Автокөлікті жөндеу және пайдалану, техникалық қызмет көрсету

Name: Автокөлікті жөндеу және пайдалану, техникалық қызмет көрсету
Author: Т.Г.Финогенова

Оқу құралы «Автомеханик» мамандығының оқу-әдістемелік кешенінің бөлімі болып табылады және қорытынды бақылау жүргізуге арналған. Слесарлық іс, техникалық қызмет көрсету және автокөліктің ағымдық жөндеу жұмыстары, сондай-ақ дизельмен және ұшқынмен тұтанатын қозғалтқыштарды жөндеу және қызмет көрсе...

Б

А

С

Т

А

П

Қ

Ы К

Ә

С

І

П

Т

І

К Б

І

Л

І

М Б

Е

Р

У

Т. Г. ФИНОГЕНОВА, В.П.МИТРОНИН

АВТОКӨЛІКТІ ЖӨНДЕУ, ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ

БАҚЫЛАУ МАТЕРИАЛДАРЫ

«Федеральный институт развития образования »

Федералды мемлекеттік мекемісімен білім беру орындарында оқу процесінде алғашқы кәсіптік білім беруді жүзеге асыру үшін қолдануға ұсынылған

Рецензияның регистраиялық нөмірі 318, 16 маусым 2009ж.

«БДФИ» ФММ

3-інші басылым, стереотиптік

Мәскеу
«Академия» Баспа орталығы

2013

ӘОЖ 629.119(075.32) КБЖ 39.3я722

Ф606

П і к і р б е р у ш і — Мәскеу автокөлік құрастыру колледжінің арнайы пәндер оқытушысы, т.ғ.к. Милов А.А.

Финогенова Т. Г.

Ф606 Автокөлікті жөндеу және пайдалану, техникалық қызмет көрсету: Бақылау материалдары: алғашқы кәсіптік білім беруге арналған оқу құралы / Т.Г.Финогенова, В.П.Митронин. — 3- інші бас., стер. — М. : «Академия» баспа орталығы, 2013. — 80 с.

ІSBN 978-5-4468-0055-1

Оқу құралы «Автомеханик» мамандығының оқу-әдістемелік кешенінің бөлімі болып табылады және қорытынды бақылау жүргізуге арналған. Слесарлық іс, техникалық қызмет көрсету және автокөліктің ағымдық жөндеу жұмыстары, сондай-ақ дизельмен және ұшқынмен тұтанатын қозғалтқыштарды жөндеу және қызмет көрсету мамандықтары бойынша білім алушыларға жазбаша бақылау жүргізуге арналған сұрақ-жауаптар және тест тапсырмалары берілген. Оқу құралын «Автомеханик» мамандығы бойынша «Техникалық қызмет көрсету және автокөлік жөндеу» кәсіптік модулін КМ.01 меңгеру барысында қолдануға болады.

Алғашқы кәсіптік білім беру мекемелерінің білім алушыларына арналған.

ӘОЖ 629.119(075.32)

КБЖ 39.3я722

Аталмыш басылымның түпнұсқа-макеті «Академия» Баспа орталығының меншігі болып табылады, және оған құқық иесінің рұқсатынсыз көшірме жасауға тыйым салынады

ҚҰРМЕТТІ ОҚЫРМАН!

Бұл оқу құралы «Автомеханик» мамандығы бойынша оқу- әдістемелік кешенінің бір бөлімі болып табылады. Оқу құралы «Техникалық қызмет көрсету және автокөлік жөндеу» кәсіптік модулін КМ.01 меңгеруге арналған. Жаңа буынның оқу-әдістемелік кешені құрамына жалпы білім беру және жалпы кәсіби пәндерді және кәсіби модульдерді меңгеруді қамтамасыз ететін дәстүрлі және инновациялық оқу материалдары кіреді. Әрбір кешен құрамында жалпы және кәсіби құзыретті меңгеруге қажетті оқыту және бақылау құралдары, сондай-ақ жұмыс берушінің талаптарын ескеретін оқулықтар мен оқу құралдары бар. Оқу басылымдары электронды білім беру ресурстарымен толықтырылып отырады. Электронды ресурстар құрамында интерактивті жаттығулар және мультимедиялық объектілер, ғаламтордағы ресурстар мен қосымша материалдарға сілтеме жасалған теориялық және практикалық модульдер бар. Оған қоса терминологиялық сөздік және оқу процесіндегі негізгі параметрлер, яғни жұмыс уақыты, бақылау және практикалық тапсырмаларды орындалу қорытындысы тіркелетін электронды журналы бар. Электронды ресурстар оқу процесіне жеңіл еніп және әртүрлі оқу бағдарламаларына бейімделуі мүмкін. Оқу-әдістемелік кешен құрамында «Автомеханик» мамандығына арналған «Техникалық қызмет көрсету және автокөлік жөндеу (екі бөлімнен)» электронды білім беру ресурсы кіреді. Оқу-әдістемелік кешен алғашқы кәсіби білім беру бағытын ескере отырып Федералды мемлекеттік білім беру стандарты негізінде құрастырылған.

АЛҒЫСӨЗ

«Автокөлік пайдалану, жөндеу және техникалық қызмет көрсетуге арналған бақылау материалдары» оқу құралында «Автомеханик» мамандығына кезеңмен дайындау үшін «Автокөлік жөндеу слесарі» 2-3 дәрежедегі және «Жанармай аппараты слесарі» 2-3 дәрежесі мамандықтары бойынша білім алушылардың білімін бақылауға арналған сұрақтар мен әртүрлі тесттер берілген. Бақылау материалдары білім алушының білімін шынайы бағалауға мүмкіндік береді. Осы баға негізінде және өндірістік тәжірибеден өту қорытындысы бойынша білім алушыға тиісті дәреже беріледі. Білімді бағалау барысында білім алушылардың ынтасын жоғарылату мақсатында жоғарғы көрсеткішке ие рейтинг жүйесін қолдану ұсынылады. Білім алушылардың әрбір кезең, аралық және қорытынды бақылау бойынша жеткен қорытынды баллмен бағаланады. Білім алушының мақсаты – максималды дәрежеде балл жинау. Мұндай тәсіл білім алушының оқу барысында бәсекелестігін арттырып, кездейсоқ сынақтар және емтихан тапсыруға еркін мүмкіндіктер беріп, жүйелі түрде жұмыс жасауға бейімдейді.

