала; бұл жерде клиенттің назарын аудару деңгейі) көріне бастау үшін кем дегенде сегізден он екіге дейін байланыс қажет. Оған жетпей тоқтасаңыз, ірі компанияға кіруге жұмсаған барлық күш-жігеріңіз зая кетеді.
Сіздің басты міндетіңіз — науқан барысында жаңашыл болып қалу. Бұл сізден үнемі сергек болуды, келесіде не істеу керектігі туралы шығармашылықпен ойлауды талап етеді. Көптеген сатушылар клиенттермен бұлай жұмыс істеуге дағдыланбаған. Олар процеске миын қатыстырмай, автоматты режимде жұмыс істегісі келеді. Жақсы сатушы болу үнемі ойлануды қажет етеді.
ЖАЛЫНЫШТЫ КӨРІНБЕЙ БАЙЛАНЫСТА БОЛЫҢЫЗ
Осы жылдар ішінде қаншама адамның әлеуетті сатып алушылармен қайта байланысқанда мүсіркеулі немесе мұқтаж болып көрінуден қорқатынын маған айтқанына сенбейтін шығарсыз. Олар адамдарға қайта хабарласуға қорқады, өйткені оларға жұмыс өте қажет, бірақ олар бұл мұқтаждықты сездіргісі келмейді. Бұл сезім жиі сатушылардың бір түрлі түсінетін, бірақ корпоративтік шешім қабылдаушылар мүлдем басқаша қабылдайтын мінез-құлқына айналады.
Қорқыныштарын, мазасыздықтарын және клиентте бірдеңе болып жатыр ма деген күмәндарын жасыру үшін көптеген сатушылар «жақсы адам» режиміне өтеді. Әлеуетті сатып алушыларға хабарласу үшін телефонды алғанда, кенеттен олардың саналы ойы ұшып кетеді де, олар мынадай хабарламалар қалдырады:
«Пәленше мырза, бұл Dave Murakami хабарласып тұр. Жақында мен сізге Swift Services компаниясы өндіріс процестерін жеделдетуге қалай көмектесетіні туралы дауыстық хабарлама қалдырған болатынмын. Мен жай ғана сіздің зауытта бәрі қалай болып жатқанын және біз ұсына алатын бірдеңе қажет пе екенін білу үшін хабарласып тұрмын. Егер біздің қызметтер туралы көбірек білгіңіз келсе, мен келіп сөйлесуге немесе сізге брошюра жіберуге қуаныштымын. Менің нөмірім . . . »
Бір минут күте тұрыңыз! Мұнда не болды? Сатушы қобалжып, сандырақтай бастады. Кенеттен ол «жай ғана хабарласып тұр», «бәрі қалай болып жатқанын» және оның қызметтері қажет пе екенін сұрап тұр. Жағымды, салқынқанды және әңгімешіл болып көрінуге тырысқанымен, Дейвтің айтқандарының бәрі корпоративтік шешім қабылдаушылар үшін тым «сатушылық» болып естіледі.
Сатып алушылар мынадай хабарламаны естуді де жек көреді: «Мен өткен аптада жіберген хатымды алдыңыз ба және ол бойынша сұрақтарыңыз бар ма екенін білу үшін жай ғана хабарласып тұрмын». Мұны дауыстық поштада қалдырсаңыз да, бетпе-бет айтсаңыз да, сіз өз салаңыздың маманы емес, пошта инспекторы сияқты көрінесіз.
Аулақ болу керек тіркестер
Кез келген жағдайда аулақ болу керек, клиентті үркітетін басқа да тіркестер:
«Сізге ... керек пе екенін білу үшін хабарласып тұрмын. Мазаңызды алғым келмейді, бірақ көмектескім келеді». «... қатысты бірдеңе жасауға дайынсыз ба екенін білу үшін байланыста болғым келді». «Сол триггерлік оқиға (сатып алу қажеттілігін тудыратын маңызды өзгеріс) қалай болып жатқанын және жақын арада сізге ресурстар қажет пе екенін білгім келеді». «Бірдеңе өзгерді ме екен деп жай ғана тексеріп жатырмын».
Осы «ойланбастан» жасалған бақылау хабарламаларының барлығы бұрынғы мұқият жоспарланған байланыстар арқылы жинаған беделіңізді бірден түсіреді. Мүсәпір көрінбеу үшін, әр хабарласқан сайын әрдайым негізді іскерлік себебіңіз болуы керек. Атап айтқанда, сізге мыналар қажет:
Өзіңіздің құндылық ұсынысыңыздың (өнім не қызметтің клиент үшін нақты пайдасы) басқа қырын көрсету; Басқа клиентіңіз қол жеткізген нәтижелермен бөлісу; Проспектіге (әлеуетті клиентке) индустрия, олардың тұтынушылары, бәсекелестері немесе заңнамадағы өзгерістер туралы қызықты жаңалықтар жеткізу.
Осылай істегенде, сіз ешқашан шарасыз көрінбейсіз. Керісінше, сіз құнды ресурс және қызықты тұлға ретінде қабылданасыз. Егер сіз телефон қоңырауларында, хаттарда және электрондық хабарламаларда үнемі құндылық қосып отырсаңыз, мазасыз немесе жабысқақ болып көрінемін деп уайымдаудың қажеті жоқ.
Нұсқаулық ретінде аптасына бір немесе екі рет байланысу әбден орынды деп санаймын. Одан көп болса, шешім қабылдаушы тұлғаларға сіздің «жанасуларыңыздың» арасындағы байланысты түсіну қиын болады. Сонымен қатар, олар асығыс болғандықтан, хабарламаларыңызды тез өшіріп тастайтыны сонша, сіздің есіміңіз бен компанияңыз олардың ұзақ мерзімді жадында сақталмайды.
Дегенмен, ішке кіру әрекеттерін жиілеткіңіз келетін кездер болады. Егер сіздің ұсынысыңызға қатысты дереу теріс іскерлік салдары бар триггерлік оқиға орын алғанын байқасаңыз, онда жабысқақ болудан қорықпаңыз. Ол компаниядағы біреу сіздің көмегіңізге өте мұқтаж болуы мүмкін.
ШЕШІМ ҚАБЫЛДАУШЫ ТҰЛҒАЛАР СІЗГЕ ХАБАРЛАСҚАНДА НЕ ІСТЕУ КЕРЕК
Біз әлеуетті клиенттердің бізге қайта хабарласатын күнін армандасақ та, бұл өте сирек болатындықтан, адамды абдыратып тастауы мүмкін.
Сатушылық мансабымда проспектингпен (клиент іздеумен) қатты айналысқан кездерім көп болды. Менің пайплайным (жобалар тізбегі) құрғап бара жатты және маған жаңа клиенттер керек болды. Мен мақсатты аккаунттарыма (таңдалған ірі компанияларға) сансыз телефон соғып, ішке кіру үшін шешім қабылдаушы тұлғаларды табуға тырыстым. Барлық жерде хабарлама қалдырдым. Ешкім маған бірден қайта хабарласқан жоқ.
Бірнеше күннен кейін мен басқа жобаға толықтай беріліп отырғанда, телефон шырылдады. Мен ойланбастан тұтқаны көтеріп: «Сәлеметсіз бе. Бұл — Джилл», — дедім. Тұтқаның арғы жағындағы дауыс: «Джилл. Бұл — Майк. Қоңырауыңызға жауап беріп тұрмын», — деді. «Майк? » — деп ойладым мен. Қай Майк? Қай компаниядан? Басым қатып қалды. Мен күмілжіп: «Майк! Қайта хабарласқаныңызға рақмет», — деп миымды барынша іске қостым.
Бірақ мен тығырыққа тірелдім. Оның қай компаниядан екенін білмедім. Қандай хабарлама қалдырғанымнан хабарым болмады. Ол мен байланысқым келген шешім қабылдаушы ма, әлде мен нетворкинг жасап жүрген досымның досы ма, оны да түсінбедім.
Сізге сендіре аламын: «Майк. Кешіріңіз, бірақ сіздің кім екеніңізді есіме түсіре алмай тұрмын», — деп айтудан асқан қорлық пен ұят жоқ. Сіздің беделіңіз лезде жоғалады. Осы уақытқа дейін жасаған барлық жоспарлауыңызға қарамастан, сіз ақымақ болып көрінесіз. (Есіңізде болсын, бұл тәжірибе сөйлеп тұр! )
«Жад» жүйесін орнатыңыз
Мұндай жағдайдың алдын алу үшін бірінші кезекте жүйе құру керек. Бұған дейін біз бірнеше мақсатты аккаунттарға назар аударудың маңыздылығы туралы айтқан болатынбыз. Көптеген сатушылар үшін он ірі компаниямен жұмыс істеу жеткілікті. Бір уақытта жүздеген проспектілердің соңынан жүру сізді жай ғана «ұсақ саудагерге» айналдырады. Адам миында бір уақытта шектеулі ақпаратты ғана сақтай алады.
Жұмыс істейтін жүйелерді құрудың көптеген жолдары бар. Ең бастысы — өзіңізге ыңғайлы «жад» жүйесін табу.
Көптеген сатушылар бәрін CRM (тұтынушылармен қарым-қатынасты басқару жүйесі) дерекқорында сақтайды. Бүгінгі таңда нарықта кең таралғандары: SalesForce. com, Microsoft Dynamics, Sage, SugarCRM және Landslide.
Олар аккаунт туралы кез келген ақпаратты — шешім қабылдаушыларды, қалдырылған хабарламаларды, жіберілген электрондық хаттарды және басқа да маңызды деректерді енгізеді. Проспект хабарласқанда, олар осы адаммен болған әрбір байланыстан хабардар болу үшін дерекқорға тез жүгінеді. Бақытымызға орай, бүгінде бұл ақпарат мобильді құрылғылар арқылы да қолжетімді.
Кейбір адамдар әлі де қағаз жүйесін ұнатады. Егер бұл сізге ыңғайлы болса, кез келген сәтте пайдалану үшін барлық белсенді файлдарыңызды қол астында ұстаңыз. Көптеген жылдар бойы мен қысым кезінде іздеп отырмас үшін, папкалардың сыртына байланысатын адамдардың есімдері мен нөмірлерін жазып қоюдың пайдалы екенін түсіндім.
Егер сіз әлі де қағаз жүйесін пайдалансаңыз, кімге хабарласуға тырысып жатқаныңызды оңай біліп отыру үшін үстеліңіздің үстінде барлығының есімі, лауазымы, компаниясы мен телефон нөмірі жазылған бір парақты ұстаңыз.
Және ең соңғысы, бірақ маңыздысы — егер бар болса, қоңырау шалушының идентификаторын (caller ID) пайдаланыңыз. Тұтқаны көтермес бұрын кім хабарласып жатқанын тексеріңіз. Кейде есіңізді жию үшін осының өзі жеткілікті.
Абайсызда ұсталып қалу туралы
Сіздің ең соңғы қалайтын нәрсеңіз — кіммен сөйлесіп жатқаныңызды әлі түсінбей тұрып, әлеуетті клиентпен талқылауға кірісу. Сізге есіңізді жиып, дұрыс ойлануға бірнеше минут уақыт ұтып беретін стратегияны ұсынайын.
Егер сіз телефонда кім екенін білмейтін ыңғайсыз жағдайға тап болсаңыз: «Майк. Қоңырау шалғаныңызға рақмет. Бірнеше минуттан кейін қайта хабарлассам бола ма? Дәл қазір бір шаруаның ортасында едім», — деңіз.
Барлығы дерлік келіседі. Олар жұмыс істеп жатқанда кедергі келтірудің қаншалықты алаңдататынын біледі. Егер олар жақын арада босамайтынын айтса, онда екеуіңізге де ыңғайлы уақытты анықтау жеткілікті.
Бастапқы қайта қоңырау шалу өтінішіңізді мына тіркеспен аяқтаңыз: «Нөміріңізді қайтадан бере аласыз ба? Қазір қолымда болмай тұр».
Осылайша сіз кіммен сөйлесіп жатқаныңызды анықтауға қажетті ақпаратты аласыз. Егер әлі де түсінбей жатсаңыз, сол нөмірге қайта хабарласыңыз, бірақ соңғы цифрын өзгертіңіз. Сіз сол фирмадағы басқа адаммен (немесе олардың дауыстық поштасымен) сөйлесесіз және сол арқылы біле аласыз.
Содан кейін, қайта қоңырау шалмас бұрын, жазбаларыңызды қарап шығыңыз және шешім қабылдаушымен не туралы сөйлескіңіз келетінін анықтап алыңыз. Абыржыған адам сияқты көрінгіңіз келмейді. Сіз нағыз кәсіби маман ретінде көрінуіңіз керек.
ҚАЙТА ҚОҢЫРАУ ШАЛУҒА КӘСІБИ МАМАН РЕТІНДЕ ДАЙЫНДАЛЫҢЫЗ
Біреу сізге қайта хабарласқанда жақсы нәтиже көрсету үшін, шешім қабылдаушы тұлғаға дәл сол сәтте сізден не қажет екенін түсіну өте маңызды.
Жүрегіңіз минутына миллион рет соғуы мүмкін. Қатты қобалжығаннан аузыңыз құрғап кетуі де мүмкін. Тізеңіз дірілдеп тұрса да, «Аллилуйя» деп айғайлағыңыз келуі мүмкін.
