Нұр-Сұлтан – 2020
Абдулмахмуд

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Өлең өлкесі – сұлулық пен жақсылыққа, мейірім мен
ізгілікке жаны құштарлардың мекені. Бұлардың түп
мәні адамгершілік пен азаматтыққа саяды. Демек, біздің

байқауымызша, Абдулмахмуд ақынның жырлары жалпы
адамзаттың нақ осы қайнарлы қасиеттерінен бастау алып
жатқандай. Бұл ойымызбен мына көзайым өлең кітабын
оқып шыққан әрбір адам келісетін болар деп кәміл сенемін.

Адамгершілік шыңы – анаға құрмет болса, Абдулмахмуд
жырларының арналы тарауын анаға деген мәңгі суымас
сағыныш оның өлеңіндегі өрелі қасиеттерді, поэзиясының
парасатын молайтып, миссиясын асыл етіп тұрғаны да бір

ғанибет. Ол күзді жақсы көреді, неге десеңіз:
Сыбызғы жел
Сырлы сазын шертеді.
Күз керемет.

Күз ғажайып ертегі.
Сезімімен жан дүниемді баурап ап,
Күзде мені бір тылсым күш ертеді.
...Түйсігінде бір ой маздап санамның,

Сыйласа да қоңыр күзім маған мұң,
Күзді сүйем.
Күз ұнайды, өйткені,
Туған күні күзде еді анамның.

Анаға деген махаббат осылайша өте бейнелі, жарқын
мұңға бөленіп, айшықты жеткізіліп тұр. Құрғақ қисын,
жалаң лепірме, таптаурын лепес емес. Өзгеше жан сыры,
сезім суреті болып шыққан. Енді бірде әз ананы аңсаған,

азамат биігіндегі перзентінің ақын жүрегі аласұрып,
дүрсілдей соғып: «Найзағай болып жарқ ете қалшы,
анашым, Көктемгі жаңбыр төбеден жауып өткенде» деп
толғанады. Анасын жұмақ төрінен көреді. Пәни дүниедегі

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Қара күз келіп жапырақтары тоналған,
Кәрі қыс кетіп ақ мамық ұлпа оранған,
Көктеммен бірге бүр жарып, апа, оралшы,

рухының арманы жоқ болар.
Абдулмахмуд
ақынның
бойындағы

туысқандық,
бауырлық сезімдер де, айнала қауымға ақ пейіл, әулет
пен ағайынға, дос-жаранға, ұлтымыздың біртуар ардақты
азаматтарына деген ақ тілек те телегей-тасқын. Бір

сәт «құбыладан бақ іздеген бабаларға» деген ықылас-
құрметін өрнекті өлең жолына айналдырады. Әпкелерін ақ
желегі жалаулап желбіреген ақ кемеге ұқсатуы да сондай
ұнамды, жарасымды болып, көңілге қона кеткендей.

Бірақ әрдайым ақиқаттан ауытқымайды, турашылдықтан
таймайды. Керек десеңіз, бірге туған бауырға да:
Сөз айтпасаң,
Тыныш отыр, ұнамды.

Есекпенен жарыстырма құланды,
Үйге кірсе айран құйып шығарған,
Қазақ атаң
Қара шұбар жыланды, –

деп наз айтады, сөйтіп азаматтық биігінде қалады.
Ал асқар тауы – әкеге айтар сөз бөлек те ерек:
Ұялып жүрмін,
Қысылып жүрмін,

Бетсіз бе ем?
Құдайым, сірә, сақтасын мені тексізден.
Тірегім менің, баласын ерек қорғаған,
Өмірдің мәнін үйрендім, әке тек Сізден.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Ашығын айтқан мұндай шынайы сырға алып-қосарымыз
жоқ. Тек сондай әзиз әкеден тамаша тәлім алған, Сөз киесін
зерделеп ұғынған ұланның: «Намысымның семсерін

қайрап алып, Талай тұрып кеткенмін жығылғанда» деген
қайсар да байсал сөздеріне шүбәсіз иланамыз.
Ақын жүрегі мейірім мен қайырымға толы. Жақсылық
жасау өмірімнің басты мақсаты, нысаналы мұраты деп

біледі. Алда-жалда, әлдебір пәнәйі себеппен жақсылық
жасай алмай қалса, қиналады, торығады, жаны жабырқау
тартады. Абдулмахмудтың ақындық кредосы, айнымас
темірқазық жұлдызы осындай. Міне, қараңыз:

Қиналғаныңда қорған бола алмадым,
Боран соққанда орман бола алмадым.
Қаскөйлер көп қой, нағылет атқыр,
Араша іздеп,

Солғанда жанарың,
Мен неге сол қасыңда болмадым?!
Ақынның риясыздығы осы шығар. Осындай риясыздық,
балалық көңіл «алманың да бар екен ғой жүрегі» деп

таң қалса, ол оның аңғалдығы емес, кеудесін кернеген,
шүпілдеген мейірімі деп таныған абзал. Туған ел мен
жерге кіндігімен байланған азамат ақын: «Жабыққан
кезде ауылға кеткім келеді» деп жар салуының өзі де

ғажап емес пе?! Ал осындай ақжолтай жүректің
арманы қандай десеңіз: «Адамда арман көп қой, мендегі
арман – Алла сүйген патшамен амандасу»... Осылай да
армандауға болады екен. Сезімі кіршіксіз адам ғана

осылай деп алғаусыз айта алады.
Абдулмахмуд елдің тілегін тілейді, Алаш жұрты
ұшпаққа шықса екен дейді. Бұл асыл тілек, ордалы ой
оның көптеген өлеңдерінің алтын өзегі болып өрілген,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Елімнің жүрегі етші,
Жас қала Астананы!
Қазақтың тірегі етші,

Бақ қонған бас қаланы.
Болсыншы, шын тілегім,
Әр қазақ баспаналы!
Иә, бұл заманда қазақ үшін, туған халқымыз үшін,

Алаш жұрты үшін осыдан асқан асыл тілек болар ма?!
Ақын өткізеді, сөйтіп, жүректерге жеткізеді. Ақынның
қаламынан талай-талай сөз асылдары, шуақты шумақтар,
татымды да толымды тіркестер, тапқыр теңеулер, мәйекті

ойлар туады. Мысалы, соларды маржандай тізсек:
Көлеңке де жарық күнге ереді...
...Неге бүгін ұрпақтарға тап болдық
Кітап алып оқымайтын сөреден?

...Бір жағынан әурелейді Еуропа,
Бір жағынан сүйрелейді жат ағым...

керуені.
Иә, ақын жүрегі алаңдаулы, жырлары мазасыз. Өйткені,
бүгінгі әлем, дүрбелең дүние сондай. Соған орай ақын
өлеңі де өреленіп, астарлана түспек,

Көкпар тартқан елім бар баптап атын,
Өмір мынау, бап емес, бақ шабатын...
Шабытты һәм беймаза ақынның ой түтіні салиқалы.
Ақын елімен бірге.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Әрине, Абдулмахмуд өлеңдерінің бәрі бірдей төрт аяғы
тең жорға деп айтудан аулақпыз. Ұштайтын, үкілейтін
тұстары да баршылық. Бірақ, ең бастысы, онда ақындық

үлкен жүрек, алғыр дарын, алғаусыз адал тілек бар.
Ақын ретінде көркейіп кемелдене беретіндігіне сені-
міміз кәміл. Себебі, таланты мен талабы - зор, білімі кең.
Олай болса, жыр жазирасының үлкен жолына шыққан

Абдулмахмуд ақынға «Шу, қаракөк, өлең аламанын-
да шығандап оз!» деген ақ тілегімізді айтамыз.
Қорғанбек АМАНЖОЛ,
ақын, Халықаралық «Алаш» әдеби

Жастық шақ,
Арман қуып еліктірдің.
Бозбала, бойжеткен боп серік құрдым.
Қырықтың қамалына тұсап қойып,

Зымырап бара жатыр елік ғұмыр.
Ұшырамай жауыздың кездігіне.
Еліктің көз ілеспес, лездігіне.
Зымыраған заманның лебі дерсің,

Минут сайын жылжыған кезді міне.
Босағам,
Анам барда берік тұғын.
Әкем де байтерек қой,

Берік тұғыр!
Секіріп, секеңдеп бір бара жатыр,
Көз алдымда ғайып боп, елік ғұмыр.
Тұз шайнағам,

Балды да жалап тұрып.
Өмір тылсым,
Көз ілгем таң аттырып.
Уақыттың тездігін өлшеп тұрдым,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Күнге ұсынып,
Кұшағын қараң атқан.
Алланың әр күні һах аман атқан.

Еліктің еркелігі қандай сұлу,
Уақытымды меншіктеп бара жатқан.

Алмастырып күнді түндер, түнді күн.
Бағаламай бұл жалғанның бір күнін,
Адамзаттан неге қашты мейірім?
Түтіп жеуге дайын тұрар бір -бірін.

Жалғастырып, бір күнімді, бір күнім.
Біреу қасқыр, біреу кейпі түлкінің.
Тірісінде бағаламай жүргендер,
Іздейді екен өлгенінде, бір-бірін.

Іздемейді,
Іздесін деп өлмейді.
Тағдырының жазуы ғой, ол мейлі.
Тіршілікте сені сыйлап өтпеген,

Өлгеніңде молаңды іздеп келмейді.
Қандай керім,
Қандай ұлық, бабалар.
Қандай еді, ақжаулықты аналар.

Тойыңда да, өліміңде жүгіріп,
Аға інім деп, іні ағаны ағалар.
Мөңке биім айтып кетті көреген.
Қожалардан бата алған ел, Төреден.

Неге бүгін ұрпақтарға тап болдық,
Кітап алып оқымайтын сөреден?!
Айға жетіп тұрса дағы атағың.
Түн тұңғиық,

Қалың ойға батамын.
Бір жағымнан әурелейді Европа,
Бір жағымнан сүйрелейді жат ағым.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Тыңдасаңыз Бекасылды, Мәшһүрді.
Бұзып жүрген діншілдер кім, дәстүрді?!
Орманына қарап ол да ұлиды,

Барды беріп баптасаң да қасқырды.
Күндер қайда бақытыңа балайтын?!
Не әдет ол, бір-біріңді талайтын?!
Әрбір қазақ сенің қимас жалғызың,

Қыстың соңғы күні бүгін,
Бір өмір.
Алла қанша өмір берсе, сүремін.
Жүрегім де ауырады кей кезде,

Қоя берші, табармын-ау бір емін.
Бала едім,
Ниетім ақ шықтан да.
Біреу сынап,

Біреу бәлкім ұққан ба?!
Жүгіруші ем түбіменен қазам деп,
Байшешек гүл, қауыз жарып шыққанда.
Анам көріп, жымиып бір тұратын.

Жан дүниемді, айтқызбай- ақ ұғатын.
Үйдің қасы толып тұрған бәйшешек,
«Балам- ау» – деп, оны неге жұласың?
Сағындырды гүлге толған бөктерің.

Еске түсті қайран жастық өткенім.
Сол бір қырда бала болып жүгірген,
Қайта оралып келсе екен көктемім.

Тырналардың тізбегі анау, тізіліп.
Найзағай да жарқ етті бір кіжініп.
Шыққа оранған қызғалтақтың бойынан,
Бір тамшы шық Сырғып түсті үзіліп.

Жаңбыр жауды,
Себелеп күн басылмай,
Бұл бір суық көктем бе еді, япырмай.
Дала кезіп жүргенімде күн батты,

Қою түнек адымдады, жақындай.
Еңсем түсіп жаңбырлы түн, езіліп.
Пенделік жыр,
Пенде ғұмыр сезініп.

Малмандайын суға бөккен сұлбамды,
Кептіретін жан жоқ неге, кезігіп?
Кеше күнім, бір мезетте өткендей.
Гүл өмір ай,

Болса екен деп, көктемдей.
Сол көктемде ашылмаған жауһазын,
Мұңаяды шыққа орнанып, көке белде.
Алатауым,

Биік шыңдар, һас тұлға.
Қара төбел азынайды астымда.
Шын бақытым сонда бәлкім, көз жетпес,
Күн құлаған көкжиектің астында.

Тау бөктері,
Мамыр айы, ұнап тым.
Тыныс алдым жағасында бұлақтың.
Таңмен бірге қауыз жарған еңілікгүл,

Арасында қымсынады құрақтың.
Тобылғысы шашақ шашып, гүлденіп.
Жоталары қызыл арай түрге еніп.
Су бойында сұлу қыздай ақ қайың,

Деп тұрғандай, «Кетпедің бе бір келіп?»
Қызғалтағы, сарғалтаққа ұмсынып.
Мамыражай маужырайды күн шығып.
Кəрі талдың бұтақтарын жел тербеп,

Кəрі шырша тұрғандай ма күрсініп?!
Ақ жібектей гүлге оранып долана.
Тобылғысын қамшы етейін, бола ма?
Мен өскен жұрт,

Мен өскен тау осы жер,
Қайта оралар мекенім де сол ара.
Нəрін алып,
Таңда түскен шықтан да,

Қозықұйрық биыл ерте шыққан ба?
Бар дүниені кетем бір сəт ұмытып,
Жасыл жайлау қыр басына шыққанда.
Сағындырды жота, тауың, белесің!

Сұлулығын келіп көрші, сенесің.
Сағынышпен өлеңімді арнайын,
Туған жерін ұмытыпты демесін.

Алланың әмірінсіз,
Сынбайды бір шыбығы.
Бітпейді тәңірімсіз,
Бір ісің, білші мұны.

Халқымның қадір түнгі,
Оң болсын құлшылығы.
Алланың әмірімен,
Періште жер бетінде.

Бақ сұрап тәңірімнен,
Сан ойлар тербетуде.
Ұлдарым аман болсын,
Олар да ер жетуде.

Тілегім,
Тәңір берсін!
Заманым тыныш тіпті.
Халқыма сабыр берсін,

Тілейік тыныштықты.
Көк бөрі ұрпағымыз,
Біздегі Ұлыс мықты!
Алладан тілейікші,

Көрмейік нәубетіңді.
Бейбіт боп жүрейікші,
Еселеп дәулетіңді.
Халқымды сақта құдай,

Ағайын әулиетімді.
Елімнің жүрегі етші,
Жас қала Астананы!
Қазақтың тірегі етші,

Бақ қонған,
Бас қаланы.
Болсыншы шын тілегім,
Әр қазақ баспаналы!

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Е Алла!
Осы еді ақ тілегім.
Баянды ет тілегімді.

Халқыма бақ тіледім,
Иманды ет жүрегімді.
Құлдықтан құтқарғансың,
Ағытып шідерімді.

Күнәмді кешір Алла,
Халқымның жайы мына,
Болмасын «Кесір» алда,
Бармадық байыбына.

Аман сау жетсін елім,
Қиямет-ғайыбыңа!

Керемет кезім менің, бала кезім.
Бала ғой,
Бала көңіл, бала сезім.
Тауға қарап өсіп ем, биік жүрмін,

Мөлдіреп жасқа толып қара көзім.
Үйрек жүзген су ма еді, келмей көктем.
Кейін ғана түсіндім, сенбей кеткем.
Балалық бал дәуренім сағынамын,

Жастығым ай оралмай, келмей кеткен.
Қыс еді, қар да қалың қырауы көп.
Сайрамсудан су алып, бір ауыл боп.
Есекке теңіп алған флягімді,

Толтырып шелегіммен, құлауым көп.
Өмірім,
Сүріп мына бейнетпенен.
Қабырғамды жан жоқ-ау күйретпеген.

Сол суда жүзген үйрек сұлу еді,
Қыл қалам шебері егер суреттесе.
Сезім қалай оятса түнгі мені.
Мен ояу, жанмын сүйген Сүмбілені.

Хан балығы жүзетін, тасқын суда,
Таң қалдырды, үйректің сүңгігені.
Қыста көрген үйрек қой, сүңгігені.
Ажыратып алыңдар, түнді, мені.