1

1.1. 2-3 ДӘРЕЖЕДЕГІ «АВТОКӨЛІК ЖӨНДЕУ СЛЕСАРІ» МАМАНДЫҒЫ БОЙЫНША ҚОРЫТЫНДЫ АТТЕСТАЦИЯЛАУ МАТЕРИАДАРЫ

СЛЕСАРЛЫҚ ІС

а) ШЦ-ІІ екіжағында ерінеу орналасқан, ал ШЦ-І — біржақтылы; б) ШЦ-І өлшеу үшін қолданылуы мүмкін;

в) нониус шкаласымен бөлінген бағамы, миллиметрмен көрсетілген.
а) ±0,002 ...0,003 мм;
б) ±0,001 .0,0015 мм; в) ±0,004.0,005 мм.
а) металды кесуге және егеу үшін;

б) ауыр соққылармен жасалатын жұмыстарды орындау үшін;
в) жалпақ табақ материалдарымен жұмыстар істеуге дайындық жүргізгенде.

а) слесарлық жұмыстар (мысалы, егеу) қысқыш тістері параллельді жүргізілетіндіктен; б) слесарлық жұмыс кезінде қысқыштың кез келген бұрылу бағытта, құралдың қимылына параллельді болуы керек; в) қозғалмалы тістері қозғалғанда қозғалмайтын тістері параллельді күйде қалады. а)

аяғының астына төсеніш қоюы керек ;

5

б) аяғының астына ағаш тор немесе арнайы төсеніш қоюы керек; в) қысқыштың көтеру бұрандасын бұрап, сәйкестендіру керек. а) бөлшектердің сыртқы өлшемін өлшеу үшін; б) бөлшектердің ішкі өлшемін өлшеу үшін;

в) бөлшектердің сыртқы және ішкі өлшемін өлшеу үшін.
а) майысқан бөлшектердің қисаюын тексеру үшін;

б) өңделген жағының тегістігін және түзулігін бақылау үшін; в) егелген бөлшектің дәлдігін бақылау үшін. а) саңылаулар мен тесіктердің тереңдігін өлшеу үшін; б) сыртқы және ішкі өлшемдерді алу үшін;

в) орнатылған тақтадағы бөлшектің биіктігін өлшеу және белгілеу үшін
а) созылмалылық, пісірімділік;

б) созылмалылық, пісірімділік және өңдеуге бейімділік в) беріктік, созымдылық, қаттылық.

а) тегістік;
б) жылу өткізушілік; в)        беріктік;
г)        тоттанушылық; д) серпінділігі;
е)        шыңдалуы;

ж) тотығуға төзімділік.
а) беріктік және тозуға төзімділік;
б) созылмалылық, пісірімділік, өңдеуге бейімділік;
в) беріктік, иілгіштігі, қаттылық және тозуға төзімділік.

а) 1,5...2,1%;
б) 2,14.4,5%;
в) 4,6.5,12%.

6

а) 1,7 % азырақ;
б) 1,5... 1,6%;
в) 1,7 % көбірек.
а) тотығу, еру, тотығуға төзімділік;

б) беріктік, қаттылық, серпінділігі, сынғыштық, иілгіштігі; в) түсі, балқу температурасы, электр өткізгіштіг, сызықтық және көлемдік ұлғаюы;

г) тотануға төзімділік, қысыммен өңделушілік, пісірімділік.
а) кесу арқылы өңделуі, шындалуы, пісірілуі;
б) тотығу, ерігіштігі, сеппелілігі, жабысқақтық, иілгіштігі,

в) түсі, тығыздық, балқу температурасы, электр өткізгіштік, магниттік қасиеті, жылу өткізгіштік;

г) тоттануға төзімділік, беріктік, серіппелілігі.
а) қалайымен; б) бериллиймен; в) мырышпен.
а) мырышпен;
б) алюминиймен; в) қалайымен;

г) марганцпен.
а) егеу, атауыз, шапқы;

б) қырғыш, қол бұранда салғыш (бұранда ойғыш, бұранда кескіш); в) араның жүзі, крейцмейсель, белгісалғыш.

Дұрыс жауапты көрсетіңіз.

7

а) белгісалу циркулі; б) сызғыштар;
в) кернерлер.

а) беттін темір қырғыш немесе метал шөтке көмегімен тазалау, бояу, кептіру; б) беттін темір қырғыш немесе метал шөтке көмегімен тазалау, майдан

тазартып, бояу және кептіру; в) беттін майдан тазартып, темір қырғыш немесе метал шөтке көмегімен тазалау, бояу және кептіру.

а) тотияйын ерітіндісі; б) бор ерітіндісі;
в) тез кебетін лактар;
г) натрий гидроксиді ерітіндісі; д) тез кебетін бояулар.

а)

шапқы, қашау,
крейцмейсель;

8

б) шапқы, крейцмейсель, бунақтауыш; в) шапқы, крейцмейсель, белгісалғыш.
а) қол қайшылармен;
б) иінтіректі қайшылармен; в) тістеуіктермен;
г) құбыр кескіштермен; д) қол ара;

е) металға арналған арамен (дискілік немесе ленталық); а) қысқыштар өте төмен орналасқандықтан; б) қысқыштар өте жоғары орналасқандықтан; в) егеу тек бір бағытта жасалғандықтан;

«үйінді» пайда болады: а) қысқыштар өте төмен орналасқандықтан; б) қысқыштар өте жоғары орналасқандықтан; в) егеу тек бір бағытта жасалғандықтан; а) бетін өңдеу кезінде тұрпайы егеуді қолдану арқылы қате тәсілмен жасалғандықтан;

б) егеу тек бір бағытта жасалғандықтан;
в) қысқыштар өте төмен немесе өте жоғары орналасқандықтан;
а) металды егеу үшін; б) металды кесу үшін; в) ойып кесу үшін;
г) металды түзету үшін;

а) иықпен;
б) шынтақпен;

в) саусақтарды жазбай тұрып білекпен; г) саусақтарды жазып тұрып білекпен; д) аралас;

9

а) саусақтарды жазып тұрып білекпен; б) саусақтарды жазбай тұрып білекпен; в) иықпен;

г) шынтақпен.
б) иықпен;

в) саусақтарды жазбай тұрып білекпен; г) саусақтарды жазып тұрып білекпен; д) еркін.