Бірақ желінің екінші ұшындағы адам сіздің сабырлы, байсалды және жинақы екеніңізді сезуі керек — бұл сіздің ішкі күйіңізге мүлдем қарама-қайшы. Сондықтан қайта қоңырау шалу жағдайын ол орын алғанға дейін жоспарлауыңыз керек. Әйтпесе, мынаған ұқсас бірдеңе айтатыныңызға кепілдік беремін:
«Бигшот ханым. Маған қайта хабарласқаныңызға өте үлкен рақмет. Мен мұны шынымен бағалаймын. Сізбен сөйлесуді көптен бері қалап жүр едім және сіздің қаншалықты бос емес екеніңізді білемін. Маған қайта хабарласқаныңыз мен үшін үлкен мәртебе».
Қуанышты және көтеріңкі көңіл-күйде болу — қалыпты жағдай. Бірақ солай сөйлеу сіздің сату әрекеттеріңізге зиян келтіреді және сізді бизнестегі «жеңілтек» адам ретінде көрсетеді. Сіз өзіңізді сыпайы және ілтипатты деп ойлағаныңызбен, іс жүзінде әуесқой (дилетант) сияқты көрінесіз.
Ірі компаниялардағы адамдар жаңа бастағандармен (роокиес) жұмыс істегісі келмейді. Олар талантты, білімді кәсіби мамандармен жұмыс істеуді қалайды. Сіздің бүкіл ойлау жүйеңіз тең дәрежелі адаммен (пир) сөйлесіп тұрғандай болуы керек. Бұл сіз міндетті түрде шешім қабылдаушымен бір деңгейдесіз дегенді білдірмейді. Бірақ бұл сіздің компанияңыздың ұсынысы клиенттерге айтарлықтай құндылық беретінін білетініңізді білдіреді.
Біреу сізге қайта хабарласқанда, сіздің алғашқы пікірлеріңіз алдыңғы байланыс (мысалы, дауыстық пошта, электрондық хат, хат) пен бүгінгі күннің арасында көпір болуы керек. Мысалы, былай деп айтуға болады:
«Боб. Қайта хабарласқаныңызға рақмет. Мен жіберген хатымда айтқанымдай, біз қазір онлайн-ритейлерлердің конверсия көрсеткіштерін (келушілердің сатып алушыға айналу пайызы) айтарлықтай арттыру бойынша көптеген жұмыстар атқарып жатырмыз. Маған қайта хабарласқаныңызға қарағанда, бұл қазір сіздің басымдықтар тізіміңізде болса керек. Солай ма? » (пауза)
«Тони. Қоңырауыма жауап бергеніңізге рақмет. Дауыстық поштада айтқанымдай, сіздің компанияңыз биыл бірнеше маңызды жаңа өнімдерді шығарып жатқанын білемін. Біз компанияларға өнім шығару кезінде табысқа жету уақытын (өнім шыққаннан бастап пайда түскенге дейінгі мерзім) қысқартуға көмектесеміз және бұл қазір сізді қызықтыра ма екенін білгім келді». (пауза)
Көріп тұрғаныңыздай, бұл жауаптар алғашқы қоңыраудың себебін бүгінгі әңгімемен нақты байланыстырады. Олар өнімдерге, қызметтерге немесе шешімдерге емес, мәселелерге бағытталған. Негізінде, бұл сіздің құндылық ұсынысыңызды қайталау болып табылады.
Олардың әңгімелесу сипатына да назар аударыңыз. Оларды айту оңай және қысқа — максимум 15 секунд. Сонымен қатар, соңғы жол әлеуетті клиентті өз мәселелері мен қиындықтары туралы әңгімеге тартуға арналған. Оны айтқаннан кейін, үндемей, клиенттің сөйлеуіне мүмкіндік беріңіз.
Енді сіз диалогты бастағаннан кейін, телефон арқылы әлеуетті сатып алушыға жету үшін жасаған қоңырау жоспарыңызға қайта орала аласыз. Олар сізге қайта хабарласқанда, сізге тек осы өту кезеңі қажет, содан кейін бәрі дайын.
КІРУГЕ ТЫРЫСУДЫ ҚАШАН ТОҚТАТУ КЕРЕК?
Уақытыңызды көбірек әлеуеті бар басқа мүмкіндіктерге жұмсау туралы шешім қабылдағанға дейін кампанияны қанша уақыт белсенді ұстау керек? Бұған дейін айтқанымдай, танымал тұлғаға айналу үшін сізге сегізден он екіге дейін байланыс қажет. Аккаунтпен 3-4 күнде бір рет байланысасыз деп есептесек, кампанияңыз бір-екі айға созылуы мүмкін.
Егер сол кезеңнің соңында ешқандай нәтижеге қол жеткізе алмасаңыз, басқа жақтан іздеу керек. Бірақ бұл ірі компанияны тізіміңізден мүлдем алып тастамаңыз. Кампанияңыз мінсіз орындалса да, сізге байланысты емес себептермен дәл қазір іс алға баспауының сансыз себептері болуы мүмкін.
Айына бір рет немесе тоқсанына бір рет байланыста болудың жолын табыңыз. Осылайша сіз шектен шықпай, олардың назарында қаласыз. Шешім қабылдаушыларға қызықты мақалалар жіберіңіз. Оларға ақпараттық веб-сайт сілтемелерін жіберіңіз. Маңызды индустриялық трендтермен бөлісетін телефон қоңырауын жасаңыз. Оларды компанияңыз өткізетін вебинарға шақырыңыз.
Егер сізге сол адаммен ешқашан байланыспау туралы нақты айтылмаса, толықтай берілмеңіз. Бұл жай ғана басымдықтар мәселесі болуы әбден мүмкін. Дәл осы сәтте басқа нәрселермен жұмыс істеу немесе шешу маңыздырақ болуы мүмкін. Байланыста болу арқылы, сіздің компанияңыз шешетін мәселелерді қолға алатын уақыт келгенде, сіз бірінші кезекте еске түсетін адам боласыз.
НЕГІЗГІ ТҰСТАР
Бақылау қоңырауларында мүсәпір болып көрінбеу үшін, «Мен жай ғана хабарласып тұрмын» сияқты әлсіз сөздерді ешқашан айтпаңыз. Бұл қоңыраулар алғашқы қоңырау сияқты маңызды және дәл сондай жоспарлауды талап етеді. Уақыт өте келе қызығушылық тудыру үшін құндылық ұсынысыңыздың әртүрлі қырларын көрсетіңіз, клиенттеріңіз қол жеткізген нәтижелермен бөлісіңіз немесе проспектіні жаңа ақпаратпен қызықтырыңыз. Егер шешім қабылдаушы тұлға сіз күтпеген жерде хабарласса, ойыңызды жинақтауға уақыт табу маңызды. Қоңырау шалғаны үшін рақмет айтып, бірнеше минуттан кейін қайта хабарласа алатыныңызды сұраңыз. Шешім қабылдаушылармен байланыстарыңыздың арасында әрдайым «көпір» орнатыңыз. Олардың назарын аудару үшін хатыңыздағы немесе дауыстық поштаңыздағы негізгі тұстарға сілтеме жасаңыз, содан кейін сұрақ қойыңыз. Егер сіз шешім қабылдаушылармен сегізден он екі ретке дейін байланысып, нәтиже болмаса, оларды ай сайынғы немесе тоқсан сайынғы бақылау кестесіне ауыстырыңыз. Олардың қызығушылығының болмауы, әдетте, корпоративтік басымдықтарға байланысты.
БЕСІНШІ БӨЛІМ: САТУДЫ ІЛГЕРІЛЕТУ
Корпоративтік шешім қабылдаушымен кездесу белгілеген сайын, сіз қошеметке лайықсыз. Жақсы атқарылған жұмыс үшін өзіңізді мақтауға уақыт бөліңіз. Сіздің жетістігіңіз ішке қалай кіруді білмей басы қатып жүрген басқа сатушылардан сізді ерекшелендіреді.
Осы алдағы кездесуге дайындалып жатқанда — мейлі ол телефон арқылы сөйлесу немесе бетпе-бет кездесу болсын — ірі компанияларда жұмыс істейтін адамдар, әдетте, жұмысқа көміліп қалған, шаршаған және күйзеліске түскенін ұмытпаңыз. Олардан шектеулі бюджетпен және минималды ресурстармен өршіл мақсаттарға қол жеткізу талап етіледі. Уақыт — олардың ең қымбат ресурсы. Сізге олардың тығыз кестесінен орын бөлінді, өйткені шешім қабылдаушы сізді не мәселені шеше алады, не қажетті іскерлік нәтижеге қол жеткізуге көмектеседі деп сенеді.
Олармен сөйлескенде, әлеуетті клиенттеріңіздің ойында осы болады. Сіздің өніміңіз емес. Сіздің қызметіңіз, технологияңыз немесе шешіміңіз емес. Тек олардың іскерлік мәселелері. Сіздің бүкіл кампанияңыз бизнеске бағытталған еді, және сіз кездескен кезде проспектіңіз бизнес туралы сөйлесуді күтеді. Егер сіз осы уәдені орындамасаңыз, екінші мүмкіндігіңіз болмайды.
Енді сіздің міндетіңіз — бұл мүмкіндікті іскерлік қарым-қатынасқа айналдыру. Бірақ мұны жүзеге асыру үшін сізде аз ғана уақыт бар.
«СӨЗШЕҢДІК» ДЕРТІНЕН АУЛАҚ БОЛЫҢЫЗ
Егер сіз көптеген сатушылар сияқты болсаңыз, интеллектуалды түрде клиентке назар аудару және олардың мақсаттары, мәселелері мен уайымдары туралы сұрақтар қою маңызды екенін білесіз. Бірақ іштей сіз мазасызданып тұрсыз, өйткені сізде бөлісуіңіз «керек» көптеген ақпарат бар.
«Оның үстіне, — деп ойлауыңыз мүмкін, — егер мен оларға қолымыздан келетіннің бәрі туралы айтпасам ше? Егер мен тек бір нәрсеге назар аударсам және ол нәрсе дәл қазір оларға қажет болмай қалса ше? »
Өз тәжірибесін көрсетуге немесе проспектіні таң қалдыруға тек осы бір мүмкіндік болады деп қорқатын көптеген сатушылар сату кезінде тым көп сөйлеудің классикалық қателігін жасайды. Зерттеулер көрсеткендей, сатушының әлеуетті сатып алушымен уақыты неғұрлым аз болса, соғұрлым ол оны «таныстырылым» (питчинг) режимінде өткізуге бейім болады.
Бұл қорқыныштың сіздің жетістігіңізге кедергі болуына жол бермеңіз. Сату презентациялары жұмыс істемейді. Егер сіз алғашқы қоңырауда «сөзшеңдік» дертіне шалдықсаңыз, басыңызға бәле тілеп аласыз. Дегенмен, көптеген сатушылар бұл режимге қашан ауысқандарын байқамайды да. Олар өз өнімдері туралы тоқтаусыз сөйлеп жатқандарын сезбейді. Оның орнына, олар өздерін қызығушылық танытқан проспектілер қойған сұрақтарға жай ғана жауап беріп жатырмыз деп санайды. Бұл жаңсақ түсінік олар байқамай тұрып-ақ сәтсіздікке әкеледі.
Мұндай жағдайда әлеуетті клиенттер, әдетте, мынадай реакция танытады:
«Бұл қанша тұрады?» Егер олар бұл сұрақты сіз олардың қажеттіліктерін талқыламай тұрып қойса, соңы жақын. Бағасы қандай болса да, ол тым қымбат; сіз құндылықты дәлелдеуге тырысып, қорғаныс позициясында қаласыз. «Ол ... істей ала ма?» Сіздің өніміңіз немесе қызметіңіз не істей алатыны туралы сұрақтар нұсқаларды алып тастау үшін қойылады. Клиенттер өзгергеннен көрі бұрынғы күйінде (статус-кво) қалғанды жөн көреді. Егер олар тіпті болмашы бір «олқылықты» тапса, сіздің шаруаңыз бітуі мүмкін. «Өте қызықты. Көп сататыныңызға сенімдімін». Бұл сөйлем іштей «бірақ бұл жерде емес» деген сөзбен аяқталады. Бұл клиенттер сыпайылық танытып тұр, бірақ сіздің кеңседен тезірек кеткеніңізді қалайды. Олар сізді олардың бизнесіне көмектесуге емес, тек сатылымға қызығушылық танытып тұр деп ойлайды.
Егер сіз әлеуетті клиенттерді өнімдеріңіз, қызметтеріңіз немесе шешімдеріңіз оларға қажет екеніне сендіруге тырыссаңыз, сіз өз көріңізді өзіңіз қазып жатырсыз. Оларға қоржыныңыздағының бәрін көрсету арқылы сіз өзіңіз ең жек көретін «ұсақ саудагер» сияқты көрінесіз.
ӘЛЕУЕТТІ КЛИЕНТТЕРМЕН ҚАЛАЙ ӘҢГІМЕЛЕСУ КЕРЕК
Жақсы сату — бұл презентация жасау емес, шешім қабылдаушылармен диалог құру. Бұл тек олардың бизнесіне назар аудару. Есіңізде болсын, сіздің ұсынысыңыз — оларға қажетті нәтижелерге қол жеткізуге көмектесетін құрал ғана.