Үйрек қонған, қыстаған Сайрамсуға,
Аққу құс та қонар кеп, кім біледі?!

Көз жүгіртіп қарасам өткеніме.
Мен туған үй Алатау бөктерінде.
Түнеріп тұр көк аспан, күрсінеді,
Көп келмей кеткеніме өкпелі ме?!

Өмірдің төтеп беріп өткеліне.
Қайырылып бір қарадым өткеніме.
Ол менің жастық шағым қайта оралмас,
Ол менің сағым болған көктемім бе?!

Қимас сезім əурелеп кетерімде.
Қалың ойдың кетемін жетегінде.
Өзіңе өмір бойы қарыздармын,
Парызыңды мен бүгін өтедім бе?!

Адам пенде,
Сынаса ұнамайсың.
Алладан тек амандық сұрағайсың.
Өзіңе əлі талай берерім көп,

Білемін,
Білемін сен ештеңе сұрамайсың.
Көпар тартқан елім бар, баптап атын.
Өмір мынау бап емес, бақ шабатын.

Қасиетіңнен айналдым туған өлке,
Мен сенің ұлың болам мақтанатын.

Ақ қар басқан Алатау қатпарлары.
Əсем қандай, арайлап атқан таңы.
Мың құбылған қысы бар, қандай əсем,
Желтоқсанда, қаңтарда, ақпандағы.

Таң нұры маңдайымнан сүйіп мені.
Күн нұрын жасыра алмай, биіктері.
Сайында елік қашып, ышқырынып,
Қырында шөп оттап жүр киіктері.

Бағдарлап дүрбі салып бар шаманы.
Аң-құсын жасырады аршалары.
Астымда қара төбел азынайды,
Бұлқынады білінбей шаршағаны.

Ит-құстар қарда ізін шимайлатқан.
Қара түнде жол тарттым тумай ақ таң.
Тəңірі бар көкжалдар ақылды екен,
Тау асып жоғалыпты құдай атқан.

Қиянат жасама деп – шариғатта,
Адам үшін жаралды-ау табиғат та.
Бір топ киік қыраттан үрке қашты,
Таң қалып тұрғанымда табиғатқа.

Аңшыға сездіргендей анық жайды.
Емге дәру шау қарға қалықтайды.
Бір топ ұлар үдере ұшып кетті,
Жау көргендей, жүрекке салып қайғы.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Атымды жетектеп ап, жетегіме.
Таудың түстім ақырын етегіне.
Алдымнан сұлу елік тұра қашты,

Сенетіндей қуалап жетеріме.
Қасымда ағам еді білікті, епті.
Тау заңын ұғынбаппын, біліп кепті.
Табиғатқа тамсанып тұрғанымда,

Бір шілді, бір қаршыға іліп кетті.
О Жаратқан,
Пендеңді кешір енді.
Тауып жеймін бұйырған несібемді.

«Қасқыр» болу жат маған «Тағы» болу,
Алдыңнан тартып жейтін несібеңді.

Мамыр айы,
Қыс па, күз бе білмедім.
Күнім салқын, қара суық түндерім.
Мамыражай майда жауған ақ қардай,

Сүреңсіз боп өтіп жатыр күндерім.
Бұл табиғат неге сонша құбылды,
Ей адамзат жоғалттың ба құныңды?!
Құдайымның жазасы ма деп қалам,

Мамырдағы қарды көріп бүгінгі.
Жатыр ма әлде оразада қарасып,
Қою бұлттар көк аспанға таласып.
Пенделерім шөлдемесін деді ме,

Ыстық күнде қаталар деп, жаны ашып.
Қарғанбайық,
Бұл да «Жаза»- демеші.
Бір Алла ғой барша әлемнің егесі.

Сол Алланың әмірімен баршаны,
Сақтап қалған, Нұқ пайғамбар кемесі.
Көрсең дағы өміріңде мұң қайғы.
Медет сұра Тәңір ұлық, тыңдайды.

Біле білсең, бұл жалғанда шөп басы,
Бір Алланың әмірінсіз сынбайды.
Ауа райын түртті екен не «Түлен»?!
О табиғат,

Бұлқынбашы өтінем.
Барлық нәрсе болса екен, тілегім,
Алла өзі жасағандай, ретімен!

(Төрткүлтөбеде туған ой)
Билік айтқан билер қайда
Күлтөбе?
Дат сұрайтын Хандар қайда,

Күлтөбе?
Уақыт ұры тарихыңды ұрлады,
Бір төбені жалғастырып бір төбе.
Көкбөрінің ұрпағымыз, ұранды.

Көк туына символ еткен қыранды.
Мұсылманбыз,
Алла- деп сөз бастайтын,
Құрметтейтін құдайы мен құранды.

Ғалымдардың сөзін хаттап дәлелді,
Тарих тағлым үңілейік ал енді.
Скифтерің Ахилес пен Аттила,
Сақтар еді- жаулап алған әлемді!

Байтақ елсің,
Өз-өзіңе егесің!
«Мемлекеті болмаған ел» – демесін.
Сол ауылда туған едім, зерттелер,

Хандық құрған,
Еңсегей бойлы ер Есім!
Түркілерім,
Түркі жұрты қорғаның!

Жоқ қой сенің қорғанатын орманың.
Бір көршіге «Дан» төлетіп, біріне,
Салдырған ең, алып қытай қорғанын.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Әлі де болса Қазанатты ерттейік.
Қасымызға қас-дұшпанды ертпейік.
Саяси да, тарихи да жаңғырып,

Қураған тал,
қаусап тұр егістегі.
Тар жол тайғақ жолдарың тегіс пе еді?!
Жапырағы шықпайды, гүл атпайды,

Әлде қашан таусылған жемістері.
Тағдырға ұқсас бейне ғой, суреттегі.
Бұтақтары қақырап, күйреп тегі,
Көз ұшында жас ағаш жайқалады,

Шешек атып, таушалап түйнектері.
Күн батуға таяу шақ, ай қабағы.
Жер ана,
көк майса шөп жайқалады.

Дегерез,
бидай ма әлде, арпа ма екен,
Қылтиып әрең-әрең байқалады.
Түнеруге шақ қап тұр қара аспаны.

Жаңбыр төксе шаруаға қарасқаны.
Көңілімді босатты, сол ағашқа,
Ақша бұлттың сән болып жанасқаны.
Ақша бұлттар,

Көз жасын тұсап бәрін.
Сол ағашқа ашып тұр құшақтарын.
Тоналған кәрі ағашты жұбатады,
Ақ мамыққа орап ап бұтақтарын.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Кәрі талым шапанын іздегендей.
Мына жұтты қарашы, күзде келмей.
Көктем желі қозғайды бұтақтарды,

Жапырақтың сыбдырын іздегендей.
Бұл суретті айтады елес деп кім?!
Бір Алланың әмірі емес деп кім?!
Жапанда жалғыз қалған талды көріп,

Баяу атты ақ таңым, еріншектей.
Түсте бұлт торлады, келімсектей.
Ауа- райы өзгерді, күліп-жылап,
Сан құбылды,

Сан құбылды көңілшек келіншектей.
Тылсым дүние,
кім қалай ұғынады?!
Ауа-райы неліктен құбылады?

Ақша бұлттар көз жасын сығып алып,
Күннің нұрын жауып тұр шұғылалы.
Кеш батты,
мұңданып тұр кеші неге?

Таңғы шуақ келмей қап, есіме де,
Арудың көз жасындай сеуіп өткен,
Ақ жауынды баладым, несібеге!

Қылтияды қар астынан шөп басы.
Еріген күн Самарқанның көк тасы.
Әз Наурыз құтты болсын мерекең,
Болсын аман әр шаңырақ, отбасы.

Таңым атты арай шашып, ағарып.
Көктем айы, жан дүние жаңарып.
Әз Наурыз, жылдың басы қош келдің,
Әрбір үйге сыйласыншы жаңалық.

Ерте тұрып, таңмен бірге таласып,
Әжелер жүр камзолдары жарасып.
Аталардың шапандары әдемі,
Бүлдіршіндер асық атып, таласып.

Киіз үйлер бой түзепті ақшаңдақ.
Бұл құтты күн,
Түркі елінде асқан бақ.
Ұлыс тойын мерекелеп жүрмін мен,

Көңілім шат, мерейім бір аспандап.
Қазақпын мен, тура сөзге тоқтаған.
Наурыз көже, ешбір елде жоқ тағам.
Қайта оралған мерекеге қайыр бер,

Жетпіс жылда тоқыраған, тоқтаған.
Ұмыт қалған,
Ұлыс күнім, мерекем!
Бақ таймасын,

Кетпесінші берекең.
Қазағымның еңбегіне қайыр бер,
Уа ағайын,
Құтты болсын мерекең!

Қар жауса да көрсетіп өктемдігін,
Келгендей ма, жаз емес, көктем бүгін?!
Сағыныппын, балдәурен бал күнімді,
Жотада теріп өскен көктем гүлін.

Гүл ғұмыр,
Неткен қысқа, аты жалған.
Ақ таңдар, нұр сыйлашы атып алдан.
Кәрі әжейдің жасындай ғұмыр берші,

Гүлдерін саудаласпай сатып алған.
Қар көңіл басылар бір, борап алып,
Айнала ақ мамыққа оранады.
Шоқ гүлім аязда үсіп қалмасын деп,

Келемін шапаныма орап алып.
Алланың әрбір күні берекелі.
Гүл сезім тынысыңды кең етеді.
Нәзік жанға әр күні гүл сыйлайық,

Қара күз, көкте тұман тұншығады.
Белгісіз енді қашан күн шығады.
Қара тал жапырағынан айырылып,
Жел тербеп, бір-біріне ұмсынады.

Сырғып жатыр уақыт құм сынағы.
Жел тербеген жас қайың қымсынады.
Қарағай мен шырша тұр безірейіп,
Əсер қылмай суық жел шымшығанын.

Қала іші, адам тоңып қалтыраған.
Көлшікке мұз қатыпты жалтыраған.
Тоңдырып жылуыңды ұрласа да,
Күз мезгіл қатты ұнайды жалпы маған.

Будақтатып түтінін көліктері.
Мазасыз ба шопырлар көліктегі?!
Қара күз ұрлап алып кетті ме екен,
Жаздағы басылған ба желіктері?!

Қар жатыр, шөп үстінде қатқақтаған.
Оранды ма ақ қарға аппақ далам?!
Күзде келген қүрең күз сезімімді,
Жүрегімнің түбінде сақтап қалам.

Берейінші күзді мына суреттеп.
Қысыңа да жеткізетін сүйреп кеп.
Жапырақ та тағдыр тағылым сияқты,
Жерге түсер ирелеңдеп, билеп кеп.

Бұл жапырақ баламасы тағдырдың.
Жайқалдың сен,
Жас жапырақ сән құрдың.
Күз келгенде сабағынан үзілген,

Өмір деген,
Тап осылай жан құрбым.
Шабытымның бітелмесе бұлағы.
Талай-талай өр өлеңдер шығады.

Өлең ғұмыр,
Жан- жарамды емдеуші,
Ақындардың астындағы пырағы.
Сөнсе дағы адам, ғұмыр, шырағы.

Игілігі шежіреде тұрады.
Жын өмірден, шын өмірге баратын,
Пенделердің сонда дейді, тұрағы.
Тағдыр салып алса дағы тезіне.

Тыңда құрбым,
Құлақ салшы сөзіме.
Адамзаттың тек есімі қалатын,
Өмір деген,

Қала мұңды,
Түнеріп тұр, жаңбырлы.
Таң да атпады жылап, сықтап таң құрлы.
Мұңлық-Зарлық ертегісі секілді,

Еске салып аянышты тағдырды.
Жаңбырлы түн,
Жаңбырлы таң, бір түнек.
Арасында саябырсып, сіркіреп.

Қала түні боздайды кеп, аһ ұрып,
Айналшықтап қала маңын жүр, түнек.
Қайың ағаш қалтырайды сүлдері.
Тербеледі, күйі кетіп күндегі.

Мұңын шағып, жылап жатыр ақ жауын,
Егіліп тұр сырын айтып, түндегі.
Өңі кетіп жаз жайнаған, шырайлы,
Жапырақ та сыбдыр-сыбдыр жылайды.

Кәрі шырша мойымай бір тұрғанмен,
Оның дағы көңілі бос сыңайлы.
Қала марғау, тыныстап тұр тіршілік.
Тұманды түн түнеріп тұр, тұншығып.

Көк жүзінен найзағай да жарқ етіп,
Қабақ түйді күңіреніп, күрсініп.
Суық бүркіп жаңбырлы түн қаланы.
Дала мұңды,

Жасаурайды жанары.
Қолшатырдың панасына тығылып,
Бір мұңлық жан ойға батып барады.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Өлең ғұмыр,
Жаратылыс үндесіп.
Тамұқ күн де, жарық күнмен күндесіп.

Өмір солай,
Бақ пен сордан жаралған,
Кезек- кезек жүретұғын күн кешіп.
Қамықтырды, мұң, зар сыйлап қара түн.

Құс кептіріп қаққылайды қанатын.
Ақ жауынды бойжеткенге баладым,
Көздің жасын төгіп- төгіп алатын.

Түрі солғын,
Жүзі жүдеу, қартаңды.
Кейбіреуі қағып менің арқамды.
Мүсәпір жан менен қайыр сұраса,

Аямаймын,
Қағып берем қалтамды.
Қалі мүшкіл бір адамды, мүскінді.
Кездестірдім,

Дала аяз, түшкірді.
Шалынысып құлап қалды, көтердім,
Ол да менің қағып жатыр үстімді.
Қара суық, қала кеші салқын- ақ.

Жұпыны екен киімі де, қалтырап.
«Телефоның болса қоңырау соғайын»,
Деді маған-сәлемімді салқын ап.
Алыс жерден- деп ойладым-ауылы.

Қалтырап тұр, аяз қапқан ауыны.
Телефонның аржағынан аптығып,

Сұрамадым,
Сұрамадым арғысын.
Қолым тоңып, төмендеп тұр қан қысым.
Қалт-құлт етіп, иегі оның кемсеңдеп,

Жүріп кетті айтты дағы алғысын.
Айналаға нұрын сеппей шуақтап,
Кер заманда кімді, кімдер жұбатпақ?
Күтіп тұрған көлігімнен адастым,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Қайта кіріп, шыққан жерге именіп.
Жылынғандай болдым жылы үйге еніп.
-Бір қоңырау соғайын- деп, өтіндім.

Әлгі жанның жағдайындай күйге еніп.
Ибалы екен,
Жүзі жылы, ақылды.
Сол қарындас, сұрамай ақ атымды,

Қуаттайтын құрылғысы басқа екен,
-Ия аға- деп, жылдам такси шақырды.
Жасап жүріп өзге адамға қайырым,
Сабақ алып мен рухани байыдым.

Бір адамға көмегімді жасасам,
Аяғында, Алла берді қайырын.
Тиыным бар, шүкірмін ғой қалтамда.
Жарымаған жан емеспін талқанға.

Қасиетімнен айырма деп, тілеймін,
Бір Алладан медет сұрап әр таңда.
Көмектесіп жас буынға, қартаңға.
Бауырларым, айналайық қалқанға.

Адам болып өтсем егер өмірден,
Ол жеңісім,
Әке, сенің арқанда.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Бәле қуғым келмейді, жала қуғым.
Демеймін жұрттан ерек, дара тудым.

Бірін- бірі талауға құмар қазақ,
Жөнін де біледі ғой қарасудың.
Бұған дәлел, апат та Арыстағы.
Халқымның от тажалмен алысқаны.

Қазағым ояныпты, басымды ием,
Ағайынға мың алғыс алыстағы.
Айтпаймын,
Ерлігің көп, бір мұныңды.