а) жалпақ металды шабу;
б) белгісалғышпен белгілеу; в) таспа металды шабу;

10

г) крейцмейсельмен жұмыс; д) таспа металды белгілеу.
а) қысқыш тісінде темір шыбықтың иілуі; б) материалды кесуге дайындау;
в) металды түзету;
г) жақтауда темір шыбықтың иілуі.

а) саңылаудың тереңдігін өлшеу; б)
ішкі көлемді тексеру

в) саңылаудың диаметрін өлшеу; г) сыртқы өлшемін тексеру

Рис. 1.7

11

1.8 сүрет

а) майлау-салқындатқыш сұйықтығын қолдану арқылы; б) бұрғыны салқындатпай;
в) бұрғыны салқындатпай аздаған үзіліспен бұрау
а) бұрғыны айналдырғыда соғу;
б) білдек айналдырғысында олылықтың болуы; в) бұрғыға күштің түсуі;

г) дайындама дәл қойылмағандықтан немесе үстелге әлсіз бекіту; д) әлсіз белгілеу (белгісалғышпен);

е) бұрғыны жеткілікті салқындатпағаннан. а) бұранданың жоғарғы бөлігінен пішін негізіне дейінгі миллиметрмен өлшенетін арақашықтық;

б) бұранда пішінінің тік бөліктері аралығындағы бұрыш;

1.19 сурет

12

в) бұранданың жоғарғы жағында өлшенген ең үлкен диаметр өз осіне перпендикуляр;

г) бұранданың екі көршілес орам шыңдарының аралығы миллиметр.

а) бұранда пішіні бұрыш шыңы 55° болатын теңбүйірлі үшбұрыш және тегіс кесілген шыңды бұраманың айналымдары және сомындар;

б) бұранда пішіні бұрыш шыңы 60° болатын теңқабырғалы үшбұрыш;
в) бұранда пішіні бұрыш шыңдары радиуспен кесілген теңбүйірлі үшбұрыш.
а) М — метрлік іріқадымды бұранда, 10 — винт диаметрі;

б) М — метрлік шағын қадымды бұранда, 10 — бұранданың атаулы диаметрі және оның қадымы; в) М — метрлік ірі және шағын қадымды бұранда, 10 —винт ұзындығы және оның бұранда қадымы.

а) ішкі бұрандаларды кесу үшін;
б) сыртқы бұрандаларды кесу үшін;
в) ішкі және сыртқы бұрандаларды кесу үшін.
а) ішкі бұрандаларды кесу үшін;

б) сыртқы бұрандаларды кесу үшін;
в) ішкі және сыртқы бұрандаларды кесу үшін.
а) білік диаметрі атаулыдан жоғары, ал саңылаудікі – төмен;

б) саңылау диаметрі қажеттіден азырақ; в) саңылау диаметрі қажеттіден көбірек; г) бұрынданы кесу майлаусыз жасалса

немесе аз майланғанда
д) бұранда кескіштің немесе таңбалаушының кесу кезінде майысуы;

е) таңбалаушының бұрыш өлшемінің кішілігі; ж) таңбалаушыда кері конустың болмауы. а)

таңбалаушымен бұранданы кесу ;

13

1.10 сурет
1.11 сурет

б) кесілген бұранданы калибрмен тексеру;в) бұранданы ажырайтын бұранда кескішпен кесу;

г)        бұранданы ажырамайтын бұранда кескішпен кесу.
а) бұранданы бұранда кескішпен кесу; б) бұранда жұмысын күшейту;
в)        таңбалаушымен бұранданы кесу.
а) тікбұрышты; б) трапецеиалды; в)        үшбұрышты; г)        домалақ.

б) М10;
в) Rd-12;
г) 172”.

14

б) қисаю радиусы үлкен (20мм аса)ойық беттерге;

1.12
сурет

15

в) қисаю радиусы кіші (20мм аз) ойық беттерге.

1.2.
СЛЕСАРЛЫҚ ӨҢДЕУ ЖӘНЕ ЖИНАУДАҒЫ ДӘЛДЕУ ОПЕРАЦИЯЛАРЫ

а) қыру;
б) ысқылау;
в) екі операцияның да нақтылығы тең дәрежеде.
а) қырғыш қатты басылса;

б) қыру бір бағытта жүргізілсе;
в) бөлшекті қыруға дұрыс дайындамағандықтан.

16

а) металдың жұқа қабатын жонып алу арналған арнайы құрал; б) түрпілі материалдың майда өткір қырлы түйіршіктері;

в) жылтыратуға арналған сықпа майы.

а) мырыш хлоридімен; б) натрий фторидімен;

17

2.3 сүрет

в) глицеринмен; г) канифольмен. а) жұмсақ дәнекермен дәнекерлеу; б) қатты дәнекермен дәнекерлеу; в) батырып қалайылау;

г) сүртіп қалайылау. а) қосындының жоғарғы жылуға төзімділігі (100 °С жоғары); б) біріңғай металдардан қосынды алу мүмкіндігі;

в) метал емес материалдарды қоса алатын мүмкіндігі.

а б в г д е ж
2.4 сурет

18

2.5 сурет

а) қосатын бөлшектерге қарағанда жұмсақ материалдан; б) қосатын бөлшектерге қарағанда қатты материалдан; в) қосатын бөлшектер жасалған материалдан.

а) аралық бір қаптамамен —
; б) асата —
; в)
аралық екі қаптамамен

а) клапанды ысқылап тазарту; б) цилиндр басындағы саңылауды тегістеу; в) цилинд басындағы күйе қағын кетіру.

а) қозғалтқыштың сору клапандарының реттілік тәртібі; б) қозғалтқыштың шығару клапандарының реттілік тәртібі; в) цилиндр басының бекіту сомындарының тарту тәртібі.