Сіздің әлеуетті клиенттеріңіз ең басынан-ақ сіздің жалғыз мақсатыңыз — олардың іскерлік мақсаттарына жету жолындағы кедергілерді жоюға көмектесу екенін білуі керек. Осы фокусты сақтау — өзара тиімді қарым-қатынас үшін негіз қалаудың ең жақсы жолы.
Сонымен, егер сіз өзіңіздің өнімдеріңізді, қызметтеріңізді немесе шешімдеріңізді талқылай алмасаңыз, не туралы сөйлесуге болады? Жауаптарды табу үшін ішке кіру кампанияңызға қайта оралыңыз.
Іскерлік нәтижелерді талқылаңыз
Егер сіз ішке кіру үшін құндылық ұсынысыңызға назар аударған болсаңыз немесе клиенттің табыс тарихымен бөліскен болсаңыз, проспектіңіз басқа фирмаларға дәл осындай нәтижелерге қол жеткізуге қалай көмектескеніңізді білгісі келеді.
Маған мұқият құлақ түріңіз. Өзіңіздің процесіңіз, мүмкіндіктеріңіз немесе технологияңыз туралы айтудың орнына (сіз мұны айтқыңыз келіп өліп бара жатқан шығарсыз), кездесудің басында мынадай ақпаратпен бөлісуге дайын болыңыз:
Клиенттер сіздің фирмамен жұмыс істегенге дейін істерді қалай жүргізді Олардың жұмысында кездескен мәселелер Бұл мәселелердің іскерлік салдары Сіздің қарым-қатынасыңыздың нәтижесінде олар қол жеткізген нақты құндылық пен іскерлік нәтижелер
Шешім қабылдаушылар мұны «қалай» жасағаныңыз туралы сұрағанда, қысқа және нұсқа болыңыз. Тек мынаған ұқсас бірдеңе айтыңыз: «Біз олардың өте нақты қажеттіліктері мен мәселелерін шешетін жеке жоспар құрдық». Немесе былай деуге болады: «Олар осы нәтижелерге қол жеткізу үшін біздің жаңа өнімдеріміздің бірін пайдаланды. Дегенмен, бұл сіздің фирмаңыз үшін дұрыс таңдау болатынын анықтау үшін маған көбірек ақпарат қажет».
Сіздің мақсатыңыз — проспектіңіз туралы көбірек білу үшін сұрақтарға тез өту. Енді сұрақтар қоюға көшіңіз. Бұл — сіздің біраз уақытқа сөйлеуіңіздің соңы. Әңгіме — бұл екі жақты қозғалыс. Шешім қабылдаушыны тарту уақыты келді.
Түсінікті идеяларды кеңейтіңіз
Егер сіз проспектіңізді қызықты идеямен қызықтырып кездесуге шақырсаңыз, кездескен кезде сол идеяға назар аударыңыз. Дегенмен, идеяңызды мінсіз шешім сияқты көрсетпей, оны тереңірек зерттеуді қажет ететін мүмкіндік ретінде ұсыныңыз. Кездесудің басында мұны былай ұсынуға болады:
Байланыс орнатпас бұрын жасаған зерттеулеріңізді атап өтіңіз. Осыған ұқсас басқа клиенттермен жұмыс істеуден не үйренгеніңізді көрсетіңіз. Олардың іскерлік мәселелеріне, табысқа жетудің маңызды факторларына және кедергілерге назар аударыңыз. Проспектінің бизнесіндегі ықтимал проблемалы аймақтар, «тар жерлер» немесе уақытша шешімдер туралы не тапқаныңызды айтыңыз. Басқа клиенттердің осы қиындықтарды қалай сәтті еңсергені және қандай нәтижелерге қол жеткізгені туралы идеялармен бөлісіңіз. Осы идеялардың дәл осы клиент үшін жұмыс істейтініне сенімді емес екеніңізді, бірақ олардың жағдайын тереңірек зерттеуге тұрарлық деп санағаныңызды баса айтыңыз.
Өнімдеріңізді, қызметтеріңізді немесе шешімдеріңізді талқылауға бой алдырмаңыз. Сіздің мақсатыңыз — олардың бизнесі туралы әңгіме бастау. Идеяңызбен бөліскеннен кейін, тез арада сұрақтарға көшіңіз.
Маңызды ақпарат беріңіз
Ірі компаниялар әрқашан өз индустриясы, нарығы, тұтынушылары мен бәсекелестері туралы ақпаратқа қызығушылық танытады. Егер сіз ірі компанияға кіру үшін осы маңызды ақпаратқа ие екеніңізді алға тартсаңыз, әңгімеңіз содан басталады. Талқылауды бастау үшін сізге мыналар қажет:
Бөлісетін ақпаратыңыздың контекстін анықтаңыз: Бұл ақпаратты қайдан алдыңыз? Ол кімнен? Сол сияқты нәрселер. Ақпаратты клиентпен бірге қарап шығыңыз. Хабарламаңызды нығайту және оның құндылығын арттыру үшін графиктер, диаграммалар, «ақ қағаздар» (white papers) немесе мақалалар болғаны көбінесе пайдалы. Ақпаратпен бөліскеннен кейін, мүмкіндігінше тезірек сұрақтарға көшіңіз. Егер сіз үнемі презентация режимінде болсаңыз, сізде әңгіме болмайды. Интерактивтің болмауы сізді логикалық келесі қадамға өту тұрғысынан өте тиімсіз жағдайға қалдырады. Сондай-ақ, бөлісетін ақпаратыңыздың жасырын сату презентациясы емес екеніне көз жеткізіңіз.
СҰРАҚ ҚОЮ ТӘЖІРИБЕСІНЕ КІРІСІҢІЗ
Көптеген сатушылар сенімді кеңесші (клиенттің мүддесін бірінші орынға қоятын және оның мәселелерін шешуге көмектесетін сарапшы) мәртебесіне жетудің жалғыз жолы — нақты сұрақтар қою екенін түсіне бермейді. Бұл мәртебеге бар білгеніңді жайып салумен, тұтынушыларға қандай өзгерістер енгізу керектігін айтумен немесе өзіңіздің бірегей мүмкіндіктеріңіз бен технологияларыңыз туралы шексіз сөйлеумен жету мүмкін емес.
Жақсы жоспарланған, ойландыратын сұрақтар корпоративтік сатып алушылармен берік қарым-қатынас орнатуға және соңында үлкен бизнеске жол ашады. Түсінікті, тұтынушыға бағытталған сұрақтар қою сізге мынадай мүмкіндіктер береді:
Жақсы ниетіңізді көрсету. Сұрақтар тұтынушыға сіздің тек тапсырыс алуды емес, олардың бизнесін ойлайтыныңызды көрсетеді.
Сенімділігіңізді арттыру. Жақсы ойластырылған сұрақтар сізді әлдеқайда құзыретті етіп көрсетеді, әсіресе егер олар сіздің салаңыз, нарық, бәсекелестік немесе тұтынушы туралы біліміңізбен негізделсе.
Тұтынушыларға ойлануға және бағалауға көмектесу. Бұл күні бойы талдау мен стратегия жасауға уақыты аз шешім қабылдаушылар үшін өте құнды. Олар өз қиындықтары мен мәселелеріне жаңа қырынан қарауға мүмкіндік беретін сұрақтарды жоғары бағалайды.
Қажеттіліктерді анықтау және дамыту. Сұрақтар қою шешім қабылдаушылардың күнделікті кездесетін кедергілерін, қиындықтары мен реніштерін білуге көмектеседі. Егер сіз бұл мәселелерді анықтамасаңыз, тұтынушыларыңыз status quo (қазіргі қалыптасқан жағдай) деңгейінде қала береді.
Тұтынушылар үшін дұрыс шешім қалыптастыру. Бұл бірінші қоңырауда жасалатын нәрсе емес, бірақ ұсыныс қажет болатын болашақ кездесулер үшін маңызды.
Сұрақтарыңызды алдын ала жоспарлаңыз. Егер жоспарламасаңыз, әлеуетті клиенттермен кездескенде 90 пайыздан астам жағдайда сол жағымсыз pitching (тауарды немесе идеяны агрессивті түрде ұсыну) әрекетіне ораласыз. Неліктен? Себебі сіздің миыңыз тұтынушыны тыңдап тұрғанда бір мезгілде жақсы сұрақтар ойлап таба алмайды. Сіз қобалжисыз. Содан кейін сөйлей бастайсыз, артынан мылжыңға көшесіз. Көп ұзамай жағдай бақылаудан шығып кетеді.
Кездесуге өзіңізбен бірге ала баратын он сұрақтан тұратын тізім дайындау өте маңызды. Бұл сізді жаңадан бастаған адамдай көрсетеді деп ойлауыңыз мүмкін, бірақ нағыз кәсіпқойлар мұны үнемі жасайды.
Нил Рекхэмнің сату саласындағы жаңашыл зерттеуі жақсы сұрақтар қою қабілеті үздік сатушылар мен орташа сатушылар арасындағы ең үлкен айырмашылық екенін көрсетті. Үздік сатушылар мәселелер немесе алаңдаушылықтар туралы білгенде, олар бизнестің зардаптарын және өзгеріс енгізудің құндылығын анықтау үшін сұрақ қоюды жалғастырды.
Керісінше, орташа сатушылар әлеуетті клиенттің қиындық немесе қанағаттанбаушылық білдіргенін естіген сәтте-ақ, бірден өз шешімдерін ұсынуға асықты.
ЖАҚСЫ СҰРАҚ ҚОЮДЫҢ НҰСҚАУЛЫҒЫ
Корпоративтік шешім қабылдаушылармен алғаш рет кездескенде немесе сөйлескенде, сізде бір кездесуде жауап беру мүмкін болмайтын көптеген сұрақтар болады. Уайымдамаңыз. Сіз қарым-қатынас орнатып жатырсыз және болашақта тұтынушыларыңыз туралы көбірек білуге мүмкіндіктеріңіз көп болады.
Ағымдағы жағдайды анықтаңыз
Сұрақ қоюды бастағанда, тұтынушының ағымдағы жағдайына, атап айтқанда, сіз шешетін мәселелерге немесе сіз қол жеткізуге көмектесетін мақсаттарға назар аударыңыз. Полиция тергеушісі сияқты көрінбеу үшін, толық жауап алуға мүмкіндік беретін ауқымдырақ сұрақтар құрастыруға тырысыңыз.
Бірнеше жыл бұрын мен компаниясы шығарған жаңа өнімге қатты қуанған сату өкіліне коучинг жүргіздім. Біз оның келесі аптада ірі корпоративтік есеп бойынша жасайтын қоңырауын рөлдік ойын ретінде ойнадық. Ол маған бірнеше минут ішінде жүздеген сұрақ қойды, олардың кейбіреулері мынадай болды:
Бұл қолданба үшін қандай жүйені пайдаланасыз?
Қандай бағдарламалық жасақтаманы қолданып жүрсіз?
Оны қолданғаныңызға қанша уақыт болды?
Қолдау көрсету үшін кімге жүгінесіз?
Жұмысыңызды аяқтағаннан кейін ақпарат қайда кетеді?
Ол адам қандай жүйені пайдаланады?
— Тоқта, — дедім мен соңында құлағымды басып. — Саған бар болғаны бір-ақ сұрақ керек. Ол маған «иә, әрине» дегендей күмәнмен қарады. — Тұтынушыға жай ғана: «Маған сіздің операцияңызда жұмыс процесі қалай жүретінін айтып беріңізші», — деңіз. Тұтынушы жауап бергенде, сіз не болып жатқанын білесіз. Қалған сұрақтарыңыз қалыпты сөйлесу барысында өздігінен шығады.
Сондай-ақ, көпшілікке қолжетімді ақпарат туралы ешқашан сұрақ қоймаңыз. Бұл сізді ақымақ етіп көрсетеді — ал бұл сіз қалаған ең соңғы нәрсе.
Олардың мәселелері мен олқылықтарын түсініңіз
Егер бұл қадамды өткізіп алсаңыз, ештеңе сата алмайсыз. Егер тұтынушылар ағымдағы жағдайға толықтай қанағаттанса, олардың ештеңені өзгертуге негізі жоқ. Олардың мәселелері туралы сұрау сізге ыңғайсыз болып көрінуі мүмкін, себебі бұл әдепсіздік немесе тым жеке болып көрінеді деп ойлайсыз.
Мұны жеңіңіз. Егер сіз ыңғайсыздыққа дайын болмасаңыз, тұтынушыларға өз бизнесін жақсартуға көмектесе алмайсыз. Сату — бұл сіз туралы емес. Бұл ағымдағы және болашақтағы мәселелерді шешу туралы. Егер сіз шынымен де тұтынушыға бағытталған адам болсаңыз, міндетті түрде не дұрыс емес екендігі туралы сұрақтар қоюыңыз керек.