Түзейтін күндер жақын тірлігіңді.
Үй сыртында адам бар, оны да ұғын,
Шайқалтуға ұмтылған бірлігіңді.
Сабыр керек,

Оңалар тірлігіміз.
Нығайып келе жатыр бірлігіміз.
Мәшһүр бабам айтқаны рас болса,
Бақытқа кенелерміз бір күні біз.

Шайырлар көп жанашыр жыр арнаған,
Қазақ едік,
Қаскөйлікке бармаған.
Ауған асқан снарядты сақтапты,

Бұл биліктің тірлігіне таң қалам?!
Ұлан ғайыр далам жатыр, жазық көп.
Түбіне де жетер билік, қазып кеп.
Семейдегі полигонды тыйып ек,

Арыс шықты,
Біз не үшін жазықты ек.
Жаба тоқыр жандарға айтсам жауырын,
Ескерткенде бір депутат бауырым,

Құлақ түрер, біреуі де болмапты,
Бейбіт күнде бомбалатып ауылын.
Құл сана ма,
Әсері ма бодандық.

Кеңес қажет,
Жұртты жинар қоғамдық.
Сау күніміз, снярадтан шошыған,
Қалам анау, ақ тұманға орандық.

Болса егер,
Өлеңімде албырттық.
Кешір қазақ,
Бар ғой бізде салғырттық.

Жат тірліктің боданынан босаңсып,
Бізден жәй- жәй кетіп жатыр мәңгүрттік.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Қыздарымыз қандай біздің жүректі,
Ұлдарым жүр,
Ақылы зор, білекті.

Бірлігің мен тірлігің тұр үндесіп,
Жүрегіме жылы сезім түнеттің.
Мысал етіп жатқаным жоқ бір мұны.
Бірлігіне ұмтылып жүр, бір-бірі.

Мәшһүр айтқан тыныш күндер келеді,
Бір Алланың әмірімен бір күні.
Кеңесары арман еткен шақтарым,
Әл-ақ атар арайлаған ақ таңың.

Бауырлардың тірлігіне елжіреп,
Ел жұртым жүр сүрте алмай жастарын.
Құдайымда жатыр бізге қарасып,
Билігің де жүгіріп жүр таң асып.

Өкіметте қарап қалмас ағайын,
Бір-біріңе жатырсың ел қарасып.
Бұл жырыма сөге көрме тек мені.
Мынау апат,

Өмір- сынақ мектебі.
Қазағыма бақ- шадыман күн бер деп,
Бір Алладан тілейікші көктегі.

Өкпелеп қайда барып сиясың ел.
Көз жасың көл болса да тиясың ел.
Кешегі Алаштардың рухы қолдап,
Хаттары бізге жеткен сия сіңген.

Тегінен кеткен жоқ қой, Алаш тайып,
Мәшһүр айтқан күн туар, адаспайық.
Төңкеріс деп төңтеріс болып жүріп,
Кетпесінші бір күнде Алаш ғайып.

Дос дұшпаның саралап сыңайыңды.
Күніңді қор,
Тұл етер мына айыңды.
Патша деген Алланың аманаты,

Патшаны сүй,
Сүйгендей құдайыңды.
Бақ тарайды ұлына баталы елден.
Қазағым ерек шықты қатар елден.

Тегіне үңілсеңші текті ұрпақ қой,
Үш жүзге бабалары бата берген.

Жаннатты етеді екен амал ғана.
Бір күндік тірлігіңді амалдама.
Сәт сағат өмірің бар пендесің ғой,
Ол да пенде, адамды жамандама.

Амалын Алла білер, амалдама,
Жұрттан ерек ақылың санаң ғана.
Сені көкке көтеріп, жығатын да,
Сол құдайың жаратқан адам ғана.

Тілесең Алла берер тілегіңді.
Табатын Құран ғана бір еміңді.
Адамнан тілегеннің көзі шығар,
Е Алла иманды етші жүрегімді.

Қу тіршілік жүгендеп саналарын.
Жұрт барады тізгіндеп қара нарын.
Шомылып қалың ойдың құшағына,
Жаяу жүріп қаланы араладым.

Кешқұрым, ғаламат бір күйге еніп,
Бұл күзді екеуміз де сүйген едік.
Сол бір сезім ғарышқа алып ұшты,
Жеткенімді білмедім үйге келіп.

Көкке самғап ұштым мен қанат жырдан.
Шабыт сені күтумен таң аттырғам.
Бұл өлеңге әсері болғаны ма,
Ескерткіші Абайдың қарап тұрған.

Шымқала неткен керім шырайлысың.
Берекелі мекенім, шырай мүсін.
Дала менен тауларың астасып тұр,
Туған қалам мұншалық ұнаймысың.

Ну бағы жайлап жатыр сай-саланы.
Мәуелі алма бағы жайқалады.
Таудан соққан самал жел жанды баурап,
Таза ауада көңілің жай табады.

Алатаудың етегі,
Ауыл жаны.
Құлын байлап, идіріп сауындарын.
Баубақшаның кәсібін игерген жер,

Өсіріп қарбыздарын қауындарын.
Күлкісіндей сұлудың жүзіндегі.
Сұлу қалам үшінші тізімдегі.
Көздің жауын алады қызғалтағы,

Мәуелі ағаш, самсап тұр жүзімдері.
Жемісіңнің түрі көп, бақта бәрі.
Ақ алтын деп аталған мақталары.
Өнерлілер ордасы асыл өлкем,

Тектілермен, тегімен мақтанады.
Қонағына жайылған асқан асы.
Сан мың ұлттың мекені баспанасы.
Көнелердің көзіндей Түркістаным,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Мен бүгін жырымды айтып ақтарылдым.
Кезі өткен жер, балалық шақтарымның.
Кие қонған құт мекен тап осы жер,

Түмен мен Арыстандай баптарымның.
Ерге сын, елі жайлы білу дерек,
Туған жердің қадірін білу керек.
Өмірге бір келесің,

Сол өмірді,
Қолдан келсе Шымкентте сүру керек.

Үркітіп жіберген бе, түлен түртіп?!
Бір жақсылық алдымнан жүрем күтіп.
Тағдырдың тоқпағына шыдап келем,
Сан рет жіберсе де ренжітіп.

Мүмкін әлде болды ма кінә менен?!
Жығылсам да қасқайып тұра келем.
Ешкімнен аямағам көмегімді,
Қолымнан келер затты сұра менен.

Қақ тұрып,
Алай- дүлей сең соқса да.
Жаманға көңіл бөлме, селсоқ қара.
Жақсылық ет пендеге, қолыңды соз,

Өзгеге көмек бермес селсоқ қана.
Жақсылығың аманат, ол ертеңгі.
Көрмей кеткен жандар көп, сол ертеңді.
Қиналғанға қамқор бол, сол бір ғаріп,

Бәйтеректей сая етсін көлеңкеңді.
Беретін Алла ғана, жолыңды оңдай.
Кері кеткен кей іске көңіл толмай.
Өзгенің өтінішін шеше алмасам,

Жасимын жүргендейін жолым болмай.
Өмір ай,
Арпалыс ай, алыстырған.
Ақ пен қара жолақтар шабыс құрған.

Сабақ етіп, жаманнан жирендірген,
Жаны жайсаң жақсымен таныстырған.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Жазамын деп жазбаймын, жазарымды.
Жырымменен тербейін қазағымды.
Шүкір деп пешенеме бұйырғанға,

Базарлап жүрмін мен де базарымды.
Арман аққу самғайды, армандайын.
Талпынбасаң тірлік жоқ болған дайын.
Күн боп жүргім келеді шуақ шашқан,

Жақсы жандар кезіксін алдан дәйім.
Тұрлауы тарам-тарам бір ақ күндік,
Мансабыңның буына алданбайын.

Әйтеуір бір өкпе-наз барша адамда.
Шынында қу тірліктен шаршаған ба?
Аянышты халдері, нөпір жұртым,
Жетеміз ба деп жатыр, аңсағанға,

Шынында мына жұртым шаршаған ба?!
Қара жер дүмпуіндей, дүбірбелеңнен,
Ауық- ауық шерлі жұрт күңіренген.
Кешегі ерлер қайда басу айтар,

Батасын неге алмайды, бүгін елден?!
Мәселе көп білемін, қордаланған.
Айырылып қалмайықшы, қолда бардан.
Ана менен баладан аяған пұл,

Құрып неге кетпейді одан әрман.
Бір кем дүние,
Несіне өкпелісің?
Жаңбыр болып сілкінсін, көк төгілсін.

Қадіріңді түсінер перзентің ем,
Ана жүрек,
Жерде емес, көктемісің.
Ұғынбай ақ

Атаулы көмегіңді,
Он бір бала бейнеті, көне білді.
Тауқыметін көтеріп, жөнеп кетті,
Жадына сіңіріп ап өлеңімді.

Өркендету үшін де өнеріңді,
Баптап тұру керек қой өреніңді.
Билік те бөтен емес, өз балаң ғой,
Ал халқым,

(өртке оранған бес сәбиге аза тұту)
Іздейміз ау кінәлі кім, табалық,
Тумаса да жақпайды,
Туса да арып...

Ақпанның аязына тоңдырар деп,
Періштелер әкетті ау, қымтап алып.
Бес дана жан,
Бес жұлдыз ағып өткен.

Қандай белгі берді Алла, тағы көктен?
Қайда жүрсек Қорқыттың көрі шығып,
Құтыла алмай қойдық қой «нағылеттен».
Қайғыратын күнің бұл,

Жыла ғасыр.
Неше нәубет көрсең де, шыдағасың.
Кешегі Кеңесары аңсап кеткен,
Дат айтатын кезің бұл,

Мына ғасыр!
Қойыртпақты көп ойлап, қорытқанша,
Жемтік іздеп сабылар, жорық қанша?!
Тәубә деп,

Тәубесіне сенген Қазақ,
Оянбайды бәлеге жолыққанша.

Күншілдер ай,
Кінәмшілдер, күншілдер!
Күндессің бе,
Кәпірсің ба, кімсіңдер?

Жаза басып, орға біреу құласа,
Оған күліп жүрсіңдер.
Күншілдер ай,
Кәпір емей кімсіңдер.

Тағдыр тағылым,
Көп қой оның сынағы.
Бүгін біреу қара басып құлады.
Мысқылдама, құлаған жан бір күні,

Басыңа кеп таяқ ұстап тұрады.
Әркімнің ақ, бәле қағар есігін.
Шын сұрасаң, Алла да етер кешірім.
Өкпең болса, кешіре сал үндемей,

Дүйім жұртқа жарияламай, есімін.
Қазағымның, осы міне «Кеселі».
Өкпе назды ұмытпапсың кешегі.
Табалама,

Кешірімшіл болсаңыз,
Алла ұлық,
Бар күнәңді кешеді.
Бұралаңды өмір мына, жарқабақ.

Кешіре сал,
Сонда шерің тарқамақ.
Ғайбаттайсың, жетер енді біреудің,
Кетпей тұрып бар кінәсін арқалап.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Ерек тұрар ерлер биік санамен.
Жақсы жанға мен өзіңді балап ем.
Жарым жасың жер ортадан асқанда,

Бала болып, кеткенің не баламен?!
Елің мынау,
Сөз айтсайшы келелі.
Жамандығың өз алдыңа келеді.

Жақсылық пен жамандығың өлшеулі,
Қайтарымын Алла өзі береді.
Жалған дүние,
Күйін күйттеп құнсыздың.

Сол үшін де күндемеймін, үнсізбін.
Тайталаспай тыныш жүрсең жайыңа,
Жағаңызды жыртар еді, кім Сіздің?!
Біреу саған, көрсетсе егер арқасын,

Бар кінәні соған сойып артасың.
Өлшеулі өмір,
Бақ та, сор да өзіңнен,
Өз жазаңды өзің ғана тартасың.

Ер көтерер болса дағы қандай сын.
Жұртты қарғап жақсы атақ алмайсың.
Орыстарда керемет бір мақал бар,
«Табалама – табалы боп қалмайсың».

Шабыт ғұмыр,
Кетер кейде шарықтап.
Алар кейде, шапалақпен салып қап.
Адам жанын жасытар ол құдірет,

Шарықтаған шабытыңды алып қап.
Қолбала емес жетегіңе еретін,
«Шабыт-пырақ», – жел естіріп желетін.
Шабыт бірақ ұзатылар қыз емес,

«Шабыт – келін», төркіндетіп келетін.
Шабыт тасқын, ырық бермес өткелге,
Тау суындай таситұғын көктемде.
Шабыт келін,

Кететұғын төркіндеп,
Қайта оралып келетұғын кеткенде.
Шабыт күнің көктен нұрын төккенде,
Қызғалтақ жыр,

Жайнап тұрар көк белде.
Шабыт деген жыл құстары сияқты,
Қайта айналып оралатын көктемде.
Сынақтарға шыдай алмай, көптеген.

Бұл ағаң да жазған талай, «Өкпе өлең».
Жыр жауһарын төгіп-төгіп жіберер,
Серттесейік жазамыз деп, – «Текті өлең».
Табиғат та жоғалтпаған бағытын,

Күн артынан алмасады, тағы түн.
Таңғы шықтай мөлтілдесе жанарың,
Оралып кеп жұбатады, шабытың.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Ақыным ау,
Жабырқама, мұңайма.
Пейіліңді көріп тұр ғой, құдай да.

«Шабыт» атты «Періштені» құрметтеп,
Мың тағызым етейікші Құдайға!

Жандар құмар болған ба, күйе жағып,
Өр сөздің кеткені ме ме киесі ауып ?
Әкемнің ағаттығын кешіретін,
Анам да,

Келгеннен соң бие сауып.
Жандарға – «Бие сүті көп пе?» – дейтін.
«Несібесі жылқының шөпте» – дейтін.
Жайраң қағып үйіне оралатын,

Бие сауым сәт қана өкпелейтін.
Құлын жыр.
Қарап тұрсың несіне, шын,
Бір күні сен де мені кешіресің.

Апамның сауып келген шелегінен,
Құлынның ішіп жүрген несібесін.
Топырақ шашатындар көпке бүгін,
Қараса екен жайына өткенінің.

Жолың болмай жүрсе егер,
Тобаңа кел,
Ұнай қоймас жала сөз көпке мұның.
Жақсылық та,

Жамандық қайтарымды.
Жарыстырма тұлпармен, тайқарыңды.
Өр мінезді болсам да өкінемін,
Айтып айтып алған соң, айтарымды.

Көңіл неге жасыды,
Неге сұлық?
Бірақ, құнсыз ғаламның, егесі ұлық.
Тәмсілді көп ойлаймын, ізі қалған,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Тұлпардың жүйткігенде белі талып.
Қыран құс қалықтайды, мойны ғаріп.
Адамның осал тұсы сол емес пе,

Бір сезім тұнып іште,
Шеріндей ұлы Абайдың.
Қайғым да мұңым іште,
Ешкімді сынамаймын.

Алдандым Ібіліске,
Қол жетпес сұрап айды.
Қымбаттың құны іште,
Ештеңе сұрамаймын.

Береді пейіліме,
Бермесе бар ма амалым.
Көнсем де мейіліне,
Сұрауға арланамын.

Өтірік арсалаңдап,
Өтірік жымия алман.
Күні үшін баршаны алдар,
Қорқамын змияннан.

Тік мінез жолды байлап,
Шырмалды шынайы үміт.
Түбінде арды ойласаң,
Жеңеді шынайылық.

Қос қарлығаш келді үйге жүзі мұңды.
Түн ортасы,
Әйелім тыжырынды.
Тыжырынба, қонақты күткін дедім,

Қонақпен ере келген «Қызырыңды».
Ерінесің дедім мен несіне шын?!
Бүгін ренжіп, ал ертең кешіресің,
Кырық күн бұрынырақ жібереді,

Сол үйге, сол қонақтың несібесін.
Қырым еттен ет кессек, қырып алып.
Бірі алдамшы тірліктің, бірі жалған.
Қонағыңа құшағың ашық болса,

Сені де, Аллаң күтер, күліп алдан.
Плитка тұр күйеуің қойып берген,
Шәйіңді бер мейманға, қойып келген.
Сол қазақтың ұлымын,

Дархан болсам,
Жалғыз қойын қонаққа сойып берген.
Әйелсің ғой сыналар ошағыңмен.
Қоса ағар деп айтады қосағыңмен.