а) ажырайтын;

19

10 6 2

4

8

9

5 1

3

7

2.6 сурет 2.7 сурет

б) шлицалы; в) буатты;
г) дәнекерленген; д) ажырамайтын.

а) тығыздау күшін үлкейту қажет; б) тығыздау күшін азайту қажет; в) тығыздау күшіне әсер етпейді. а) тартып бекіту бастиек ортасынан оның жан-жағына қарай жүргізіледі; б) тартып бекіту бастиек жан-жағынан оның ортасынан қарай жүргізіледі; в) тартып бекітудің реттілігі маңызды емес.

20

Қандай себептерге сәйкес дайындаманың жіңішке бетінде «опырылым» (қисықсызықтылық) пайда болады?

1.3.
АВТОКӨЛІК ЖӨНДЕУ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ

а) күнделікті техникалық қызмет көрсету кезінде (ЕО); б) бірінші техникалық қызмет көрсетуде (ТО-1);

в) екінші техникалық қызмет көрсетуде (ТО-2);
г) маусымдық техникалық қызмет көрсетуде (СО).

а)

автокөлікті тексеру және сыртқы ақауларын анықтау; б)

автокөліктің құрама бөліктерінің жиынтықтылығын тексеру; в)

ажыратқыш басқышының еркін жүрісін реттеу;
г) шинадағы ауа қысымын тексеру;

д)

меңгерлік дөңгелектің еркін жүрісін тексеру; е) дабыл және жарықтандыру жүйесінің жұмысын бақылау; ж) қозғалтқыштағы май мөлшерін тексеру (құю);

з) аккумуляторлы батареясын тексеру және тазарту.

21

в) алдыңғы дөңгелектердің түйіспелілігін қалыпқа келтіру;
г) тежеуіш барандары мен дискілерінің тозу деңгейін тексеру;

д) үйкеліс түйіндерін майлау және ыдыстағы май мөлшерін тексеру; е) цилиндрлі-поршендік топтың жағдайын тексеру.

а) 500... 1 000 км;
б) 2 000.4 000 км;
в) 6000.20 000 км.

а) күнделікті техникалық қызмет көрсетуде; б) бірінші техникалық қызмет көрсетуде;

в)        екінші техникалық қызмет көрсетуде;
г)        маусымдық техникалық қызмет көрсетуде.
а) бүркіп жууға арналған стационарлы жуу құрылғысы; б) жуу пистолеті;
в)        дөңгелек дискілеріне арналған жуу құрылғысы

а) бірплунжерлі гидромеханикалық;
б) екітіреуішті стационарлы электр желісімен;

в) біртіреуішті стационарлы көтергіш платформасымен; г) электрлі көтеріп-аударғыш.

22

а) өңделген майды жинауға арналған қозғалмалы құрылғы; б) пневматикалық желісі бар қозғалмалы май айдағыш;

в) электр жетекті стационарлы май айдағыш.
а) шиналардағы қысымды өлшеуге арналған манометр;

б) магистральді құбыр желісіндегі қысымды өлшеуге арналғагн құрылғы; в) компрессометр.

23

а) электронды стетоскоп; б) прибор для определения технического состояния цилиндропоршневой группы двигателей;

в) пневмотестер?
а) салқын қозғалтқышта; б) жылы қозғалтқышта;
в) салқын да, жылы да қозғалтқышта.
а) салқын қозғалтқышта; б) жылы қозғалтқышта;

в) салқын да, жылы да қозғалтқышта.

а) пневмотестердің; б) расходомердің;
в) компрессометрдің.
а) орташа үндегі дыбыс;
б) ескірген өзінің мойынтірегінен жарқынырақ дыбыс;

сүрет 3.5

24

в) қатты металды тарсыл; г) жоғарғы үнді тырсыл; д) оталдыру шамдарын жаққан кезде жоғалып кететін дыбыс немесе тыңдалатын цилиндрдің форсункасы .

а) клапан төлкесі тозғанда;
б) тарату тегершігі қатты тозғанда;
в) итергіш пен клапан білігінің ортасында саңылаудың жоқтығынан.
а) сол құрамнан тұратын салқындату сұйықтығы; б) таза су;

в) салқындату сұйықтығы, не болмаса су.
а) сумен;
б) жуу сұйықтығымен; в) бензинмен.
а) қозғалтқыш картерінде майдың бар-жоғымен; б) майдың жағу құрамымен;

в) майдың түсі және май қысымы көрсеткішімен.
а) қолданылатын майдың жабысқақтық қасиеті жоғары болғанда;

б) жетекте майдың ағып кетуі және май сорғыш бөлшектерінің тозуынан; в) редукциялық қақпақтың ашық күйінде қажалуынан;

г) май желілердің бітелуінен;
д) алдын ала тазалау сүзгісінің сүзгілеу элементі бітелуінен.
а) май радиаторын сөндіру;

б) қозғалтқыш картеріндегі майды алмастыру; в) май сүзгісінің сүзгілеу элементін алмастыру; г) ортадантепкіш май тазалағышты жуу.

25

а) 1 мм аспайтын қалыңдықтағы қылауықпен; б) кішкентай шыны қағазбен;
в) жанармайға малынған щетке немесе күдерімен.
а) оталдыру шамын алмастыру;

б) арнайы сұйықтықты және арнайы щеткакны қолдана отыра шамнан күйені кетіру;

в) құмағызғыш аппараттың көмегімен күйені кетіру;
г) күйені кетірмеуге болады, себебі ол оталдыру жүйесінің жұмысын бұзбайды.
а) 0,5 ...0,6 мм;
б) 0,4.0,5 мм;

в) 0,3.0,4 мм;
г) 0,7.0,8 мм.
а) 1,30 г/см;
б) 1,27 г/см;

в) 1,25 г/см;
г) 1,23 г/см.
а) қышқылға су құяды; б) суға қышқыл құяды; в) кез келген әдіспен.

а) қуаттау кезінде электролит қызуы мен қысымының тез жоғыралуынан; б) пластинадағы ақ жұғындыдан; в) аккумулятор кернеуі мен сыйымдылығының жоғырылауынан; г) аккумулятор батареясының тез бітуінен;

д) электролит тығыздығының жоғарылауынан.