Мәселелер мен олқылықтарды анықтайтын сұрақтарда бағалау сөздері болады. Мәселе немесе олқылық туралы сұрақтарға енгізілетін негізгі сөздерге мыналар жатады:
Кедергілер (Bottlenecks)
Қиындықтар (Challenges)
Тосқауылдар (Barriers)
Алаңдаушылықтар (Concerns)
Қиыншылықтар (Difficulties)
Мәселелер (Issues/Problems)
Жақсартулар (Improvements)
Ақаулар (Troubles)
Қанағаттанбаушылық (Dissatisfaction)
Өзгерістер (Changes)
Реніштер (Frustrations)
Шешім қабылдаушыға сіздің ұсынысыңыз шешетін бизнес мәселелеріне тікелей қатысты сұрақтар қойыңыз. Біз бұл туралы бұған дейін 7-тарауда: Құндылық ұсынысын нығайту бөлімінде сөйлескенбіз. Өзіңіз тізіп шыққан мәселелерге қараңыз. Тұтынушы оларды маңызды мәселелер деп санайтынын анықтау үшін осы мәселелер төңірегінде сұрақтар әзірлеңіз. Мысалы, мынадай сұрақтар қоюға болады:
... мәселесіне қатысты ең өзекті проблемаларыңыз қандай?
Бизнесіңізді дамытуда кездесетін негізгі қиындықтар қандай?
Кедергілер қай жерде пайда болады?
Мақсаттарыңызға жетудегі ең үлкен тосқауылдар қандай?
Операциялық тиімділікті арттыру үшін қандай жақсартулар қажет?
Бүгінгі жұмыс істеу тәсіліңізге сүйенсек, ең үлкен алаңдаушылықтар қандай?
Тұтынушылар жауап бергенде, қызығушылық танытып, олардың мәселелері туралы көбірек біліңіз. Атап айтқанда, олардың неліктен бұл жағдайды мәселе деп санайтынын білгіңіз келеді.
Бизнеске тигізетін әсерін зерттеңіз
Сіз ұсынатын шешімдерге қатысты алаңдаушылық тудыратын саланы анықтаған кезде, бірден өз ұсынысыңыз туралы айта бастамаңыз. Керісінше, сіз тапқан мәселелердің ripple effect (бір мәселенің басқа салаларға немесе процестерге тигізетін тізбекті әсері) анықтайтын сұрақтар қоюды жалғастырыңыз.
Бұл сұрақтарға енгізілетін негізгі сөздерге әсер (impact), салдар (consequences), ықпал ету (affect), маңыздылық (implications), нәтиже (effect) және зардаптар (ramifications) жатады. Сіз қоюға болатын сұрақтардың мысалдары:
Бұл мәселелер табысқа қалай әсер етеді?
... мәселесіндегі қиындық (басқа салаға) қалай ықпал етеді?
Егер бұл мәселелер сәтті шешілмесе, ұйымыңыз үшін салдары қандай болады?
Сіз кадрлар тұрақсыздығы мәселе екенін айттыңыз. Бұл сіздің оқыту шығындарыңызға қалай әсер етеді? Жұмысқа алу шығындарына ше? Қателіктер деңгейіне ше?
Тұтынушыларға мұндай сұрақтар ұнайды, себебі олар ойлануға мәжбүр етеді. Сондай-ақ, олар сізге ұсынысыңыз үшін бизнес-негіздеме жасауға көптеген жақсы ақпарат береді. Үздік сатушылар орташа сатушыларға қарағанда мұндай сұрақтарды әлдеқайда көп қояды.
Өзгеріс құндылығын анықтаңыз
Тұтынушы мәселелерінің бизнеске тигізетін салдарын зерттегеннен кейін, оларды шешуден алатын нәтижені (төлемді) анықтайтын кез келді. Тұтынушылар осы сұрақтарға жауап бергенде, мәселелері шешілсе, олардың бизнесі қалай жақсаратынын өздері айтып береді. Негізінде, тұтынушылар өздерін өздері көндіреді.
Үздік сатушылар мұндай сұрақтарды қоюға өте шебер. Көптеген орташа сатушылар оларды сирек қояды. Бұл сұрақтар позитивті және шешімге бағытталған. Бұл сұрақтарда қолданылатын негізгі сөздер: көмектесу (help), маңызды (important), құндылық (value), пайдалы (useful), артықшылық (benefit), жәрдемдесу (assist), қолдау (aid) және тұрарлық (worth). Міне, тұтынушының көзқарасы бойынша құндылықты анықтауға көмектесетін бірнеше сұрақтардың үлгісі:
Егер бұл мәселе шешілсе, ол сіздің ұйымыңызға қандай құндылық берер еді?
Неліктен ... мәселесін түзету сіз үшін маңызды?
Жұмысты орындау уақытын қысқарту сіздің тобыңызға қалай пайда әкелетінін түсінуге көмектесіңізші?
Бұл көмектесетін басқа да жолдар бар ма?
Қосымша орын босату сіз үшін не тұрады?
Осы сұрақтарды қойғаннан кейін, арқаңызды сүйеніп, тыңдаңыз — тіпті бұл адаммен телефон арқылы сөйлесіп жатсаңыз да. Тұтынушының жауаптарын мүмкіндігінше ұзақ зерттеңіз. Жақсылап жазып алғаныңызға көз жеткізіңіз, өйткені білгендеріңіз өте құнды болуы мүмкін.
Жақсы сұрақтар — бұл жай ғана ренжіген әлеуетті клиенттерді өз мәселелерін шешуге тырысатын белсенді сатып алушыларға айналдырудың кілті. Корпоративтік шешім қабылдаушылармен сөйлескенде қойғыңыз келетін он негізгі сұрақтың тізімін жасаңыз. Бұл тізім сізге сату кезіндегі сөйлесуді бағыттайды және назарыңызды әлеуетті тұтынушыға — яғни тиісті жеріне аударуға көмектеседі.
ТҮЙІНДІ СӘТТЕР
Сатушылардың алғашқы қоңырауларда жіберетін ең үлкен қателігі — өз өнімін, қызметін немесе шешімін мақтау арқылы әлеуетті тұтынушыларды өз құндылығына сендіруге тырысу.
Тұтынушыға өз мақсаттары мен міндеттеріне жетудегі кедергілерді жоюға көмектесуге назар аударыңыз. Есіңізде болсын, сіздің ұсынысыңыз — бұл түпкілікті нәтижелерге жету құралы ғана.
Тұтынушыларыңыз қол жеткізген бизнес нәтижелері туралы қысқаша шолу жасаудан немесе қызықты идеямен бөлісуден бастаңыз. Мүмкіндігінше тезірек сұрақтарға көшіңіз.
Мазмұнды сұрақтар сіздің сатудағы табысыңызға кез келген басқа мінез-құлықтан гөрі көбірек әсер етеді. Максималды әсер ету үшін оларды алдын ала жоспарлаңыз.
Клиенттерді талқылауға тарту үшін олар кездесетін қиындықтарға, проблемалар мен мәселелерге бағытталған сұрақтар қойыңыз. Олардың бизнеске әсерін және өзгеріс жасаудан түсетін пайданы зерттеңіз.
Енді біз корпоративтік шешім қабылдаушымен сату кезіндегі сөйлесудің мәнін зерттегеннен кейін, кездесу кезінде нақты не болатынын қарастыратын кез келді. Сіздің кездесуіңіз шешім қабылдаушымен телефон арқылы сөйлескенде немесе есіктен кірген сәтте басталмайды. Ол шын мәнінде бірнеше күн бұрын, сіз өзіңіздің іс-қимыл жоспарыңызды әзірлеген кезде басталады.
Ең жоғары табысқа жету үшін әлеуетті тұтынушыларыңыз сияқты ойлау өте маңызды. Көп жағдайда олар сіздің олардың саласын, компаниясын, мәселелері мен қиындықтарын түсінетініңізді білгісі келеді. Олар сіздің олардың мақсаттарына жетуіне немесе мәселелерін шешуге көмектесуге мүдделі екеніңізді сезінгісі келеді. Сіз адамдарды бұған ешқашан оларға тоқтаусыз сөйлеу арқылы сендіре алмайсыз. Бұл нәтижеге тек зияткерлік бизнеске бағытталған талқылаулар ғана әкеледі.
Мұндай диалог өздігінен пайда болмайды. Бұл кездесуге бармас бұрын үлкен ойлануды қажет етеді. Мен білетін әрбір үздік сатушы дайындық кезеңіне айтарлықтай уақыт бөледі. Олар бүгінгі корпоративтік сатып алушымен «дайындықсыз келу» нәтиже бермейтінін біледі.
БАРМАЙ ТҰРЫП, ҚАЙДА БАРА ЖАТҚАНЫҢЫЗДЫ БІЛІҢІЗ
Ірі компаниялардағы адамдар сирек жағдайда шұғыл шешім қабылдайды. Тіпті сіздің ұсынысыңыз олардың сатуын экспоненциалды түрде арттыра отырып, орасан зор уақыт пен ақшаны үнемдесе де, келісімшартты, жобаны немесе тапсырысты бекіту үшін әдетте бірнеше кездесулер мен телефон арқылы сөйлесулер қажет болады.
Дегенмен, мен көптеген сатушылардан алғашқы кездесудегі негізгі мақсаты не екенін сұрағанда, олар маған «бизнесті алу» деп жауап береді. Кездесуге мұндай мақсатпен бару — сәтсіздікке бастайтын жол, әсіресе егер сіз көптеген «сату гурулары» ұсынатын ескірген келісімді жабу әдістерін қолдансаңыз.
Басқа сатушылар әлдеқайда «сыпайы». Олардың мақсаты — ақпарат жинау; олар компания туралы көбірек білгісі келеді. Бұл сатушылар шешім қабылдаушы олардың ұсынысы туралы көптеген сұрақтар қояды деп үміттенеді. Өкінішке орай, олар егер оны жақсы сипаттап берсе, жақын болашақта бизнесті аламыз деп қате ойлайды.
Ірі компанияларға сату кезінде сізге кезең-кезеңімен алға жылжу керек. Ол қандай қадамдар? Соны білу үшін тұтынушыларыңыздың шешім қабылдау процесін талдаңыз. Сатушы ретінде сіз олардың шешім қабылдау циклін қысқарта алмайсыз. Сіз оған бейімделіп, оны логикалық келесі қадамға жылжыту үшін қолдан келгеннің бәрін жасап жатқаныңызға көз жеткізуіңіз керек. Бұл әлеуетті сатып алушылардың емес, сіздің жауапкершілігіңіз.
Бизнеске арналған сату ұйымдарымен жұмыс істеу тәжірибеме сүйенсек, жалпы логикалық келесі қадамдарға мыналар жатады:
Шешім қабылдаушымен қосымша сөйлесулер. Көбінесе уақыттың шектеулілігіне байланысты алғашқы байланыстан кейін әлі де зерттейтін және талқылайтын көп нәрсе болады. Сондай-ақ, білгендеріңіз туралы ойланып, жаңа идеялармен оралу үшін сізге біраз уақыт қажет болуы мүмкін.
Шешім қабылдаушының әріптестерімен кездесулер. Корпоративтік сатып алушылардың көпшілігі шешім қабылдауға басқаларды тартатындықтан, сіз олардың әріптестерімен, бастықтарымен, бағыныштыларымен, техникалық бағалаушылармен, пайдаланушылармен немесе қаржы мамандарымен телефон арқылы немесе бетпе-бет кездесулер ұсынуыңыз мүмкін.
Өз әріптестеріңізбен кездесулер. Сіздің ұйымыңыздағы басқа адамдар сату процесіне айтарлықтай құндылық әкелуі мүмкін. Сіз салалық маманмен, техникалық сарапшымен, басшымен немесе компанияңыздағы басқа біреумен сөйлесу немесе кездесу уақытын белгілеуіңіз мүмкін.
Осы келесі кездесулерде не істейсіз? Алғашқы кезеңдерде сіз әлеуетті клиенттің жағдайы мен қиындықтары туралы терең білім алуға көп уақыт жұмсауыңыз мүмкін. Сіз сұхбат жүргізуіңіз, жазбаларды қарап шығуыңыз, әдістемені талдауыңыз, клиенттермен сөйлесуіңіз немесе сауалнама жүргізуіңіз мүмкін.
Қарқын алған сайын сіз презентациялар жасауға, ұсыныстар беруге, нысандарға баруды ұйымдастыруға немесе жоспарлау мен шолу кездесулерін өткізуге қатыса аласыз.
Сіздің алғашқы кездесуіңіз тек қарым-қатынасыңызды алға жылжытатын нақты нәтижемен аяқталған жағдайда ғана сәтті болады. Оған бармас бұрын, өзіңіз ұсынатын логикалық келесі қадамды біліңіз. Егер сіз күткеннен басқаша ілгерілеу болса, уайымдамаңыз. Кейде әлеуетті клиенттің өз компаниясының қалай жұмыс істейтіні туралы түсінігі ең жақсы келесі қадамды анықтауда өте пайдалы болуы мүмкін. Қарқынды сақтап қалу үшін, кетпес бұрын оны күнтізбеге белгілеп алыңыз. Егер олай жасамасаңыз, олар сізді жақсы көрсе де, қайтадан есіктен кіру іс жүзінде мүмкін болмайды!
САТУ ҚОҢЫРАУЫН ЖОСПАРЛАУ НҰСҚАУЛЫҒЫН ТОЛТЫРЫҢЫЗ
Корпоративтік шешім қабылдаушылармен тиімді кездесулер қарапайым, дәлелденген процеске сүйенеді. Төменде нәтижелі алғашқы сату қоңырауын өткізу үшін орындалатын қадамдар берілген. Бұл қадамдарды абсолют емес, нұсқаулық ретінде пайдаланыңыз. Төмендегі уақыт шеңбері бір сағаттық кездесуге негізделген. Есіңізде болсын, жақсы кездесулер сіздің өніміңізге, қызметіңізге немесе шешіміңізге емес, әлеуетті тұтынушыларыңызға және олар үшін не маңызды екеніне бағытталады. (Ескерту: Кездесуіңіздің бетпе-бет өту ықтималдығы жоғары болса да, бұл жоспар телефон арқылы өткізілетін кездесулер үшін де жақсы жұмыс істейді. )
I. Сөйлесуді бастау (5–10 минут)
Ірі компаниялардың тұтынушыларының бүгінде мағынасыз мылжыңға және қарым-қатынас орнатуға уақыты көп емес. Әрқашан ілтипатты және мейірімді болыңыз, бірақ әрқашан бизнеске назар аударыңыз.