Күнде келсін, тап мейлі түнде келсін,
Шын пейілмен қонақты тосамын мен.
Бір ғажапқа жүрегім сенетіндей.
Алла менің пейліме беретіндей.

Қонақ келсе екен деп күтіп жүрем,
Сол қонағым «Қыдыр» боп келетіндей.

Ерте тұрып,
Ерте оянып бағана.
Несібем деп, аз бұйрып қала ма?!
Тереземді түрткілейді, қарасам,

Ақ келіндей,
Аппақ ару шағала.
Бір ой келді,
Салмақ салды санама.

Шаңқылдаған шағала жүр қалада?
Бақытымды әуелде мен ұстағам,
Бақыт құсы келіп жүр ау балама.
Бақытыңды деді ме екен бағала?

Дос- дұшпанның айтқанына қарама,
Шаңырағың шайқалмасын дегендей,
Шаңқылдады сыр айтқандай шағала.
Жасыратын жайын айтпай, бұрында,

Қызы бар үй, торуылда қырыңда,
Ырым тиым, сенетін ек бас ұрып,
Орындалып жатушы еді шынында.
О өмір- ай,

Тауқымет-ай, төзген ем.
Дегенің де бола бермес, өз деген.
Құралайым қатар шауып келеді,
Қызқыштайын қорғап келген өзгеден.

Асу алда ауыстырмас тұлпарын,
Белестерде біргемін деп сөз берем.

О табиғат,
Жаратылыс таң қалам.
Шүкір етсе болар еді барға адам.
Қыран болып өтсем екен өмірден,

Айырмасы бар ғой оның қарғадан.
Саябырлап алға деген ұмтылыс.
Ойға батам,
Ұйқы қашқан, түн тыныш.

Тағдырына алаңдаймын баламның,
Дала неге, көше неге тым-тырыс?!
Қадірімді өзім білмей, өзімнің.
Сүрінгенмін, құлаған да кезім мың.

Үміт оты, үмітімді ақтап жүр,
Жетегінде жүрген жанды сезімнің.
Сезім дерті,
Сеңдей соққан кезім мың.

Талай мәрте ес жоғалтып езілдім.
Жұрт жасқанар қайсар мінез бар еді,
Жетегіне еріп кеттім сезімнің.
Өз жанымды неге бүгін ластадым.

Тірлігіне арласпап ем басқаның.
Əр бір жанның жан-жарасы əр түрлі ,
Ал мендегі, жүрегімде басқа мұң.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Жырларым ай,
Мені сүйген, демеп шын!
Шабытым ай,

Қиналғанда керексің.
Тұраласам тұрып кет деп дем берген,
Өлеңім-ау,
Пірім де өзің, көмекшім!

Жаңа таңы Түркінің атқан ғасыр.
Тарих шындық шырылдар, ақтарғасын.
Бірлігі ортаймасын Ер Түркінің,
Өр рухы мен намысы тапталмасын.

Баһадүрлер біздерміз,
Батырың да.
Таңнан таңға жырлайтын ақының да.
Атойлап, ат ойнатып шапқан кезде,

Ер Түркінің кеткен жау тақымында.
Елін қырып, қиратқан қалаларын.
Қас дұшпанды жыққан да бабаларым.
Алаш деп, өмірлерін құрбан еткен,

Әлихан, Ахмет, Мағжан қара нарым.
Сәкен, Ілияс, Бейімбет асылдарым.
Найзағайдай жалт еткен жасындарым.
Елі үшін жанын қиған арыс жандар,

Туылатын жүз жылда, ғасырда бір.
Шәкәрім, Міржақыптар, Жүсіпбектер.
Оралар рух болып түсіп көктен.
Мір-Арапты тауысқан әулиелер,

Бекасыл мен Мәшһүрдей Жүсіп те өткен.
Мұхтарлар, Мұқағали, Абайларым.
Қайта түлеп ақ таңдай арайладың.
Атқа қонған елі үшін Махамбеттер,

Шығады әлі,
Дұшпандар абайлағын.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Үш жүз жыл бодан болып адасып тым.
Түркілер бір-біріңе қарасып жүр.
Ақ қошқарды қырғызым құрбан еткен,

Мұхтар сақтап қалғанда, Манас жырын.
Сүйінбай мен Қатаған, қос жырындай.
Біздерді туыс етіп қосты құдай.
Түркі жұрты бір туған, бірігейік,

Шаханов пен Шыңғыстың достығындай.
Жақсылыққа жаны хош, қуанатын.
Елдің қамын жеймін деп туады ақын.
Жасымнан ойға тоқып оқып келем,

Навои мен Омардың рубаятын.
Көкейімде жаңғырып, жыр түледің.
Баршаңмен үндес болсын бұл тілегім.
Түркілердің тұғыры биік болсын,

Өмір деген, бір қуаныш бір қайғы.
Бір сезім бар,
Түн ұйқымды ұрлайды.
Өтіп жатыр, байқалмайды уақыт,

Өмір шіркін бір орнында тұрмайды.
Бұл дүниеде қарап тұрсам қанша мұң!
Көңілінен шықпадым ба қаншаның?!
Тауда туған бала едім,

Аллам-ай,
Сол таудағы жасын берші – аршаның!
Қанша реніш, қанша өкініш, қанша мұң?!
Жасын берші көп жасайтын аршаның!

Сонда ғана жетер ме екем арманға,
Орындайтын өтінішін баршаның.
Кейбіреуі сындырып жүр сағымды.
Кейбіреудің әңгімесі жағымды.

О дүниенің сырын сірә білмеймін,
Осы өмірде тапсам деймін бағымды.
Біреулері, сырын айтып ұнамды.
Біреулері, тауық дейді – қыранды.

Бір Алладан үмітімді үзбедім,
Намаз түгіл,білмесем де құранды.
Өскен ұл ем қадір тұтып қыр гүлін,
Шағынардай емес бүгін тірлігім.

Бұл ғасырда бақ орнаған қазаққа,
Шайқалмасын береке мен бірлігің!

Аңсадың ба,
Жоғалтқан асылыңды?
Неге жасым жанарға жасырынды.
Әр жанға елеңдеймін, есім кетіп,

Кездестіріп қалардай, ғашығымды.
Жан-жараңды тырнайды,
Жүректе мұң.
Жолығуды аңсаймын, тілеп пе едің?

Қай әлемде жүр екен періште ару,
Бұлтқа орап ап түсімде түнеткенім.
Елессің бе?
Естілмей хабарың да,

Жасаурайды жас толып жанарыма.
Күздің суық ызғары, тоңып барам,
Нұр сыйлашы қар жауған қабағыма.
Айым ба едің нұр шашқан аспандағы?!

Жөңке көшкен ақша бұлт, аспандады.
Ақ періштем өзіңе ұмтылсам да,
Жетпейді- ау өмірімнің баспалдағы.
Сен барда әр атқан таң жарықтұғын.

Ал қазір басымдағы ғаріп, – күнім.
Мұңға баттым,
Қасқайып жүруші едім,
Бөрідей, білдірмеген арықтығын.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Көзімнің қарасы ма, ағымысың?
Сен бүгін,
Әлде өзгенің бағымысың?

Сан жылдар үмітімді жалғап келген,
Жанымды сарғайтады сағынышым.
Ырқына бағынды ұлық, жан, сананың.
Жүрегімді мұздатты таң самалы.

Күйбең тірлік күнімді жалғастырдым,
Кезікпеді амал не, аңсағаным.
Ақынның жүрегінен жыр естіріп,
Өмір осы,

Алатын күрестіріп.
Ақ періште батаңды берші маған,
Пәк сезімді жүретін үлестіріп.

Қарашы әне,
Арай шашқан ақ таңды- ай.
Кездесіп ек сол бір бақта, батқанда «Ай»,
Таңның нұры айналаға шашырап,

Несібесін бөліп беріп жатқандай.
Махаббаттың балын татып, ұғынып,
Бір үмітті, жетеледі бір үміт.
Ақ білегің мойыныма оралып,

Құшып тұрдың,
Құшағыма тығылып.
Қызғанып бір, өзге түгіл өзімнен.
Ерініңнен ыстық демің сезілген.

Ерекше бір сезім сиқыр арбады,
Елес болып көрінердей көзіңнен.
Бал сезімнен тәнім еріп балқыдым.
Ыстық леп па,

Отқа оранып, алқымым.
«Тағдырымның ең керемет сыйлығы,
Өзің ғана дей бердім-ау» – алтыным.
Неге,

Қалай,
Бүгін ерте таң атқан?
Дәл осылай атса екен ғой, әр ақ таң.
Пендесіне махаббатты сыйлаған,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Ғашық ғұмыр,
Серттескенбіз – «Сенші» – деп.
«Сүйем – дедің – уәдеңді берші» – деп.

Маңдайыма бұйырған бақ өзіңсің,
Мен өзіңді алып кеткем еншілеп.
Сөге берме махаббатқа массың деп,
Бақыт күнді бұйыруға жазсын тек.

Таңда тұрып, бір Алладан тіледім,
Бір жастықта қартаюға жазсын деп.

Ерітпейді ау, жүректегі мұздарды.
Нұр-Сұлтанда,
Кеш,
Күн суық ызғарлы.

Жаным менің жалғыздықты сүйе ме?
Тән түршігер ызғарды?
Жүрегімді тілімдеген әр сұрақ,
Содан тыртық із қалды,

Неге бүгін қала түні ызғарлы?!
Күйін ұқтым Біржанның да, Ақанның.
Желмаямен желіп кетсем жаһанды.
Басымды иіп сұрасам да бермедің,

О махаббат,
Неге маған батаңды?
Жұртты жүрсің жетістіріп әлпештеп,
Жырлатасың маған неге жат әнді?

Өр тұлғалы қайсар жігіт едім ғой,
Бүгін сол ұл, жылауық жан атанды.
Кімге, неге қапа болдым, кектестім?
Ыза-ашумен арманыма жетпеспін.

Алтын басты бағаламай кетеді,
Есектері судан өтіп кеткесін.
Ол дүниенің бары егер рас болса,
Қыл көпірден қалай жаным өтпексің,

Бұл өмірде бақыт таппай жүрмін мен,
Нағыз өмір бар дейді ғой, көкте шын.
Барым осы, мең зең күйде жүрмін мен,
Өлеңіне артып қойып өкпесін,

Махаббат шіркін, алыстап менен кеткен бе?
Ғашық едім мен, гүл бүршік жарған көктемге.
Жүрегім жалғыз, өмірім сырғып өтуде,
Қол бұлғап қалып кеткендей сол қыз, көк белде.

Романтика ма, романы неге таусылған?!
Сол күйің қайда,
Сол биің қайда Маусымжан.
Өзгенің отын түтетіп жаным кеттің бе,

Бұлақтың үні естіліп əсем даусыңнан.
Қалғаны бақ па,
Қалғаны жай бір құмарлық.
Шын сезім бар ма, серт беріп сөзде тұрарлық.

Жүрегіңменен бірге соқсыншы жүрегім,
Өзіңмен бірге тағып ап кетші тұмар қып.
Сол күндерім -ай талабы биік таудан да.
Себелеп жауын, қыс келіп ақ қар жауғанда.

Көкке телмірген «Тағының» күйін кешемін,
Ақша бұлт жөңкіп, дөңгелеп айым ауғанда.
Өз отымды бүгін, жансын деп өзім көсеймін.
Сезімім сел боп, сезімтал болып есейдім.

Ұмытылған менің сезімімді жаным қайтаршы,
Сағынып келші,
Жолыңа шоқ гүл төсеймін.
Бала едім ғой мен, өртенген сезім шоғына,

Періште қыз тербетші түсімдегі.
Көп жандар мені сендей түсінбеді.
Оянып кете берем, кінәләма,
Сені қимай жүргенім үшін мені.

Қайтемін, қымсынып бір, ақталып та.
Көрген түс көкейімде сақталып па?!
Хор қызы өзің, ақ бұлттан жасап алған,
Жымиясың оранып ақ мамыққа.

Сені талай ақының жыр етеді.
Кұшып жатып түсінде түнетеді.
Арман ару өзіңді аңсауменен,
Жылдар жылжып,

Ай жылжып,
Күн өтеді.
Өлеңімді сәбидей құндақты еткен,
Арнап тұрып өзіңе жырлап кеткем.

Сол періште ақ бұлтқа орап алып,
Сезімімді өзімен ұрлап кеткен.
Айтпасымды айттырдың, айтар жайды.
Сезбеймін деп жүрек те айта алмайды.

Өзіменен меншіктеп алып кеткен,
Сол сезімді,
Сол ару қайтармайды.
Жоғалғандай ғайып боп, кеше кетіп.

Аһ ұрғызып, қайғымды еселетіп.
Сүйе алмай жүргенім сол көп аруды,
Сол періште кеткен соң мешел етіп.

Бала күндер,
Бала сезім, сырласып,
Сырттай ғашық болу қандай, мұңдасып?!
Орта жасқа келгенінде адасып,

Сол шақтарын іздеп жүр ау бір ғашық.
Егіздерің еркелеп жүр төріңде,
Жүрек кейде беріледі сезімге.
Жігіт болып ұлдарым жүр, япырмай,

Келін алар күнім жақын менің де.
Жанымызды түйреп жандар, таптанып,
Бала сезім санамызда сақталып.
Сен бір отау,

Мен бір отау беу дүние ай,
Екі жаққа кеткен едік, аттанып.
Бала көңіл,
Бала сезім қалғаны,

Күндеріміз ашық болсын алдағы.
Екі қайық екі бөлек жүзеді,
Ескекшінің екі бөлек арманы,
Өткен күннің еліктірген елесін,

Елестетіп жүру сол ақ, қалғаны,
Құдайәзір баянды етші бағымды,
Бұл пенденің бітер ме екен арманы.

Шабыты шарықтады қанат жырдың.
Таза ауада тыныстап таң аттырдым.
Асқаралы Алатау шыңдарына,
Көзім тоймай, сүйсініп қарап тұрдым.

Ақындардың жүзіне шырай тұнған.
Қайда екен сол, хәлімді сұрайтын жан.
Алматы ғашықтардың мекені еді,
Олар жайлы ән туған, жыр айтылған.

Өмір өзен,
Ырқына бағындырды.
Іздедім елес болған сағым жылды.
Алматыда кезіккен Көкше қызы,

Еске түсті,
Аңсатты,
Сағындырды.
Алланың бұйрығы ма, өктемі ме.

Сол көктем оралмайды,
Кеткені ме?
Алатауым күрсініп тұрғандай ма,
Сол арудың ғайып боп кеткеніне.

Қандай мұңды, қандай нəзік күз деген.
Бір керемет мұңға батам күзде мен.
Неге сонша сезімді боп жаралғам,
Шын бақытын өмір бойы іздеген.

Жалғастырып күнді түнім, түнді мұң.
Өлең ғана дем береді, шындығым.
Жұлдыздарды санап жүрген бала едім,
Киіз үйдің түріп тастап түндігін.

Сүйенетін жанды таппай, тірегін.
Аңсап кімді ауырады жүрегім?!
Е құдайым кешіре гөр пендеңді,
Өмір сынақ,

Сынап жүрсің білемін.
Сырлас таппай сырласатын, жүрегім.
Іштей тынып, мұңға батып жүремін.
Көңілімді жабырқатты жалғыздық,

Қарапайым күртешең бар үстіңде.
Капроның аяғыңда, үстің бе?!
Тоңып бара жатқандай боп көріндің,
Аялдама, автобустан түстің де.