26

а) ареометрмен;
б) кислотометрмен; в) денсиметрмен.
а) 0,11 ...0,12 В;
б) 0,13.0,14 В;

в)        0,14.0,15 В;
г)        0,16.0,17 В.
а) ареометр; б) плотномер; в)        денсиметр.
а) қосымша шамды тексеру үшін;

б) дөңгелектердің түйіспелілік бұрышын реттеу; в) дөңгелектердің бұзылуын реттеу;

г) шам жарығын реттеу.

3.6 сурет 3.7 сурет

27

а) итергіштің ұзындығын өзгерту арқылы (бұрау немесе кері бұрау); б) ажыратқыш басқышының жүрісін шектеу;

в) ажыратқыш басқышы аспасының көмегімен . а) бұрандаларды кезекпен босатады және қозғалтқыш сермеріне бұрайды; б) бірінші бұранданы толықтай босатады, артынша екіншісін және т.с.с.; в) бірінші бұранданы толықтай босатады және екіншісін өткізіп жібереді, үшіншісін босатады, төртіншісін өткізіп жібереді және т.с.с., сермерді бұрамайды. а) жетекші дискінің үйкелістік жапсырмасы тозған кезде; б) ажыратқыш басқышының еркін жүрмеуі кезінде;

в) ажыратқыш басқышының үлкен еркін жүруі кезінде. а) ажыратқыш басқышында еркін жүріс болмауынан; б) үйкелісті диск қаптамасын майлаудан; в) беріліс қорабының жетекші валында ажыратқыштың сөндіру түтігінің қажалуы; г) сермер немесе тегеурінді дисктің жұмыс бетінің тозуы немесе бұзылуы; д) жетекші диск қаптамасының бекіту бұрандамаларының босауынан.

а) тегершіктердің тозуынан; б) мойынтіректер мен оймакілтек қосылыстардың тозуы; в) фиксатор серіппелерінің тығыздығы жоғалуынан;

г) берілістерді ажыратып қосу тетігінің бұзылуы;
д) берілістерді ажыратып қосу желісі ашасының бұзылуынан.

а) қозғалтқыш берілісінің қуаты төмендеуінен; б) берілісті ауыстырып қосудың қиындауынан; в) діріл мен тарсылдан.

28

б) жетектегі диск бұрандаларын тексеру;
в) жетектегі дискті түзету және соғысты тексеру.
б) рөлдік механизмге жіберілетін дөңгелек соғыстарын азайту үшін;
в) дөңгелектердің параллельді қозғалысын қамтамасыз ету үшін.

(1 — 7) арасын төменде келтірілгендермен сәйкестендіріңіз: а) дөңгелекті тескен затты жұлу — ;

б) жөнделген бұдырды әкелу — ;

в) бүлінген аймақты майсыздандыру және желімдеу —
; г) бүлінген бетті тазарту (үккішпен) — ;
д) бүлінген аймаққа бұдыр қою —

е) бұдырды майсыздандыру және желімдеу —
; ж) біліктің артық бөлшегін кесіп тастау —

29

а) басқару қызметінің гидрокүшейткіш шлангілеріне және қосылыстардың ауа кірмейтіндігі тексеріледі; б) басқару рөлінің гидрокүшейткіш сорғысының сүзгісі жуылады; в) рульдік дөңгелектердің люфты тексеріледі; г) люфтомер-динамометр көмегімен рульдік дөңгелектердің бұрылу күші тексеріледі;

д) басқару рулі желісінің жағдайы тексеріледі. а) рульдік дөңгелектертің люфті кішіреюі; б) рульдік дөңгелектертің люфті үлкеюі;

в) рульдік дөңгелектерді бұру үшін қажетті күштің жоғырлауы; г) рульдік басқару жүйесіндегі карданды буындасуда саңылаулардың азаюы; д) рульдік басқарудағы тарсылдар мен дыбыстар. а) бұрамдық және аунақшаның жұмыс бетінің бұзылуынан; б) тісті қосылыстың саңылауы үлкейіп кеткенде;

в) гидрокүшейткіш желісі белдігінің қатты тартылмауынан.

30

а) тежегіш педалінің еркін жүрісі азаюы; б) тежегіш педалінің еркін жүрісі ұлғаюы; в) тежегіш педалі қозғалуының қиындауы. а) артқы оң, артқы сол, алдыңғы оң, алдыңғы сол; б) артқы оң, алдыңғы сол, артқы сол,алдыңғы оң; в) артқы сол, алдыңғы оң, артқы оң, алдыңғы сол .

а) тежегіш қалыбының тартпалы серіппесінің сынуынан;
б) тежегіш қалыбы және барабан қаптамасы арасындағы саңылаудың үлкеюінен;

1

2

3

4

5

6

3.10 сүрет

7

31

сүрет

32

в) фрикционды қаптама бұрандасы үзіліп, қалып пен барабанның арасында ұйыстырылуы; г) қалып пен барабанный ортасындағы саңылаудың кішкентайлығынан; д) тежегіш басқышының еркін жүрісі үлкеюінен. а) дөңгелекті тежегіш цилиндрі поршеньдерінің біркелкі тозбауы; б) тежегіш басқышының еркін жүруі дұрыс реттелмегендігі;

в) тежегіш гидрожелісіне ауа кіруі; г) құбыр желілеріңің бітелуі; д) дөңгелектердің біреуінің тежегіш желісінен тежегіш сұйықтығының ағып кетуі. а) слесарлық және түзету жұмыстарын жүргізуде; б) шанақ панелін тегістеу және түзетуде;

в) бамперлерді тегістеу және түзетуде.
а) оталдыру шамын шешуге және орнатуға арналған топсалы кілт —
; б) бүйірлі кілт —

; в) оталдыру шамдарының күш созуын бақылауға арналған кілт (динамометрлік кілттегідей тесігі бар) — .