A. Таныстыру Шешім қабылдаушының жұмысы мен міндеттері туралы білуге бірнеше минут бөліңіз. Егер шешім қабылдаушы кездесуге басқаларды шақырса, міндетті түрде өзіңізді таныстырып, олардың есімдерін біліп алыңыз. Олардың неліктен қатысып жатқанын және бизнес мәселесіне қатысты қандай қызығушылықтары бар екенін анықтаңыз.
B. Уақыт пен күн тәртібін растау Бастамас бұрын, кездесу белгіленгеннен бері уақыттың өзгерген-өзгермегенін қайта тексеріңіз. Егер тұтынушыңызға 30 минуттан кейін шұғыл кездесуге бару керек болса, сізге іс-қимыл жоспарыңызды түзету немесе кейінірек қайтып келу қажет. Түсініспеушіліктер болмауы үшін кездесудің мақсатын да қайта растаңыз.
Сіз былай деп айта аласыз: «Мен бұған дейін түсіндіргенімдей, біз жоғары технологиялық фирмалармен брендтің танымалдылығын арттыру және сатуды ынталандыру үшін жұмыс істейміз. Бүгінгі бірге өткізетін уақытымызда мен сізге осы мәселелерді қалай шешетініміз туралы аздап мәлімет бергім келеді, сіздің компанияңыз бұл салаларда не істеп жатқанын білгім келеді және бізде әрі қарай талқылауға негіз бар-жоғын көргім келеді. Бұл қалай естіледі? »
Осы шолу мәлімдемесіндегі кәсібилік пен көшбасшылыққа назар аударыңыз. Бұл сізде кездесудің нақты жоспары бар екенін көрсетеді. Шешім қабылдаушылар өздерінің қымбат уақыты босқа кетпейтінін біліп, бірден өздерін жақсы сезінеді.
II. Талқылауды жүргізу (40–45 минут)
Сіз pitch жасамай, диалог құрғыңыз келеді. Әлеуетті клиенттеріңізді қатты қызықтыратын ақпаратпен бөлісу арқылы негіз қалаңыз. Содан кейін оларды ойландыратын сұрақтар қою арқылы талқылауға шақырыңыз.
A. Негіз қалау (5 минут) Тұтынушыларға сіздің компанияңыз немен айналысатыны туралы жоғарыда айтылған қысқаша бір сөйлемнен гөрі көбірек ақпарат қажет. Кездесуді ұйымдастырған кезде шешім қабылдаушыны сіз айтқан бір нәрсе қызықтырды.
Енді нақты клиенттің сіздің өніміңізбен, қызметіңізбен немесе шешіміңізбен қол жеткізген бизнес нәтижелері туралы қысқаша шолу жасаудың қолайлы уақыты. Тұтынушыларыңыз кездескен қиындықты, оларға қалай көмектескеніңізді және олар қандай нәтижелерге қол жеткізе алғанын түсіндіріңіз. Сондай-ақ, сіз өзіңіздің мазмұнды идеяларыңызбен бөлісе аласыз немесе кездесуге ала келген маңызды ақпаратты қарап шыға аласыз. Алдыңғы тарауда не істеу керектігі егжей-тегжейлі түсіндірілген.
B. Сұрақтарға көшу Мүмкіндігінше тезірек назарды шешім қабылдаушыға — яғни тиісті жеріне аударыңыз. Ол үшін жай ғана былай деңіз: «Бұл сізге біздің тұтынушыларға өз мәселелерін шешуге (немесе мақсаттарына жетуге) қалай көмектесетініміз туралы жақсы шолу жасауы керек. Ең бастысы — бұл сіздің компанияңыз үшін мағынасы бар-жоғын анықтау. Бүгінгі кездесуге дайындалу барысында мен (компанияның бағыты, триггер оқиғасы, зерттеу барысында анықталған басқа ақпарат туралы деректерді енгізіңіз) байқадым. Маған ... қалай екені қызық болды».
Егер сіз көшуді жоспарламасаңыз, кейде сөйлеуді тоқтату қиын болады — әсіресе шешім қабылдаушының сұрақтары сізді ынталандырса. Тиімді көшу — сіздің сату қоңырауы жоспарыңыздың бір бөлігі.
C. Бизнес мәселелеріне назар аудару (35–40 минут) Кездесуге дейін бизнеске бағытталған талқылауды жүргізу үшін пайдалануға болатын кемінде ондаған мазмұнды, күшті сұрақтар әзірлеңіз. Корпоративтік шешім қабылдаушылар әрқашан өз бизнесі туралы сөйлесуге мүдделі. Егер олар өз мәселелерін шешуге немесе мақсаттарына жетуге шынымен көмек алғысы келмесе, сізбен кездесуге уақыт бөлмес еді.
Сұрақтарды сілтеме жасай алатындай етіп жақын жерде ұстаңыз. Қаласаңыз, клиентке кездесуге қалай дайындалғаныңызды көрсетіңіз — олар таңғалады. Бірақ оларға сұрақтар тізімін бермеңіз, әйтпесе олар жай ғана жауаптарды тізіп шығады.
Сұрақтарыңызды ауызша тест тапсырып жатқан мұғалім сияқты емес, сөйлесу түрінде қойыңыз. Сұрақтар қарым-қатынас орнатады, өзара түсіністік қалыптастырады, құзыреттілігіңізді көрсетеді және сіздің қамқор екеніңізді білдіреді.
Есіңізде болсын, бұл талқылау — сату бойынша жарнамалық ұсыныс (pitch) емес. Олардың жауаптарын тыңдаңыз. Қызығушылық танытыңыз. Мүмкіндігінше көп нәрсені біліңіз. Тек өзіңізге қызықты бөліктерді емес, айтылғанның бәрін мұқият жазып алыңыз.
Әрқашан арқаңызды сүйеніп отырыңыз. Алға қарай ұмтылған сәтте сіз тауарыңызды тықпалай бастайсыз. Талқылау аяқталып, қысым басталады. Сіздің әлеуетті клиентіңіз бірден қорғаныс тосқауылдарын қойып, қарсылықтар тудырады. Егер сіз тез арада қалпына келіп, зерттеу режиміне оралмасаңыз, сатуды жүзеге асыру шексіз қиындай түседі.
III. Процесті алға жылжыту (5–10 минут)
Сұрақтарға назар аударғанда, бір сағаттық кездесуіңіз тез өтіп кетеді. Тіпті шешім қабылдаушы уақытты байқамай қалғандай көрінсе де, шектен тыс ұзақ отырып алмау маңызды. Сағатқа назар аударыңыз. Сізді ұзағырақ қалуға шақыратынын көріңіз. Егер шақырмаса, жұмысты қорытындылап, сату процесін логикалық келесі қадамға жылжытудың уақыты келді.
A. Түсінгеніңізді қорытындылаңыз Ірі компаниялармен бизнес жасау үшін бірнеше кездесу қажет болғандықтан, алғашқы қоңырауда бар білгеніңізді бөлісуге, жауап алғыңыз келетін әрбір сұрақты қоюға немесе портфеліңіздегі барлық жарнамалық материалдарды таратуға тырыспаңыз. Оның орнына, олардың маңызды бизнес мәселелері және оларды шешудің құндылығы туралы білгендеріңізді қорытындылау арқылы кәсіби шеберлігіңізді көрсетіңіз.
Корпоративтік шешім қабылдаушылар, сондай-ақ, ұқсас мәселелері болған тұтынушылармен қалай жұмыс істегеніңіз, олармен жұмыс істеу процесі қандай болғаны және олар сіздің фирмаңызбен жұмыс істеуден қандай пайда көргені туралы көбірек білуге мүдделі.
Ешбір жағдайда өніміңізді немесе қызметіңізді талқылауға көшпеңіз. Бұл сіз үшін әлемдегі ең қиын нәрсе болуы мүмкін, бірақ бұл өте маңызды. Есіңізде болсын, корпоративтік сатып алушыларды сіздің ұсынысыңыз емес, оның олар үшін не істей алатыны ғана қызықтырады. Сондай-ақ олар бір сағаттық қысқа кездесуде сіздің жан-жақты ойластырылған шешім ұсына алмайтыныңызды түсінеді. Олар оны күтпейді де.
Б. Логикалық келесі қадамды ұсыныңыз
Одан кейін, оған үлкен мән бермей-ақ, процесті алға жылжыту үшін жай ғана тиімді нұсқаны ұсыныңыз. Бұл — сіз басынан бері жұмыс істеп келе жатқан логикалық келесі қадам.
Сіз былай деп айта аласыз: «Әдетте мен компаниялармен өнімді енгізу бойынша жұмыс істегенде, келесі қадам — қолданыстағы іске қосу жоспарларын тереңірек түсіну және олқылықтардың қай жерде болуы мүмкін екенін анықтау үшін өнім менеджерімен кездесу ұйымдастыру болып табылады. Алдағы екі аптада осы адаммен кездесу белгілей аламыз ба? »
Егер сіз жақсы талқылау өткізсеңіз, ықтимал клиентіңіздің өзі келесі қадамды ұсынуы әбден мүмкін. Егер солай болса, тамаша! Оны күнтізбеге белгілеңіз. Егер клиент маңызды қадамды өткізіп алса, оны басқа идея ретінде ұсыныңыз: «Бигги ханым, мен сіздің ұсынысыңыз бойынша дереу іске кірісемін. Сондай-ақ, тәжірибем бойынша, бізге IT бөлімімен де сөйлесу керек. Оны да ұйымдастыра аламыз ба? »
Кездесулерді осылай аяқтау сату процесін келесі логикалық қадамға жылжытады. Бұл адал әрі шынайы әдіс. Бұл жай ғана сіздің ұсынысыңыз олардың бизнесіне сәйкес келетін-келмейтінін анықтау үшін екеуіңізге де қажетті келесі логикалық іс-әрекетті ұсыну.
Алдағы сату кездесулерін жоспарлауға көмектесу үшін Қосымшадағы <span data-term="true">9-құрал: Сату қоңырауын жоспарлау нұсқаулығын</span> пайдаланыңыз.
СӘТТІЛІККЕ ДАЙЫН ЕКЕНІҢІЗГЕ КӨЗ ЖЕТКІЗІҢІЗ
Кездесуіңіздің сәтті өтуін қамтамасыз ету үшін неғұрлым көп күш салсаңыз, соғұрлым жақсы. Белсенділік таныту мәселелерді жоюға және уақытты босқа өткізбеуге көмектеседі. Кездесуіңізді сәтті өткізуге арналған бірнеше қосымша ұсыныстар:
Кездесуді растау үшін қоңырау шалыңыз. Иә, кездесу уақытын ауыстыру қаупі бар, бірақ бұл кездесуге барып, басқа нәрсеге алаңдап отырған шешім қабылдаушымен жолыққаннан жақсы. Қоңырау шалғанда, жай ғана «сағат 10-дағы кездесуіміз күшінде ме?» деп сұрамаңыз. Бұл сөзге қызықтыратын бірдеңе қосыңыз, мысалы: «Мен ... бойынша қосымша зерттеулер жүргіздім және сізбен бөлісетін бірнеше идеям бар». Кездесуіңіз осы адамның уақытын тиімді пайдалану болатынын тағы бір мәрте растау өте маңызды. Алдын ала күн тәртібін жіберіңіз. Ірі компаниялардың шешім қабылдаушылары кездесудің не туралы болатынын сіз келгенге дейін білгісі келеді. Бұл ішінара олардың уақыты босқа кетпейтініне сенімді болуы үшін қажет. Қарапайым күн тәртібін (agenda) құру сіз үшін де жақсы тәртіп, өйткені бұл сізді кездесуге алдын ала дайындалуға мәжбүрлейді. Күн тәртібін электронды пошта, факс немесе қағаз түрінде жіберіңіз. Ешқандай брошюра әкелмеңіз. Егер әкелсеңіз, оларды шығарып көрсетуден тыйыла алмайсыз. Олай істегеннен кейін бәрін ұмыта беріңіз. Сіз бірден тек өз қалтасын ойлайтын, тауарын өткізуге тырысатын сатушы деңгейіне түсесіз. Егер брошюралар туралы сұраса, жай ғана былай деңіз: «Мен біреумен алғаш кездескенде ешқашан жарнамалық материалдар әкелмеймін. Менің басты назарым — сіздің бизнес мәселелеріңіз бен қиындықтарыңыз. Егер бір-бірімізге сәйкес келсек, қалғанын кейінірек талқылай аламыз».
ЕГЕР ... БОЛСА, НЕ ІСТЕУ КЕРЕК?
Барлығы жоспарланғандай болады деп ойлағанымызбен, кейде күтпеген кедергілерге тап боламыз. Төменде маған жиі қойылатын сұрақтар мен осы күтпеген жағдайларды шешуге көмектесетін бірнеше идеялар берілген.