Жұпыны еді киімің де, үстіңде.
Мен де жаяу, жай киім бар үстімде.
Жай ғана ердім, гүл алатын ақшам жоқ,
Сол автобус,

Аялдама,
Түстім де.
Сырым менен жырым қалды, айта алмай.
Соңыңда ұзақ жүргендігім, байқалмай.

Қала түнін жаяу жүріп келемін,
Өзім мінген автобуспен қайта алмай.
Таба алмадым сол дертімнің бір емін.
Бақыт күнім,

Аңсап кейде жүремін.
Сезбедің ау мені сол күн соңыңда,
Ұстап алып келе жатқан жүрегін.
Өтті айлар,

Өтті жылдар, өтті күн.
Армандарым алға қойған көп тұғын.
Қара түнде ғайып болған періште,
Тек қасымда сол ару қыз жоқ бүгін.

Асыл жарым көбейткен ұрпағымды.
Бәйгеге баптаған жан тұлпарымды.
Арманымның көгіне қанат қаққан,
Аялайын мен бүгін сұңқарымды.

Қайырмасы:
Асылым сен, асыл туған!
Гүл жайнашы,
Ғасыр думан.

Саған деген махаббатым,
Жүрегімде жасырынған.
Демеушім де өзіңсің, тірегім сен.
Соғып тұрған қос егіз жүрегім сен.

Теңдесі жоқ әлемде жалғыз ару,
Өзің ғана мен үшін біле білсең.
Қайырмасы:
Асылым сен, асыл туған!

Гүл жайнашы,
Ғасыр думан.
Саған деген махаббатым,
Жүрегімде жасырынған.

Бұл өмірдің ұғынып жұмбақтарын.
Еркелеші ұнайды үн қатқаның.
Саған деген ғашық сол сезімімді,
Жүрегімнің түбіне құндақтадым.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Күндер қайда,
Құлшынып шарық ұрған.

Ару қайда өзіне зарықтырған?
Не заманға тап болдым, көңіл селсоқ,
Күйттеген күйбің тірлік жалықтырған.
Көмейден асау жырым ағытылмай,

Тағы нені жасайын,тағы тынбай?
Хош жүргенім жанымды жұбатады,
Жүрісім жауыр аттың шабысындай.
Тірлігің үйлессе егер болып тұрған.

Онда Алла,
Жақсыменен жолықтырған.
Бақыт құсы ұшқанда білінеді,
Барында бағалайық, қонып тұрған.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Сөзіне еріп алып анасының,
Жағдайына қарамай баласының.

Ердің басын қор етіп ерегіскен,
Төмендігі қынжылтты санасының.
Сан-саққа жүгіреді, санам бүгін.
Жан адамға жоқ еді жамандығым.

Өтуде жалған уақыт құмдай сырғып,
Тілеумен ұрпағымның амандығын.
Сол күндер!
Бағы бөлек, бағы мәлім.

Қайта айналып келсе екен сағынамын.
Бұл да берген Алланың сынағы ма?
Неге бүгін шайқалды шаңырағым.
Таң қаламын, таңмын мен, ойға қалам.

Не істемейді өмірге тойған адам?!
Қатыгез аналардан сақта құдай,
Шын бақытын қызының ойламаған.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Айтып ең, әкем жоқ деп бұрын маған.
Саған сонда көңілім суынбаған.

Әкең емес, жан жарың болсам дегем,
Ер жігіттің берсе егер туын маған.
Таразылап көріп ем талғамыңды,
Ұға алмадым сендегі арманыңды.

Жанұяны екі еттің, енді қайтем,
Сағынумен жүрмін мен балдарымды.
Бір күндері мені де сағынарсың.
Тағдырыңның талқысы, бағынарсың.

Ұмытқаның өзіңе пайда әкелер,
Менен зор, алтын-моншақ тағынасың.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Осы ма еді, аңсап күткен арманым.
Үңірейген жыртық үйдей жан-жағым.

Жалғыздықта тұншығамын еріксіз,
«Жақсы, әке» деп, кеткен кезде балдарым.
Ұмыт болмай, өткен күнім кешегім.
Ит тірлік ай,

Жалған өмір кешемін.
Әр күн сайын қағып тұру керек қой,
Қарап тұрсам жиналмапты төсегім.
Қалай сүйгем,

Қалай ғана қосылғам.
Бүйірімнен ұрдың мені, тосыннан.
Әкем айтқан боркемікпін құдай ай,
Сендей жанға құдай ұрып қосылған.

Суып кетті саған деген көңілім.
Жақсы болсын.
Жарқын болсын өмірің.
Телефонның тұтқасын да алмайсың.

Өшіп тұр ғой нөмірің.
Сансыз тиген жамандыққа маңдайым.
Бәрін айтсам тақылдайды таңдайым.
Арамызда бірге өсірген ұлдар бар,

Ойламадың сол жандардың жағдайын.
Әке, шеше орны бөлек ұлы ұғым.
Қамын ойлап жүреді олар ұлының.
Аналарда дедім жұмақ кіліті,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Өмірімнің өзегі екен балдарым.
Бала деген, балапаным жандарым.
Алла маған өмір берсе тойлармын,

Ұлдарымның орындармын арманын.
Осылай бір ажырады арамыз.
-Деп ойлағам- қайда біздер барамыз.
Астанада қосылып ек екеуміз,

Сол қалада ажырасып барамыз.
Кеш келетін көктем ғұмыр осы ма?
Көздің жасы шер боп ақты, қосыла,
Мен тап болған тауқыметін тағдырдың,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Өкініштің отына салып кетпей,
Өзімменен ілестіріп алып кетпей.

Қалайша шыдап жүрмін таң қаламын.
Сол ұшқынның отына жанып кетпей?!
Болуым керек еді жақының бір.
Оған да жетпей жатыр ақылың бір.

Енді сені кім жақын тартар екен,
Аллам ғана қолдасын, ақырын жүр.
Жан табылар саған да, маған серік.
Уəдеге сен берік, мен де берік.

Тағы келіп жаны ашып айтар деймін,
Түсіңе, жол сілтейтін əкең келіп.
Екеуміз араласып екі тілде.
Сол күндер бұлбұл ұшты, есімің де.

Кеше алмаймын, қапамын мені түсін,
Болсаң да, лайық затың кешірімге.
Жансың ғой иттігің жоқ, жамандығың.
Сау бол жаным, керек қой амандығың.

Екеуміз екі бөлек кеттік неге?!
Жаныма қатты батты маған бүгін.
Балдардың қарамадық тағдырына.
Бағалай алмадық ау барды мына.

Кім біледі, сот емес, үміттімін,
Адам емес,
Алланың жарлығына.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Түсінбейміз, бақыттымыз бəріміз.
Бақыт іздеп,

Бақыт күтіп, тағы біз?
Аяғыма жығылмады, деп құлап,
Жырақ кетті, бөтен кетті жарымыз.
Аңсап түнде,

Жақсы көріп, жарыңды.
Бергің келіп, құшағыңды, барыңды.
Бас имеген əйел сорлы екен ау,
Сөз айтпаса күйеуіне жағымды.

Тағдыр сыйы, оны да бір көрейік.
Мұз жүректі тас бесікке бөлейік.
Тағдыр сыйы осы шығар, қайтейін,
Əр қайсымыз өз əлінше төлейік.

О жалған-ай !
Басынан бір не өтпейді адамның.
Қадірін де сол түсірер бағамның.
Нағыз достар, ағайыннан мың артық,

Досты сүйген, дос іздеген адаммын.
Қақым да жоқ, мына жұртты тергеуге.
Досың болсын, – «Міне ағайын көр» – деуге,
Жалған досың көңіліңді сұрамай,

Нағыз досың келеді екен жерлеуге.
Көшке берген тайлағын ап, қосқанын.
Түсінбейтін жандар жетер, дос жанын.
Дос шақырса, желеу айтпай жүгірем,

Аман болсын,
Адал болсын достарың!
«Санам биік, жоғары» -деп өре тым.
Бейнетіңді Алла білер, көретін.

Достар қайда Мұхтар ақын жырлаған,
Досы үшін, көзін ойып беретін.
Қадіріңді білмей кетті Дариға.
Бір тойғанын ойлап жұртым, бəрі риза.

Ақындардың жалғыздығын ұғынтып,
Мұқа сені іздеп өтті, Фариза!
«Жаман досты көлеңке»- деп атамыз!
Бүгін дос боп, аяғында сатамыз.

Көлеңке де жарық күнге ереді,
Әр адам күн, кеш түскенде батамыз.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Ерте ме әлде, кеш түскенде батарың.
Сирегенде түсінерсің қатарың.
Дос дегенің Алла берген сыйың ғой,

Аллаға аян қашан таңың атарын.
Жұмақ әлде, тозақ пе екен көрерің,
Кім біледі, кімнің қайда жатарын!

Өмір қатал!
Жан екем қиялдаған.
Ілесем деп жақсыға, жиі алданам.
Өлеңіме сыймайды қаласам да,

Көп өкініш кеудеме сия алмаған.
Сағың сынса,
Сынға алып сынайды адам.
Пендемін мен, жүрген бір,

Құдайға аман.
Жылап жүріп, күлетін кез болады,
Күліп жүріп өмірде, жылайды адам.
Қара бұлттың осы деп сейілгені.

Жамандап, жексұрын қып кейін мені.
Еркелеген жан ғой деп түсінбеген,
Не боп кеткен кей жанның пейілдері.
Пендеміз ғой, үлкенің, кішің мейлі.

Азамат боп жүргенің үшін мейлі.
Сыйласаң сыраға бал берген адам,
Өмірдің жалғандығын түсінбейді.
Мұқаңды тезге салды, қашты бәрі.

Сынады, аяғында састы бәрі.
«Бауыржан сенбеймін мен қорғадың»- деп,
Мұқаң марқұм айтып еді- «Москваны».
Жетем деп бұл өмірдің биігіне.

Қалмайды кей адамның сыйы мүлде.
Әр қазақ жалғызың ғой, соны ұғын,
Қалғың келсе, көксеген биігіңде.
Алақаным сол менің, жайып көктен.

Жайым жоқ, жағдайым жоқ, байып кеткен.
Сабақ боп, Сүлейман да өлгенінде,
Ел-жұртқа алақанын жайып кеткен.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Сыйлаған ел ағасы көп пе, менің?!
Сан қилы жолдан мен де өткен едім,
Сын болмай, мін түзелмес,- деп айтпаған,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Түндерде ұйықтай алмай,
Мең зең бір күй кешемін,

Ол, Тамұқтағы елес!
Көтере алмай елдің өсегін,
Ойланып қалам,
Ол жабыққаным емес!

Сансыз ой мазалап мені,
Тыныш түн құшағында,
Ол, қайғырғаным емес!
Баламды қысам құшағыма,

Сағым боп жоғалады,
Көз алдымдағы елес!
Түндікті түріп тастап,
Жұлдызды санап өстім,

Қазіргі заман емес!
Есейген жасқа да көштім,
Тағдырдың бұл сынағы,
Болмашы ғана, елес!

Елестеп, жетелеп тұрған,
Бақыттың кемелді шағы,
Көзді арбап жүрген сол елес!
Тауда өскен, өрелі шынар,

Өссін бір дегені шығар.
Ол жамандық емес!

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Еңбегі,
Жүрсе егер өрде біреу.

Біреу қыран болып жүр, жерде біреу.
Жұмақтың төрінде жүр бір пенделер,
Ақырып, күнәһар боп көрде біреу.
Бұл жалған,

Танымайды кім иесін?!
Несіне ренжисің, күйінесің.
Һақ Алла өзі шешер не боларын,
Берген сол,

Алған да сол дүниесін!
Бағасын түсінбейді,
Барында Алла!
Алсаң ал,

О жаратқан барымды алма.
Барым сол бала-шағам, ағайыным,
Өр кеуде намысым мен арымды алма.
Алмашы шабыт қонған өлеңімді.

Ақысын білем қалай төлерімді.
Тағдыр деген – жұмбақ қой, өзіңе аян,
Білмейсің, қашан, қалай өлеріңді.

Бағалап көрейікші мүлкін ердің,
Жымиып түсін салған түлкілердің,
Змияндық жатады түбінде бір,
Жалған ғана жымиған күлкілердің.

Уақытша мәз етер өміріңді,
Көтереді уақытша көңіліңді.
Қаласа бәтеңкесін сүртіп кетер,
Тәрк етіп, сезіміңді, сеніміңді.

Қайырымсыз жандар көп, түсінбейді.
Өрге өрлесін, тасың да, ісің мейлі.
Пейілің түзу болсын, аларыңды,
Алланың өзі берер, бүтіндейді.

Көңілім көл тасыған бұлақтаймын.
Құдай берген мінез ғой, тұрақтаймын.
Сау күнінде ыржиған түрден шошып,
Өтірік жымиғанды ұнатпаймын.

Түсетінін білмей маған салмақтың.
Махаббат-ай,
Өз-өзімді алдаппын.
«Заманауи» әйелімді кезінде,

Қарт анама тəрбиелетіп алмаппын.
Жас болыппын,
Қазір жүрмін арманда.
Ұрсушы еді, анам үйге барғанда.

«Ақыл айтам, қазақшылық қайда деп,
Иілмейтін емен болып қалған ба?»
Түйсігіне ой жіберер сананың.
Тəрбиесі керек қызға, ананың.

Жан-жарыңның анасынан тəлім ал,
Өз келінің сорлатпасын қарағым.

Түн.
Тыныштық,
Демің қандай тым ыстық.
Неге біздер болмашыға ұрыстық.

Нәлетінің әуресі екен, білмедік.
Енді бүгін түсінуге тырыстық.
Таңың қайда, арайланып ататын?
Қайғысы да сол екен ғой бататын.

Жүрегінің емін таппай көп пенде,
Бөтелкені құшақтап ап жататын.
Кетпей ердің көңілдегі жарасы.
Әйелінің жетпей жатыр санасы,

Екеуінен туған ұрпақ жетімек,
Қам көңіл боп өсіп жатыр баласы.
Ашкөзденіп, қармағандай ауаны,
Бұл сұрақтың табылар ма жауабы.

Ұл ұяға, қыз қияға қонбаса,
Ата-анаға болмайды оның сауабы.
Тегі тайған заман болды тектінің.
Неге, неге ажырасу көп бүгін.

Қиналғанда қорған болар жарың жоқ,
Жалғыздықпен өтіп жатыр көп күнің.
Бүгін жаман,
Кеше неге ұнады?

Кеше күліп, бүгін неге жылады.
Шаңырақты шайқалтпауға тырысшы,
Ол да өтер,
Алла берген сынағы.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Нәлеті ма?
Оның бүгін жолын кес.
Арбайтын сол, көздеріңе көрінбес.

Ажырасқан әр пендесі Алланың,
Дейді екен ол, – «Меніменен көңілдес».
Түсін шырақ, ұрыссыз үй болмайды.
Шайтан түртсе, періштелер қорғайды.

Ата анаға қарап өскен ұл-қызың,
Тағдырыңды қайталаса сол қайғы.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Өзіңе бүгін жаным өкпеледім,
Айыбым жоқ, күнәм да көп демедім.

Бар кінәні өзіңе артып қойып,
Өзіңді жаудай көріп сөккен едім.
Кездестік, келмей кеттің мәмілеге,
Ойың сенің байқаймын тағы неде?

Көңілімді қалдырдың амал қанша,
Сормаңдай сор тірліктің бағы неде?
Түспеген жан екенсің мейірің бір.
Тарлығы өкіндірді пейіліңнің.

Жолымды бөгеп келген ниетіңнің,
Сараладым салмағын, кейін білдім.
Қамын ойлап туыстың, жан-жағыңның.
Ұйқысыз өткіздім-ау таңдарымды.

«Қойыныңдағы қатынға сенбе» – деген,
Мен бүгін, қайрап жүрмін қанжарымды.

Балықтың елге мәлім, су да бары.
Ауға түссе басылар тулағаны.
Әйелдің торы мықты, басыларсың,
Ұнайды, үйде бала шулағаны.