33

34

35

36

3.17 сүрет 3.18 сүрет

«max» белгісіне дейін сұйықтық құю; штуцерлерден қорғаныш қақпақтарын шешу, оларды құрғақ майлықпен сүру, штуцердің бір жағына резина түтік кигізіп, түтіктің екінші жағын жартылай тежегіш сұйықтығы құйылған түтікшеге батырып қою қажет.Одан әрі қандай әрекеттер жалғасады?

37

2

2-3 ДЕҢГЕЙДЕГІ «ЖАНАРМАЙ АППАРАТЫНЫҢ СЛЕСАРІ» МАМАНДЫҒЫ БОЙЫНША БІЛІМ АЛУШЫЛАРДЫ АТТЕСТАЦИЯЛАУҒА АРНАЛҒАН БАҚЫЛАУ МАТЕРИАЛДАРЫ

2.1.
ҰШҚЫНМЕН ТҰТАНАТЫН ҚОЗҒАЛТҚЫШТЫ ҚОРЕКТЕНДІРУ ЖҮЙЕСІ

а) бензиннің қасиеті бір бөлігінің екіншісіне қатысты орын алмасуына қарсылық көрсету;

б) бензин массасының оның мөлшеріне қатынасы;
в) булану үстіндегі бензин буының ыдыс қабырғасына қысымы.
а) жоғарылайды;
б) бірқалыпта қалады; в) төмендейді.

а) бензиннің қасиеті бір бөлігінің екіншісіне қатысты орын алмасуына қарсылық көрсету; б) бензин массасының оның мөлшеріне қатынасы; в) бензиннің булануға бейімділігі.

а) 15,5...16,5 кг ауа; б) 15 кг ауа;
в) 13,5.15 кг ауа.
а) 13,5.15 кг ауа;

38

б) 15 кг ауа;
в) 15,5...16,5 кг ауа.
а) 15,5.16,5 кг ауа; б) 15 кг ауа;
в) 13,5.15 кг ауа.

а) жұталған қоспамен; б) бай қоспамен;
в) қалыпты қоспамен.

а) 1 кг жанармайға 13,5... 15 кг ауа келетін қоспа; б) 1 кг жанармайға 16,5 кг ауа келетін қоспа;

в) 1 кг жанармайға 13,5 ауа келетін қоспа. а) 1 кг жанармайға 15 кг аса ауа келетін қоспа; б) 1 кг жанармайға 16 кг аса ауа келетін қоспа; в) 1 кг жанармайға 13 кг аз ауа келетін қоспа. а) ерте оталдыру кезінде жану камерасында болатын процесс; б) кеш оталдыру кезінде жану камерасында болатын процесс; в) жанармай қоспасының өздігінен жарып жану процессі.

а) сығылу дәрежесі артқан сайын детонация мүмкіндігі төмендейді; б) сығылу дәрежесі төмендеген сайын детонация мүмкіндігі төмендейді; в) сығылу дәрежесі жұмыс қоспасының жану камерасында жану процесіне

әсер етпейді. а)

жұталған жанармай қоспасын алу үшін;
б) жұтаң қоспа алу үшін;
в) бай қоспа алу үшін;

а) жанармайды ақтап тазарту үшін; б) жанармайды механикалық қоспалардан алғашқы тазарту үшін; в) жанармайды ақтап және қаралап тазарту үшін.

39

а) жүк автокөліктеріне; б) жеңіл автокөліктеріне;
в) жүк және жеңіл автокөліктеріне.

а) қозғалтқышты іске қосу қиындығы немесе іске қосудың мүмкінсіздігі; б) қозғалтқыш қуатының артуы;

в) қозғалтқыш қызметінің тұрақсыздығы; г) бос жүріс кезінде қозғалтқыш айналымының артуы; д) қозғалтқыш қуатының төмендеуі;

е) шығыстың жоғыралауы.

а) жанармай жүйесіне түсетін судың қатып қалуы; б) бензиннің бір маркасынан басқасына алмасу; в) жанармай сорғысы диафрагмасының ажырауы; г) жанармай сорғысы клапандарының тозуы немесе кірлеуі; д) карбюратордың дұрыс реттелмеуі;

е) диафрагма астындағы саңылаудың ауа тартуы.

а) қозғалтқыш қызып кетуінен; б) карбюратордың араластырғыш камерасының жіберу құбырындағы қатты тарсылдардан; в) сөндіргіштегі тарсылдар мен қара түтінің пайда болуынан; г) жанармай шығыны азаюынан;

д) қозғалтқыш қуаты төмендеуінен.

а) инерционды-майлы; б) құрғақ әуе;
в) инерционды-әуе.
а) шығарушы клапандар аймағына ауа шашу үшін;
б) шығарушы клапандар аймағына жанармай шашу үшін;

в) шығарушы клапандар аймағына жанармайлы ауа шашу үшін.

40

а) октандық саны жоғары бензин; б) тазартылған дизельді жанармай; в) табиғи немесе өнеркәсіптік газ.

а) сұйылтылған этан; б) сұйылтылған бутан;
в) сұйылтылған пропан.
а) 0,18 МПа; б) 1,2 МПа;
в) 1,6 МПа.

а) бақылаушы вентильмен; б) сақтандырғыш клапанмен; в) кабинадағы манометрмен;

г) электромагнитті клапанмен.

41

42

2.2.

ҰШҚЫНМЕН ТҰТАНАТЫН ҚОЗҒАЛТҚЫШТЫҢ ҚОРЕКТЕНДІРУ ЖҮЙЕСІН ЖӨНДЕУ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ

а) күнделікті қызмет көрсетуде; б) маусымдық қызмет көрсетуде; в) екінші қызмет көрсетуде.

а) күнделікті қызмет көрсетуде; б) бірінші қызмет көрсетуде;
в) екінші қызмет көрсетуде.
а) 0,01 ...0,02 МПа;
б) 0,02... 0,03 МПа;

в) 0,03.0,04 МПа;
г) 0,04.0,05 МПа.
а) 0,03 МПа;
б) 0,02 МПа;

в) 0,01 МПа.
а) 1 қалтқы;
б) 2 клапан жүрісін реттейтін тілше; в) 3 клапан;
г) 4 жанармай деңгейін реттейтін тілше.