Олар сіздің өніміңіз немесе қызметіңіз туралы міндетті түрде сөйлескісі келсе не істеу керек?
Бұл мәселе бойынша олар алдағы апталарда шешім қабылдай ма, жоқ па, соны дереу анықтаңыз. Егер олар өзгеріс енгізуге әлі бел бумаса, онда сіз өз ұсынысыңыз туралы тым көп айтып, бұл жағдайды өзіңіз тудырған болуыңыз мүмкін.
Өте сыпайы түрде былай деңіз: «Бигги мырза, біз менің ұсынысым туралы тым көп сөйлесіп кеттік. Негізгі мәселе — бұл сіздің мақсаттарыңызға жетуге көмектесе ме, жоқ па, сонда. Біз бұл туралы әлі сөйлескен де жоқпыз. Мен бұл сіздің компанияңыз үшін жақсы бизнес-шешім болатынын анықтауға көмектесетін бірнеше сұрақтар дайындадым». Содан кейін сұрақ қойыңыз.
Бұл кездесу аяқталғаннан кейін, мұндай сценарийдің туындауына не себеп болғанын анықтауға тырысыңыз, өйткені бұл мәселе әдетте сату өкілінің қателігінен туындайды.
Егер олар баға туралы бірден сұраса не істеу керек?
Тағы да қайталаймын, бұл — өз ұсынысыңыз туралы тым ерте айтқандықтан туындаған мәселе. Ең жақсы жағдайда, сіз жалпылама жауап беру арқылы сұрақтан жалтара аласыз. Мысалы, былай деуге болады: «Сіздің жағдайыңызға не сәйкес келетініне байланысты баға нөлден 50 000 долларға дейін болуы мүмкін. Бізге нақты не істеу керектігін тереңірек талдауымыз қажет». Содан кейін олардың бизнес мәселелері мен қиындықтарына бағытталған сұраққа ауысыңыз.
Егер бөлмеге кіргенде онда алты адам отырса не істеу керек?
Егер сіз үлкен кездесулерді басқаруға немесе ешқандай дайындықсыз топты талқылауға тартуға өте шебер болмасаңыз, бұл жағдайдан дереу шығуыңыз керек. Ыңғайсыз болса да, байланысатын адамыңызды шетке шығарып, сөйлесіңіз. Сіз былай деп айта аласыз:
«Тери, біздің ұсынысымызға қызығушылық танытқан көптеген адамдарды жинағаныңызға рахмет. Бірақ мен бүгін презентация болады деп күткен жоқ едім. Шыны керек, бұл әлі ерте деп ойлаймын. Мен сіздің тобыңызбен сөйлеспес бұрын, сіздің маркетингтік мәселелеріңізді және оларды шешу үшін не істегеніңізді түсінуім өте маңызды.
Әдетте мен сіз бетпе-бет келіп отырған қиындықты жақсырақ түсіну үшін ұйымыңыздағы үш-бес түрлі адаммен, бәлкім, осы бөлмеде отырған кейбір адамдармен кездесемін. Содан кейін ғана мен сіздің тобыңызға нақты не қажет екенін көрсететін арнайы презентация дайындай аламын. Менің ұсынысым: бүгін жоспарланғандай екеуміз бір сағат бірге өткізейік, ал мына кездесуді бірнеше аптадан кейінге ауыстырайық».
Сіздің байланысатын адамыңыз кездесуді өзі ұйымдастырғандықтан, басында аздап сасып қалуы мүмкін. Бірақ ол дайындықсыз презентация жасап, ұятқа қалғаннан көрі, сізбен жақсы кездесу өткізгенді жөн көреді және әрқашан дерлік келіседі. Сенсеңіз де, сенбесеңіз де, бөлмедегі адамдардың көбі де жұмыстары бастап асып жатқандықтан, босатылғанына қуанады. Сондай-ақ, сіз өзіңіздің ұсынысыңызға деген жоғары қызығушылықты байқағандықтан, келесі қадам ретінде жеке кездесулерді ұсынуға болады.
Егер өзіңіздің алға еңкейіп, <span data-term="true">«пич»</span> (pitch – өнімді белсенді жарнамалау) жасай бастағаныңызды байқасаңыз не істеу керек?
Клиенттерден өнім туралы тым көп айтып кеткеніңіз үшін кешірім сұраңыз. Өз өніміңізді қаншалықты жақсы көрсеңіз де, ең бастысы — оның олардың ұйымына бизнес-құндылық әкелетін-келмейтінін анықтау екенін айтыңыз. Содан кейін ақырын артқа шалқайып, келесі сұрақты қойыңыз.
Көріп отырғаныңыздай, клиенттермен сәтті кездесулер өздігінен бола салмайды. Олардың әлеуетті клиенттер үшін құнды болуын қамтамасыз ету үшін алдын ала көп уақыт бөлу қажет.
Егер сіз ірі компанияның шешім қабылдаушысымен кездесуге қол жеткізсеңіз, оның жақсы өткенін қалайсыз. Сату қоңырауын жоспарлау нұсқаулығын толтыруға қанша уақыт қажет болса, сонша бөліңіз. Бұл өзін-өзі ақтайды.
НЕГІЗГІ ТҰСТАР
Ірі компанияларға сату бірнеше қоңырауды қажет етеді. Әр кездесудің алдында логикалық келесі қадамыңызды жоспарлаңыз. Ол жерге бармас бұрын, не істейтініңізді біліңіз. Бос әңгімеге уақыт жібермеңіз. Мүмкіндігінше тезірек іске көшіңіз. Сенімділікті арттыру үшін кездесуге дейін бүкіл сөйлесу барысын жоспарлап алыңыз. Олардың жағдайын тереңірек зерттейтін сұрақтар қоюға назар аударыңыз. Олардың басымдықтары мен мақсаттарын, сондай-ақ оларға жетуге кедергі болатын жайттарды біліңіз. Корпоративтік шешім қабылдаушылармен сөйлескенде артқа шалқайып отырыңыз. Бұл сізді консультативтік режимде ұстайды және өніміңізді немесе қызметіңізді жарнамалаудан сақтайды. Кездесудің соңында олардың жағдайын қалай түсінгеніңізді қорытындылаңыз және сату процесін алға жылжытатын логикалық келесі қадамды ұсыныңыз.
Қазіргі нарықта сатудың ең қиын бөлігі — корпоративтік шешім қабылдайтын тұлғамен алғашқы кездесуге қол жеткізу. Өздеріңіз білетіндей, мұны айту оңай, бірақ істеу қиын. Кітаптың осы тұсында сіз үйренген нәрселеріңізді өз науқаныңызға қалай біріктіруді ойлап, басыңыз қатып отырған болар.
Кейде бұл тым қиын болып көрінуі мүмкін. Өзгертетін нәрсе көп, ал уақыт аз. Тіпті тиімсіз стратегияларды осыншама уақыт қолданғаныңыз үшін өзіңізді кінәлауыңыз да мүмкін. Осы жаңа әдістемеге көшкенде өзіңізге жұмсақ болыңыз. Сатушы ретіндегі рөліңіз, ұсынысыңыз және клиентіңіз туралы басқаша ойлауды үйрену үшін уақыт қажет.
Жаңа нәрсені үйрену әрқашан қиын. Менің бизнесім күйрегеннен кейін ірі компанияларға қайта оралуға тырысқанда, мен көптеген қателіктер жібердім. Кейбіреулері өте ұятты болды. Кейде, өкінішке орай, мен жерден өзімді-өзім көтеріп, үстімдегі шаңды қағып, бәрін қайта бастауға мәжбүр болдым. Бір кездері мен тіпті шеберлігімді жоғалтып алдым ба және ұсынатын ештеңем қалмады ма деп қорықтым.
Өз қорқыныштарымның астында қалмау үшін, мен бүкіл тәжірибені қайта қарастыруға мәжбүр болдым. Әр жолы қателескенде өзімді сәтсіздікке ұшыраған адам немесе ақымақ деп санаудың орнына, мен бұл тәжірибені «құнды оқу мүмкіндігі» деп санауға бел будым. Біраз уақыт бойы маған бұл «мүмкіндіктер» тым көп беріліп жатқандай көрінді! Бірақ әр жолы қателескенде немесе тығырыққа тірелгенде, мен сол жағдайдан сабақ алуға тырыстым.
САТУДА ТӘЖІРИБЕ ЖАСАҢЫЗ
Сату тәсіліңізді қайта қарастыру жолында мен сізді істеп жатқанның бәрін үлкен тәжірибе ретінде қарастыруға шақырамын. Алға жылжымас бұрын бәрі мінсіз болғанша күтпеңіз. Олай етсеңіз, ешқашан алға баспайсыз.
Сіздің міндетіңіз — тексеріп көру. Құндылық ұсынысыңызды жақсы құрастырдым-ау дегенде, оны әріптестеріңізбен, достарыңызбен немесе клиенттеріңізбен тексеріңіз. Егер олар сіздің клиенттерге тигізетін пайдаңызды нақты түсінсе, онда сіз жақсы бастадыңыз. Егер жоқ болса, жаңа тәсіл табу үшін басына қайта оралыңыз.
Бұл жақсы сату хатын жазғанда немесе қызықты дауыстық пошта хабарламасын жасағанда да орынды. Басқа адамдардың пікірін біліңіз. Сіздің хабарламаңыз «бірден өшіру» тестінен өте ала ма, соны көріңіз. Егер өтпесе, неге екенін анықтаңыз. Жақсартудың жалғыз жолы — осы.
Барлық ісіңізді тәжірибе ретінде қарастырсаңыз, сіз ешқашан жеңілмейсіз. Ешқашан. Маған бұл сезім ұнайды. Сізге де ұнайды. Сонымен қатар, потенциалды клиенттің реакциясын жай ғана «деректер» ретінде қабылдау сізді басқаша реакция алу үшін не өзгерту керектігін ойлауға еркіндік береді. Содан кейін сіз не жұмыс істейтінін табу жолына түсесіз.
ЕҢ ЖАҚСЫСЫН СОҢЫНА САҚТАҢЫЗ
Қазір қолыңызда ірі корпоративтік клиенттерді тарту жолында сізге бағыт-бағдар беретін жол картасы бар. Басында бәрі мінсіз болмайды. Шынымды айтсам, осы жаңа стратегиялар мен әдістерді қолдана бастағанда, өзіңізді біртүрлі сезінуіңіз мүмкін.
Ендеше, өзіңізге сенімсіз болып тұрғанда, неге ең маңызды потенциалды клиентпен жұмыс істеуге тырысасыз? Олай істемеңіз. Өз тәсіліңізді әлі де жетілдіріп жатқанда, өзіңізді осындай үлкен қысымға алудың ешқандай мағынасы жоқ.
Оның орнына төмен басымдықтағы потенциалды клиенттерге хабарласыңыз. Бәлкім, бұл фирмалар идеал емес шығар. Бәлкім, олар соншалықты беделді емес болар. Бірақ олар — тәжірибе жасауға қауіпсіз жерлер, ал сізге қазір дәл осы керек. Осы аккаунттарды өз жолдауыңызды (message) жетілдіру үшін пайдаланыңыз. Жауап алуға түрткі болатын дауыстық пошталар, хаттар немесе электронды пошталар жазумен айналысыңыз. Шешім қабылдаушылармен кездескенде әртүрлі сұрақтармен тәжірибе жасаңыз. Талқылауды олардың бизнес мәселелеріне бағыттау үшін не қажет екенін анықтаңыз.
Қазіргі заманғы корпоративтік сатып алушылармен бұдан былай жұмыс істемейтін ескі әдеттерден арылу үшін уақыт қажет. Уақыт өте келе жақсаратыныңызға сенімді болыңыз. Міне, сонда ғана сіз нағыз үлкен, тартымды компанияларға баруыңыз керек.
ҮНЕМІ ҮЙРЕНУДІ ЖАЛҒАСТЫРЫҢЫЗ
Саудада мінсіздік жоқ. Тек тиімділіктің әртүрлі дәрежелері бар. Кейде бір адамға тиімді болған нәрсе екіншісіне мүлдем әсер етпейді, сондықтан сізге бірнеше тәсіл қажет болады.
Ірі компанияларға кірудің бұл кітапта сипатталғаннан да көп жолдары бар. Міндетті түрде үйренуді және өсуді жалғастырыңыз. Бұл әдістер маған көмектеседі. Маған бос жарнама, ойындар және манипуляция ұнамайды. Мен кез келген уақытта кәсіби адалдығымды сақтауға мүмкіндік беретін тәсілді жөн көремін.
Мен әлі тоқталмаған бір нәрсе — сыртқа қоңырау шалмай-ақ клиенттерді өз бизнесіңізге қалай тартуға болады. Мұны іске асыру үшін қоғаммен байланыс (PR) стратегияларын, сөз сөйлеуді, мақала жазуды және интернетті қалай пайдалануға болатынын ойластыруды ұсынамын, әсіресе егер сіз өз сараптамаңызды сатсаңыз. Бұл нәтиже беру үшін бірнеше жыл қажет болатын ұзақ мерзімді стратегиялар, бірақ олар өте жақсы жұмыс істейді. Дегенмен, сізге клиенттер дәл қазір қажет болса, сату қоңырауларын жасау өте маңызды.