Жүрегім неге нәзік, неге менің.
Атасының баласын егеледім.
Бір Алладан сұраймын, өмір берші,
Бәтеңкесін байлайтын немеренің.

Тілек айтсам, шөберем сүйіп тұрып.
О жарандар,
Бір күндік, күйікті ұмыт.
Өмірден өтсем екен, тілегім сол,

Қосылдық, арамызда туып көктем.
Қай жан екен жаныңды суықты еткен.
Жаныңның мұң жарасын тырнамашы,
Маған деген сезімің суып кеткен.

Ілестірмей тағдырдың көші мені,
Жындар қоршап жүр ме екен осы сені?!
Құдайыңды ұмытқан жансың, жаным,
Қай құдайым өзіңе қосып еді?!

Мен кетсем кімге керек зарлағаның.
Бар кезде жасамадың барға амалын.
Ұяда көргеніңді жасап жүрсің,
Кетпеске енді менің бар ма амалым?!

Жетеді, жанұяңды ұмытқаның.
Жақын емес, жат жанын ұлықтадың.
Бір жақсы, бір жақсысын тапса екен,
Көңіл қалды,

Жұрт сұраса айтар ем арманымды.
Бала үшін берер ем бар малымды.
Қанша қатал болсам да мен оларға,
Қатты жақсы көремін балдарымды.

Жақсы жанды сүйіпті, сүйікті өлең.
Құрып кетші сұранам, күйік менен.
Қатын жолда, атақ, тақ құрып кетсін,
Ұлдарымды бәрінен биік көрем.

Өздеріңе әлі де жол ашамын.
Жарқын болсын жандарым, болашағың.
Текті атадан тараған өрендерсің,
Жарқын болсын балдарым болашағың.

Алладан сұрағаным орындалса.
Жүрегіңнен әкеге орын қалса.
Төр тілеп, сұранбаймын алтындарым,
Өзім салған үйіңде орын болса.

Әйел сенің жан жарың,
Әйел ана!
Әйел үйдің ұйтқысы, әйел пана.
Мықты еркектің артында, мықты жан тұр,

Бағыңды баянды етер, әйел ғана.
Әйел сенің берекең, жол сілтерің.
Неге оған бауырым, қол сілтедің.
Әйел жаны ерек қой, бірақ, бірақ,

Домалақ анамыздай болсын тегің.
Бесік көрсін, мейлі ол есік көрсін.
Бұл өмірдің жұмбағын шегіп көр, шын.
Әйелдің қадіріне жетпегендер,

Әйелдің меһнатын кешіп көрсін.
Серіміз ғой жандарды алмастырған.
Тағдыр жолы бұралаң, алдастырған.
Жігіттер жан- жарыңды бағалаңдар,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Неге жарым, бүгін маған сен-деді?!
Айтқан сөзім зая кетті, сенбеді.

Құшағыма құшып келген гүлімді,
Байқамады, байқағысы келмеді.
Гүлді алып босағаға лақтырдым.
«Неге мені» – дедім оған «Жақтырдың».

«Гүл өсіріп көрмегенмін» – деді ол,
Ашуланып, аяғымда шақ тұрдым.
Баласы едім, гүл сыйлаған әкемнің.
Неге үйге, сонша гүлді әкелдім?

Гүл ұсынсам шаттанар деп ойлап ем,
Көп ұзамай «Құндыз ішік» әпердім.
Сөзін айтып кетсе екен ортаның?!
Коллективі тойын тойлап норканың.

Сезімімді, жан дүниеме жасырып,
Гүл құшақтап келуге үйге, қорқамын.

Сарышаян едім,
Сүйгенді қалар ұнайтын.
Жүгірген жетпес, қуған бір кетпес, бұл айқын.
«Тауешкі» деген керемет жұлдызнама ғой,

Еркелеп келіп ығыма менің құлайтын.
Жылқыдай етпес, қаңтарып қояр таң асып,
Көзбенен ұғып,
Ақылмен құптап, санасып,

Ашулы болсаң жеңіле салар егеспей,
Өзгелер құсап жатпайды тіпті таласып.
Сарышаян десе ерекше еді сөздері.
Жанымен баурап,

Күлімдеп қара көздері.
Сұратпай ғана жаныңды сенің түсінер,
«Тауешкі» туған уақыт сағат кездері.
Мінез бар түрлі, ақыл да түрлі, саналар.

Әйелдің жүгін тарта алмас тіпті қара нар.
Үйленем десең, үй болам десең жас ұрпақ,
Біріңнің-бірің жұлдызнамаңа қарап ал.

Бір қыз бар көз жанары күлімдеген.
Ағаны асыл, ініні күнім деген.
Бағыңды тапшы құрбым бұл жалғанда,
Ерніңді сүйетін кеп дірілдеген.

Күле түс,
Күле жүргін хақың барда,
Қыз күлсін,
Қыз жайнасын ақың бар ма?!

Жандарды жылататын, жұбататын,
Жолама, есің болса ақындарға.
Жандар көп,
Шайпау ауыз, ойы надан.

Атаққа семіреді, тойынады адам.
Енесіне шәй берген алтын жансың,
Күйеуі өлсе дағы мойымаған.
Жандар аз, тірісінде бағалаған.

Жассың ғой, ұлды өсіру саған арман.
Танымай мені жақын білмесең де,
Дауысыңнан айналдым ағалаған.
Алла ісі,

Аллам ай, бол сақтарым.
Керемет күндерің ғой, сол шақтарың.
Жарқырап күле берші, шыдамдысың,
Жас болып төгілмесін моншақтарың.

Шыдамдысың,
Еркесің, еркің мықты.
Мойымайсың, қадамың еркін тіпті.
Күйеуі тірі кезде мастанып бір,

Ұнайды ақындар да, әнші маған.
Шарықтаған шабытын қамшылаған.
Ақындар бойын тіктеп кетеді екен,
Көз жасын сүртіп алып, тамшылаған.

Бұл жұртқа өрелі жан ұнай ма екен?!
Өмір сынақ,
Әрдайым сынайды екен.
Әлсіздер тас-түйін боп тырысады,

Нағыз мықты ішінен жылайды екен.
Бір-бірінен жатса екен, асып өлең.
Қиналғанда шығады асыл өлең.
Көзіңнен тамшы болып төгіледі,

Ішіңдегі бұлқынған ғашық өлең.
Жақсыға бәрі жақсы көрінеді.
Жаманның жолдарынан жерінеді.
Өмірге ғашық жанның жыры сұлу,

Өлеңі махаббатпен өріледі.
Ғашық бол,
Ғашық жүрек емделеді.
Сезіміңмен сүйдің ғой, сен де мені.

Жүрегімді бөлшектеп берер едім,
Деп жүрмеші, пері ме, пенде ме еді?!
Өмірің өрнекті екен, өткізбе шын.
Жасыңды сүртпей желге кептіргенсің.

Қиялың мен түсіңде құшып жүрер,
Шын өмірде сағымдай жеткізбесің!

Неге неге қаланың кеші мұңды.
Бақыт неге қақпайды есігімді?
Сарғайып күтуменен өтіп жатыр,
Келер жан айтшы маған есіміңді.

Жандар да болды өмірді сауықты еткен,
Талай ит балағымды қауып кеткен.
Өткенім өзегімді өртеп жүр ғой,
Есігін көз алдымда жауып кеткен.

Соры да, қуанышы, бағы мәлім.
Бақты үміт, тұмар етіп тағынамын.
Жас күнді бірге өткізген қимасым ай,
Жақсы көрем, бәрібір сағынамын.

Бақыт тілеп,
Саулық тілеп көктен біз,
Бала көңіл,
Көктем жігіт, көктем қыз,

Қол ұстасып жүрген едік, қос жүрек,
Екі тағдыр,
Екі жаққа кеткенбіз.
Ғашығым ең,

Асылым ең аяулы.
Аттылымен шатастырып жаяуды,
Бағаламай,
Бағдарламай бағыңды,

Жүрегіме салып кеттің, қаяуды.
Дейтін едің, бәйтерегім, еңселім,
Қадіріңе жетпедім ба мен сенің?
Баяны жоқ бақыт мұндай болар ма,

Таразылап көре алмадым өлшемін.
Өтер көктем,
Өтер жаз да, өтер күз.
Неге, неге біздер бүгін бөтенбіз?

Тағдыр тағылым сынағынан өтпедік,
Екеуміз де екі бөлек екенбіз.
Алабөтен, у жеңген бе санамды?
Айналам да неге бүгін қараңғы?

Содан бәлкім адасамын жиірек,
Алайыншы сілкіп алып санамды.
Айналамыз неге бүгін қараңғы.

Жаңбырлы түн,
Сан ойлар жетелеген,
Менің жайым белгілі-ау бесенеден.
Тамшылаған тамшыдай ғұмыр-дүние,

Мен соңыңнан ілесіп кете берем.
Әр нәрсеге ұмтылар санам ғана,
Жаңбыр үні сыр шертіп маған ғана.
Табиғаттың тылсымын түсінеді,

Табиғатты сүйетін адам ғана.
Жаңбырлы түн,
Жүзіңе көп қарадым.
Бір сырды айтқым келіп оқталамын,

Өмір дәурен,
Алысың, бересің бар,
Ашып оқып келемін көп парағын.
Мейлі дейміз өзеуреп мейіліне.

Болашағың көнбейді кейініңе.
Құдайдың да жаратқан көзі тура,
Бар нәрсені береді пейіліңе!

Нөсер жауын себелеп, терезеңнен.
Бір өксігің байқалып кенезеңнен.
Ғашықтықтың бал дәмін сезбегендей,
Солғын тартқан ерінің, кенезерген.

Булыққандай өксікке ақ тамағың.
Ғажайыпқа сендің ау,
Қап, қарағым.
Қай тарихың жаныма жақын ау деп,

Күнделікті күрсініп ақтарамын.
Ия ия,
Сәт, мезет өмір жалған.
Жетектейді білемін, өмірді арман.

Өткеніңе өкінбе, ақ пен қара,
Күндер күтер әлі де, көңілді алдан.
Жайнай берші,
Жарығым, жаса жаным.

Сені маған жар еткен жасағаным.
Қиыншылық түбінде, бір қайыр бар,
Елеусіз қалмасы һақ жасағаның.
Жарқырашы,

Жайнашы,
Жаса жаным.

Деген оңай,
Екі бөлек екенбіз.
Сыңарсыз ақ бұл дүниеден өтерміз.
Осы күнге қол ұстасып жеттік біз,

Талай тағдыр тауқыметін көтердік.
Жүгендеді өмір мені ертерек,
Тағдырым ай,
Жүр ғой әлі желкелеп,

Етек жимас уақытта ер жеттік,
Етік киер кезде жүрміз, еркелеп.
Кежегесі кейін тартқан кежір ме ем?!
Күндер қайда,

Таң аттырып көз ілген?
Жақсылығым қайтпай жатса, Құдайдан,
Жамандығым болса, кінә өзімнен.
Әркімнің ақ, арайласын ақ таңы.

Жүректің де жуылады дақтары.
Сүйген жанның жүрегінен жаралған,
Жұмақтағы жалғыз гүл сен, бақтағы.
Жыры осы, бір кем дүние жалғанның,

Өлеңім ай,
Қамқоршысы әр жанның.
Тізерлеген пендеңді бір қолдашы,
Әрбіріне сенемін деп алдандым.

Мұңға қанша батырса да мені мың,
Құдай, Алла- деп тұрады- сенімім.
Бабалардың аруағына бас иген,
Тамаша деп айта аламын өмірім.

Бүгін жәй ғой,
Түсіп кетті көңілім.

Ақын едім жүректе жыр түнейтін,
Санаңды да жаңғыртып сілкілейтін.
Әйел деген көктемгі кемпірқосақ,
Әйел деген қырмызы түлкі кейпің.

Бай, бағлан бол,
Баянды бағың асыл,
Қамытың сол, бәрібір бағынасың.
Тақымыңнан серкешің тайған кезде,

Жас күніңді дүние- ай сағынасың.
Жарың болса жақсы ғой, жарасатын.
Қонағың да көп болар, тарасатын.
Көпке өткізген қызмет қайырлы боп,

Ұлым болсын өзіме қарасатын.
Тегім солай,
Жақсыны ерте берем,
Кенже ұл ем, жөнім жоқ еркелеген.

Болмысымнан жуас ем, шынықтырды,
Мына өмірдің жендеті желкелеген,
Еркелік те ұзаған ерте менен.
Жүрегімде жинаған бар иманым.

Өзгенің арбауына иланамын.
Өлеңімді өрнектеп келемін мен,
Ұрпақтарым оқыса,
Сол жиғаным.

Өскен ұл ем,
Теріп өскен қыр гүлін.
Шағынардай емес бүгін, тірлігім.
Бұл ғасырда бақ орнасын қазаққа,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Кейбіреулер ту көтеріп ұрандап.
Аңғал елді адастырып, жүр алдап.

Кейбіреуі салафи боп көкиді,
Дәлелім деп ұсынады, құранды ап.
Қыздарымыз кафе кезіп жүр әлі,
Теңгесі көп көке алдында бұраңдап,

Ақыменен ақыл айтқыш көбейді.
Аңқау елді,
Бірі азғырып,
Бірі алдап.

Бәрін қойшы, сәлем бере келгенде,
Шықшы алдымнан сылаңдап.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Жақсы күндер жақсы ғой тілекті үміт.
Бақыт үшін балақ пен білек түріп.

Жақынын ұмытқанды түсінбеймін,
Өзге жанға жақсылық тілеп тұрып.
Орындалсын әрдәйім тілекті үміт.
Өмір жарқын, уайым, түнекті ұмыт.

Жүрек жалғыз, өмір жалғыз түсінгенге,
Бақытқа тұрғандай ма жүрек тұнып.
Барыңды бағалашы, бағың мәлім.
Оралар арман құсың сағынғаның.

Адам болып келдің ғой бұл өмірге,
Жақсы күндер әлі алда, сағын жаным.

Бір гүл көрдім,
Ұнады еркелігі.
Ұнататын жан едім ертегіні.
Неге қыста гүл атты сезім гүлі,

Қоштаспай-ақ басқамен, ерте міні.
Жан екен жүзі жылы жарқыраған.
Күлгені де ұнады, алтын адам.
Бір келген дүниеде бақыт керек,

Жылу берер жан керек жалпы маған.
Күндерім өтті талай қанша мұңды.
Білмеймін нені, қалай аңсарымды.
Бір күндік құшағыңа кияр едім,

Атағым жоқ,
Абырой мансабымды.
Жұрттарға тілек айтқам, бақыт тілеп.
Пейіл кең, ауырса да жақұт жүрек.

Бір- бірін ынтызар боп сүйген үшін,
Сол жандар менен қайта бақыттырек.
Жақсы ерге, жақсы жары қарасады.
Жамандар мал-мүлікке таласады.

Құдайдың көзі тура болса деймін,
Бір Алла сүйенішім, қарасады.
Жылуы керек маған, сұлуынан.
Жан еді шолпы таққан бұрымына.

Көп болды,
Сағынамын, ажырадым,
Сол жанның алақаны, жылуынан.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Ренжулі жанмын мен, құсамын ба?!
Ерік бермей жүрген ем күш, ағымға.
Құшақ құшақ гүл шоғын сыйлар едім,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Дәріптейміз неге осы жат елді.
Валентин кім,

Ол не қылған әпенді?
Хеллоуин- деп бет жүзіңді бояп ап,
Жастарым ау,
Кім түзейді қатеңді.

Әр күн бақыт,
шерің де бір тарқасын.
Жастар неге, оған сенім артасың?
Валентиннің подаркасын алам- деп,

Қағып жатсың ата-анаңның қалтасын.
Сорақылық, бұл қазаққа жат ағым.
Ұл қағынып,
Қыздар сиреп қатарың.

Тап осы күн бар бәленің бастауы,
Әйтпесе егер,
Болмас еді шатағым.
Кіріп алып ішімізге қарқынды.

Бағаламас бұл жынойнақ парқыңды.
Періштені ақ жолынан тайдырар,
Тәрк етеді, дәстүрің мен салтыңды,
«Махаббаттың күні» – ғой деп бағала,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Қиналғаныңда қорған бола алмадым.
Боран соққанда, орман бола алмадым.

Қасқөйлер көп қой, нағылет атқыр,
Араша іздеп, солғанда жанарың.
Мен неге сол күн,
қасыңда болмадым.

Құдайға салдым,
Кешірімді құдай.
Сезгендей жүрек боларын бұлай.
Мен Алла емеспін, қалдырман бұлай,

Жазаңды берем, қолдасын құдай.
Көрмеген сорлы ашынған жанды.
Орнына қойғам, басынғандарды.
Сен менен қорық түбіңе жетемін,

Қорлаған сорлы, асыл жандарды.
Жазаламай сені, жер басып жүрмен.
Кімге шапқаныңды білмедің бірден.
Қыңсылап жүрер қаншық етемін,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Не деген ауылымның кеші мұңды.
Жан едім,

Жүрегі ақ, кешірімді.
Ардан безіп жүрген де өзім екем,
Бақ келіп түрткілейді есігімді.
Құны бір, көк тиын боп маған ардың.

Біреуді жек көрейін, табалармын.
Қашан есім кіреді, ойлап жүрмін,
Бабы келіп, бақ қонған бабалардың.
Өртейді өзегімді, сезім деген.

Түндерім өтіп жатыр, көз ілмеген.
Мен жалғыз,
Жүрегім де жалғыз менің,
Сол жан қайда екен-ай «өзің» деген.

Дос болып, шайтанменен, періменен.
Ажыратты- дейді Алла- сені менен.
Бабаларым талайды оқып, жазған,
Асыл ғой тектілерім, еміренем.

Қой дейді, алда дейді бағың әлі.
Қам көңіл, сезімге бір бағынады.
Балалық күндерім-ай, келмей кеткен,
Қөңіл құрғыр сол күнді сағынады.

Бауырларым мені айып етпеңдер,
Оралмайды келмес жерге кеткендер.
Адуынды мінезіме шыдамай,
Теріс қарап,

Теріс қарап кетпеңдер.
Оған куә, жаратқан да, көк пен жер.
Өсіңдерші, өніңдерші, көктеңдер.
Аржағымда қара ниет жоқ менің,

Ер мінезі,
Сол үшін де сөкпеңдер.
Қанағаты бар адаммын тойымға.
Қателігім болса егер, мойындап.

Қайғыңда да жүгіремін жан салып,
Өлең оқып беремін мен тойыңда.
Қарапайым тіршілігім күндегі.
Маған таңсық емес тақтың мінбері.

Қанша асыл болсаң дағы, жігітсің,
Табылатын бойындағы міндері.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Үйде жалғыз, ашық еді есігім.
Жайлап қана біреу есік қағады.

Есікті ашсам, жәй сұрайды кешірім,
Бір бойжеткен маған көзін қадады.
Танымадым, сұрағам жоқ тосыннан,
Ес жиып та үлгермедім, таң қалып.

Сөз айтты тез, мені көріп тосылған,
Аңтарылып тұрғанымды аңғарып.
Аға, біздер волонтерміз ерікті.
Жетімдерге бұйырады теңгеңіз.

Шаңырақта өзіңіз ба бөрікті,
Әлде мұны шеше ма- деп- жеңгеміз?
Жүз теңгенің шоколадын берді олар.
Тұрдым ғана жәй мың теңге ұсынып.

Келесі үйдің кнопкасын терді олар,
Үйде жалғыз екенімді түсініп.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Өлең деген өсекші, тыңда мұны,
Жұртқа жайып жүреді сырларымды.

Жан дүниеңді ақтарып тысын сөгіп,
Өзгеге жеткізеді мұңдарыңды.
Болсын деймін жан дүнием жұмбақ әлем.
Сынау үшін керек қой, сынға дәлел.

Өзімді өзгелерге сатып жүрген,
Шыңғырады ішімде құндақ өлең.
Енді мен сырларымды жасырамын.
Қай жаққа, қайда, неге асығамын?!

Тұралап қалғаныңда, мұңға жыққан,
Кімге керек, жылауық жасық әнім.
Ажыратып достарды, қасыменен.
Жүретін жан едім ғой, басыменен.

Сезімнің құлы болып, зарлап жүрер,
Жазбаймын деп шештім мен жасық өлең.
Солай шештім, тіктеймін бойымды мен.
Көп жанның ниеті мен ойын білем.

Қазаң болса, қасыңнан табыламын,
Жібермеуге тырысам, тойыңды – мен!
Жыларман боп, жасып бір аза мұңға.
Сән мәрте рет шыдадым азабыңа.

Боркемік боп өзімді жарға жықпай,
Қызмет етейінші қазағыма!

Қорықпаймын,
Құйындардан мен деген,
Долы соққан дауылы да жеңбеген.
Тағдыр атты,

Ақ кемемді басқарам,
Өмір-теңіз толқындары тербеген.
Бек Жылқыбаев
* * *

Қорықпа інім,
Құйыннан да желден де.
Әлі талай асарың һақ белден де.
Өз жараңды өзің жалап жазғансың,

Алға қарай аяңдай бер, емдел де.
Өмір жайлы сұра інім сен менен.
Алыптарды жыққан өмір,-Мен- деген.
Сол өлеңмен ауырамын аһ ұрып,

Сол өлеңмен аяғында емделем.
Өн бойымды қуанышқа бөлеген.
Көз жасымды көл ететін сол өлең.
Жығылғанда жігер беріп жаныма,

Жүрегімді емдейтін де сол өлең.
Жаны нәзік ақын жүрек жасасын.
Тағдыр солай, одан қалай қашасың?
Өлең сенің ақ қанатты пырағың,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Бұл деген қазіргі, заманның талабы.
Мансабың өтеді, байлығың қалады.

Адамға бұл өмір, прокатқа берілген,
Бір қолмен бергенмен, бір қолмен алады.
Мода ғой бұл күні, жыртылған киім де.
Сен оған күрсінбе, сен оған күйінбе.

Тəубе етіп жүре бер,
Алланың бергені,
Бір түйір қара нан болса егер, үйіңде.
Өлеңмен өрілген сендегі несібе.

Ел-жұртқа қарайла, қарағын кешіре.
Ертең-ақ бай болып шыға да келерсің,
Өткенің ұмыт боп, түспей бір есіңе.
Ақынсың інім ау, жылайсың несіне?

Білгің келсе менен де сұра жайды,
Құдайым сені мұнша сынамайды.
Қарапайым,
Алладан үмітті жан,

Бір басына мол мансап сұрамайды.
Кімдер ол,
Өртке оранып жайды ұқ деген?
Ол әңгүдік,

Уақытша, байлық деген.
Қара нанмен қара су ішсең дағы,
Өмір сүрген жақсы ғой айлықпенен.
Өзіңді өртеп,

Өзіңдіңді өртке орадың,
Сынып қалдың,
Әлсізсің, тоқтамадың.
Әділдікті іздесең мені тыңда,

Тағы өзіңді өртеме, тоқта жаным.
Қарасам, білігің көп, білерің де,
Күшің болса айқасқын білегіңде,
Өз-өзіңді өртемей алыса бер,

Кеше ғана толып едік қырыққа,
Бір жыл өтті қас-қағымда қарашы.
Мына тағдыр дес бермейді ырыққа,
Сырғып өтіп, жылжып өтіп барады.

Пейілдер ақ, айналаны дос көрген.
«Бауырмалдық» – сол мектептің арқасы.
Тәрбиелеген, тәлім берген, ес берген,
Киелі-ау, сол мектептің партасы.

Асыл арман, ақ қанатты, ақ үміт,
Қайта оралмай кеткен күнін сезініп.
Көрісеміз бір-біріміз, сағынып,
Жүрек сыздап бауырымыз езіліп.

Әлі де біз бірлігіміз жарасқан.
Қара шаңырақ, бір отбасы баласы.
Бірін сыйлап, бір-біріне қарасқан,
Бауырмал ғой біздің сынып қарашы.

Ұстаздарым орны бөлек ерек-ті,
Еске түсіп, бала кезім өткенім.
Бауырлардың басын қосқан себепті,
Сағынамын, алтын ұя мектебім!

Әй ағасы,
Неге көңіл шекті мұң?!
Әзілдескен қандай жақсы кеш құрым.
Күнін кешпе өтінерім өмірде,

Қойды үркіткен, кебін киіп ешкінің.
Аталы сөз айт,
Бағың сонда ашылар.
Өрекпіген ренішің басылар.

Біле білсең ең бір пенде адамның,
Қатар жүрген,
Күліп жүрген қасы бар.
Ренішім менің де көп, жетеді.

Жырлап айтсам жасқа толар етегім.
Енді бұлай, орынсыз сөз жазсаңыз,
Көрген жерде амандаспай кетемін.
Әр адамның түзеймін деп жүрісін.

Тарылады кейде менің тынысым.
Тәп -тәуір ақ азаматсың ерекше,
Ел силаған азаматтың бірісің.
Асан қайғы, шөгер бүгін түйеңді.

Жүйелі сөз дұрыстайды жүйеңді
-Дәлел болса дәйектеп айт- ағажан,
Қарап тұрып жұртқа жақпай күйеңді.

Талай мен сүрінгенмін,
Талайлар сүрінеді.
Інім-ау айтқан сөз не?
Бұл халқың түңіледі.

Шалқыған жыры ма еді?!
Бір айтқан, сыры ма еді,
Өзіңді көтерген жұрт,
Дәл бүгін түңіледі.

Əніңе ғашық едім,
Құрттың сен мінезіңмен.
Мен үшін асыл едің,
Тай болдың, жүген үзген.

Желіде сыбап жатыр,
Ел-жұртың күдер үзген.
Күй табақ естіп өлең,
Əніңе асық болдым.

Бұл əлі жанады деп,
Əніңе ғашық болдым.
Бұл ісің жарамады,
Дегендей асып- толдым.

Аттадың інішегім,
Сақына киесінен.
Ақын ең жұртты сыйлап,
Түсетін түйесінен.

Жөн сөздер айтылатын,
Орнымен, жүйесімен.
Тəрбиең жетпей жатыр,
Əкеңе,

Бала сыны.
Үлкенге зіркілдеген,
Қарашы, қара бұны.
Əкеңе сəлем айтшы,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Бала шыны,
Көзіндей сақтай алмай,
баласы алас ұрды.

Көктегі балаң түсті,
Қəрінің наласы ұрды,
Аяймын сені туған,
Жылаған анашыңды!

Силаған ер азамат асылын.
Сезім оты ұшқындасын жасырын.
Бір төсекте қартайуға жазсыншы,
Ұзақ өмір жасасыншы ғашығың.

Жақсылық пен жамандықтың кезі мың.
Өмір ғажап, жетер болса төзімің.
Еркек деген қорғаның ғой, бағала,
Сүйе түскін, сарқылмасын сезімің.

Еркек деген сүйенетін тірегің.
Соға берсін,
Соға берсін жүрегің.
Сезінсе егер әйел өзін бақытты,

Ол еркектің еңбегі деп білемін.
Тойың тойға ұлассыншы тілегім.
Жаны сұлу сыныптастың бірі едің.
Сендей жанды таңдаған жан бақытты,

Тоқалды дейді жұрттар, тоқты жейді.
Алсаң ал тоқалыңды бопты мейлі.
Екі жанды басқару оңай емес,
Екеуіне сыймай қап, боқты жейді.

Әйеліңе кім жетсін қыздай алған.
Мінезіңе, бәріне шыдай алған.
Тоқал деп, қолдағыңнан айырылма,
Аулақ қылсын, ондайды құдай әрман.

Жексұрын да боласың балдарыңа.
Деп жылайсың -мені Алла қарғадың ба? –
Екі қайық ұстаған суға кетер,
Түсінесің жағада қалғаныңда.

Əр адамның əрқалай ғой, таланы.
Сəйгүлік көп тасқа тиген табаны.
Жапалақтай жалпылдаған жандар көп,
Аярлар мен жағымпаздың заманы.

Ақты – ақ демей, ажыратпай қараны.
Мына жұртым қайда кетіп барады.
Мансабың мен билігің де уақытша,
Біз кетеміз,

Дүние жалған қалады.
Мына жұртым қайда кетіп барады.
Мансабың мен билігің де уақытша,
Біз кетеміз,

Дүние жалған қалады.
Көке, Жəке, тайпа, руға бөлініп.
Басшы алдында бет моншағы төгіліп.
Жағымпаздың жалған жырын тыңдайды,

Басшысы да жалған сөзге семіріп.
Жігері жоқ жан өсе алмай жылайды.
Қарғап сілеп айналасын, құдайды.
Нағыз ерлер мойымайды тегінде,

Жұмысына жаны ауырған, бар жаны.
Сіздей жақын, жанашыр жан қалмады.
Үй жан аман,
Тірлігіңіз дұрыс па?

Жанұяның қалай аға қал-жаны? –
Деп сұрады бір әріптес көмекшім.
Шүкір -дедім,
Жанұям ғой қалғаны,

Сұм жандардың орындалды арманы,
Кеткеніме талай жылдың жүзі ғой,
Мен кеткен соң, орындалды-ау арманы.
Сендер аман жүріңдерші, болғаны,

Мен кетсем сол, Алла басқа салғаны.
Бұл жүйе ғой,
Жүретұғын қуынбай.
Сізге еркелеп жүрер кез жоқ бұрындай.

Қорғап, қолдап жүргеніңді білмеппіз,
Қазағымның желбіреген туындай.
Айналамыз ез боп кетті, сенші аға,
Уәдесі, құмға сіңген суындай.

Өзің басшы болған күнді аңсадым,
Балдай еді сөздерің де, ұғынбай,
О жалған ай,
Қазіргілер сұм жылан,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Дей алмаймын,
Мен оларға кектендім.
Қазбалайтын жан емеспін өткенін.

Тап өзіңдей азаматқа ризамын,
Басқасына қатты ренжіп кеткенмін.
Пендеміз ғой, пендеміз-ай білмейміз,
Кімге қалай гүлдеп келер көктемің?!

Асаулар көп, азынап жүген үзген.
Бас беріп бағынбайды, күдер үзген.
Өмірдің талабына бой ұсынбай,
Табады бар нəрсені мінезінен.

Шабыты дем береді, жаңа тыныс.
Əркімде əрқалай ғой жаратылыс.
Мінез құрғыр құртады өзімізді,
Ұшар кезде қайрылып қанатымыз.

Мүмкін менің жазғаным, жаңсақ өлең.
Көркем мінез менде жоқ, аңсап келем.
Ұлы адамдар маңына шуақ шашқан,
Алданбаған бір күндік мансаппен.

Мінез шіркін жетеді əр адамда.
Жаратылыс ол солай, шараң бар ма?!
Мінездіде қасиет көп болады,
Мінезі жоқ пендеге қарағанда.

Елер жұрт,
Ерін сыйлап елегенді,
Келер құт, ақ келінмен ере келді.
Қолыңа қондырған бұл бақыт құсың,

Кеңейтсін шаңырақ пен керегеңді.
Әркімнің әр қилы ғой армандары.
Бұл күнді ата-анаң көп армандады.
Келін болып түстің ғой отын түтет,

Бақ болып оралады, қалғандары.
Осы болар әулиетке өтемің де,
Қыз жат жұрттық,
Соны ойлан, кетеріңде.

Кәрі әжейдің ғұмырын, жасын берсін,
Шөбересін жасырған етегіне.
Шаңырақта көп болсын бала саны,
Несібесі Алладан, қарасады.

Томпаңдаған баласын ертіп жүру,
Орамалды келінге, жарасады.
Жас дәурен,
Желбегейсіз желікті ұмыт.