43

5.1 сүрет

а) мыс түтіктерден; б) жез түтіктерден; в) жұқақабырғалы болат түтіктерден; г) қалыңқабырғалы болат түтіктерден;

д) жемірілуге қарсы қабатына бар болат түтіктерден.
а) кескіш және балға; б) шарикті өткізу;
в) дәнекерлеу.
а) манометр; б) стетоскоп; в) вакуумметр.

а) мановакуумметрдің;

5.2 сурет

44

б) стетоскоптің;
в) газоанализатордың.

а) этилдендірілмеген бензинмен ваннада жуу; б) этилдендірілген бензинмен ваннада жуу; в) түкті қылқаламмен тазарту;

г) металды қылқаламмен тазарту; д) тығыздалған ауамен үрлеу.

45

2.3.

ДИЗЕЛДІ ҚОРЕКТЕНДІРУ ЖҮЙЕСІ

а) дизель жанармайының қату температурасы; б) қозғалтқышты қоректендіру жүйесіне дизель жанармайының қатынауы; в) дизель жанармайын цилиндрге бүрку кезіндегі бүрку сапасы.

а) жоғарылайды; б) төмендейді; в) өзгермейді. а) ауамен араласу сапалы өтеді, жанармайдың жануы жоғарылайды; б) ауамен араласу жәймен өтеді, жанармайдың жануы нашалайды; в) дизель жанармайының булануы жанармайдың жануы және қоспа түзілу сапасына әсер етпейді.

46

а) дизельдің жанармай аппаратурасы бөлшектерінің қызмет ету сенімділігін арттырады ; б) дизельдің жанармай аппаратурасы бөлшектерінің қызмет ету сенімділігін төмендетеді ; в) дизельдің жанармай аппаратурасы бөлшектерінің қызмет ету сенімділігіне әсер етпейді .

а) жоғарғы үнемділік; б) құрылым жеңілдігі;
в) өртқауіпсіздігі жоғары;
г) жоғарғы сенімділік және пайдалану ұзақтығы;
д) толық қызбай тұрып жүктемелі жұмысқа ауыспауы.

а) қозғалтқыш қоректендіру жүйесі ауамен; б) оталдыру жүйесінен; в) қозғалтқыш қоректендіру жүйесі жанармаймен; г) пайдаланылған газ шығару жүйесіннен.

а) жанармай сүзгісін толтыру үшін; б) карбюраторды толтыру; в) қозғалтқышты қосу алдындағы қоректендіру жүйесінен ауаны жою; г) жанармай сүзгісін механикалық қоспалардан тазарту.

а) жанармай құбырларының және жанармай багындағы алғыштың ластануынан; б) жанармай сүзгісінің сүзгілеу элементтерінің ластануы; в) цилиндрлерге берілетін жанармайдың артықтығынан; г) сорғыны басқылаудың ақауынан;

д) жанармай жүйесінде ауаның болуынан;
е) жоғарғы қысымды жанармай сорғысының ақауынан.

а) цилиндрлерге берілетін жанармайдың артықтығынан; б) жанармайды ерте бүрку бұрышының бұзылуынан;

в) жанармай жүйесіне су тиюінен.

47

түсті түтін пайда болады:
а) жанармай жүйесіне су тиюінен;

б) цилиндрлерге берілетін жанармайдың артықтығынан; в) тығынжылды жұптың тозуынан.

ДИЗЕЛЬДІҢ ҚОРЕКТЕНДІРУ ЖҮЙЕСІН ЖӨНДЕУ ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ
а) жанармайдын толыққанды бармауынан;
б) бүріккіштің ластануы немесе реттеудің бұзылуы; в) дизельдің суып кетуі;

г) поршень сақиналары мен гильзалардың тозуы; д) салқындатқыш сұйықтықтың жанармайға түсуі;

е) жоғарғы қысымды жанармай сорғысының жанармай таратпауы.

48

а) жанармай жүйесінде ауа болуынан;
б) жанармай жүйесінде саңылау болуынан;

в) жоғарғы қысымды жанармай сорғының ақауынан; г) ауатазартқыштың ластануынан;

д) иінді біліктің айналу жиілігі төмендігінен; е) жанармайға салқындатқыш сұйықтықтың түсуінен; ж) жеке бүріккіштердің нашар жұмысынан.

а) екінші техникалық қызмет көрсетуде; б) маусымдыө өызмет көрсетуде;
в) әрбір техникалық қызмет көрсетуде.
а) жылу өткізу қосылыстарының саңылаусыздығы қаралады;
б) бүріккішті шешу және стендте инені көтеру қысымын реттеу;

в) моментоскоп көмегімен жанармай бүркудің озу бұрышын тексеру және қажет болса реттеу;

г) жанармайды ақтап және қаралап тазарту сүзгілеріндегі тұнбаны төгу; д) 2 жылда 1 рет жоғарғы қысымды жанармай сорғысын шешіп, оның жұмыс істеу қабілеттілігін тексеру және қажет болса реттеу;

е) қысқы уақытта пайдалануға дайындық кезінде жанармай багін жуу.
а) дизельдің иінді білігінің айналу жиілігі аз жұмыс кезінде;
б) дизельдің иінді білігінің айналу жиілігі орташа жұмыс кезінде;
в) дизельдің иінді білігінің айналу жиілігі жоғары жұмыс кезінде.

49

а) төменгі қысымды жанармай құбырларын шырайналдыру; б) жоғарғы қысымды жанармай құбырларын шырайналдыру; в) жанармай құбырының диаметрін үлкейту;

г) жанармай құбырының қоқымдарын қағу. а)

поршень арықшаларынан күйені тазалау құралы

; б)
цилиндр бастиектерінен күйені тазалау құралы

; в)

клапандардың бағытталған төлкелернінен күйінң тазалау құралы

. а)

жанармай берудің біркелкіліг і;

50

б) жоғарғы қысымды жанармай сорғысының өнімділігі; в) жанармай беру сәтін;

г) берілетін жанармайдың мөлшерін;
д) жанармай құбырлары қосындысының саңылаусызығын.
а) бүріккішті бұрап шығару;
б) бүріккіштен жанармай құбырын ажырату;

в) бүріккішке жетпей, жанармай сыртқа ағып кетпес үшін тексерілетін бүріккіш келтеқосқышының салмалы сомынын босату. а) берілетін жанармай мөлшері; б) бүріккіштің саңылаусыздығы; в) бүрку қысымы;

г) жанармайды бүрку сапасы.

51

не?

жұмысын тексеруге болады ма?

7

г

15

б

8

б

16

а

Сұрақ нөмірі
Дұрыс жауаптар
Сұрақ нөмірі
Дұрыс жауаптар

1

в

16

б

2

а, б,

А

, е, ж

17

а

3

а, б,

г

14

а,

в

39

в, г

49

2 — а, 1 — б, 3 — в

40

5

а, в, г

10

Бұрғыға үлкен күш түсуі (1 балл); дұрыс бекітілмеген бөлшектерді бұрғылау (1 балл). Баға 0 ден 6 баллға дейін.

57

Баға 0 ден 4 баллға дейін. бастиектерінің саңылауларын (2 балла), сонымен қатар жүзін өңдеу (1 балл). Баға 0 ден 6 баллға дейін.

Баға 0 ден 3 баллға дейін.

...0,0025 мм құрайды (2 балла). Баға 0 ден 5 баллға дейін.

59

60

шығыны жоғарылау (2 балла); түтіндеу (1 балл); қозғалтқыш жұмысы кезіндегі тарсылдар (1 балл). Баға 0 ден 6 баллға дейін.

61

айналдырады (2 балла). Клапанды әлсін-әлсін көтеріп, жүзіне пастаның жаңа мөлшері жағылады (2 балла). Клапан жүзінде және ершігінде 1,5...3 мм еніндегі бұлыңғыр сызықтар пайда болғанда сүрту аяқталады (2 балла). Баға 0 ден 9 баллға дейін.

62

азаюынан (2 балла); май сорғысының майқабылдау торы ластанғандықтан (2 балл); жетектің ақауы және май сорғы бөлшектерінің тозуынан (2 балл); ашық күйде редукциялық клапанды қажау (2 балл); алдын ала таазарту сүзгісінің сүзгілеу элементінің ластануынан (2 балла). Баға 0 ден 11 баллға дейін.

63

64

беріліс қорабындағы және жетекші белдемдегі картер майын алмастырады (майлау кестесіне сәйкеас) (2 балла). Баға 0 ден 6 баллға дейін.

65

деңгейі төмендеуі (2 балл). Баға 0 ден 6 баллға дейін.

66

Баға 1 балл.

67

қажетті отыр мөлшерін дәл мөлшерлеу (2 балл); цилиндр қабырғасының температурасының төмендеуі, поршень түбі мен шығатын клапандар жақсы үрдісіне және жанармай қоспасының неғұрлым қарапайым қоспасына байланысты (2 балл); детонация қаупі жоқ цилиндрдегі қоспаның қысу кожффицентін жоғарылату мүмкіндігі (2 балл); пайдаланылған газдың улылығын төмендету (2 балл); цилиндр айналарының майлануын жақсартады (1 балл). Баға 0 ден 17 баллға дейін.

68

69

(2 балл); қоспа тұншықтырғышта жанып бітіп, қара түтін мен қатты шапалақ тәріздес дыбыстың пайда болуына әкеліп соқтырады (3 балл). Баға 0 ден 6 баллға дейін.

70

багінен тұндырманы төгіп тастайды (2 балла); пайдаланылған СО газының құрамын тексереді (2 балла). Баға 0 ден 10 баллға дейін.

Баға 0 ден 8 баллға дейін.

71

жоғарғы қысымды жанармай сорғыштың және оның желі ақаулары (1 балл); жанармайды дұрыс бермеу (1 балл). Баға 0 ден 8 баллға дейін.

72

(1 балл); жеке бүріккіштердің жұмысы қанағаттандырмайды (2 балл); жоғарғы қысымды жанармай сорғы жанармайды бөлікпен беру реттілігінің бұзылуы (2 балл); айналу жиілігінің реттейтін реттегіштің ақауы (2 балла). Баға 0 ден 7 баллға дейін.

73

қамтамасыз етуді қолмен басқару жетегін тексеру (2 балл); қажет болса жетектерді реттеу (2 балл); жанармайды ақтап және қаралап тазарту сүзгісінен тұнбаны төгу (2 балл); қажет болса қаралап тазарту сүзгі қалпағын жуу (2 балл). Баға 0 ден 9 баллға дейін.

74

ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

«Академия» баспа орталығы, 2007. - 224 б.

75

МАЗМҰНЫ

Алғысөз4
тест
бақылау сұрақтары 20
Тест және бақылау сұрақтарының жауаптары 53

Әдебиеттер тізімі 75

Оқу құралы

Финогенова Татьяна Григорьевна, Митронин Виктор Петрович
Автокөлікті жөндеу, пайдалану және техникалық қызмет көрсету

Бақылау материалдары

Оқу құралы
3-інші басылым, стереотиптік Редактор
М.Әзімхан
Техникалық редактор

О. Н. Крайнова
Компьютерлік беттеу:
Д. В. Федотов
Корректорлар

Г. Н. Петрова, С. Ю. Свиридова

Бас. № 103113946. Шығарылуға қол қойылды 25.04.2013. Формат 60 х 90/16. Гарнитура «Балтика». Қағаз офс. № 1. Офсеттік баспа. Шарт. бас. л. 5,0.

Тираж 1 500 дана. Тапсырыс №
ООО «Баспа орталығы «Академия».
www.academіa-moscow.ru
129085, Мәскеу, пр-т Мира, 101В, бет. 1.

Тел./факс: (495) 648-0507, 616-00-29.

Санитарлы-эпидемиологиялық қорытынды № РОСС RU. AE51. H 16474 от 05.04.2013. Баспаның электронды тасымалдаушыларынан басылды ОАО «Тверской полиграфический комбинат», 170024, Тверь қ., Ленин даңғ., 5. Телефон: (4822) 44-52-03, 44-50-34. Телефон/факс: (4822) 44-42-15.

Home page —
www.tverpk.ru
Электронды пошта (E-maіl) —
sales@tverpk.ru