Сонымен, әлеуетті клиентпен бірінші кездесуден кейін не істеу керек? Сату процесін алға жылжыту үшін сізге ұсыныс жазу, презентация жасау немесе келіссөздер жүргізу сияқты басқа да дағдыларды дамыту қажет болады. Бұл тақырыптар бойынша көптеген жақсы ресурстар бар.
ҚОЛДА БАР БАРЛЫҚ РЕСУРСТАРДЫ ПАЙДАЛАНЫҢЫЗ
Сіз бұл жолда жалғыз емессіз. Егер тығырыққа тірелсеңіз, идея алу үшін басқа адамдармен сөйлесіңіз. Егер әріптестеріңіз болса, осы қиындықтармен бірге жұмыс істеңіз. Егер сіз жеке кәсіпкер болсаңыз, ұқсас жағдайдағы басқалармен топ құрыңыз.
Клиенттеріңізбен де сөйлесіңіз. Олардан сұхбат алыңыз. Олардан үйреніңіз. Сатушы олардың назарын аудару үшін не істеуі керектігін сұраңыз. Оларға мақсатты нарығыңыз кім екенін айтыңыз, скрипттеріңізді, хаттарыңызды немесе сұрақтарыңызды көрсетіп, пікірлерін біліңіз. Шынайы болуларын сұраңыз және тыңдауға дайын болыңыз. Егер шындықты естігіңіз келсе, жасаған нәрсеңізді ешқашан қорғамаңыз. Неліктен олар оған оң әсер бермейтінін анықтаңыз. Кері байланыстағы ең құнды нәрсе — осы, бұл қажетті өзгерістердің негізі.
ӨЗІҢІЗДІ ЖАУАПТЫ САНАҢЫЗ
Сәттілікке жету үшін өз сәттілігіңізге толық иелік ету (ownership) өте маңызды. Егер сіз сатудағы мәселелер үшін басқаларды кінәласаңыз, сіз ешқашан үлкен жетістікке жету үшін қажетті өзгерістерді жасамайсыз.
Бұл «түсінбейтін» клиенттердің кінәсі емес. Егер олар неге өзгеріс жасау керектігін түсінбесе, оларға көмектесу үшін не істеу керектігін өзіңізден сұраңыз. Егер олар сіздің ұсынысыңыз бен бәсекелестердің арасындағы айырмашылықты көрмесе, оларға оны ажыратуға көмектесу үшін не істеу керектігін ойластырыңыз.
Мәселе телефон соққанда жауап бермейтін «дөрекі» адамдарда да емес. Олардың жұмысы бастан асады; олардың назарын аударғысы келетін кез келген адаммен хабарласуға уақыттары жоқ. Олар тіпті бұл үшін өзін кінәлі сезінетін өте жақсы адамдар болуы мүмкін. Бірақ заманауи технологиялар уақыт пен этикетті бұзуды жиілетіп жіберді, бұл корпоративтік әлемдегі көптеген адамдарды кедергілер мен сүзгілер қоюға мәжбүр етті.
Шындығында, сіз кездестіріп жатқан мәселелердің ешқайсысы жеке басыңызға қатысты емес. Адам ретінде сізді ешкім шеттетіп жатқан жоқ. Сіздің әлеуетті клиенттеріңіз тек өздері және өз уақыты туралы ойлайды. Сіз оларды қызықтыратын нәрсені тапқан бойда, есік сіз үшін ашылады.
ЖЕК КӨРСЕҢІЗ ДЕ, РОЛЬДІК ОЙЫНДАР ӨТКІЗІҢІЗ
Мен танитын адамдардың көбі рольдік ойындарды (role-play) ұнатпайды. Бірақ өзіңді жетілдірудің бұдан жақсы жолы жоқ. Мен жаңа нәрсені байқап көрген сайын, сөздерімді жүйелі етіп жинақтағанша тілім күрмеледі. Менің құндылық ұсыныстарым, сұрақтарым және сәттілік тарихтарым басында дөрекі естіліп қана қоймай, мен әрқашан ең маңызды тұстарға назар аудара бермеймін.
Егер сіз сауданың қандай да бір данышпаны болмасаңыз, жаттығусыз жаңа тәсілді сәтті қолдану мүмкіндігіңіз нөлге тең. Сондықтан, тіпті бұл ойды ұнатпасаңыз да, рольдік ойын ойнайтын адам табыңыз. Кездесуді нақты уақыт режимінде өткізбейінше, қателерді түзетудің басқа жолы жоқ. Осылайша сіз клиентпен сөйлескенде ыңғайсыз жағдайға қалмайсыз және әлдеқайда тиімді боласыз.
ӘР ҚОҢЫРАУДАН КЕЙІН ТАЛДАУ ЖАСАҢЫЗ
Сату менеджері қызметіне жоғарылағаннан кейін көп ұзамай мен корпоративтік штаб-пәтеріміздегі тренингке қатыстым. Менің есімде қалған басты жолдаудың бірі мынау болды: сату өкілдерінің жетеуінен тек біреуі ғана клиентпен кездесуден кейін толық дебрифинг (өткен кездесудің сәтті және сәтсіз тұстарын талдау) жасайды және солар ең табысты сатушылар болады.
Талдау жасау (debrief) деген нақты нені білдіреді? Әлеуетті клиентпен әрбір қарым-қатынастан кейін өзіңізге мына сұрақтарды қойыңыз:
Мен не істей алдым? Мұны болашақ қоңырауларда қайталау үшін білу маңызды. Қай жерде қиындықтарға тап болдым немесе қарсылыққа кезіктім? Негізгі себепті, яғни жолдан тайып бастаған сәтіңізді табуға тырысыңыз. Болашақта нені өзгерте аламын? Бастысы — алдағы қоңырауларда оларды болдырмау үшін проблемалы тұстарды шешудің балама жолдарын ойлап табу.
Тиімді сату — бұл жай ғана дағды. Оны жақсартуға назар аударсаңыз, сіз күшейе түсесіз. Бір уақытта тек бір немесе екі нәрсені ғана қолға алыңыз. Сату қоңырауларынан кейін әрқашан талдау жасап отыруды ұмытпаңыз. Осыншама жыл өтсе де, мен істеп жатқан ісімді үнемі бағалап, қайта қарап отырамын. Бұл — үнемі ең жақсы болудың жалғыз жолы.
МАҢЫЗДЫ НӘРСЕЛЕРДІ ЕСТЕ САҚТАҢЫЗ
Біз бұл кітапта көптеген тақырыптарды қамтыдық. Қорытындылай келе, мен ірі компанияларға сатудағы сәттілігіңізге айтарлықтай әсер ететін негізгі тұстарды тағы бір рет қайталағым келеді.
Қазіргі уақытта корпоративтік шешім қабылдаушылардың мүмкіндіктері шектеулі. Уақыт — олардың ең құнды ресурсы. Олар оның бір секундын болса да босқа кетіретін адамдарды жақтырмайды. Әлеуетті клиенттерді сіздің өніміңіз, қызметіңіз немесе шешіміңіз қызықтырмайды. Олар үшін бұл жай ғана өз мәселелерін шешу немесе бизнес мақсаттарына жету құралы. Сіз жасайтын айырмашылыққа, беретін нәтижелеріңізге және клиенттер сіздің фирмаңызбен жұмыс істеуден күтетін нәтижелерге назар аударыңыз. Маңыздысы — тек осы. Ірі компаниялармен жұмыс істегенде «есікке аяқ салу» стратегиясын (алдымен кішігірім тапсырыс арқылы сенімге кіру әдісі) пайдаланыңыз. Компанияның басқа бөлімдеріне кеңеймес бұрын, бір сала бойынша кішігірім жобаны қалай алуға болатынын ойластырыңыз және әсерлі нәтиже көрсетіңіз. Басынан бастап аккаунтқа кіру науқанын жоспарлаңыз. Кездесуге қол жеткізгенге дейін бірнеше рет байланысу қажет болатынын ескеріңіз. Дауыстық пошта, электронды пошта, тікелей пошта, тіпті факс сияқты әртүрлі байланыс құралдарын пайдаланыңыз. Әрбір клиентпен байланысқа дайындалу үшін уақыт бөліңіз. Олардың бизнесін зерттеңіз және тәсіліңізді жекешелендіріңіз. Осылайша сіз клиенттің уақытын алуға тырысатын басқа сатушылардан ерекшелене аласыз. Корпоративтік шешім қабылдаушымен кездескенде, сіз әсер ете алатын бизнес мәселелеріне бағытталған әңгіме жүргізіңіз. Кездесуге бармас бұрын логикалық келесі қадамыңызды біліп, сұрақтарыңызды жоспарлаңыз. Ақырында, ең үлкен айырмашылықты тудыратын өзіңіз екеніңізді түсініңіз. Сарапшы болыңыз. Клиенттің бизнесін, процестерін және нарық трендтерін олардың өздері сияқты жақсы біліңіз. Өнім желісі, мүмкіндіктеріңіз бен шешім әлеуетіңіз туралы біліміңізді тереңдетіңіз.
Клиенттеріңізге жұмысын жақсартуға және мақсаттарына жетуге қалай көмектесе алатыныңызды үнемі ойлаңыз. Бәсекелестер өнімдер мен қызметтердің көшірмесін бір түнде жасай алады, бірақ сізді және сіздің ойлау қабілетіңізді ешкім қайталай алмайды. Корпоративтік сатып алушыларға жаңа идеялар, түсініктер мен ақпараттардың үздіксіз ағынын ұсына алу қабілетіңіз сізді тартымды, құнды және, түбінде, таптырмас маман етеді.
НЕГІЗГІ ТҰСТАР
Саудада тәжірибе жасаңыз. Дұрыс немесе бұрыс жол жоқ — тек тиімдірек жолдар бар. Өз тәсілдеріңізді үнемі тексеріп отырыңыз, не жұмыс істегенін бағалаңыз және қайтадан көріңіз. Ең жоғары басымдықтарды қолға алмас бұрын, төмен басымдықтағы потенциалды клиенттермен жаттығыңыз. Алдымен өзіңізге сенімділік қалыптастыруға мүмкіндік беріңіз. Өмір бойы оқуға көңіл бөліңіз. Егер солай істесеңіз, сіз сатушылардың 95 пайызынан озып кетесіз. Өз ұсынысыңызға қатысты барлық салаларда сараптамаңызды дамытыңыз.
Көмек сұраңыз. Жалғыз әрекет етудің ешқандай себебі жоқ. Не нәрсе тиімді екенін түсіну үшін басқаларды тартыңыз. Кәсіби мамандардан үйреніңіз; олардың білімін пайдаланыңыз.
Есіңізде болсын, басты тұлға — сіз! Соңында нәтижеге әсер ететін сіздің ұсынысыңыз емес, сізсіз. Нағыз дифференциатор (сізді бәсекелестерден ерекшелейтін басымдық) болуға тырысыңыз.
ҚОСЫМША: КЛИЕНТТЕРМЕН ЖҰМЫС ІСТЕУГЕ АРНАЛҒАН ҚҰРАЛДАР ЖИНАҒЫ
Клиенттермен жұмыс істеуге арналған құралдар жинағын (Account Entry Tool Kit) PDF форматында жүктеп алып, онымен жұмыс істеу үшін мына жерді басыңыз:
құрал: Мақсатты нарықты анықтау құрал: Бұрынғы клиенттерді талдау құрал: Ұсынысты бағалау құрал: Жеке сенімділікті бағалау құрал: Құндылық ұсынысын нақтылау құрал: Он мақсатты клиент құрал: Дауыстық пошта сценарийінің үлгісі құрал: Дауыстық поштаны бағалаушы құрал: Сату кездесуін жоспарлау нұсқаулығы
1-ҚҰРАЛ: МАҚСАТТЫ НАРЫҚТЫ АНЫҚТАУ
Мақсатты нарықты анық білу қабілеті сіздің сатудағы табысыңызға айтарлықтай әсер етеді. Төмендегі бос орындарға компанияңыз үшін мінсіз клиенттің сипаттамаларын жазыңыз.
Демография (жасы, орналасқан жері, табысы сияқты негізгі деректер). Психография (тұтынушылардың өмір салты, құндылықтары мен мінез-құлқын сипаттайтын факторлар). Мүмкіндік тудыратын жағдайлар (ынтымақтастыққа себеп болатын қиындықтар, мәселелер, стратегиялық мақсаттар).
2-ҚҰРАЛ: БҰРЫНҒЫ КЛИЕНТТЕРДІ ТАЛДАУ
Егер сіз бизнесте біраз уақыттан бері жүрсеңіз, нақты бір нарық тауашасында тәжірибе жинақтаған боларсыз, бірақ әлі де көптеген нұсқаларды қарастыруыңыз мүмкін. Төменде нарықты дәлірек баптау қажет пе, жоқ па — соны анықтауға көмектесетін сұрақтар берілген. Демографиялық және психографиялық факторларды, сондай-ақ мүмкіндік тудыратын жағдайларды ескеріңіз. Мүмкіндігінше нақты жазыңыз.
Бұрын қай саладағы бизнестермен жұмыс істегенде барынша табысты болдыңыз? Болашақта қай компания түрлерімен жұмыс істеу сізге қиындық тудырды немесе олардан аулақ болғыңыз келеді? Олардың ортақ қасиеттері қандай? Клиенттердің қай түрі ең тиімді болды? Қайсысымен жұмыс істеу ұнады? Олардың сипаттамалары қандай? Сіздің ұсынысыңызға деген қажеттілікті арттыратын қандай да бір ерекше жағдайларды байқадыңыз ба?