Орамал беріп тұр ғой, көріктілік.
«Осы әулиетті көгертсем» – деп тілеші,
Иіліп сәлеміңді беріп тұрып.
Қазағымның күй шертсін адырнасы.

Әжелердің бұйырсын, қадір жасы.
Еріңнің абзал басын төрге сүйре,
Өйткені әйел оның қабырғасы.

Ойға баттым,
Әуреледі шабытым.
Қатты кеттім, білемін-ау тағы тым.
Бірде түзу,

Бірде қисық, бұралаң,
Менің неге,
Менің неге бағытым?
Мені жұртым қайны атама ұқсатып,

Шаңырағым,
Қонақтайды үш бақыт,
Әйеліме үш алманы түсінде,
Үйленгенде беріп кеткен ұстатып.

Көңіліңе тиер мүмкін азырақ,
Ойға баттым өлеңімді жазып ап.
Қызым- деген әке шерін түсіндім,
Кетсе дағы әйелінен ажырап.

Тағдыр тағылым, неге қатал, өте тым.
Өмір жалған,
Бір мезетте өтетін.
Естігенім анаң жоқта үйіңде,

Әкең сені ұрлап алып кететін.
Сұрақ қойшы қандайсың деп, ал маған.
Мен де мұңлық өз бағасын алмаған.
Сені жаным мен бақытты еттім бе?

Әкесінің мейіріне қанбаған.
Сол үшін де жақсы көрем әкемді.
Демеді ол,- әкесіз қыз әкелді.
Тойын жасап, қалың малын төледі,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Қуғыншылар келгенінде қақ тұрып,
Күтіп алды,
Сөзін айтты жақтырып,

Шаңыраққа осы алтын келінмен,
Келе жатыр- деді әкем -бақ кіріп.
Тәрбиеле- дейді мені – баланы.
Ұрпағымды өсір дейді- саналы.

Келінімен телефонда сырласып,
Әкем маған ұрсып, ұрсып алады.
Тектілігің жұртқа аян, ісіңнен,
Бір көргенде оны жаным түсінгем.

Жақсылығың болса егер, әкеңнен,
Келін етіп, текті елге түсірген.
Құт боп келсін,
Тағдыр басқа салғаны.

Орындалды әкешіңнің арманы.
Жалғыз қызын жебеп жүр ғой түсінде,
Бола жатар,
Бола жатар қалғаны.

Аманат қой,
Қош көремін сыйыңды.
Осы жауқар шүкір маған бұйырды.
Алла берген ұрпағымды көбейткен,

Жарығым сол,
Нұрға бөлер үйімді.

Көз жасыңның татып жүріп кермегін.
Жан-жараңды өлең- жырмен емдедің.
Мұңын шаққан құндақ жырға сыр айтып,
Егізімдей жан екенсің, сен менің.

Пенделердің арасынан алыстап,
Қанат қағып көк жүзінде, ғарыштап.
Бір мұңыңды күлкі ішіне жасырып,
Бір уайым жүргендей ме жаныштап?!

Стөл басы,
Алшақтатып араны,
Жанарыңа жасырынып қарадым.
Мазалайтын беймаза күй көзіңде,

Бір мұң тұрды,
Ол нендей мұң, қарағым?
Нұр таймаған танакөзің, әрің де.
Өлеңіңе жарасады сәнің де.

Жан дүниесі ашылмаған тұңғиық,
Бір сыр жатар ақындардың бәрінде.
Жатса дағы мерейіңді асырып,
Желпінбедің,

Желікпедің тасынып.
Бір бақыттан бас айналар шағыңда,
Бір мұңыңды іштей тұрдың жасырып.
Соны сезіп атқақтады жүрегім.

Сөзің ірі,
Жаның нәзік, білемін.
Бала кезден таныс болған досым-ай,
Бақытты бол,

(Естелік өлең)
Алатауым,
Күз мезгілі шырайлы,
Балаң жігіт бүгін неге мұңайды?!

Апорт ағаш,
Ұшар баста бір алма,
Сілкілесең тек жапырақ құлайды.
Себетім жоқ салып алар қолымда,

Жапырақтар төселеді жолымда.
Балаң досым алмаларды теріп жүр,
Сүйген жаны бар шығар ау оның да.
Бала сезім,

Балалығым, бал шағым.
Әртүрлі ғой сезімдері баршаның.
Күзгі бақтан іздеп жүрген бақытын,
Алма терген сол күндерді аңсадым.

Сол бір қызға алма сыйлап күздегі,
Балалық ай,
Бала көңіл біздегі.
Кім ойлапты Көктебеде қап қойған,

Өлең болып жазылар деп, іздері.
Шаттансақ та қуансақ та баладай.
Сол бір сұлу бақытына баламай,
Алманы да қабыл алмай ұсынған,

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Қызыл алма қызды баурап қолдағы,
Танакөз де, әдемі жан ол дағы.
«Сол апортты жеп алатын едік» – деп,

Ол жайында кейін хатын жолдады.
Гауһаржанға сыйлығым ғой – берші деп,
Сол бір жігіт ұнатады – сенші деп,
Аманаттап берген қызыл алманы,

Танакөз қыз кеткен екен еншілеп.
Демеңіздер мына жігіт қағынды,
Мен де кейін кездестірдім бағымды.
Алма ұсынған бала күнді аңсадым,

Ойпырмай- ай,
Неге жұртым қарғайды?!
Кейбіреуге жаны қайғы, мал қайғы.
Аңсап жүрген жұмағыңа ұл-қызың,

Ата-ананың тілегінсіз бармайды.
Тарих тағылым сырын бүгіп қалмайды.
Талай тасқа ұрған қазақ маңдайды.
Бодандықтан алып шыққан кісіні,

Жасы келді,
Жамандауға болмайды.
Киізіңді тіліп жүр ғой қонағың,
Білмейсің ғой гүлің қашан соларын.

Тіл тигізбе елін сүйген арысқа,
Алла білер алдыңда не боларын.
Бәрі епті,
Бәрі мықты, құдаймыз.

Қазақ едік, көнеміз-ау шыдаймыз.
Қонаевты аңсағандай еңіреп,
Бұл кісіні іздеп талай жылаймыз.
Аюды да жүгендеген астарлы.

Айдаһарды ақылменен басқарды.
Көрінгеннің айтағымен жүгірме,
Арандатып кәрі менен жастарды.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Елбасы ғой,
Елді солай қорғасын.
Сириядай соғыс бізде болмасын.

Елбасыдай адам тауып алыңдар,
Шауып алам деген жандар, ордасын.
Әрбіреуі илеуіне тасуда.
Шіренгендер шетел ауып, асуда.

Өз ұлты үшін бәрін қиған қазағым,
Атын дағы ауыстырмас асуда.
Саяси да жатырмыз біз жаңғырып.
Үріп жүрген ақылсыздар әңгүдік.

Ол кеткен соң, қалмайықшы қаңғырып.
Хатқа тізген осы міне ойларым.
Ниетім сол,
Ел бірлігін ойладым.

Елді бұзба,
Басбұзарлар, жетеді,
Теріс пыйғыл билеп алған бойларын.
Арандатса арам пыйғыл әртүрлі,

Адастырар қартымды да, халқымды.
Елдігінен адастырма елімді,
Қолда барда бағалайық алтынды.
Әруақ бар дегенге Сіз, сенесіз бе?

Жөн сілтеп,
Жөнін айтып бересіз бе?

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Бабалар, «Қасида» оқып жер астында,
Бүгінде шаһит болып ел астың ба?
Ойланшы,

Дүмшелердің күні қараң,
Уағызы жетектеп жер астына.
Қазақта, қанша ма «Ишан» ұлық өткен!
Бұл күнде сыр-аяқтың сыны кеткен.

Бүгінде, әсіре діншіл ұрпағың көп,
«Қанафи масқафыңның»- құны кеткен.
Көк бөрі,
Көкжал тірлік оралады.

Бүркіт боп жүрміз бүгін томағалы.
Томағасы шешілген қырандайын,
Түбінде бақытты күн оралады.
Тұлпарың оза шапса құнан деме.

Көп жандар бәле іздейді бұдан неге?
Оқ сөздер қадалса да, үндемейді,
Бізге сабыр бермеген, шыдам неге?
Елбасының таңдауы, баптағаны.

Осы кісі сенімді ақтар әлі.
Әке көрген оқ жонар, игі ісімен,
Тарихтың толтырады ақ парағын!

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Пошатай деген атамды,
Білмеген жан жоқ, қариді,

Жетім, жесірді қолдап бір,
Аралап жүрген әр үйді.
Жалған екенін ұқтырған,
Сол атам еді, пәниді,

Бақ қонам десе, қонады,
Аралап жүрер әр үйді,
Тектіктілік пенен ептілік,
Нар туған ұлын таниды,

Баланың болмас бөтені,
Әкелеп тұрса, бәрі игі,
Бәйгеге тұлпар шаптырса,
Жүйрігін сыншы таниды,

Қазағым текті халық қой,
Көпшіл ғой оның, жаны игі,
Дөп басып білген осы ел,
Арапқа дейін, пәниді.

«Ақылес» деген қазақ ол,
Трояға тіккен қара үйді.
Жанашыр, аңғал қазағым,
Тірлігің жүрек қариды,

Елімді ойлап жүгінсем,
Болады ісім, әлі игі,
Жақыным жат боп кетсе де,
Қалың ел жақын таниды.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Жүйелеп шағып, жүйкеңді,
Жамандар, көңіл бұзады.

Көңілдің жайын таппастар,
Өмірдің сол ғой тұзағы.
Арпылдап жүрген пендеміз,
Шырт етсе сынар шыдамы,

Бекасыл деген бабаның,
Ағасының шырағы,
«Пошатай» деген Қаридің,
Немересі мен ғой, пырағы.

«Мәшһүрге» барған жолым бар,
Бабаның жолы ұнады,
«Бекасылды» іздеп келгені,
Тарих боп мәңгі тұрады,

«Зикзалды» жазып ұсынып,
Сол бабам неге жылады?!
«Мәшһүрдей бабам» тұрғанда,
Дүние шіркін тұрады.

Бабаларына бас иген,
Балаңның осы ұраны,
Көгіңде мәңгі шалқысын,
Көк туымдағы қыраным,

Басыңа барып оқыған,
Қабыл болсыншы «Құраным»!

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
* * *
Тегі бекзат әкеден,
Кісі туар,

Құл тумас!
Тайсалмайтын әкеден,
Тайып кетер ұл тумас!
Екі ағайын жау болса,

Бір ортада, бір тұрмас,
Ондай жаудың тірлігі,
Өлгеніңше ұмтылмас.
Бірге туу бар екен,

Бірге жүрмеу, мүмкін рас,
Ашуы шындап келмесе,
Жүрек те шіркін бұлқынбас.
Тілектес жандар азайды,

Қадір тұтқан, пана еткен барша адам.
Атың ерек, затың ерек қаншадан,
Алла куә, себеп болған өзіңіз,
Арманыма жеткеніме аңсаған.

Жеңгемізді серік етіп, қасына,
Жеттің бүгін пайғамбардың жасына,
Шөберенің қызығына тойғайсыз,
Бақыт қонған жансыз шіркін басына.

Бабалардай ерек өмір ұстанам.
Қанаты жоқ шығар құстың, ұшпаған.
Бекасылдай бабамыздың ұрпағы,
Сиясауыт қасиетті ұстаған.

Ерек туған ағамсыз Сіз, ерексіз,
Бәйтерексіз, биік өскен терексіз.
Қартайдым деп ойламаңыз ешқашан,
Бала үшін, бауыр үшін керексіз.

Бабалардың тілегі осы, бағы ма?!
Алтын жүрек, асыл тілек тағына.
Орның бөлек, орның ерек ағажан,
Жүр ғой інің, жақсы көріп сағына.

Қарапайым құшақ жайған ағашым.
Өмір өзі беріп жатыр бағасын.
Бауырды ойлап, қабырғасы қайысқан,
Мұндай аға енді қайдан табасың?!

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Қандай ұлы,
Қандай ерек тектілік.
Бас иемін мерекеңе кеп тұрып.

Жеңгем күтіп алғанына қуанып,
«Інің келді» – деп айтарын жеткізіп.
Ағам едің, жүрегі бір, жаны бір.
Балалардың арманы бір, бағы бір!

Рахымжанның қуанышын бөлісіп,
Тойлайықшы қуанышты тағы бір.
Жеңгем алтын, орны бөлек, ерек қой.
Аға оны махаббатқа бөлеп қой.

Ешкім шіркін жеңгеміздей болмайды,
Қартайғанда сүйеніш те керек қой.
Жүрген жолың, жақсылығың – бәрі ізгі.
Еліктеймін өзіңдей боп – тәрізді.

Түсінігі төмен жандар жетерлік,
Өтей алмай жүрген шіркін парызды.
Аға, сенің берсін маған жолыңды!
Көп дұшпандар кесердей ма, қолымды.

Адасқаным, ақ тілектің жолы ма,
Ақыл айттың жүрегіме қонымды.
Құрметтеймін,
Сыйлап өтем, ағашым,

Үмітпенен алтын айдар тағасың.
Орның ерек, жолың ерек, ағажан,
Өмір өзі береді ғой бағасын!

(Дархан Қыдырәліге)
Туған күн қошеметпен өтті бүгін.
Дарабоз, көрініп тұр тектілігің.
Өсірген ұл қызыңның рахатын көр,

Мал жаның аман болсын, төрт түлігің.
Шығаратын әлемге қазақ атын.
Ел сүйген,
Елін сүйген азаматым.

Төрт саны ежелден ақ қасиетті,
Төрт құбылаң тең болсын қазанатым.
Құрғақ сөз,
Кімге керек құрғақ өлең.

Бауырыңның жырымен нұрға бөлен.
Капелімде сөз таппай ойға баттым,
Болмаса жан едім ғой жырлар өлең!
Аталы сөз айтар бір қасиетім.

Қырық төрт жас, төрт саны қасиетің.
Төрт ұлды аманат қып берді Алла,
Анамыз бар алдында бас иетін!
Қазіргінің өздерің, арыстары!

Көп болған жоқ өзіңмен танысқалы.
Төртеу түгел болса егер, бағың тасып,
Тілегенің келеді ғарыштағы.
Қадірі жұрттан ерек асқан аға.

Ақыл жастан,
Ал, асыл тастан, аға.
Түркі елінің таймаған бағын көксеп,
Төрт елдің туын тіктің Астанаға.

Абдулмахмуд Пошатаев. Елік ғұмыр
Тарланы, дарабозы кемел елдің.
Әзірбайжан орденін егелендің.
Осылай тілегімді арнайыншы,

Алатау десе,
Алматы түсер есіңе.
Алматы ұлық,
Дауласам оған несіне?!

Таразға жетпей,
Шымқала саған бұйырған,
Алатау биік,
Алатау саған несібе.

Арыстар еді,
Тірлікті күйттеп бас алмай,
Ерлерім болса,
Болсыншы ерім Асандай.

Алаштың соңы,
Аңырап кеткен арысым,
Асқаров еді,
Асқар шың еді Асанбай.

Медеуді сүйдің,
Екінші медеу іздедің.
Халқыңды ойлап,
Жаныңа қажау іздедің.

Жаныма батты,
Бүгінде оны елемес,
Сол шатқалдағы иесіз қалған іздерің!

Даналар бар бәйтерек, ол да бір түп!
Намысыңды алатын жыртып, жыртып.
Атынан ат үркетін ағалар бар,
«Үркер» – дейді,

Кетпесін атың үркіп.
Жандар бар әр қадамын есеп қылған.
Жамандар бар жақсыны өсек қылған.
Үкілеген үркерлер адасып жүр,

«Үркер» – емес, айнала – «Есекқырған».
Көсеудейін бұл не күн, көсеп түрған?
Мен емес, елді алдаған, өсек қуған.
Шолпан жұлдыз болмадым деп күйінем,