3-ҚҰРАЛ: ҰСЫНЫСТЫ БАҒАЛАУ
Ең жақсы мақсатты нарықты анықтаудың тағы бір жолы — өз ұсынысыңыздан бастап, кері қарай талдау жасау. Бұл сіздің өнімдеріңізден, қызметтеріңізден немесе шешімдеріңізден қандай компаниялар ең көп пайда көретінін түсінуге көмектеседі.
Сіздің ұсынысыңыздың негізгі пайдасы қандай? Егер ұйым сіздің өнімдеріңізді немесе шешімдеріңізді пайдаланбаса, олар қандай мәселелерге тап болуы мүмкін? Егер ұйым сіздің ұсынысыңызды қолданбаса, олар қандай мүмкіндіктерді жіберіп алуы мүмкін? Сіздің өнімдеріңіз немесе қызметтеріңіз арқылы қазіргі жағдайын түбегейлі жақсарта алатын компаниялардың сипаттамаларын тізіп жазыңыз.
4-ҚҰРАЛ: ЖЕКЕ СЕНІМДІЛІКТІ БАҒАЛАУ
Жұмысты жаңа бастағанда, әсіресе тәуелсіз қызмет көрсетуші ретінде, сіздің ұсынысыңыз не екенін немесе қай клиенттерге көбірек пайда әкелетініңізді нақты білмеуіңіз мүмкін. Мінсіз мақсатты нарықты табу үшін келесі сұрақтарды пайдаланыңыз:
Менің нақты тәжірибем қандай? Мен не нәрсені өте жақсы істеймін? Мен еш қиындықсыз істейтін, бірақ басқалар үшін маңызды болып табылатын іс не? Компания ішінде жұмыс істегенде, жұмыс беруші үшін қандай мәселелерді шештім? Бұл мәселелердің бизнеске әсері қандай болды? Мен өз үлесімді қосқан соңғы ұйымның демографиялық, психографиялық сипаттамалары мен мүмкіндік тудыратын жағдайларын қалай сипаттар едім?
Ескерту: Егер сіз тәуелсіз маман болсаңыз, бұрынғы жұмыс берушілеріңізге ұқсас компаниялар арасында сенімділігіңіз жоғары болады. Табысыңыз дәлелденбеген жаңа салада бастағаннан көрі, күшті жақтарыңыз бар салада бизнес құру әлдеқайда оңай.
5-ҚҰРАЛ: ҚҰНДЫЛЫҚ ҰСЫНЫСЫН НАҚТЫЛАУ
Клиенттің сіздің өніміңізден немесе қызметіңізден қандай пайда көретінін түсіну — құндылық ұсынысын (өнімнің тұтынушыға беретін нақты пайдасын сипаттайтын уәде) нақтылаудың кепілі. Ұсынысыңыздың құндылығын анықтау үшін осы жұмыс парағын пайдаланыңыз.
Клиенттің қазіргі жағдайын анықтаңыз. Сіздің өніміңізсіз немесе қызметіңізсіз әлеуетті клиенттер бүгінде істерін қалай атқарып жүр? Олардың қазіргі шешіміндегі мәселелерді немесе кемшіліктерді анықтаңыз. Сіздің ұсынысыңыз қандай мәселелерді шешеді? Қандай мүмкіндіктер туғызады? Бизнеске әсерін нақтылаңыз. «Толқын әсерін» зерттеңіз. Жоғарыда аталған мәселелерден компанияның тағы қандай бөлімдері зардап шегіп жатыр? Өзгеріс енгізудің құндылығын анықтаңыз. Сіздің өніміңізді немесе шешіміңізді қолданудың нәтижесі қандай? Нақты материалдық пайда? Материалдық емес пайда? Жіберіп алынған мүмкіндіктердің шығыны?
6-ҚҰРАЛ: ОН МАҚСАТТЫ КЛИЕНТ
Төмендегі бос орындарға келесі жылы ынтымақтастық орнатуды жоспарлап отырған он ірі компанияны жазыңыз. Әрбір клиентті нақты мүмкіндік ретінде қарастырыңыз.
7-ҚҰРАЛ: ДАУЫСТЫҚ ПОШТА СЦЕНАРИЙІНІҢ ҮЛГІСІ
Ірі компаниялармен байланыс орнату үшін жеке дауыстық пошта хабарламаларын дайындау кезінде келесі үлгіні басшылыққа алыңыз:
Сенімділік орнатыңыз. Сізді ұсынған адамға, жүргізген зерттеуіңізге немесе триггерлік оқиғаға (ынтымақтастыққа себеп болатын маңызды өзгеріс) сілтеме жасаңыз. Қызығушылық оятыңыз. Құндылық ұсынысыңызды жеткізіңіз, маңызды идеямен бөлісіңіз немесе құнды ақпарат ұсыныңыз. Сенімді түрде аяқтаңыз.
8-ҚҰРАЛ: ДАУЫСТЫҚ ПОШТАНЫ БАҒАЛАУШЫ
Бірнеше әріптесіңізге қоңырау шалып, дауыстық пошталарына хабарлама қалдырыңыз. Клиентті қызықтыратын хабарлама дайындау үшін олардан хабарламаны тыңдап болған соң, мына бағалау парағын толтыруды сұраңыз.
- Сіз бұл хабарламаны соңына жетпей өшіріп тастар ма едіңіз? Егер иә болса, қай жерінде? 2. Осы дауыстық хабарламада сізге ұнамаған тұстарды белгілеңіз: ___ Оның сатушы екені бірден белгілі болды. ___ Өз компаниясы туралы және оның қаншалықты керемет екені туралы айтты. ___ Өз ұсынысын маған сатып алуым керек екеніне көндіруге тырысты. ___ Компаниясы туралы «жылтыр» ұрандарды қолданды. ___ Сценарийді оқып тұрғандай естілді. ___ Маңызды болып көріну үшін арнайы сөздер мен тіркестерді қолданды. ___ Кәсіби жаргондарды немесе аббревиатураларды пайдаланды. ___ Ескі үлгідегі сатушылар сияқты мені «келісімге итермелеуге» тырысты. ___ Шешім қабылдаушы тұлғаның алдында қорқып немесе жарамсақтанып тұрғандай естілді. ___ Менің есімімді қате айтты. ___ Тым жылдам сөйледі; хабарламаны түсіну қиын болды. ___ Құндылық қоса алатынына сенімсіз болып көрінді. ___ Маған бірдеңені өткізіп жатқандай сезілді. ___ Менің жағдайыма бейімделмеген (жеке емес). ___ Тоқтаусыз сөйледі. Негізгі ойға жете алмады. 3. Басқа пікірлер?
9-ҚҰРАЛ: САТУ КЕЗДЕСУІН ЖОСПАРЛАУ НҰСҚАУЛЫҒЫ
Бұл құралды корпоративтік шешім қабылдаушы тұлғамен алғашқы кездесуді жоспарлау үшін пайдаланыңыз. Мұқият дайындалғаныңызға көз жеткізіңіз.
Келесі қисынды қадамыңызды көрсетіңіз: ____________________
I. Әңгімені бастау (5–10 минут) A. Таныстыру жасаңыз. B. Уақыт пен күн тәртібін растаңыз. II. Талқылауды жүргізу (40–45 минут) A. Кіріспе жасаңыз (5 минут). B. Сұрақтарға көшу: Сұрақтарға өту үшін не айтасыз? C. Бизнес мәселелеріне назар аударыңыз (35–40 минут). Төменде ең маңызды 10 сұрағыңызды жазыңыз. ... ... ... ... III. Процесті алға жылжыту (5–10 минут) A. Түсінгеніңізді қорытындылаңыз. B. Келесі қисынды қадамды ұсыныңыз.
ТЕГІН САТУ РЕСУРСТАРЫ
Джилл Конраттың мына бағалы ресурстарын қарап шығыңыз:
SNAP Selling: Speed Up Sales & Win More Business With Today's Frazzled Customer 2 тарауын жүктеп алыңыз: [LINK url=”www. jillkonrath. com/snap-selling”]www. jillkonrath. com/snap-selling[LINK] Оқу нұсқаулығын алыңыз: [LINK url=”www. jillkonrath. com/sales-study-guide”]www. jillkonrath. com/sales-study-guide[LINK]
Fresh Sales Strategies Blog Апталық жаңартуларға жазылыңыз. Бүгінгі бизнес ортасында шынымен жұмыс істейтін жаңа сату стратегияларын алыңыз: [LINK url=”www. jillkonrath. com/sales-blog”]www. jillkonrath. com/sales-blog[LINK]
Prospecting Tool Kit 4 тегін сату ресурсын алыңыз: - «Selling to Crazy-Busy Prospects» аудиожазбасы - Сатып алушының матрицасы (Buyer's Matrix) - Құндылық ұсынысының генераторы (Value Proposition Generator) - Клиенттердің сізге қайта хабарласуына көмектесетін 9 кеңес
Джиллмен байланыс Twitter: [LINK url=”www. twitter. com/jillkonrath”]www. twitter. com/jillkonrath[LINK] LinkedIn: [LINK url=”www. linkedin. com/in/jillkonrath”]www. linkedin. com/in/jillkonrath[LINK] YouTube: [LINK url=”www. youtube. com/jillkonrath”]www. youtube. com/jillkonrath[LINK]
АЛҒЫС ХАТ
Бұл кітапты жазуға бірнеше ай ғана кетті, бірақ оны оқуға тұрарлық ету үшін өмір бойғы тәжірибе қажет болды.
Мені осы керемет мамандыққа жұмысқа қабылдап, сатудағы табысыма берік негіз қалап берген Xerox корпорациясына алғысым шексіз. Онда мен әлемдегі ең үздік сату мамандарымен бірге жұмыс істедім: Мари Кат, Том Лоу, Бонни Гуски, Брюс Мальмгрен және тағы басқалар. Достықтарыңыз үшін және бүгінге дейін маған бағыт беретін жоғары стандарттарды орнатқандарыңыз үшін рақмет. Өз қабілетіме сенбес бұрын маған сенім артқан алғашқы сату менеджерім Дайан Гулбрандсонға ерекше алғыс айтамын.
Соңғы 15 жылдағы барлық клиенттеріме сіздердің тамаша сату ұйымдарыңызбен жұмыс істеу мүмкіндігі үшін рақмет. Біз бірге атқарған жобалар маған тәжірибемді кеңейтуге де, тереңдетуге де мүмкіндік берді. Сіздерсіз мен бүгінгі деңгейіме жете алмас едім. Әсіресе Боб Камминс, Джон Уэди, Барб Седерберг, Кен Бозевич, Ганс Коппен, Нэнси Харроуэр, Билл Гудвин, Джо Уивер, Билл Марквардт, Грег Арнольд, Майкл Спрингер, Боб Деккер және Джон Фицджеральдқа рақмет.
Менің электронды журналымды оқитын бүкіл әлемдегі мыңдаған адамдарға: Менің жазбаларымның пайдасы тиіп жатқанын білдіргендеріңіз үшін рақмет. Сіздердің жылы хаттарыңыздан кейін мен өзімді кішіпейіл сезінемін және сатудағы талпыныстарыңызға көмектесу үшін сапалы материалдар беруге үлкен жауапкершілікпен қараймын.
Мені онлайн әлемге тартқан жас әріптестерім Эндрю Ралстон мен Брайан Кэрроллға рақмет. Сіздердің қолдауларыңыздың арқасында қазір замандастарым мені бизнесті дамыту үшін Интернетті пайдаланудың сарапшысы деп санайды.
Маған өз жайлылық аймағымнан шығып, дамуыма көмектескен өмірімдегі көптеген әйелдерге ерекше рақмет. Менің Awesome Women әріптестерім Фейт Ралстон, Рита Уэбстер және Марси Хирман маған әрқашан қолдау көрсетті. Олар маған өз дауысымды табуға, хабарламамды нақтылауға және болашағымды құруға көмектесті.
Сондай-ақ Джоан Отри, Дайан Маталамаки, Бетси Бакли және Линн Ваннеллиге көп рақмет. Сіздер менің өмірімнің әр кезеңінде жақсы дос және қолдаушы болдыңыздар. Ардат Алби, кітап материалына нақты уақытта кері байланыс бергеніңіз үшін рақмет. Кристин Коулер, мен сіздің хабарламамды қарапайым ету және біріктіру туралы терең ойларыңызды жоғары бағалаймын.
Бұл кітаптың жарық көруіне көмектескен барлық адамдарға рақмет. Майкл Ник, сіздің байланыстарыңызды бағалаймын. Джон Уиллиг, менің агентім болғаныңыз және барлық қиын мәселелерді шешкеніңіз үшін рақмет. Майкл Каннингем және Dearborn Trade Publishing ұжымы, бұл кітапқа мен сияқты сенгендеріңіз үшін рақмет. Сіздер керемет жұмыс атқардыңыздар!
Соңында, бірақ маңыздылығы жағынан кем емес, жолдасым Фред пен екі балам Кейти мен Райанға мен осы кітапты жазып жүргенде көрсеткен шыдамдылықтары үшін рақмет. Сіздердің менің өмірімде болғандарыңызға мәңгілік ризамын.
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру