К_Ə С_І_Б_И Б_І_Л_І_М Б_Е_Р_У    В.Д.ЕЛХИНА   ЦОFАМДЫІ\ ТАМАЦТАНДЫРУ каСІПОРЫНДАРЫНЫЦ МЕХАНИКАЛЫЦ ЖАБДЫЦТАРЫАньщтамальщ  Ресей Федерациясыньщ Білім жэне гь1Льш министрлігі бастауыш кэсіптік білі.м беру багдарламаларын жузеге асырушы білім беру мекемелеріне арналган OlfY 1>;ралы ретінде пайдалануга pf'>cam еткен   Толыl\ТЬlрылrан 4-ші басылымы    Москва "Академия>> баспа орталыFы", 2014ео 64.024.3/.4(075.32) КБЖ 36.99ші722Е556Бұл кітап Қазақстан Республикасының Білім жəне ғылым министрлігі жəне «Кəсіпқор» холдингі» КЕАҚ арасында жасалған шартқа сəйкес «ТжКБ жүйесі үшін шетел əдебиетін сатып алуды жəне аударуды ұйымдастыру жөніндегі қызметтер» мемлекеттік тапсырмасын орындау аясында қазақ тіліне аударылды. Аталған кітаптың орыс тіліндегі нұсқасы Ресей Федерациясының білім беру үдерісіне қойылатын талаптардың ескерілуімен жасалды.Қазақстан Республикасының техникалық жəне кəсіптік білім беру жүйесіндегі білім беру ұйымдарының осы жағдайды ескеруі жəне оқу үдерісінде мазмұнды бөлімді (технология, материалдар жəне қажетті ақпарат) қолдануы қажет.Аударманы «Delta Consultіng Group» ЖШС жүзеге асырды, заңды мекенжайы: Астана қ., Иманов көш., 19, «Алма- Ата» БО, 809С , телефоны: 8 (7172) 78 79 29, эл. поштасы:іnfo@dcg.kzР ецензент Маскеу R;аласыныц №190 касіптік училищесі директорыныц ОR;у-ендірістік лqшыс женіндегі орынбасары Т.А.СопачеваЕлхинаВ.Д.Е5561<;оFамдьщ тама!\тандыру к.:Jсіпорындарыныц механикальщжабды!\тары: аньщтамальщ орта к.:Jсіптік білім беру мекемелерініц студенттеріне арналFан OJ\Y ?q,ралы / В.Д.Елхина. - 4-ші басылым, тольщт. - М. : «Академия» баспа орталыFы, 2014. - 336 бет.ІSBN 978-5-4468-0834-2        еож 64.024.3/.4(075.32) КБЖ36.99ші722   ІSBN 978-5-446ВО8342  © Елхина В.Д., 2006© Елхина В.Д., 2014, езгертілген© «Академия» білім беру-баспа орталЫFы, 2014© Ресімделуі. «Академия» баспа орталЫFы, 2014                       9876      54321   1.1-сурет. ПМ жетегі 20 19 18 17 16 15 14 131 - редуктор; 2, 7 - шарикті мойынтіректер; 3білік; 4 - тірегіш мойынтірек; 5 - манжет; 6 козпиrrJ<Ыш білік; 8, 19 - тісті доцFаЛак:rар; 9 - ауа шыгаргыш тыгьш; 10, 20- тегершіктер; 11 - электркозгалцыш; 12 - <;аптама; 13 - рама; 14 - ауыстырып-коск,ыш ( <;оск,ыш); 15 «Тщтату» батырмасы; 16- кернеу индикаторы; 17 - пульт; 18агызу тыгыны; 21 - 1уща; 22 - І<і'Jlaі<;шa; 23 - ось калпаJ<шасы ол шпонканыц кемегімен жетекті білікті 6 айналдырады. Білік 6 екі шарикті мойынтіректіц 7 кемегімен айналып т:у:рады, редуктордан шыгатын жері манжетпен 5 R;альщдатьшган. Осътіц кушін тірегіш мойынтірек 4 R;абылдайды. Жетек механизмініц R;ьmтасыньщ сырт жагына чcrR;a 21 орналасR;ан, оньщ ауыстырмалы механизмдердіц артR;ы ілмегін бекітуге арналган Іq1ЛаR;Шасы 22 бо лады. Ось R;алпаR;Шасы 2Зауыстырмалы механизмдерді орнату ж;ше оларды радиалды турде бекіту кезінде артR;ы ілмектерін щ,рыс багдарлауга арналган.Электр R;озгалтR;ыштьщ цилиндрлік децес белдеуі редуктор корпусыныц ортасына келтіріліп, бекітіледі. Электр 1<озгалцыштыц білігіне шпонка устіне тегершік 1О орнатылады. Редуктор корпусыньщ тубіне тесемесі бар агызу тыгыны 18 орналасR;ан. Жасалымына 1<арай пультке 17 жылдамдьщтарды ауыстыру Т\с"ГJ<асы немесе «Іске 1<осу»,«То1<тату» ауыстыргыштарыныц батырмасы 14, «ТоJ<Тату» батырмасы 15 ж:ше кернеу индикаторы 16 жалганады. Редуктордьщ жогаргы белігіне ауа шыгаргыш тыгын 9 орнатьшган. Жетек меха-6низмшщ ысы келесідей: тегершік 1О арІQ,шы электр 1\ОЗFалТІQ,rштыц 1\ОЗFалысы біліктегі 3 тісті доЦFалаl\1\а 19, содан кейін дал сол біліктегі тегершік 20арl\ЬІЛЫ тісті доЦFалаl\1\а 8 беріледі. Tіcті доцFалаl\тан 8 шпонка арl\ЫЛЫ айналу 1\ОЗFалТІ\ЫШ білікке 6 беріліп, ал одан ауыстырмалы механизм білігіне беріледі.П-11 жетегі екі жылдамдьщты электр 1\ОЗFалТІ\ЫШтан, екі сатьшы ортц осьті редуктордан, 1\аптамадан жане жылдамдыl\ ауыстырьШ-1\ОСl\ЬІШЫ мен іске !\ОСУ батырмасы бар басl\ару пультінен ЧЧJадЫ.  1--;...._ -'-+--!х1J2 з І о1 о х1 - 1І _ -5- --1  1 1 o 1 1 1-_J1---- 4 1. Z.cypem. П-П жетегі: а - жалпы кepініcі; б - кинематикалы11 сызбасы; 1 - 11ыmа; 2 - жµ,ыс біліrі; 3 - конус т::,різді роликті мойынтіректер; 4 - редуктор; 5 - 11аптама; 6 - электр11озFалт!\Ыш; 7 - бас11ару пульті.П-П жетегі (1.2-сурет) ПМ жетек механизмініц 1\аFИдалЫІ\ rq,:рьшысына\ЩСас, алайда одан редуктордьщ, чтырыныц жане жетектіц ыс білігі тіректерініц конструкцияльщ жасалуымен ерекшеленеді. П-П жетегініц 7     б1.3-сурет УММ-ПР шагынгабаритгі жетегі:а - жалпы кepініcі; б - :кинематикальщ сызбасы; 1- электр к;озFаJІТЦЫШ біліrі; 2- бwамдык;; З - конус r.Jpізді роликті мойынтіректер; 4-жр.t:ыс біліrі; 5 - бw амдьщты до н.галак,; 6 - электр к,ознurn<ыш '° 1.4-сурет. ПУВР-0,4 жетегі:а - ЖаJПіы кepініcі; б - кинематикальщ сызбасы; 1 - іші куь1с келтіргіш; 2- жр,ыс біліrі; 3- тірегіш мойынтірек; 4 - тіcrі доцFала11; 5 - аралы11 білік; 6- жетектегі шкив; 7 - рама; 8- электр 11озFалт11ыш  тецселме тіректерге орнатьшатын аралыи; білікпен 5 бірчсгас жасалган тегершікпен жалганып тwады. Біліктщ сыртl\Ы шетіне жетектегі шкив 6 бекітілген, ал білік корпусыньщ 1шше орналастырылган и;алаи; шашыратылганда редуктордьщ барльщ уйкелетін беттеріне май жагылады. Редуктор корпусы рамага 7 бекітілген, оньщ ішіне екі баи;ылау гайкасы бар кергіш б.\Ч)андамен жабдьщталган тецселіп тwатын плита ілінген. Плитаньщ астьщгы жагына тwаи;ты ток электр и;озгалти;ышы 8 бекітіліп, оньщ білігіне жетектегі шкив орналастырьшган. Жетекші ж:Jне жетектегі шкивтерге сыналы белдік и;ондырьшган. Мотор астындагы плита электри;озгалцышпен бірге темен тускенде белдіктіц керілуі и;амтамасыз етіледі.Корпустыц устіцгі жагына ілгешектердіц кемегімен тікб.\Ч)ЫШты тостаган бекітіліп, ол ецделетін енімдерді орналастыру немесе ауыстырмалы мыс органдарын ж:Jне жетекке жалганатын механизмдердіц тетіктерін саи;тау ушін пайдаланьшады. Жалгагыш и;ылта 1\ЫСR;ЫШ 1\.\Ч)ЫЛFЫМен жабдыи;талады. Б\Ш 1\.\Ч)ЫЛFЫНЫЦ 1 0        2------11ё :111Dіto Sama DT 22 жетегіні11 (Италия) шу децгейі темендетілген екі жылдамдьщты электр 1<;озrалТ1'ЫШЫ, ауысты:рмалы механизмдерді жалrауrа арналrан ею к,ылтасы болады. Еден бетінен сал кетеріп ч:ратын тіректерге 1<ойылады.- t----.-- .-....-...- - 11 з Supra GE АЕ 1Qкане АЕ 10Е1 (Германия) терт езгертілгенFeumaжетектері Щ'СІ<асында4/ ( - -кинематикальщ сызбасы: 1-жалrаf'ыш к,ылта; 2- 1сбілігі; З - электр r-озrалд ы:ш; 4екі сатылы цилиндрлікредукторшыrарылады: еденге 1<ойылатын, 1<озrалмайтын немесе тыrырьщта 1<озrалатын, сондай-а1< арнайы устелге кіріктірілетін. Дайын енімді 1<абылдау ыдысын орнатуrа арналrан уш доЦFалакты колайлы доцrалакты тыrырык" ауыстырмалы механизмдерге арналrан устел, еттарткыштыц ыс rq,:ралдарына арналrан сере, ет копсыткыш, планетарльщ миксер,кекеніс тураFЫштары болады.Барлы1< жетектерініц 1<озrалткыш білігініц екі айналу жиілігі болады.Alexanderwerk АКNжетектері (Германия) устелге койьшатын жане козrалмалы турде (терт доцrала1<ты тыrырьщтаFы) жасалады. Екі алдьщrы доцrалаrы wшы1<ка орнатьшады жане артурлі баrыттарrа бwьшуы мумкін. Екі арткы доЦFалаFы стационарльщ турде орнатылып, тек бір жазьщтьщта козrалады, тежегіш rq,:рьшrысы болады.Alexanderwerk UGA жетектері (Германия) еденге 1<ойылатын жане козrалмалы турде (уш доцrалаІ<Ты тыrырьщтаrы, артІ<ЬІ доцrалаrында тежегіші болады) жасалады. Ауысты:рмалы механизмдерін бекіту ушін жетек кьштасында эксцентриктік кыскыш пайдаланылады. Электр козrалт1<ышыныц кемегімен 1<озr біліктіц айналу жиілігін реттеуге болады.Duplex G1ONE L, G 22NEL, G 32/ VEL, МS/22жане MGF/22 жетектері (Италия) уш жасалымда шыrарьшады: устелге койылатын, еденге койылатын, терт тірегі бар тыrырыкка койылатын. Екі арткы тірекке доцrалактар орнатылады. Электр козrал шыньщ кемегімен козrалткыш біліктіц айналу жиілігін реттеуге болады.MGF/22 жетегініц ауыстырмалы механизмдерді бекітуге арналrан екі І<Ьmтасы болады. Жетектердіц барлык кьшталарыныц бекіткіш кертігі болады, оrан ауыстырмалы механизмде орналасатын арнайы баrыттауыш кондырьшып, Іq'Лакты бwандамен бекітілген.Nagema НU-1жетегініц (Германия) екі сатылы цилиндрлік тісті редукторы болады жане екі турлі жасалымда шыrарьшады: козrалмалы жане стационарльщ. НU-1 жетектерінде козrалмалы етіп жасалrан жетек блогы уш тірегі бар. 12                                                 Дірілдеткіш типті \Ш елеrіштерМВПМ-300 pі елегіші (2.1-сурет) іргетабаннан, жалпак електен, корпустан, электр козгалткыштан, сондай-ак жуктеу, жуктемеден босату жане іске косу ылгьшарынан Ч7рады. Ол устеше орнатьшады.Корпус 6 жалпак елекпен 16 екіге белініп Ч7Ратын хqща табак:шалы тат баспайтын болаттан жасалатын цилиндр пішінінде жасалады. Бункер 1жане жалпак: елек 16 корпуспен тез козгалатын ішешектер 5 кемегімен жалганады.Корпус ортасына туйреуік 4 данекерленіп жабыстырылып, оган електі тартып Ч7Ратын серіппе З орнатылады. Корпустьщ теменгі белігіне жасалган терезеге жуктен босату тартпасы 15 бекітілген. Корпустыц тубіне7 барлык периметрі бойымен кадалар 8,данекерленген,олар1 2 З 4 серіппелерді 14 стап Ч'Рады, ал теменгі жагына П-тарізді кронштейн 9 бекітішен, оган электр козгалткыш 12бекітілген, оньщ ыс білігіндегі5 1О екі консоліне дебаланс-жуктер 116 ілінген.1 Елек тацба салынган металл резецкеленген сак:инадан жасалган,8        -сурет МВПМ-300 дірілдеткішелегіші: 1- бункер; 2- жуктеу терезесі; 3- серіппе;4 - туйреуік; 5 - ілгешек; 6 - корпус; 7 - тубі; 8 - в;ада; 9 - кронштейн; 1О- JG[МЫСбілігі; 11 - дебаланс жуктер; 12 - электр в;оз галц ЬШІ; 13- ірrетабан; 14- серіппе; 1tжуктемеден босату тартпасы; 16- жалпав;елеконыц келденец сересіне тор бекітілген. Корпуска орналастыру кезінде електіц резецкеленген беті корпус шеnне тіреліп, устінен резецкеленген сакинага жуктеу бункері 1 орнатьшады. Жинаулы Ч7Рган куйінде бункері жане жуктеу терезесі 2 бар корпус елекпен екі белікке белініп Ч7Рган мыс камерасынан Ч7Рады : устіцгі жуктеу белігі жане астыцгы белігі еленген енімдерді кабылдауга арналган. мыс камерасы серіппелердіц кемег1мен 1ске косу ьшгысы бекітулі тwган іргетабанга 13орнатьшады.Ун елегіш ауыстырмалы електермен жабдыкталады: № 1,2 - жогары сwыпты нды елеуге арналган, № 1,6 - теменгі сwыпты р ды елеуге арналган, № 2,8 -шекер мен ды елеуге арналган жане № 4 - р такталган жармаларды елеуге арналган.24.Эрекет ету в;агидасы. Электр в;озгалТІ(ЫШ в;осылган кезде оныц білігімен бірге дебаланс жуктер де айналып, осы кезде багыпы езгертетін ж:ше в;арсылыв; моментін тудыратын ортадан тепкіш куш пайда болып, соныц:Jсерімен хq::мыс камерасы серіппелерініц арв;асьшда тецселеді.Камераныц тецселуі н:Jтижесінде енімніц туйірлері елек сацьmаулары арR;Ылы в;озгалып, жуктемеден босату тартпасына барып туседі. Камераныц н елегіштіц хq::мыс барысындагы тецселу амплитудасы               2       б -сурет. «Каскад» дірілдеткіш µr елегіші:а - жаJПІЫ кepініcі: 1 - какпак; 2 - жуктеме тусіру К\'-J)ЫЛFЬrсы; 3 - іргетабан; 4 - JК\'МЫС камерасы; 5 - кабылдау бункері; б - тілінген кepініcі: 1 - какпак; 2 - жуктеу бункері; 3 - елек; 4 - амортизатор серіппелер (8 дана); 5 - жетек; 6 - аша; 7 - жетек каркасы; 8 - тецселу генераторы; 9 - магнитrі сепарациялау К\'-J)ЫЛFЬісы ; 1О - кабылдау бункерініц тартпасы; 11 -1sабьшдау бункері; 12 - гайка       25 1,5...2 мм аспауы тиіс, ал тецселужиш1п электр І\ОЗFалткыштыц білігініц айналу жиілігіне тец.0німдерді елегіштіц жуктеу бункеріне электр козFалткыш косьmFаннан кейін 5,6 кг порциялармен жуктейді. Ун елегіштіц конструкциясы еленген енімдерге органикалык коспактардьщ кетіп калуына мулдем жол бермейді.<<Каскад» :у:н елегішінде (2.2- сурет) тат баспайтын таFамдьщ болаттан жасалFан кабылдау бункері болады. Бір № 1,2 елекпенелегіші:1- R;абьuщау бункері; 2 - корпус; 3-жуктемеден босату тартпасы; 4- тірек; 5 алацша. орнатылады.жиынтьщталып, еденге койылады.ПВГ-бООМ :у:н елегіші (2.3-сурет) кеміртекті болаттан жасашан № 1,2 жане № 1,4 екі елекпен жиынтьщталып, еденге козFалмайтын терт тірекпен«Каскад» жане ПВГ-бООМ :у:н елегіштері металл коспактарды аулаУFа арналFан магнитті к:у:рылFылармен жабдьщталады. Ортадан тепкіш типтегі fH елегіштеріМП (2.4-сурет) :у:н елегіш барльщ щрыпты :у:нды елеуге жане аэрациялаУFа, сондай-ак крахмалды, к:у:мшекерді, т:у:зды жане :у:нтакталFан жармаларды елеуге арналFан. Оны УКМ типті амбебап асуй машинасыньщ ПМ жетегіне жашайды.МП :у:н елегіші келесі туйіндерден т:у:рады: корпус, конус тарізді тісті мультипликатор, арткы ілмек, тез алынбалы елегіш барабан елек, екіге жарFышы бар жуктеу бункері жане жуктемеден босаТУFа арналFан келте к:у:быр. Корпуста 15 ж:у:мыс камерасы мен куысы болады, оньщ ішіне екі жЗFынан какпактармен (4 жане 8) жабьmFан конус тарізді мультипликатор орнатыЛFан. Конус тарізді мультипликатордьщ к:у:рамына конус тарізді тісті тегершік 6 (ол ж:у:мыс білігіне 7 бекітілтен) жане конус тарізді тісті тегершік 9 кіреді, ол шарикті мойынтіректерде 5 айналып т:у:ратын тік ж:у:мыс білігіне 1О орнатылады. Елегіш барабан-елек 1Зтелкеніц кемегімен каскалшасы бар ж:у:мыс білігініц устіцгі шетіне кондырыЛFан.Барабан-електіц 13 тубі 12, телкесі 3, цилиндрлік барабаны жане кырнаFышы 16 болады. Екіге жарFышы 14 бар жуктеу бункері 1 ж:у:мыс камерасыныц корпусына туйреуіктердіц 2 жане26гайкалардьщ 17 кемегімен бекітілген. МП механизмініц жиынтыFына артурлі елшемді ршьщтары бар уш ауыстырмалы барабан-елек кіреді: № 1,4барльщ С№ЫПТЫ \сНды, крахмалды, саи; чзды елеуге арналFан, № 2,8 - шекер мен чзды елеуге арналrnн жане № 4 - нтак:галFан жармаларды елеуге арнашан.ерекет ету и;аmдасы. Жетектіц электр r<;озгалти;ышы іске и;осылган кезде и;озFалти;ыш біліктен и;озFалыс конус тарізді мультипликатор ар!\ЫЛЫ тік мыс білігіне, ал одан - елеуші барабан-елекке беріледі. Жуктеу бункеріне елеуге арналган енім салынады, ол ауырльщ кушініц асерімен екіге жаргыш бойымен айналып Т№Fан барабан-електіц ішіне барып, оньщ и;озFалысына тартылып, ортадан тепкіш куштіц асерімен елегіш барабан-електіц бетіне тусіп, одан етеді. 0лшемдері елек ршьщтарыньщ елшемінен кіші енім туйірлері електен етіп, и;абьmдаFыш келте бырFа 18 барып, астына и;ойышан ыдыси;а ьmады. Іpі туйірлер мен механикальщ и;оспаи;тар барабан-електіц ішінде и;алып, жетек электр и;озFалти;ышы абден ток:гаFаннан кейін мерзімді турде алынып отырады.   2.4-сурет МП елегіші:1 - жуктеу бункері; 2 -туйреуік; 3- телке; 4, 8- l(aІQJaктap; 5 - шарикті мойьmтірек; 6, 9- конус тарізді теrершіктер; 7 - l(озrалщыш білік; 1О - ыс біліrі;ІІ - манжет; 12-тубі; 13- барабан-елек; 14 - екіге жарrыш; 15 - ыс камерасыныц корпусы ж не мультипликатор; 16- l(ЪІJJHarыш; 17 - гайка; 18 - l(абылдаrыш келте 1(\'быр      27         2.6-сурет. МПМ-800М елеуге арналган машинанын 1<агидальщ жэнекинематикалы!( сызбасы:1 - ](а](па](; 2 - ай](астырма; 3 - ](ОПСЫТ](ЫШ пыша](; 4 - цилиндрлік елек; 5 - ](ьrрнагыш; 6 -ыс камерасы; 7 - жуктеу бункері; 8- сак:rандыргыш тор; 9 - кетергіш-аударгыш; 10 -](анатша; 11- платформа; 12, 13-- сына-белдікті берілістер; 14 -электр ](ОЗFалТl(ЫШ; 15 -чq,ба; 16 - ](Оректендіргіш шнек; 17 - саньшау; 18 - магнитті аулагыш; 19 - жуктемеден босату тарmасы; 20 - елегіш ](алпа](Ша 15, оньщ ішінде l(оректендіргіш шнек 16 айналып Ч'Рады, ол енімді елегіш l(алпаl(ШаFа 20 сацьшау 17 арl(Ьшы беріп Ч'J)ады.Елегіш l(алпаl(ша 20 мыс камерасынан 6, айналып Ч'J)атын цилиндрлік електен 4, l(Оректендіргіш шнектіц устіцгі консольдеріне бекітілген l(ьrрнагыштардан жане l(ОПСЫТl(ЫШ пышаl(Тары З бар айl(астьrрмадан 2 Ч'J)ады. Айl(астьrрма гайкасы бар l(айьrрмалы бwандасы бар l(аl(пащен 1 жабылады.ыс камерасыньщ тубініц децгейіне магнитті аулагышы 18 бар жуктемеден босату тартпасы 19 орналасl(ан. Платформада іші l(уыс багана (Ч'J)ба) l(асына жуктеу бункері 7 орналасады, оньщ саl(Тандьrргыш торы 8 жане бункерге µі салуга арналган l(олмен кетергіш-аударгыш 9 бекітіледі. Бункер тубіне l(анатша 10 орналасl(ан. Машина № 1,2 жане № 1,4 електері бар елегіш барабандармен жиынтыl(Талады. 29дрекет ету R;arnдacы. Электр R;ОЗFалТR;ЫШ сына-белдікті берілістермен R;Озгалган кезде R;Оректендіргіш шнек, цилиндрлік елек жане нды іші R;уыс багананьщ терезесіне салатын бункер R;анатшасы R;озгальrсR;а енгізіліп, ол жерде нды R;Оректендіргіш шнек R;агып алып, айналып ган електіц ішіне салады. Унньщ туйірлері електіц R;Озгалысына R;Осылып, ортадан тепкіш куш асерінен елек жаR;тауларына лаR;Тырьшып, щмыс камерасынын: R;ОЗFалмайтын жаR;Тауына согылып, темен тусіп, содан кейін айналып атын R;Ырнагыштармен жуктемеден босату тартпасына барып туседі. Ун тартпадан еткен кезде одан магниттердіц кемегімен металл R;ОСПаR;тар тартылып шыгарылады. Електен етпей R;алган туйірлер мен R;ОСПаR;тар жинаR;талып, соньщ ішінде R;алып, содан кейін электр R;озгалтR;ыш айырьшганнан кейін R;олмен алынады.Унньщ ныгыздалып R;алган туйірлері мен органикальщ R;ОспаR;тарды щмыс барысында машиналар R;опсьпR;ыш пышаR;Тармен таR;Тайды, олар еленген н ішіне тусіп кетуі мумкін, б айналып тwатын електері бар елегіппер конструкциясыньщ бір кемшілігі болып саналады.ПМ-900М4 елегіші (2.7-сурет) жетек механизмінен, темендеорналасR;ан елегіш туйіннен жане R;апшыR;Тарды кетеруге жане аударуга арналган R;№Ылгьшардан тwады. Еденге R;Ойылатын машинаньщ шалR;асынан R;айырылатын R;абьшдагыш бункері бар, б електі еркін тазалау мен ауыстыруга мумкіндік береді. Еленген енімдерді шнек ба бойымен жартылай цилиндр пішінді жуктеме тусіру R;№ЬШFысына кетереді.MnC-141,MnC-141-1 жэнеМпС-141-2елегіштері (2.8-сурет, а, б) :v:н, мшекер, дамдеуіштер, ' какао тагы жане басR;а осы СИЯR;ТЫ сусымалы тамаR; енімдерін елеуге арналган. Ол машиналардьщ барлыгы еденге R;ОЙылады: МпС-141 жане МпС-141-1 тікб:v:рышты іргетабанга еден устіне орнатылады, ал МпС-141-2 - терт тіректі рамага орнатылады. Рама ішіне жетек R;№Ьmгысы мен жуктеу бункері орналасR;ан. Біз R;арастырып отырган1- кетергіш; 2- ЧJ>ба; 3- жуктеме тусіру бункері; 4- іргетабан; 5- жетек; б- жуктеуІqq)ЫЛFЫСЫ 30машиналарда елегіш барабандар устіцгі жaR;R;a келтіргіш т:v:рбага орнатылады, 1  а - MnC-141-1: 1 - ыс камерасы; 2- жуктеме тусіру ІqqJЫЛFыc ы; 3- ірrетабан; 4 - жуктеу бункері; 5 -чq,ба; б- МпС-141-2: 1 -жуктеу Іq'рЫЛFысы; 2- жр. ыс камерасы; 3 - чq, ба; 4 - жуктеу бункері; 5 - рама; 6- электр козmлткышсол жерде еленген енім буйірлік жуктеме тусіру к,wьІЛFысы арR;ылышыгарылады.Ун елегіштерді пайдалану ереж:елері. ысты бастар алдында машинаныц немесе механизмніц жарамдылЫFы мен жерге R;осьшуы тексеріліп, содан соц R;ажетті елек R;ондырылады.МП ж не МППП-1 µ1 елегіштері жетек R;Ьmтасына R;ЫСR;ЫШ к,wылгымен бекітіліп, бос журіспен механизмдердіц Ж\сМЫСЫ тексеріледі. Б ан кейінµ1 елегішке енделетін енім жеткізіліп, жуктемеден босату тарmасыньщ астына еленген енімді жинауга арналFан ыдыс R;Ойьшып, жетек электр R;ОЗFалтR;ышы R;осылып, енімді жуктемеден босату тартпасына порциялармен беріп Ч'})ады. МПМ-800М \'Н елегішінде кетергіш­ аударFыштьщ т\'Ткасы темен R;арай тусіріліп, ОFан µ1 салынFан R;апшыR; R;ОЙылып, осыдан соц Т\'Тl\а жоFары кетеріліп, µ1ньщ бір белігі жуктеу бункеріне салынады.Осыдан соц енімді беру кезінде енделетін енімніц унемі \'Н ел егіштіц жуктеу к,wылFысында болуын R;адаFалау R;ажет, йтпесе ауа камера ішіне сорылып, онда ынды аFыстар пайда болады. ыс барысында р 30 минут сайын µ1 елегішті тоR;та тып, елек пен Ж\'МЫС камерасын еленбей калFан туйірлерден тазартып Ч'})ады. Егер енім  31                          {\азіргі тацда толассыз желілерде картоп пен тамыржемістерді жуу ушін ММВ-2000 дірілдеткіш-ж:уу машинасы мен жуу-тазалау машинасы (пиллер) пайдаланьшады.ММВ-2000 дірілдеткіш кекеніс ж:уу машинасы (3.1-сурет) рамадан, электр r<;озFалткыштан, ротордан, Ж\[МЫС камерасынан, жуктеу жане жуктемені тусіру тартпаларынан, калдыктарды шыFарУFа арналFан келте rwбырдан жане тік жане келденец серіппелерден ЧJ)ады.Машинаньщ щмыс камерасы Зжане 12екі цилиндр (сырткы жане ішкі) арасындаFы сакина кецістігі ретінде кызмет етеді. Ішкі цилицдр ішімен сферальщ екі катарлы мойынтіректерге 4 суйенетін щмыс білігі 13 етеді. Білікке шпонкалармен жане камыттармен терт дебаланс жук 14 бекітіледі. ыс камерасыньщ ішінде ішкі цилиндрдіц (ротордьщ) сырткы бетіцде - ЧJJакты адыммен бір кіpіcті шнек 15 (болат жолакшадан жасалFан б№андалы спираль) бекітіледі. Машинаньщ корпусы рамаFа 9 тік 1О жане келденец 11 серіппелердіц кемегімен бекітіледі. РамаFа сонымен катар электр козFалткыш 6 орналас!f(lн, ол муфта 5 аркылы щмыс білігін козFалтады.мыс камерасыныц жоFарFы белігіцде шнектіц бірінші орамыньщ устінде жуктеу тартпасы 1 орнатылады. Камераньщ \',ЗЫНа бойына су шашыраткышы бар rwбыр 2 орналасады. ыс камерасыньщ бетіндегі СОЦFЫ -сурет Дірілдеткіш кекеніс жуу машинасынын; І\ЭFидальщ сызбасы -ММВ-2000:1 - жуктеу тарmасы; 2- су шашырацыш; З - сырцы цилиндр; 4- сфералык мойынтірек; 5- муфта; б - электр J<ОЗFалцы; 7 - тор; 8 - келте Іq'быр; 9 - рама; 1О, 11- тік ж не келдеиец серіrшелер; 12- ішкі цилицдр (ротор); 13- ж,,,мыс білігі; 14- дебалаис жук; 15- шнек;16- жуктемеден босату тарmасы 35    1011           -сурет Жуу-тазалау машинасы (пиллер):а - кинематнкалык сызба; 6 - ка,-ндальщ сызба; 1 - коснінді-шатунды <; механизм; 2 - эксцеmриктік білік; 3 - айналма муфта; 4 - шнек; 5 - щеткалы білікшелер; 6 - электр<;озFалткыш; 7, 8 - сына белдікті жане цилиндрлік берілістер; 9 - жуктеу JG'РЫЛFысы; 1О - су жіберуте арнашан коллектор; 11 - JG'МЫС камерасы; 12 - <;алдыктарды шЫFарута арнашан келте wбырПланшайбадаFы барм щтьщ эксцентриситетін езгерте отырып, шнектіц 4 бwылу бwышын езгертуге болады.Білікшелер электр к:озFалтl\Ьrштан 6 бастап сына белдікті 7 жане тісті цилиндрлік берілістер 8 ар ылы т«JЗlШлады. Егер машинаFа жуктеу к:wылFысы жаFынан к:арайтын болсак:, онда оц жак:таFы бес білікше саFат тілімен, ал сол жак: бес білікше к:арсы баFыгк:а айналады. Білікшелердіц; ртурлі баFытта айналуыныц н; тижесінде кекеністердіц барлыFы лqсмыс камерасыньщ теменгі жаFынан буйір жак:тауларына к:арай кетеріліп, к:арк:ынды араласа бастайды. МашинаFа кекеністер жуктеу к:wылFысы 9 арlfЫЛЫ беріледі. Кекеністерді лqсмыс камерасыныц бойымен шнек 4 :к;озFап отырады, ол мерзімді турде белгілі бір бwышк:а бwьшып отырады. Шнектіц бwылу бwышыньщ шамасын ретгей отырып, кекеністердіц к:озFалу жылдамдыFы мен ецдеу \с:3ак:тыFын езгертуге болады. Кекеністер шеткі жак:таудыц теменгі белігінде орналаск:ан жуктеме тусіру к:wылFысы арк:ылы тусіріледі.АршьІЛFан к:абьщты аFызып шыFару ушін лqсмыс камерасына коллектордан 1О су жіберіледі . Кекеністер мен щеткаларFа тwып к:алFан к:абык:ты су ыFыстьrрып келте іwбьrpFa 12 шыFарады.0рекет ету к:аFидасы. Электр к:озFалтк:ыш к:осылып, машинаFа су жіберетін су wбьrрьщдаFы су бwамасы ашылFаннан кейін, картоп куйдіру пешінен немесе булаFыш картоп тазалау агрегатынан конвейер бойымен жуктеу к:wьШFысына барып тусіп, сол жерден лqсмыс камерасыньщ теменгі цилиндрлік белігіне барып туседі, соньщ бойымен айналып тwатын шнектіц кемегімен к:озFала отьrрып, айналып тwатын щеткалардыц37                                  18    ш, ю 25 24 23 22lOcскса в  -сурет МПУ-700 ыдыс жуу машинасы:а - кагидальщ mдравликальщ сызба; 6 - жалпы кepініcі; в - жуу процесшщ циклограммасы; 1, 2 - жуу жане шаюга арналmн душтар; 3- кайта іwю ЦЧ>басы; 4, 17- тіщбырлар; 5 - жугыш ерітіндіге арналган бак; 6 - мелшерлегіш; 7 - су кыздыргыштар; В - ванна; 9, 12, 13- сактандыргыш, соленоидтьщ жане редукцияльщ клапандар; 1О - wбыр; 11 - агыз,ыш ысырма; 14 - сузгі; 15 - б\(рама; 16 - ортадан тепкіш сорrы; 18 - жуктеу устелі; 19 - душ К\(!)Ылгысы; 20 - каптама (жуу секциясы); 21 - жуктеме тусіру устелі; 22 - электр шкаф; 23- багдарламалык К\(J)ЫЛFЫ цсщасы; 24 - айыргыш; 25 - тамак калдыктарын жинаFЫш Жуктеу устеліне 18 душ rqтрылFысы бар араластырFЫШ 19 ж:ше тамак 1<алды1<тарын жинаrыш 25 орнатылады. Жуктеу жане жуктеме тусіру устелдері сызык:rьщ немесе бwышТЫІ< жасалыммен шыFарылуы мумкін.Электр шкаф 22 ecіrінe автоматты кернеу айырFЫШ т дасы 24, баFдарламальщ rqтрьшFы 1<асы 23 жане кернеудіц бар-жо1<тыFы мен машинаньщ ыс <:а даярлыFы туралы сигнал беретін екі лампа 1<ондырылFан. Буйір жа <:тауына сумен жабдьщтау ауыстырFышы орналастырышан.МашинаFа бір салl\ЫН немесе ыстьщ (бар болFан жаFдайда) сумен жабдьщтау быры келтіріледі. !<J'бырFа келесі арматура орнатьшFан: бwама 15, cyзrі 14, сондай-ак редукцияльщ 13, соленоидтьщ 12 жане са <:тандырFыш 9 клапандар.Ыдыс жуу процесін бас1<ару баrдарламалы <: механизм кемегімен жузеге асырылады. Процесс екі циклдан Т\'l)ады: жуrыш ерітіндімен жуу жане екінші <:айтара шаю (стерильдеу). ЖуFыш ерітінді cyзrі арl\ЬШЫ сорFымен жоFарFы жане теменrі душтарFа беріледі, ал олар айнала отырып, су аrынын кассетаFа <:ойьшrан ыдыстарFа баFЫТТайды. Ысты <: су су 1<ыздырFыштан жоFарrы жане теменrі айналып Т\'l)атын душтарFа беріліп, сол жерде ыдыс шайылады.42                          ыстьщ аFып Ч'J)Fан сумен екінші r<;айтара шаю. Машинаны ысr<;а дайындаудьщ барльщ негізгі технологияльщ операциялары ж,ше оныц ысы автоматты турде жузеге асырьmады.МПУ-1400 машинасы (3.4-сурет) конвейерлік, ,шбебап болып белінеді. Ол барльщ зоналар арr<;ылы ыдысты r<;озFауга арналFан ч:йьщ тасымалдаFышпен жалFанFан жуктеу, тусіру, жуу ж,ше келтіру секцияларынан Ч'J)адЫ.Жуу секциясыньщ д; некерленген рамасы болады, ОFан ванна, №1,2 ж; не3 ортадан тепкіш сорFыньщ электр r<;озFалтr<;ыштары бекітіледі. Ванна аральщ жаr<;таулар арr<;ылы тамаr<;тьщ :'t7Car<; r<;алдьщтарын тусіруге арнашан 8, жугыш ерітіндімен ЖYJFa арнашан 7, бірінші шаюFа арналFан 12ванншшрга белінген. Ванналарда ортадан тепкіш copFьmapFa арналFан сузгілері бар сорушы келте І<;:\'бырлар 9, ТКП манометрлік термометрлерініц хабаршьmары орналастырьmFан. ЖуFыш ерітіндімен ЖYJFa арналFан ваннада жалпы r<;уаттылыFы 7,5 кВт тутікшелі электр r<;ыздырFыштар (ТЭ.ЕQ І<;ОНДЫрЫЛFаН.ІV зонаБіріншішаю(сrерильдеу)ІІІ зонаЕкіншішаю11 зонаЖуFыш ерітіндімен жууІзонаТамак квлдыю-арын тусіру1 2 3 4 18 621 7208 1918 77  16 1110Ф -1400 машинасыньщ R;аFИдальщ гидравликальщ машинасы:151- тасыма;щагыш; 2, 3 - шаюга арналган душтар; 4 - жууга арнашан душтар; 5 - тамаl( l(алдыl(Тарын l(aFЬПІ тусіруге арналган душтар; 6 - жуFЫШ G'})алга арналган бак; 7, 8, 12 - ванналар; 9 - ортадан тепкіш14 соргылар; 10, 21- q,бырлар; 11 - ысырма; 13 - санитарльщ ендеугеарналган пшант; 14 - б рама; 15 - сузгі; 16 - редукциялык клапан; 1713 - манометр; 18 - соленоидгык клапа щар (СКl...СКЗ); 19 - саl(Танды:ргыш клапан; 20 - су кыздыргыш  47  ІІ зо а  / 19101920 СКІ12 Канализацияга 19181 Санитарлык ендеуге арналшн15 пшанг3.5-сурет ММУ-2000 ыдыс жуу машинасыныц гидравликалык машинасы:1 - тасымалдаrыш; 2, 3- шаюrа арналrан душтар; 4 - жууrа арналrан душтар; 5 - тамаккалдыктарын каrып тусіруге арналrан душтар; 6, 8- ванналар; 7 - децгей хабарПТhlсы; 9жугыш К\'})алFа арналrан бак; 10 - КалдыR;Гарrn арналrnн бак; 11 - салкын су rwбыры; 12 - ысырмалар; 13 - ортадан тепкіш сорrы; 14 - тутікшелі кыздырrыштар; 15 - б№амалар; 16 - сузгі; 17 - су редукторы; 18 - ыстык су rwбыры; 19 - соленоидтык клапандар (СК1...СК4); 20- су кыздырFышы «Іске R;ocy» батырмасы басыЛFанда ыстьщ су qсбырынан СКЗ соленоидтыR; клапаны арR;ылы су 1\ЫЗдырFЫШl\а су толтыру жузеге асырылады; 6:!р[ кезде батырманы су екінші R;айтара шаЮFа арнаЛFан ваннадан асып тегілгенше басып Ч'РУ керек, 6:!р[ су R;ЫЗДЬ!])FЫштыц тошанын керсетеді. СКЗ соленоидтьщ клапаны аЙЬ!])ЬШFаннан кейін су R;ЫЗДЬ!])Fышта су R;ЫЗДЬ!])уFа арнаЛFан ТЭJ\ l\ОСЬШаДЫ.Бірінші шаЮFа арналFан ваннаны Ж:)Не жууFа арналFан ваннаны толть!])у ушін осы ванналарFа су жіберу ушін ыстьщ су qсбь!])ына орнатыЛFан СК2 соленоидтыR; клапаны l\Олданылады. Ыдысты :V:Cal\ тамаR; R;алдьщтарынан буркіп тазалау ушін аFып тwFан CaJіl\ЫH су пайдаланылады, ол Садl\ЫН су qсбырына орнатьmFан CKl соленоидтьщ клапан кемегімен жіберіледі. ЖуFыш 1\№8ЛFа арналFан бактан ЖуFЫШ 1\№алды жууFа арналFан ваннаFа жіберуге арналFан СК4 соленоидтьщ клапан тасымалдаFыш терт айналFан сайын R;ОСЫЛЫП ОТЬ!])ады.   50                                                                                                                                                                                                                                                                                                                А - А1 2 3   22232425        261-л-сурет МОК-150 (МОК-300) картоп тазалайтын машинасы:l - нrы; 2 - ниппель; З - какпак; 4 - qмыс камерасы; 5 - цилиндр (тор); 6 - мойынтірек; 7 - жетек тірегі; 8 - калак; 9 - жетекші шкив; 1О - плита; 11 - электр козrалткыш; 12- каптама; 13 - аrызуrа арналrан пшанг; 14 - жетектегі шкив; 15 - сыналы беJЩік; 16 - аrызуrа арналrан келте быр; 17 - білік; 18 - манжет; 19 - диск; 20 - жуктеме тусіруге арналrан люк; 21 - есіктіц тыrыздамасы; 22 - баскару пульті; 23 - «Іске косу» батырмасы (кара); 24 - «Тщтату» батырмасы (кызыл); 25 - эксцентрик; 26 - ыр  сацылаулары бар цилиндр 5 бекітіледі. мыс камерасы устіцгі жаFЬrнан жуктеуге арналFан тартпамен жабьшып Ч'J)ады. Білікке толr<;ынды абразивті диск 19 бекітіледі. Дисктін теменгі белігінде аршьшrnн кабыкты arызJFa арналFан келте Іq'бырды 16 козFауFа арналFан екі калак 8 орналаскан. мыс органы тік білікке 17 бекітілген. Білік екі мойынтіректе 6 айналып Ч'J)ады. Тік білікті электр козFалткыш 11 темендеткіш сына-белдікті беріліс 1 арr<;ылы r<;ОЗFалтады, ол жетекші 9 жане жетектегі 14 шкивтерден жане сыналы белдіктен 15 Ч'J)ады.ТазаланFан енімді )G'МЫС камерасынан тусіру ушін жуктемеден босату тартпасы 20 койьшFан, ол кайырмалы есікпен жабылады. Есікті машина корпусына тыFыз беттестіру эксцентригі 25 бар арнайы тыFыздаrыш бітегіш кемегімен камтамасыз етіледі.Суды )G'МЫС камерасына 4 жіберу жуктеуге арналFан тартпа аркылы 75  1 2 з      14 13  6  12 11  10   9    -сурет. МОК-350 картоп тазалайтын машинасы:1 - 1<алпа1<; 2 - \'ЦFЫ; З - су жіберуте арналFан келте быр; 4- абразивті сегменттер; 5- Ж\'МЫС камерасы; 6 - электр І<ОЗFалтr<ыш; 7 - сыналы белдік; 8- шкив; 9- тірек; 10 - іргетабан; 11 - корпус; 12 - абразивті конус; 13 -Т'{ГІ<а; 14 - есік  туйнектер орнын езгерте отырып, унемі артурлі І<ЬІ])ларымен Ж\'МЫСоргандарына жанасады.МОК-250 картоп тазалайтын машинасы (4.3-сурет) іргетабаннан, корпустан, Ж\'МЫС камерасынан, айналып ЧJ>атын кон устан, жетектен, r<aІ<ПaFы бар жуктеуге арнашан тартпадан жане r<аптауыштан чq,ады.Ж\[мыс камерасы 2 цилиндр турінде орындалFан. Ж\сМЬ!с камерасынын: жане конустьщ ішкі беттері сегменттер 3 туріндегі абразивті материалмен жабындаш ан. Камераньщ буйірлік бетінде тазаланFан туйнектерді шыFарУFа арналFан ecіrі бар. Есік резен:ке тесемемен тыFыздалFан жане эксцентриктік тиекпен жабылады. Туйнектер жаr<сы араласуы ушін абразивті конус тубінде радиалдьщ ТОПІ<ЬІНдары болады. Конустьщ сыртr<ы жаFында екі 1<ала1< (аршышан r<:абьщты шыFарУFа арналFан) болады.78                                                                   4.4-сурет КНА-бООМ картоп тазалайтын машинаньщ 1<аrидальщ сызбасы:- жуктеу терезесі; 2 - электрJ<ОЗFалщыш; З- сына-белдікті беріліс; 4цилиндрлік беріліс; 5 - су беруте арналFан коллектор; 6 аралы1< 1<абырFалар; 7 - жаПJ<ЬІЩ 8 - J!q'МЫС камерасыньщ секциясы; 9 - жуктемеден босату тартпасы; 1О - б'д)малы жапJ<Ь1ш; механизм; 14 -аrызуrа арналrан келте Іq'быр; 15 - крахмал Ч'Ндырrыш; 16 - рама; 17 - ванна; 18 - абразивті ро­ ликтер Білікшелерді машинаньщ жоrnргы белігінде орналаси;ан электр и;озгалти;ыш 2 н;озгайды. ыс органдарын электр и;озгалти;ыш сына­ белдікті беріліс 3 ж:ше цилиндрлік тісті берілістер жуйесі 4 ари;ьmы и;озгайды. ыс и;ауіпсіздігі ушін сына-белдікті беріліс саи;тандыргыш и;али;аншамен жабылып Ч7:рады. І<;озгалти;ыш белдікті тарттыру ушін и;озгалып Ч7Ратын арнайы багыттауыштарга бекітіледі.Туйнектер жуктеу терезесі 1 арн;ылы жуктеліп, жуктемеден босату тартпасы 9 арн;ылы тусіріледі, оньщ шыгаргыш терезенін; н;имасын езгертуге мумкіндік беретін б\'І)малы реттегіш жапи;ышы 1Оболады.ыс камерасыньщ ар секциясына коллектор 5 ари;ылы аршылган и;абьщтарды шайып ететін су беріледі. Су аршылган и;абыи;пен бірге роликтердін; арасымен етіп, ваннаrn 17 барып тусіп, ол жерден тор 12 арІ<ЫЛЫ крахмал тvндыргыши;а 15барып туседі.8рекет ету и;ашдасы. Электр и;озгалти;ыштан сына-белдікті беріліс 3 арІ<ЫЛЫ екінші секцияньщ тісті дощалактар бекітілген білігі и;озгалыси;а туседі. Б:рr дощалан; ж:р.1ыс білікшелерін айналдыратын алты тегершікпен бір уаи;ытта ілініcіп Ч'Рады. Екі шеткі тегершік бірінші жане ушінші секциялардын; тісті дон;галаи;тарын и;озгайды, олар бірінші жане ушінші секцияларды айналдыратын тегершіктермен ілініcіп Т\'І)ады. Тертінші секциянын; тісті дон;галаFына ушінші секцияньщ шеткі тегершігінін; и;озгалыс acepі беріліп, ол тертінші секцияньщ білікшелері бар тегершігін айналдырады.Туйнектер жуктеу терезесі мен бірінші секцияга уздіксіз берілед,і оларды айналып Т\'І)атын роликтер и;агып алып, абразивтерге уйкегенде и;абыгы аршьmады. І<;ари;ынды берілетін су туйнектер мен роликтердін; бетінен аршылган и;абыи;ты агызып алып кетеді. Аралык: к:абыргалардагы терезелердін; лабиринт сияи;ты орналасуынын; ари;асында енімді ен;деу\'3ак:тыгы :pІFaя туседі. Уздіксіз келіп тусетін картоп пен роликтердін; айналуынын; натижесінде олар ж:р.1ыс камерасы ішімен и;озгалып, н;айта 83   еткір, ецкіш 1\Ырмалар орналаскан. 1\ырнаFыштыц асты конус пішінді, б\Ш бальщгьщ :к:иын алынатын жерлеріндегі кабыршакты (жузбеканаттарыньщ астындаFы) аршУFа мумкіндік береді. 1\ырнаFыш ішінде оны айналмалы білікпен жалFаУFа арналFан бwандалы сацылау болады.Бальщты тазалау кезінде 1\ЫрнаFЬrштьщ пластмасса Ч"т:к:асынан 5\'СТайды. Б\Ш а сонымен бірге корпусы да болып табылады, оньщ ішінде аральщ білік 4 айнШ1ыn тwады. Аралык біліктін бір шеті 1\ЫрнаFышпен, ал екіншісі муфта аркьmы икемді білікпен 6 жалrанrан. К,абыршактардын шашырауына жол бермес ушін жане мыскердіц саусаFын кесіп кетпес ушін, айналып тwатын кырнаrыш І(аптамамен 2 anmШlltaн. К,аптаманьщ са:к:инасы болады, ол корпуска кигізіліп, пластмасса І(асымен І(ысылып тwады.Электр І(озrалтl(ыш икемді білік арl(Ьmы І(Ьrрнаrышты І(озrайды. Узынабойына икемді білікті І(аптама 7 оршап тwады. Т\'ТІ<а білік r<;аптамасымен фасондьщ гайка кемегімен жалFанады. Икемді білікті электр r<;озrалТl\ЫШr<;а жалFау электр or<;mayлay муфтасыньщ 13 к0мегімен жургізіледі. Электр козFалткыш 9 ыс устеліне бwандалы кыскышы 11 бар кронштейнмен 12 бекітіледі. Машинаны электр желісіне косу ашаньщ 10 жане розетканьщ кемегімен жургізіледі. Электр r<;озrалтl(Ьrшты іске r<;ocy жане токтату ушін айырFыш 8 І(Олданьшады.8рекет ету І(аFидасы. Электр І(ОЗFадТІ(ЫШ икемді білікті І\QЗFалтып, оныц І(ОЗFалысы тікелей мыс алына (1\ЫрНаFЫШІ<а) беріледі. К,ырнаFыштьщ бwандалы канавкаларынын еткір жиектері айналrан кезде жеціл жанасу кезінде І(абыршакты сьщырып етеді. 21 2 З 4 5 6 ----11..- ------- ;, 91 1 -----.....-----12 114.5-сурет. Балыl(Гы І(абыршактан тазалаУFа арналFан PO-lMlылrысыньщ r<;аrидальщ сызбасы:      1 - l\Ы])FЬПП 2 - l\bl])ШІFЬіш; 2, 7 - 1<;аптамалар; 3 - пластмасса гайка; 4 - аральщ білік; 5 - пластмасса Т\'"Ща; 6- икемді білік; 8 - айьqлыш; 9 - электр І<;ОЗFалцыш; 1О- аша; 11 - бwандалы JЦ,ІС1<;ыш; 12 - кронштейн; 13 - муфта   85                                                                                                          МИПП-1 механизмдері жатады.МИ механизмі корпустан, ыс органдарынан, артк;ы ілмектен, мыс органдарыныц арасындагы сацьшауларды реттеуге арналган механизмнен Ч})ады.Механизм корпусы 3(5.1-сурет) іші 1\)'ЫС цилиндрден ж:ше жуктегіш:рJ;FЫСЫ бар к;иьщ конустан Ч})ады, оньщ ішіне итергіштіц сацылауы 1 бар сак;тандыргыш тор 2 орнатьшган. Корпуск;а механизмді жетек І<;Ылтасына бекітуге арналган к;ак;пак;-арцы ілмек 9 орналаск;ан. Корпуста конус тарізді бедерлі беті бар уккіш барабан 6 жэне дал сондай конус тарізді бедерлі беті бар уккіш диск 8 орналастырьшган. Уккіш диск 8 жане шнек 7 келденец білікке 10 болт жане шайба кемегімен бекітілген. Білік екі шарикті мойынтіректерге орнатьшып, манжеттермен ныгайтьшган. Біліктіц шеті жетек білігімен жалгауга жане одан к;озгалысты механизм білігіне беруге арналган тиек турінде жасалган.Шнек енімніц :рпак;таушы беттерге уздіксіз келіп-тусуін, сондай-ак;                   -сурет. Кептірілген нан мен дамдеуіштерді :рпак;тауга арналган МИ механизмі:1 - итергіш; 2- сак;тандырFЫш тор; 3- корпус; 4- гайка; 5- б:у.ранда; 6- уккіш барабан; 7- шнек; 8-уккіш диск (айналып ЧJ)атын диірмен тасы); 9- артк;ы ілмек-к;ак;пак;; 1О- білік   96               -сурет МДПl 1-1 жаншыFыш механизмі:1 - шибер; 2- жуктеу бункері; 3-коректендіргіш десте; 4, 8- :\сНПlFышдестелер; 5 - тр1<;а; 6 - кьrршwыш; 7 - корпус; 9 - б:у:ранда0 ...2,5 мм шамасында екі чаи:аньщ 5 кемегімен реттеледі. Т-\(ти;аларды бір уаl\Ытта айналдырFан кезде сырFаи;тар баFыттауыштардьщ бойымен и;озFалып, ауыстырмалы дестені стационарлыи; дестеден немесе соFан и;арай жаи;ындатып ысырады. УнтаFыш дестелердіц айналу жиілігі::>ртурлі болады ж::>не бір-біріне и;арсы журіп айналады. УнтаFыш дестелердіц цилиндр пішінді беперіне жанамалап корпустьщ теменгі белігінде осьтерге екі и;ырнаFыш 6 орнатьmFан, олар-\'НТаFЫШ дестелердіц бетін жабысып и;алFан енімнен тазартып Т-\'Рады.0рекет ету и;аFидасы. 0нім бункерден белгілі бір мелшерде келіп тусіп, енім мелшері шибер мен и;оректендіргіш десте арасындаFы сацылау шамасына байланысты, сосын -\(НТаFыш дестелер арасындаFысацылаУFа тусіп, одан ::>pі и;арай езіндік массасынын: ::,серінен и;абьшдаFыш ыдыси;а барып туседі. Ірілеп -\'Нтау ушін сацьшау 1,5 мм-ден аспауы тиіс, кекн;)рді угу ушін - 0,2 мм. Жабысып и;алFан туйірлерді -\'НТаFыш дестелерден и;ырнаFышпен алып, и;абылдаFыш ыдыси;а тусіре ді.Унта тау машиналары мен механизмдерін пайдалану ережелері. ыс басталардан бwын механизмніц жетекте д-\'РЫС бекітілуі, жерге и;осылуы тексеріліп, содан соц жетекті и;осып, механизмніц Ж-\'МЫСЫН бос журіспен тексереді. 0pі и;арай машинаны (механизмді) и;осып, сацылаудьщ шамасын репейді. Тиісті -\'НТаJ<Тау Д;)режесін репеуші гайканьщ кемегімен белгілейді (МИ жане МИПП-1 механизмдері ушін). Репеуші гайканьщ шеткі сол жаи; куйі -\'НТаи;ташан туйірлердіц ец кіші шамасына - 0,2 мм-ге С;)Йкес келеді. Гайка саFат тілімен б-\(ралFан кезде сацылаудыц шамасы арта туседі. Сацылау шамасын реттегеннен кейін машинаны и;айтадан и;осып (МИ механизмін бірінші жьшдамдьщи;а и;осады), дайын енімді жуктейді. Алдымен жуктеме тусіру rq,:рышысыныц астына и;абылдаFыш ыдысты (МИК-60 машинасы ушін) и;ояды, ол ушін пакет планка кемегімен бекітіледі.Пайдалану кезінде енімді итергіштен баси;а к:олмен немесе и;андай болмасын заттармен итеруге тыйым салынады, ейткені б:рr R;олды жараR;аттауFа немесе машинаньщ сынуына алып келуі мумкін.    98                         содан соц реттегіш гайканы 6 тиісті\'Нтау дарежесіне келтіріп, бwанданы 8 І(айтадан орнына бекітеді. Vнтак;галган енім езініц массасыньщ асерімен І(абылдаFЫш бункерге 9 барып туседі.Espresso жане серuялы Compak (Испания) кофедиірмен тастарыCoffelshopфирмасыньщ\'Нтагыштарыкелденецорналасатын жогары айналымдьщ машиналарга жатады. Диірмен тастары автоматты турде І(осьmып, айырылады.Espresso сериялы кофе\'Нтагыштарда кофе порцияларыньщ мелшерлепш1 мен есептегіші болады, Coffelshop сериялы кофе\'Нтагыштары таразыланатын кофе       -сурет. МКК-120 кофе1нтау механизмі1 - жуктеу бункері; 2 - <;озFалмайтын - диірмен тасы; З - <;алц; 4 - айналатын -сатьmатын жагдайда пакет диірмен тасы; 5- і<;aі<;пaі<;; б- гайка; 7- арщы\'СТаrыштармен жабды!(талган. Б\'Л ілмек; 8 - б:у:ранда; 9 - <;абылдаmш бункер; фирманьщ кофе \'Нтагыштарыныц 10-шнек; 11-корпус; 12- ысбілігі АВS-пластиктен немесе хромдалFан металдан жасалган бункерлері болады, олардьщ корпустары !(ара, cw немесе куміс тустес металдан жасалады.La Cіmbalі фирмасыньщ (Италия) кофе \'flТагыштары кофе порциясын есептегішпен, кофені \'Нтау дарежесін реттегішпен (0,01 мм дейін), мелшерлеуді реттегішпен (5...9 г) жабдык;галган, сонымен бірге диірмен тастарыньщ автоматты І(Осылуы мен айырьшуы І(арастырылган.Су ,gпо ал.мен бас арылатын Junіor кофе \'Нтаrышында жазьщ параллель орналас!(ан диірмен тастары, кіріктірілген соргы, су Ж\'МСарт!(ыm сузгі, бу краны, І(айнап тwган суды бwу краны жане \'flТалган кофені І(абылдауга арналган бункер (260 г есептелген) бар. Кофе \'flТаrыштыц корпусы тат баспайтын болаттан жасалrnн.Cadet, G/S, Magnum кофе \'flТаrыштарында жазьщ параллель орналас!(андиірмен тастары, \'flTay дарежесін реттегіштер, \'flТалган кофеніц мелшерлегіші мен кофе порцияларыньщ есептегіші болады. Олардьщ корпусы тат баспайтын болаттан (боялган немесе жьmтыратылган) жасашан, ал Magnum моделінде - алюминийден жасалrан (жылтыратьmrан). Cadet кофе \'flТаrышыньщ \'Нтак;галrан кофені І(абьшдаrыш бункері 260 г, G/S моделінде - 450 г, Magnum моделінде - 400 г есептелген.Sіrmапфирмасыньщ (Италия) кофе \'НТаFышы кофеніц кеп мелшерін тез\'НТа!(тауга арналган. Оларда \'flТак;гау дарежесін реттегіштер, пакет\'Стаrыштар болады. Жуктеу бункерлері пластмассадан жасалrан. 101                                  топв;а енімді елек жиектерімен кесетін ж:ше в;алак,тарымен сацылау арв;ьmы еткізетін машиналар жатады. Б:\Ш топтьщ машиналары піскен картоптан, кекеністерден, жемістерден, ет жане бальщ енімдерінен, сузбеден жане т.б. езбе дайындау ушін в;олданьmады.топв;а енімді араластыра отырып, тез айналатын в;алав;пен нтав;тайтын машиналар жатады. Б:\Ш топтыц машиналары тікелей ас піcіpy в;азанында картоп езбесін дайындау ушін в;олданьmады. мыс в;аFИдасы осыFан в;сас шетелдік ендірістік машиналар ете майдалашан енімніц барльщ турлерін дайындау ушін в;олданылады.МИВП піскен енімдерді ете майдалаУFа арналFан машинасы балалар тамаFы жане диетальщтамав;танУFа арнашан ете майдаланFан 1енімдерді алу ушін в;олданылады. Угілген массаньщ 80 %-ньщ туйірлерініц елшемі 250 мкм аспауы тиіс, ал в;алFан 20 % ушін - 500 мкм аспауы тиіс.Машина корпустан, чтырынан, электр в;озFалтв;ыштан, ыс органдарынан (ротор мен статордан), жуктеу бункерінен, ыс органдары арасындаFы сацьшауды реттеуге арналFан реттеу механизмінен, жуктемеден босату тартпасынан ады.Т ыр плитасында 9 (5.4-сурет) электр в;озFалтк,ыш 8 орнатылып, онын біліrі муфта 7 арв;ылы в;озFалТR;ЬІШ білікпен 6 жашанFан. К:озFалтR;ЬІШ білікке в;иьщ конус тарізді жане бір­ бірінен елшемдерімен жане цилиндр пішінді канавкаларыныц санымен ерекшеленетін уш зонадан Т№атын ротор 11 орнатьШFан. Бірінші зонада 56канавка, екінші канавкада 80, ушіншіде - 120. Ротордыц барльщ уш-сурет МИВП машинасы:1 - жуктеу бункері; 2 - ролик; 3 -зонасында канавкалар жасаушысына в;атысты б№ышпен орналасв;ан.конус келбеукронштейн; 4 - эксцентрик; 5 - реттегіш са11Ина; 6- бі лік; 7 - муфта; 8 - электр цозFалтю,1ш; 9 - чт ыр; 1Сжуктемеден босату тартпасы; 11 -Екінші нтак,таFышв;а статор12 ротор; 12-статор; 13-корпусжатады, оныц да пішіні ротор сияк,ты в;иьщ жане уш зонадан ады. Статордьщ ішкі бетінде жасаушы бойымен   105             5   9   87 а   А --б в 14 13 -сурет. МПР-350 езгілеу-турау машинасы:а -каFидальщ сызбасы; 6 - езгілеуші диск; в - калакты ротор; 1- ернеуше; 2сактандырFыш; З - ыс камерасы; 4 - штифт; 5 - корпус; 6 - электр козFалтк.ыш; 7 - сына-белдікті беріліс; 8- жуктемеден босату тартпасы; 9- лактырFыш; 10 - езгілеуші диск (елек); 11 - r<;алаr<;ты ротор; 12 - конустьщ тостаFан; 13-калактар; 14-телке; 15-6:у.ранда ПМ жетегіне (жетек) ар11алга11 МО кекеніс езгілеу механизмі (5.6- сурет) арналымы мен конструкциясы женінен МПР-350 езгілеу-турау машинасына сайды. Ерекшеліктері сол - айналдыру козFалысын беру механизмі ретінде ПМ жетегінен айналдыру козFалысын кабылдап алатын конус тарізді мультипликатор колданылады. Сонымен r<;атар жуктеуµ1Fысыныц жэне калакты ротордьщ пішіні езгертіледі, жуктеу fЦFысыцда сактандырFышы болмайды.МОПП-1 кекеніс турау-езгілеу механизмі арналымы мен конструкциясы женінен МО кекеніс езгілеу механизміне ксас. Ерекшеліrі сол - Ж\(МЫС жане козFалтк,ыш біліктеріцде екі конус тарізді мойынтіректен орнатылFан. 108  а б-сурет. ПМ жетек механизміне арналган МО кекеніс езгілеу механизмі:а - езгілеу w,ьшгысы; б - І<;алакты }ІOTO}t ОМ-ЗООкекеніс турау-езгілеу механизмі МПР-35O машинасына р;сас, ол шикі жане піскен кекеністерді турауга, шикі жане піскен кекеністер мен жемістерді, сузбені езгілеуге арналган.УММ7-10 езгілеу-турау механизмі УММ-ПС жане ПУВР-O,4жетектеріне арналган жане І<;алаІ<;тан, електен ж:ше лаl\ТЬrрFыштан чq>ады. Білікке орнатьшган кекеніс турагыш корпусына щмыс білігі орнатылып, оган біртіндеп лак:rыргыш, елек пен І<;алаІ<;ты кигізеді . КорпусІ<;а жуктеу бункері ілінеді. 0німді итергішпен жуктеу бункеріне кіргізіп, одан apі І<;арай айналып чq>атын І<;алаІ<;тарга багыттайды. 0нім І<;озгалмайтын елек арl\ЫЛЫ айналып чq>атын І<;алак,тармен езгіленіп, соцынан лак,ть :рFыш жуктемеден босату тартпасы арl\ЬІЛЫ І<;абылдагыш ыдысІ<;а багыттайды.МКП-60 машинасы КПЭ-6O аударылатын ас пісіруге арналган электр І<;азанынан жане суйрегіш жетектен чq>ады. Жетек уш доцгалак,ты арбага 8 (5.7-сурет) бекітіліп, алдьщгы доцгалаFы wшыl\1\а орнатьmады жане меха­ низмніц маневрге І<;Олайльmыгын І<;амтамасыз етеді. Арбага орнатылган арнайы 1\WЬШFЫ 7 оныц І<;азанга І<;атысты орнын орНЫ!\ТЬrрады. Арбага екі чq>бадан чq>атын телескопияльщ колонна 6 І<;Ондьrрьшrnн. Ішкі чq>басы кетергіш механизм кемегімен тігінен І<;озгала алады. Б:vл чq>баньщ жогаргы белігіне тыгьrрьщ устіндегі жетек 2 бекітілген, оньщ І<;аптамасына басІ<;ару станциясы мен тірегіш 3 орналастьrрылады. CьlJ)Тl\ЬІ чq>ба арбага І<;Озгалмайтын етіп бекітілген, сыртІ<;ы жагында арбаны І<;Озгауга арналган-да 4 жане кетергіш механизмнін; сермері 5 болады.Б:vлгауыштын; басында конус тарізді тісті редуктор 1 болады, оныц келденен; білігі жетек білігімен жалганады. Тік білікке І<;алак:rы 1 О жалгауга арналган тез алынбалы жалгагыш муфта 13 орналасІ<;ан. К:алаІ<; рама турінде орындалган, оньщ контурлары І<;азан контурына 9 сайкес келеді. Раманьщ келденец  109табаІ<Шалары в;айралFан жэне белгілі бір бwышпен иілген. Картопты:\[Нтав;тау жэне езбені б:\[ЛFау барысында в;азанFа тез эрекетті R;ЫСl\Ь!Штары 11 бар арнайы в;ав;пав; 12жабьшады.8рекет ету в;аFидасы. Картоп пісіп, оныц пісірілген суы аFызылFаннан кейін, жетекті арбаны в;олмен в;азаНFа суйретіп экеледі. Б:\[ЛFауышты орнату в;олайлы болуы ушін жетекті сермер кемегімен устіцгі шетіне кетеріп, б:\[ЛFауыш орнатьmFаннан кейін тірелгенше темен тусіреді. )Кµ.1ысв;а дайын бошан жетекті в;азан в;ав;паFы 9 жабьmmннан кейін в;осады. 2,5 минуттан соц в;азанFа :\"ЦFЫ арl\ЫЛЫ рецепт бойынша тиісті компоненттерін салады. Картоп езбесін дайындаУFа арналFан жалпы уав;ыт 5 мин. )Кµ.1ыс аяв;талFаннан кейін в;азанньщ в;ав;паFы мен б:\[ЛFауышын алады. Содан соц педальді баса отырып, арбадан в;азан тірегішті ажыратып, арбаны суйреп ayлal\І\a алып кетеді.МКП-250 картоп езбесін дайындаУFа арналFан машинанын: МКП-60машинасынан айырмашылыFы сол - б:\[ЛFауыш бір уав;ытта эрі ез осінен жэне в;азан осінен айналады. 200 кг піскен картопты дайындау жэне б:\[ЛFау ушін 14... 15 минут Ж:\[МСалады.1 , 2- - - - -   11    10 9     -сурет. МКП-60 машинасы:1 - конус тэрізді тісті редуктор; 2- жетек; 3- тірегіш; 4- чтв;а; 5- сермер;6- телескопияльщ колонна; 7- орныв;тырушы ылFы; 8- арба; 9- в;азан;10- в;алав;; 11- І\ЫСl\ЫШ; 12- в;ав;пав;; 13- жалFаFЫШ муфта    110           ж:ше ас піcіpy 11;азандарында жузеге асырылады. Барльщ машиналарда-\ffітaR;тay ж:ше араластыру кезінде машинаны \'Стап уга арналган 11;олайлы Т\'ТR:а болады. Тез айналатын ыс біліrі 11;ала11; орналас11;ан 11;алпаR;Шага асатын металл корпуспен жабьшып ады- 0німді дайындау мезетінде тез айналатын 11;ала11; -\ffіТаR;Талатын енім салынган ыдыс11;а батырылады. Bermіxer 53 машинасыньщ оны енім салынrан ыдыста орнатуrа арналrан 11;осымша ылrысы болады. Б ылrыrа езгілеуші 11;алаrы бар корпус бекітіліп, ол алrа немесе арт11;а 11;озrалып отырады. - 0німніц барльщ келемін 11;амту ушін ьшгы бwьшып тwуы мумкін.Сонымен 11;атар 11;ала11;ты пышаR;Тармен бірге езгілеуші ба 11;алаR;Шасында орнатьшатын езгілеуші елек \сЯШьщтары арR;Ьшы ететін енімді езгілеумен 11;атар айналымы жоrары 11;алаR;Ты пышаR;Тар 11;олданьшады. М\'ндай машиналарга Bad Gottleuba фирмасыньщ PPG езбе пассерлеу жане жасауга арналrан машинасы жатады. Б машина уш доцгала11;ты тірекке орнатьшады, оны ендірістік цех ішімен оцай суйретіп журуге, ас піcіpy 11;азандарыныц 11;асына 11;оюrа, осы ыдыстардьщ ішінде ете майдаланган енімдерді дайындауrа болады. І<;ала11;ты пыша11;тар мен езгілеуші елекорналас11;ан турбо11;алпа11;шаны келденец, сонымен 11;атар1 2 3  6 5-сурет. М:КZ-20 кеже езгілеугеарналган механизмі (Польша):1 - Іі;ОЗFЗJТГК,ЫШ білік; 2, 4- КОRуСТЫКтегершіктер; 3- хq-мыс білігі; 5 - елек;- езгілеуші калак; 7- бак; 8-6:у:ранда; 9- корпусы  114тік багытта да бу:рып уга болады. 0р енімніц ез езгілеуші елегі болады. ТурбщалпаR;Ша уш R;Ырмамен жалrанrан екі са11;инадан -q:рады. Езгілеуші електен шыгып атын са11;ина турбо11;алпа11;шаны енімге батырrанда механикальщ 11;ауіпсіздікті 11;амтамасыз етеді. Сонымен 11;атар машинада электр11;ауіпсіздігі де 11;арастырылган. Б клас11;а жататын машиналардьщ енімділігі жогары, мысалы, 8 минут ішінде 300 л пюре алуга болады.0німді жиектерімен кесіп, 11;ала11;тарымен \сЯШЬЩ сацылауларынан итеріп етюзетш машиналарrа кеже езгілеуге арналган МКZ-20 механизмі (Польша) кеже мен піскен кекеністерді езгілеуге,сондай-а11;                         9 8 7а    15    1     а - жалпы кepініcі; б - устінен н;араFандаFы кepініcі; 1 - жуктеу JWРЫПFысы; 2, 12- б:у:рандалар; 3 - сына-белдікті беріліс; 8 - гайка; 9 - н;оЗFалТJ\ЫШ білік; 1О - жуктем е ту сіруге арнашан JWРЫЛFы; 16- оран; т: різді санылау; 17 - децгелек саньmау; в - оран; т: різді санылауы бар диск 120  А-А lл11иа1.1Дыры.11r111н ) f   в  ь      Б-Б (Аі•щ ыр ш , )ш--г д  А-А (б№улы куйінде) Б-Б (б№улы куйінде)6.1-сурет. МРО50-200 <)мбебап кекеніс турау машинасы:телке; 4 - реттегіш гайка; 5 - лак:гырFыш; 6 - электр І\QЗFалщыш; 7 - rq,:рылFы; 11- мойынтірек; 13- корпус; 14 - тірек дискісі; 15 - кронштейін; г - rq,:рамдастырылFан пышав;тары бар диск; д - уккіш диск 121         2     1    6.2-сурет МРО40-1000 амбебап кекеніс турау машинасы:1- дискілі кекеніс тураFыштьщ жуктеме тусіру каналы; 2- корпус; З -роторлы кекеніс тураFыштьщ жуктеме тусіру каналы; 4- пыша <ты тор жетекті щмыс білігіне ора11; тарізді пыша11;тары бар тірек дискісі орнатылады.8рекет ету!l;аFИдасы. Текшелеп немесе шаршы табаІ1;Шалап кесу, сондай-а11; тілімдеп кесу кезінде енім дискілі кекеніс тураFыштыц бір сацьшауына салынып, итергішпен айналып ЦЧJатын тірек дискісіне та11;алады. Содан соц ора11; тарізді пыша <пен тілімі кесіп алынып, пыша11;Тьщ ецкіш мысы І1;Ьrрымен жане тірек дискісініц ецкіш бетімен пыша11;Ты тор ар11;ылы бастьrрьшады. Пыша11;Ты тордьщ тік пыша11;тары тілінген тілімді шаршы табаІ1;Шалап немесе текшелеп кесіп алады, ол тілімді пыша11;Ты тордан келесі тілінген тілім ыFыстырып шыmрады. Тілінген енімді айналып-q:ратын ЛаІ<ТЫрFЫШ ll;aFЫП алып, жуктеме тусіру к:\1)ЬШFЫСЫНа баFыттайды. МПР-350 жане МПР-35(}02 езгілеу-турау машиналары. МПР-350 машинасы (6.3-сурет, а) шикі енімдерді турауга жане піскен енімдерді езгілеуге, МПР-350-02 машинасы шикі енімдерді турауга арналFан. Екі машинаныц да жетек механизмі 5-тарауда 11;арастырылFан. 1\аFидалы11; 1<\'РЬШысы женінен МРО50-200 машинасына сас.Шикі кекеністерді турау кезінде 11;ол к:\1)ЫЛFысы енімді жуктеуге жане оны итергіштердіц кемегімен щмыс органдарына жеткізуге арналFан.123   h=2ММ       б   ад е6.3-сурет МПР-350 жане МПР-350-02 езгілеу-турау машиналары:а - жалпы кepініcі: 1 - ось; 2 - ора1< тарізді итергіш; 3 - кронштейн; 4 - цилиндрлік итергіштер; 5 - жуктеу q,рышъrсыньщ корпусы; 6 - электр 1<озFалт1<ыш; 7 - сына-белдікті беріліс; 8 - жуктемеден босату тартпасы; 9- пыша1<тары бар тірек дискісі; 6 - ора1< тарізді пыша1<тары бар тірек дискісі; в - q,рамдастырыман пыша1<тары бар тірек дискісі; г - майдалап :\'HTaJ<TaYf'a арналFан диск; д - уккіш диск; е - 1<алап турауFа арналFан дискжане к;альщдыFы 2 жане 6 мм табаІЩіалап турайды.125                                 б механизы:м мvн u-і. а - тілінген кepініcі; б - піскен кекеністерді шаршы табаl\Шалап турауFа арналFан пышаІ(Гы тор; 1 - шыFарFыш ( ыс) білігі; 2 - жуктеу ышъrсы; 3 - корпус ( ыс камерасы); 4 - пышаl\ТЫ тор; 5 - кіргізу білігі; 6, 8- конус тарізді роликті мойынтіректер; 7 - конустьщ беріліс; 9 - кронштейн; 1О - бwанда127          9      -сурет. УММ7-10 кекеніс турау механизмі:1 - итергіш; 2 - тірек дискісі; 3 - Ж\[МЫС камер а сы ; 4 - орньщтырушы ылFы; 5 - ІФЗFалтІ<Ыш білік; 6 - сь:rрFанау мойынтірегі; 7 - жуктемеден босату тартпасы; 8- ножи; 9 - жуктеу бункері мыс камерасына шшш, ОFан 1\аЙь:rрмалы болтгармен бекітіледі. Орньщть:rрушы ылFы жуктеу бункері ашьщ ЧІJFaн кезде 4 1\ОЗFалТІ\ЫШ білікті ocі бойымен ьІFысудан 1\ОрFайды. J\озFалТІ\ЫШ біліктіц бос шетіне мыс органдары - тірек дискісі 2 мен тураFыш аспап (пышаl\тар) 8 орналастырылады.Тірек дискісі пышаl\тардьщ пішініне с йкес келетін терезелері бар Іq[ЙЫлFан корпустан ж не 1\ОЗFалтІ<Ыш білікке жалFауFа арналFан шпонкалы кертігі бар купшектен ЧІJадЫ. Механизмніц тураFЫш аспаптарына тузу ж не уккіш пышаl\Тар жатады. Тузу пышаl\Тар кекеністерді 1\альщдыFы 3 немесе 6 мм тілім, пиязды - 1\альщдыFы 3 мм саl\Ина турінде турауга, сондаЙ-З!\ жолаFыньщ ені 3 немесе 6 мм етіп капустаны алап турауга арналFан. Уккіш пыша!\ кекеністерді 3 мм1\алыцдЫІ\Пен жонышl\алап турау ушін 1\Олданылады . Туралатын тілімдердіц 1\альщдыFын езгерту ушін тірек дискісі мен пышаl\Тар арасына арнайы шайба салынады. Кекеністерді тураудан басl\а бр механизммен енімдерді езгілеуге де болады.Дискілі коконіс турау машинш,ары мен механизмдерін пайдш,ану ережелері. Дискілі кекеніс турау машинасында мысты бастар алдында сенімді турде жерге 1\Осылуын, машинаныц (механизмніц) Ж\[МЫС устеліне немесе мбебап асуй машинасыньщ жетегіне щрыс бекітілуін, сондаЙ-З!\ щрыс алуын тексеріп алу 1\ажет.128   1 2 3  45613 712 11    10-сурет. Роторлы кекеніс турау машинасыньщ R;аFИдальщ сызбасыМРО4OO-1OOO:1- ось; 2- жуктеу :р ;Fысы; 3- фиксатор; 4 - R;алаR;тар; 5 - жр1ыс камерасы; 6 - диск; 7 - ілгешек; В - корпус; 9 - электр R;озгалщыш; 1О - сына-белдікті беріліс; 11 - шыгару білігі; 12 - жуктеме тусіру каналы; 13 - пышаR;тар блогы  ротор R;алаR;Тарымен \'Сталып, R;озгалмайтын пышаR;Тарга беріледі. Осы кезде енім ортадан тепкіш куш ;,,серімен ж;,,не R;алш,тардыц кемегімен жр1ыс камерасыныц ішкі жаR;тауларына таR;алып, оныц бойымен сыргып, R;озгалмайтын табандарына R;арай жылжиды. Тілімдеп турау кезінде Ж\'МЫС камерасыныц устінен шыгып тwатьш пышаR; ;,,р айналым сайын енімніц R;абаттарын сьшып алады. Бастапl\Ьrда б\'Л R;абат пышаR; тарагымен кесіліп, ал содан кейін пышаR; тарагына перпендикуляр орналасR;ан пышаl\ПеН туралады. 0німніц кесілген тілімдері алдымен жуктеме тусіру каналына барып туседі, содан соц машинаньщ жуктеме тусіру 1\\'РЫЛFысына барып туседі.Роторлы коконіс турау машинасын пайдалану ережелері. мыс басталар алдында жр1ыс камерасын корпусR;а орнатып, оны фиксатормен бекітеді. Содан соц жуктеу \'ЦFысын ашып, білікке роторды R;алаR;тарын кертігі білік тиегіне с;,,йкес келгенше бwа отырып, орнатады. ТоR;таТl\ЫШТЫ сагат тіліне R;арсы айналдыра отырып, роторды білікке тоR;татR;ы шпен бекітеді. мыс камерасыныц бwмалы каналын ашып, оган тиісті пышаR;тар блогын блоктьщ бекіту 1\\'РЫЛFысы Ж\'МЫС камерасыныц бармаІ<,Тарымен ілінісетіндей етіп орнатады. Осыдан соц блокты жр1ыс камерасына гайкалы R;айырмалы болтпен бекітіп, бwмалы каналды, жуктеу\'ЦFысын жауып, оларды фиксатормен бекітеді. Шыгару каналыньщ астына R;абылдагыш ыдысты R;ОЙып, «Іске !\ОСУ)> батырмасын басып, оган енімді 131    84 -сурет. МРОВ-160 піскен кекеністерді турауFа арналFан машинасы:   ......(;.)(;.)4-итергіш жук; 2- фасондьщ гайка; 3, 4- телкелер; 5 - н:ак,пак; 6- штифт; 7- тарелке; 8- Н:Иl(Ымдарды шыFару,-а арналrан тартпа; 9 -электр н:озFалтн:ыш; 1О- бv:рамдын:ты редуктор; 11- бv:рамдын:; 12- бv:рамдьщты доцFалак; 13- білік; 14- мойынтірек; 15- жуктемеден босату тартпасы; 1б- пышан:ты тор; 17- жуктеу цилицдрі; 18- айналъш тv:ратын тузу пышан:  з-сурет. МО кекеніс турау-езгілеу механизмі:1 - жуктеу rq'JJЫЛFылары; 2 - лаr-;ты:ргыш; 3 - конус тgрізді редуктор;4 - пышаr-;ты тор; 5 - тірек дискіс1  сондай-аr-; пышак,тьщ айналу багытыньщ щрыстыгын тексереді. МРОВ-160 машинасыньщ жогаргы r-;аr-;пагы штифтке кигізіліп, щ:сr-;армен керсетілген багытr-;а бwьшып, ал пышаr-;ты торы орныr-;тырылуы тиіс. Пышаr-; r-;ысылып r-;алмас ушін, хq,:мыс алдында пьШіаr-; пен пышаr-;ты тор арасындагы сацьшау шамасын тексереді. 4 немесе 6 мм шамасындагы сацьшауды алу ушін жуктеу цилиндрініц r-;аr-;пагын алып, біліктен фасондыr-; гайканы агытып алып, ілмек пышак,ты алып, тиісті тесемелерді (бір немесе екі) телкеге орналастырады, содан соц кері ретпен r-;айта rq'райды.МО мен МОПП-1 механизмдері ушін білікке лаr-;тыргыш, пышаr-;ты тормен келденец R;Исьщ пьШіаr-;тары бар тірек дискісін r-;ондырады. Корпус жонылмасына жуктеу rq'рЫЛFысын салып, орньщтырады. Машина немесе жетекті r-;осып, щрыс rq'ралуын тексереді. Унтак,талган енімді r-;абылдау ушін ыдысты r-;ойып, хq,:мысr-;а кіpіceді.Пісірілген жgне аршылган енімді жуктеу цилиндрініц сацылауына орнатады, сосын енімді итергішпен итереді. Пышак,ты торды ауыстыру ушін, машина немесе механизм жетегін айыру r-;ажет. ыс аяr-;талганнан135                                                          2 з-с урет. МКJ-250 (Польша) шикі кекеністерді турауга арнаЛFан мех анизмі:1- і<;al\Іlaі<;; 2 - арнайы гайка; 3- тураFЫШ <;уралдары бар тірек дискісі; 4 - білік; 5 - реттегіш гайка; 6- корпус; 7 - иінтірек; 8- тілімдеп кесуге арналFан тірек дискісі; 9- децбекшелеп кесуге арналFан тірек дискісі; 10- угуге арналшн диск; 11-уккіш днсктер енімдерге арналFан канал - ацетатты пластмассадан,1<оректендіргіш :\'ll.FЫ - нейлонмен 1<апталFан металлдан жасалFан. ТураFыш 1<:\'РадЫ созылFан алюминийден, ал кескіш аспаптары - тат баспайтын болаттан жасалFан. ыс органдарына І<ОЗFалыс беру ушін екі арналы сына-белдікті беріліс 1\Олда нылады.МКJ-25O(Польша) шикі кекеністерді тураУFа арналFан механизмі МКN-11 ;JМбебап ас машинасыныц жетегімен іске келтіріледі. Механизмніц корпусы 6 (6.9-сурет), 1<а1<паFы 1, оньщ иінтірегі 7 жане итергіш, білік 4, тірек дискісі 3, кескіш аспаптар жиынтыFы 8... 11 жане репегіш гайкасы 5 болады. J\al(llaІ< корпус1<а болттармен жане арнайы гайкамен 2 бекітіледі. Кескіш аспаптарш тілімдеп 8 жане децбекшелеп 9 тураУFа арналFан тузу пышаR;тар, тілімдеп жане децбекшелеп тураУFа арналFан уккіш дисктер, жоныш1<алап 11 турауFа арналFан жане езгілеуге арналFан диск 1О.0рекет ету 1<аFидасы. Кескіш аспаптары бар тірек дискісі жетек ар1<ьmы R;ОЗFалады. 0німдер 1<а1<па1<тьщ жуктеу :\'F(Fысына беріліп, тірек дискісі мен R;aІ<ПaІ< жа1<тауыньщ арасына R;ыстьrрылып, иінтірек кемегімен итергішпен басып Т:\'РЫП, туралады.146дмбебап ж:етекке арнашшн МКК-270 картоп турау тgрыш1ысы (Польша). Механизм 6 корпусында (6.10-сурет) келденен ж:ше тік біліктер 4 ж:ше 8, конус т: різді         1 9     6 -сурет. ембебап жетекке арна.лтан МКК-270 картоп турау механизмі (Польша):1 - жуктеу wысы; 2- барабан; 3- R;аптама; 4,8- біліктер; 5, 7 - конус різді доцшлак;гар; 6- корпус; 9- пышаR; жиектемесі                     147                                                           -сурет. Етгартк:ыпггыц к:агидальщ G'І)ЬШЫСЫG'J)ЫЛЫСЫ бірдей. Етгарцыш корпусында жр1ыс камерасы 8 (6.11- сурет) орналаск:ан, ол 1шшде 1<;абыргалары 1 бар к:озгалмайтын іші 1<;уыс цилиндр турінде жасалган, 1<;абыргалары оньщ камерага к:арай бwылуына бегет жасайды. 1\абыргаларыньщ орналасуы б рандалы (спираль тэрізді) немесе бойлы1<; (жр1ыс цилиндрініц осіне параллель болып белінеді. Бwандалы 1<;абы:ргалар шнек орамдарыньщ багьrгына 1<;арсы1 - І<абырFалар; 2 - тілгіщ тор; 3, орналас1<;ан. 6детге к:абыргалар4 - пыша!(ты тор; 5 - тірегіщ·са!(ина; 6-І<Ыскыщ гайка; 7 - пышактар;ейткені8 - ыс камерасы; 9 - шнек к:огамдьщ тамак:тандыру кэсіпорындарына арналган етгартJ<;Ьшrгардьщ ыс шнектері оц жагьrнда оралады. Бwандалы к:абыргалардыц кетерілу б рышы эртурлі жэне 37...48° G'І)айды. J\абыргаларды бегеуші эсері олардьщ санына, биіктігіне, пішіні мен арасындагы к:ашьщтыгына байланысты. 0німді ыс камерасында алга жылжыту, пыша1<;тарга жаJ<;Ьrндату жэне пышак:ты тор арасынан еткізу ушін айналгь1ш шнек 9 к:олданылады, оныц орамдарыныц адымы жуктеметусірілетін сында азаяды. Шнек ысыныц ерекшеліrі - енімді кескіш механизм ар1<;ьшы с йык: селін шЫFармай еткізуге к:ажетгі 1<;ысымды G'PY·Етгарт1<;Ь1штардьщ кескіш аспабы 1<;озгалмайтын тілгіш тордан 2, айналгыш пышак:тардан 7 жэне 1<;озгалмайтын пыша1<;ты торлардан З жэне 4 ады, олардьщ сацылауларыньщ диаметрлері эртурлі. J\озгалмайтын тілгіш тор (6.12-сурет, а) бір жагъ1 к:айралган уш ашк:ышпен жалганган сыртJ<;Ьr жэне ішкі сак:иналардан G'І)aлFaн. Ашк:ыштардыц кескіш жиегі енімніц айналу радиусына суйір бwышпен орналаск:ан.Айналгыш пьІПіак:тарда (6.12-сурет, б) екі кескіш жазык:тыгы (айналып атын екі J<;Ьrрлы пыша1<;тар) бар радиал старалары болады. Пышак:тар белек айк:астырмага біріктірілген, олардыц эр1<;айсысыньщ терт сэулесі болады.1\озгалмайтын пыша1<;ты торлар (6.12-сурет, в) децгелек сацьшаулы дисктер турінде жасалган жэне пышак:тары айналып атын кескіш тетіктер болып саналады.J\огамды1<; тамак:тандыру кэсіпорындарында пайдаланьшатын етгартк:ыштарда кескіш аспаптар эдетге сацылауларыньщ диаметрі 3, 5 жэне9 мм болатын уш пыша1<;ты тормен жабдьщталады. Пыша1<;ты тордыц сацылауларыньщ осьтері пышак:ты тордьщ (тузу сацьшаулар) жазьщтыгьrна перпендикуляр.  152                          u,u, аспаптарFа 7 беруге арнаЛFан. Бункер сапалы тат баспайтын болат табав;тан жасалFан. Шнек орамыньщ адымы айнымалы, кетерілу б\'І)ышы кескіш аспаптарFа жаl\ЫНдаFан сайын кішірейеді. 6б в 6.14. 2ММ, 4ММ жане 8ММ еттартв;ыштары:а - 2ММ жане 4ММ еттартR;ышыньщ жалпы кepініcі; б - 2ММ жане 4ММ еттартl\ЬШІЫньщ R;аFидальщ сызбасы; в - 8ММ еттартl\ЬІШыньщ в;аFидальщ сызбасы; 1 - итергіш; 2- жуктеу бункері; 3- ауыстырFыЩ 4- корпус; 5 - электр R;ОЗFалтl\ЬШІ; 6- сына-белдікті беріліс; 7 - кескіш аспап; 8- шнек ндай орамдарды R;олдану орамаралыR; кецістіктіц келемін ЛFайтуFа мумкіндік береді.Кескіш аспаптар жиынтыrына тілгіш тор, екі айналмалы пышаR;, сацылауларыньщ диаметрі 5; 7; 9 жане 20 мм болатын уш пышав; торы жатады. Етті R;айта сав;тау ушін 3 мм торды пайдалануrа болады, ол ынушыньщ тапсырысы бойынша жеткізіледі. Тілгіш торда ашв;ыштарFа R;арай ецкіш 1\ИСЬЩ пішінді уш сацьшауы болады. Б енімд і сапалы турауды 157      5     в   -сурет. ММІШ-1 еттарцышы:1 - жуктеу тостаганы; 2- корпус арті\Ы ілмегі; З - шнек арті\Ы ілмегі; 4 - корпус; 5 - бfРанда  7 6 5 4 З-сурет. УММ-2 еттарТі\ЫШЫ1 - пыша1- торлар; 2- жабын q:йыршыгыпуса; 3 - туйіспе; 4 -ойьщ; 5- Іq'Йьшу; 6- кескіш тор; 7 - айналмалы пыша1<   159  -сурет. ММ еттартl(ышы:1 - жуктеу тостаFаны; 2- са_l(та ырFыш; З - итергіш 4- еттарцыш корпусы арпц,r шмеп; 5 - тарттырFыш гаика ММ еттартl\ЫШЫ конструкциясы мен :Jрекет ету l(аFидасы женінен ММПП-1 еттартJ<ышына \cl(Cac ж:Jне айтарльщтай езгешеліктері жоl(. Айтальщ, тарттыргыш гайканьщ 5 (6.17-сурет) пішіні екі иінтірегі болгандыl(тан бwауга l(Олайлы, сондай-аl( жуктеу тостаганы 1 пішіні саl(тандырFыш 2 боЛFандьщтан J<Олды еттартl(ЬІШl(а тартьmмаудан J<Оргайды ж:Jне сонымен бірге итергіш 3 ушін шектегіш болып табылады. Корпус артl(ы ілмегі 4 жетек механизміне (жетекке) :\'Ласып, 1(:\'Лаl(Ша кемегімен ГfГl(амен бекітіледі.Еттарт ыштарды пайдалану ережелері. мыс басталар алдында еттартl(Ыштыц мыс устеліне, :Jмбебап асуй машинасыныц іргетасына немесе жетегіне сенімді бекітілуін тексереді. Осыдан соц еттарцышты жинайды, еттарцыш корпусына шнек артl(Ьr ілмегі жетек білігімен ілінісетіндей етіп орнатылады, талап етілетін vнтаl(тау д:Jрежесіне l(арай тиісті кескіш аспаптар жиынтыгы l(ОЙЬmады.Котлет массасын алу ушін кескіш аспаптар жиынтыгын орнатады. Алдымен шнек бармагына тілгіш торды, сосын шнекке l(арай айналмалы екіJ<ырлы пышак:rы кигізіп, осындан соц корпусl(а сацьmауларыньщ диаметрі 9 мм пыша!( торын енгізеді. БVдан :Jpі l(арай 160                                                                                                                              14        11 12 а      111111111111111111111  6.19-сурет. МРМ-15ет <ОПСЫТ1\ЫШЫ:а - жалпы кepініcі; 6 - кинематикалыJ< с ызба; 1 - корпус; 2 - J<aі\ПaІ<; 3 - ажырамалы К;}ретке; 4-тазарту тарагы; 5- жуктеу терезесі; 6-пышаІ< блогы; ? - редуктор; 8-сына белдікті беріліс; 9 - электр J<о з галц ыш; 10 - микроауыстыргыш; 11 - іргетабан; 12 - тірек; 13 - жуктеме тусіру J<№Ылгысы; 14- штифт  машина корпусына орналастырып, ілгешекпен бекітеді. ыс аспаптары салынFан к ретке мен жетекті 1<а1<па < 2 жауып Ч'J)адЫ, оньщ жуктеме тусіру терезесі 5 болады. І<;ауіпсіздік ма <сатында ет <опсыт <ыш мик­ роауыстырFышпен 1О жабдьщталFан, ол 1<а1<Па1< ашьщ Ч'J)Fан кезде электр 1<ОЗFалт1<ышты 1<оректендіру тізбегін узеді.Электр 1<озFалт1<ыш те рт бойльщ кертігі бар келденец плитаFа орналастырьmады, кертіктері оны І<OЗFaYFa ж не сына белдігін тартып Ч'JJYFa мумкіндік береді. ЕщопсыТІ<ЫШ іргетабаны 11 бар, оFан устелге бекітуге арналFан тіректер 12 орнатылrnн. 0німді салу ушін корпусыныц теменгі белігінде жуктеме тусіру сацьmауы 13 1<арасть.rрьшFан. l\а1<па1<Ты корпус <а бекіту ушін штифт 1 1<олданьmады. 173    175                                                                     00 N        8  7 6 57   11 10 9 11ба - МБJШ-1: 1 - пышак: біліrі; 2- т:у:да; 3- бwанда, 4, 8- дискілер; 5- к:ашык:тык:6.22-сурет. Етті бефстроганов ушін тура)'Fа арналFан МБПП-І жэне МБ механизмдеJtі:сак:тау шайбалары; 6 - дискілі фреза; 7 - тарак:; 9 - корпус; 1О - жащыш; 11 -к:айрамалар; 6 - МБ: 1- корпус; 2- пышак: біліrі; 3- к:ашьщтык: сак:тау шайбалары; 4- жапк:ыш; 5- итергіш; 6- арнайы бwанда; 7-ч-гк:а; 8-к:олт:ут:к:аа; 9, 12- дискілер;1О-фреза пышак; 11- тіperіш; 13- сырFанау мойынтіректеріа                                                                                                                                                                             оN о6.23. сурет. МРХ-200 нангураFЫшы:а - жwmы турі; б - кинематикалык, схема; 1 - пышаl\ТЫ :к:айрауrа арналmн ал; 2-дисК'Пк пышак;,; 3- ретrегіш диск; 4- к.алыпк,а келгірішен сомын; 5 -11орrnныс торы; 6- негізі; 7 - тиеrіш науа; 8- тусіргіш науа; 9-11оршау; 10- ауырльll\, 11, 19, 34-Ж\'Лдызшалар, 12 - ТОІ\ТЗТІ\ЫШ бwанда, 13 - жетекшібілік, 14-18-осьтер, 15 - сап, 16 - кронштейн, 17 - телке, 18-19суретте бар, тізімде ЖОІ(, 20- баFана, 21- бw анда, 22 - цсr1<;алар, 23 - сына­ белдікті беріліс, 24 - уйкелмелі тежеrіш, 25 - электрl(озгалдыш, 26 - шынжырлы беріліс, 27 - эксцентрик, 28 - штатун, 29 - озба жалгастыргыщ 30 - журмелі бwанда, 31 -ролик, 32-инелер, 33-l(Ысl(ьпп шайба, 34- суретте бар, тізімде ЖОІ(, 35- сап, 36-диск, 37-куймеше                осыныц кемегімен кесілетін пшмдердіц в;альщдьщтары реттеліп отырьшады. Озба в;озFалтв;ыш шатунныц тербелмелі в;озFалысын біліктіц 25 бір баFЬrттаFы айналмалы в;озFалысына турлендіреді, оны конусты беріліске12 жане шынжырлы берушіге 13 тапсырады. Шынжырлы беруші екі С\Щ!<ЬІFа 26 в;арама-в;арсы жав;тарда бекітілген екі ызшадан жане шынжырдан Т\'Рады. 1\айтарымды механизм цилиндрлі спиральді серіппеден 14 жане сырFымадан Т\'Рады.1\абылдаушы q,:рылFы в;ысв;ыш пластинкаларFа 9 баFыттайтын пластмассалы в;ащrаFы 4 бар лотоктан, в;оршаFыш сендіргіштен 22,q,:рылFы - пластмассалы в;ав;паFы 2 бар тусіргіш лотоктан 1 жане в;оршаFыш сендіргіштен Т\'Рады.1\Ьrзмет ету принципі. Екібаспалдав;ты сына-белдікті беріліс арв;ьшы электрв;озFалтв;ыштан в;озFалыс басты в;озаFлтв;ыш білікке жане орав; таріздес пышав;в;а беріледі. Эксцентрик, шатун жане в;ос иін арв;ьшы озба в;озFалтв;ыш турінде орындалFан бір баFыттаFы в;озFалыс конусты жане шынжырлы берілістерге тапсырылады. Осы берілістіц шынжырына в;арама­ в;арсы жав;тардан екі ср;в;ы бекітілген. Бір С\Щ!<Ы шынжырмен бірге в;озFала отырып, наны бар итергішті пышав;в;а в;арай баFытта ауыстыралы, ал сырFыма осы аральщта цилиндрлі серіппені кецейтеді. СоцFы жаFдайFа в;ол жеткізгеннен кейін C\'l\l\bl итергішті босатады, жане серіппеніц асерінен ол бастапв;ы в;алыпв;а в;айтады. Осы уав;ытта екінші C\'l\l\bl соцFы сендіргішті басады жане машина Ж\'МЫС жасауын тов;татады.Турау зонасына берілген кезде в;ысв;ыш пластинкалар 9 жане итергіштіц тиектерімен 8 енімді \'СТап Т\'Рады- Турау зонасы мен тусіргіш лотоктьщ астында в;ов;ымды жинаУFа арналFан жашік 1О в;арастырьІЛFан.А6.24 сурет. АХМ-300 (Болгария) нантураFышы:А - жалпы турі, б - кинематикальщ С\'Лбасы, 1 - тусіргіш науа, 2,4 - в;ав;пав;тар, 3- пышав;тыц в;оршауы, 5 - екі туймешелі сендіргіш, 6 - есік, 7 - орав; таріздес пышав;, 8 - итергіш , 9 - в;ысв;ыш пластинкалар, 1О - в;ов;ымдарды жинаУFа арналFан жашік, 11 - корпус, 12 - конусты беріліс, 13205                              пышаи: жазыl(Гыrына паралелль болью келеді, ал осы жазьщтьщтардьщ арасындаrы и:ашыl(Гьщ кесілетін енім тіліктерініц и:альщдыrына тец. Осы и:ашыl(Гыl(Гьщ езгеруі кесілетін тілімдердіц 17 и:альщдыrын реттейтін реттегіштіц кемегімен жузеге асып отырады, оrан суйеніш устелден баси:а белгіші бар лимб 8, и:а 9, екі багыттаушы жане багана кіреді. Т ти:аньщ и:озгалыси:а келіуне байланысты суйеніш устел орнын ауыстырады, ол ез кезегінде енімніц кесілетін тілімдерінін и:альщдыгын езгертеді. Электри:озrалти:ыш, ауыстыратын механизм, кесілетін тілімдерін реттейтін реттегіштер алюминйлі корпуста 7 бекітілген. Дисктік пышаи: жане суйеніш пышаи: корпустыц устінде жане машинаньщ орныи:тырrыш жазьщтыгына и:арай еціс бwышымен орналасаи:ан . Дисктік пышаl(ГЫН еціс орналасуы и:исьщ тіліктредіц кішіrіpім бwышы кезінде енімніц суйеніш устеліне и:арай и:озгалысын жецілдетеді. Дисктік пышаи: и:органыш и:абыгымен 5 жабьшган. Машина кронштейнде топсалы бекітілген екі турпілі тастармдан тwатын и:айрау 1\№ЬШFысымен жабдьщталган. Машинаны и:осу накетті- ырыl(Гы сендіргішініц 6 кемегімен жузеге асысрады.МРГУ-370 мшаинасы гырдан, электри:озгалти:ыштан, ауыстыратын механизмнен, дисктік пышаи:тан, енімніц и:айтарымды-      10 987 --- -;,1,,----'т -= ;б 1 2 15 1114 1 ІЗз-±-..:.,_- - - - - - ---1 10.Ь!==суреті. Гастрономиялыи: тацраларды турауга арналFан МРГ-ЗООА машинасы: а - жалпы турі, б - кинематикальщ щлба; 1 - шінтірек; 2 - 1<;озгалмалы суйеніш; 3- тиегіш науа; 4 - фиксатор; 5 - І<;Органыш І<;абыFЫ; 6- сендіргіш; 7 - корпус; 8 - лимб;9 - ц•-ща; 1О - суйеніш устел; 11 - дисктік пышаІ<;; 12 - І<;ыщыш; 13 - электрІ<;озгал-щыш; 14, 15- б\(рамдьщ босецдеткіш; 16 - тертбуындылы топсалы механизм; 17 - кесілетін тілімдердіцІ<;алыцдыгын репейтін реттегіш. іргелмелі ауысу механизмінен, енімніц и:адамдьщ цозгалыс механизмінен, кесілетін тілімдердіц и:альщдыrын реттейтін реттегіштен, кесілген тілімдерді тусіру механизмінен, и:абылдагыш устелінен, и:ыси:ыш 1\№ЬШFЫСЫНан жане и:айрау 1\№ЫЛFЫСЫНан тwады.  210Сына-белдікті З ж:ше шынжырлы 4 беріліс аркьшы электрІФЗFал'ЦЫштан (6.26. сурет) ІФЗFалыс дисктік пышаRДа 6 ж:ше білікке З1 беріледі. Конусты беріліс 22, ІФС иін 21 ж;:Jне шатун 20 аркылы білік З1 б&ыттаушы бойынша козгалатын жьшжымалы 19 козгалыска;:Jкеледі. Жьшжыманы мьщтап куймеше бекітілген 18, ол пышак жакызктыгы бойында кайтарымды-іргелмелі козгалысты онымен бірге жузеге асырады. Куймешеде козгалмалы устел 17 орналаскан, ол кайтарымды-іргелмелі козгалысты куймешемен бірге жузеге асырады, ал соцгысына келетін болсак - пышак жазьщтыгына перпендикулярлы б&ытта узікті (кадамды) козгалыс жасайды.5 б 1011 12     І 181411Двиіжmение м;ехан:изм;tа"Іі; l f 17 : 261! : 27: ; -;9 --'= --- - 28сурет. МРГУ-370 машинасыныц принципиальді щлбасы:1 - электркозгалткыш, 2 - цrгкыш, 3 - сына-белдікті беріліс, 4 - шынжырлы беріліс, 5 - цилиндрлі беріліс, 6 - дисктік пышак, 7,8 - JG'ДЫрьщша, 9, 10 - роликтері бар шінтірек, 11 - куш, 12 - тісті білте тактайша, 13 - токтаткышкалаушы, 14 - тісті децгелек, 15 - тусіргіш, 16 - енім, 17 - козгалмалы устел, 18 - куймеше, 19,23 - жьшжымалар, 20 - шатун, 21,25 - кос иіндер, 22 - конусты беріліс, 24 - багыттаушы, 26 - шаппа децгелек, 27 - ілмекшаппа, 28 - кесілетін тілімдердін; калындыгын реттейтін реттегіш, 29 - сомын, 30 - козгалгыш б.у:ранда, 31 - білік, 1 - тілімдерді турауFа арналган енімі бар устелмен бірге куймешенін; козгалысы, 11 - енімі бар устелмен бірге куймешеніц кайтуы, 111 - пышактьщ перпендикулярлы жазьщтыгы багытына карай белігі бір кадамга еніммен бірге устелдін; козгалысы, ІV - еніммен бірге устелдін; кайтуы. Движение стола- Устелдіц1.;озгалысы Движение механизма шаговой подачи -К:адамды беру механизмініц <;озгалысы0нім 1<озгалмалы устелде кыс1<ышты q,рьшгыньщ кемегімене бектіледі. 0німді сенімді турде стап руды 1<амтамасыз ету максатында кыскыш тиектермен жабдьщталган.0німмен бірге устелді пыша1< жазьщтыгыньщ перпендикулярлы багытта белгілі бір 1<адамга козгалту максатында кадамды беру механизмі кызмет етеді. Аталган мехинизмге багыттауыш 24 бойынша козгалатын сомын 29 аркьшы жьшжымамен байланысты козгалгыш бwанда 30 кіреді, ал жылжымамен бірге енімі бар устел козгалады.211                                                           бсурет. Гастрономияльщ тауарларды жэне нанды турауm арналган МКW- 25O механизмі (Польша):1- корпус; 2- дисктік пыша <;; 3 - <;абЫFы; 4- <;озFалмалы устел; 5- кесілетін тілімдердіц <;альщдьІFын реrгейтін perreyіш; 6- негізі; 7 - механизмніц арщы ілмегі; 8- жетекші білік; 9- итергіш.дисктік пышак:тыц жоFары айналу жиілігімен сипатталады, ол ез кезегінде кесілетін тілімдердіц к:ажетті сапасын к:амтамасыз етуге мумкіндік береді. Машиналар пышак,тарrа арналrан к:орrаныс r<;абыrымен жэне тиегіш науаrа арналrан мелдір пластмассалы r<;абьпымен жабдыr<;талrан, ол машинаньщ і;:ayіпcіз Ж\'МЫС істеуіне жаrдай жасайды. Аталrан машиналардыц электр ;:озrалт ;:ыштарын сал ;:ындату ма ;:сатында электржелдеткіш жасалынrан. MKW-25O механизм МКN-11 (Польша) эмбебап асуй машинасынын: жетегіне сауда нанды жэне ш ьщ енімдерін турауrа арналrан сауда жэне ;:оrамдьщ тамак,тану кэсіпорындарында ;:олданылады.MKW-25O механизмі (Польша) гастрономияльщ тауарларды жэне нанды турауrа арналrан, 6.27 суреттегі корпустан Ч'J)ады, онда жетекші білікте 8 дисктік жабы ;: ;:абыrымен 3 пышак: 2 бекітілген. Корпус негізге 6 бекітіледі, онда итергішпен 9 ;:озrалмалы устел 4 орнатьшFан. Механизм кесілетін тілімдерді:ц ;:алыцдык:тарын реттейтін реттегішпен 5 жабдык,талrан. Механизм арт ;:ы ілмектін: 7 кемепмен жетектін: мойыншасында орнатылады жэне сонда бекітіледі.І<;ызмет ету принципі. Дисктік пышаІ<J<а эмбебап асуй машинасыньщ жетегінен ;:озrалыс беріледі. 0німді ;:озrалмалы устелдін: устіне орналастырады жэне пышаІ<J<а ;:олмен беріледі.Шетелдік ендіріс тілімдерінін: негізгі техникальщ сипаттамаларыкестеде керсетілген. 219                                                                                                                     1 2 3 4 5 б а б д  в г 7.1- сурет. Азьщ-туліктерді араластыру ж:Jне былFауFа арналFан ВМ механизмі:а - механизм редукторі: 1- корпус; 2, 9- шарлы мойынтіректер; 3, 10- біліктер; 4, t- тістегеріштер; 6 - 1\\'Йыршьщтар; 7 - тісті «кунгей» децгелек; 8 - «сателлит» тістегеріштер; 11 - ыдыс; 12 - fCTaFыm; 13 - муфта; 14 - R;aІWaк; 15 - бwанда; 16 - н;аl\Пан; (жетектегіш); б - жалпы келбеті: 1 - редуктор; 2 - R;aіфaR;; 3 - чткасы; 4 - С't'І\КЫШ; 5 - ауыстырылатын Ж\'МЫС органы (терт R;алаR;Шалы бьшFаFыш); 6 - бак; 7 - кронштейн; в - КОНТУР бойынша Т\'ЙЫІ<ТадFан R;алакшалы былFаFыш; г - шыбыR;Шалы былFаFЫш; д - терт R;алаR;Шалы бьшFаFЬПП АзыІ<:-туліктерді бышау жJне араластыруFа арналFан ВМПП-1 механизмі 1\Wастырылуы бойынша жJне 1\ОЗFалу І<:а FИд алары бойынша ВМ механизміне :µ<;сас. Олардьщ ВМ механизмдерінен айырмашыльщтары келденец білікшесі 5 (сурет 7.2) qйыршьщ корпусына 4 екі конустыІ<: сырFымалы мойынтіректерде 6 R;№астырьmады. Келденец білікті 3 орнату ушін оньщ теменгі ында редуктордьщ алюминий корпусыньщ жонбасына жетекпен 7 бекітілген ВМ механизміндегі СИЯІ\ТЫ редуктор корпусымен бірге болат стаІ<:аны 1\Олд ань mады.229МС25-200 механизмі салаттар мен винегрепер жасау барысында кекеністерді араластыруFа арналFан. Ол бwамдыи: б;}сецдеткіш редуктордан Ж;}Не айналмалы барабан бешкесінен тwады. Барабан бешкесі 4 (сурет 7.3) тік жазьщи;а 30° бwышта и;ондырады. Барабан бешкесініц тубіне фланец 6 пісірілген, ол бwамды редуктордыц 1 децгелегініц білігіне с ышпен бекітілген табан 2 уш саусаFЬrна ілінеді. Барабан бешкесі тот баспайтын болаттан жасалFан Ж;}Не ішкі жаFында азыи:-тулікті біртегіс араластыруm и;ажетті и;абы:рFалардан 5 тwады..Эрекет ету и;аFидаты. Механизмді екі бwандамен ;}мбебап асуй машинасыныц жетегіне 30° бwышта бекітеді, одан кейін туралmн кекеністерді алып ж:ше жетек электр и:озFалти:ышын и:осады. Барабан бешкесі айналmнда кекеністер бір и;алыппен айнала бастайды, урдіс екі минути:а созылады. Азьщты q,:йып алудан бwын электр и:озFалти;ышын сендіреді, бешкені тегетін аузымен темен и:арай І<Исайтады, тежеуіш бwан:даларды аFЬпып алады жане ішіндегісін и:ойышан ыдыси:а q,:йып алады. Механизмді пайдалану барысында бешкеніц толуын бцылау и;ажет.1 2 3 4 5 7.2- сурет. Азыи;-туліктерді араластыру ж:ше бышаУFа арнашан МВПП-1 механизмі:1 - редуктор корпусы; 2 - болат стаи;ан; 3 - тік (басты жетек) білік; 4 - q,:йы:ршьщ; 5 - келденец білік; 6 - конустьщ сырFымалы: мойы:нтірек; 7 - жетектегіш230Оны толтыру коэффициенті 0,5 шамадан аспауы цажет, олай болмаFан4 жаFдайда, араластырылмай цалып цойьmатын аумак,тар цалыптасып, азьщ-туліктіц араластырылу сапасы3 темендейді.2А- А  Сш,аттар ж;те винегреттер дайындау барысында коконістерді   7.3- сурет. Салаттар мен винегретгер дайындау барысында кекеністерді араластырFа арналFан МС25-200 механизмі:1 - б:у:рамды бэсендС'11)'; 2, 6 - сомын;3 - саусац; 4 - атанац-бешке; 5 - цабырFЗЛаржиналFандыFы жэне оньщ жетек мойнына r<атац бекітілгендігі тексеріледі. Ауыспалы механизмді электр І<ОЗFалТІ<ЫШ тольщ T0І<TaFaнrn дейін жетектен аFытып алуFа тыйым салынады. Жетекке МС25-200 механизмін жалFастыру барысындамеханизм Іq[ЙыршыFын бекітуте арналFан жетек мойныньщ б:у:рандаларыньщ \'Штары оньщ ойыFына кіріп т:у:рFандыFын тексеру цажет. Осы арІ<ЫЛЫ бешкеніц r<ажетгі ецкеюіне (30°) жэне оныц мьщтап бекітілуіне 1<ол жеткізіледі.Бешкеге салынатын кекеністердіц салма1<тары 8 кг аспау 1<ажет. Бешкені жетек 1<осылFанrn дейін толтырады. Картоп езбесін, мус, самбук, Іq[Йма1< жэне Ж\'!\а Іq[Йма1< 1<амырын бьmFау барысында бешкені х /4 келемде, кілегей, аl<Уызды-1<антты 1<оспаларды жане кремдерді былFау барысында_ x /s келемде, салаттар жане винегреттерді былFау барысында -N, келемде, ал фарштарды араластыру барысынд_а х / з келемде толтырылуы тиіс.-кестеАраластыру жане былFауFа арналFан механнзмдеріне таи істен ыс органыньщ бешке табанына соFьmуы (ВМ жане MBІПІ-1мех анизмде і Жою aдіcіЖетекті механизмді то1<тату, жалFастырушы муфтаны жане Ж\'МЫС органьm кетеру, ал оданМеханизм Ж:\,'МЫСТістеуікті \'СТаFыштарда іcтeyі барысындаFы юфт кецейіп кеткен.  жоFары шу немесе\'РFылауТістерініц бояулары кеткен, сызаттар пайда болFан 231       электркозгалтк,ышты іске косады. 7.4-сурет. r<;амырб .илейпнмашина МБТМ-140:а - жалпы турі; 6 - кинематикальщ щшба: l - арба; 2 - нанкеспек; 3 - ыс органы; 4 - какпак; 5 - мыс білігі; 6 - траверса; 7, 16 - б.у.рамдыкты доцгалактар; 8, 1О, 17 - б.у.рамдык:гар; 9 - б.у.рамдык:гы сектор; l l - б.у.рамдьщты беріліс; 12 - сына-белдікті беріліс; 13 - реверсивті электркозгалткыш; 14, 18, 20, 21- тегершік; 15 - уйкелісті доцгалак; 19 - сыналы белдік; 22 - электркозгалткыш Осылайша камыр иленеді. Илеу аяк:галганнан кейін машина автомапы турде ажыратьшады. Электркозгалткыштьщ реверсі іске косылады жане траверса ыс органымен бірге кетеріледі. Кетеріпу аяк:rалганнан кейін ( ыс органы толыгымен нанкеспектен шыrуы тиіс) нанкеспекті камырмен бірге жеке машинадан ары карай жьшжытады."Прима-160" машинасы піcіpy енеркасібініц касіпорындарында, шагын наубайханаларда жане когамдьщ тамактандыру касіпорындарда ньщ234  а б в г7.5- сурет. «Прима» сериядаFы l(амыр илеу машиналары: а - «Прима- 160Н»; б - «Прима-300»; в - «Прима-40»; г- «Прима-40-01» к;айырмалы мелдір к;ак;пак;, сондай-ак: к;ак;пак;тьщ ашьшFаны кезде айналуды болдырмайтын бµ-аттау микроажырацыш к;арастырьшFан.МТМ-60М/Я16-ШХ машинасы эртурлі консистенциялы, оныц ішінде чшшара ушін к;атты иленген к;амырды илеуге арналFан. Ол цqщыдан, бастиегі бар илеу иінтіректен, алынбалы нанкеспектен жне жетектен Т'11J)адЫ. 8 Т'11J}f\Ы (7.6 сурет.) жабьщ алынбалы металл l(аl(паl(тармен жабылFан пісірілген жак;тау болып табылады. 12 нанкеспектіц 11 дискімен айналуы жэне 1 илеу иінтіректіц к.озFалысы 4 сына-белдікті беріліс пен 5 жэне 1О бір сатылы б'11J)амдьщ бэсецдеткіш арк.ьшы 9 электрк;озFалцыштан жузеге асырылады. Илеу иінтіректіц 1О б'11J)амдьщ бэсецдеткіші машина жактауында 6 б'11J)андалармен к.озFалтпай бекітілген. Бэсецдеткіштіц тыныш журісті біліктіц соцында саусак; арк.ьшы 17 б ак;к.а, ал, ол ез кезегінде, caycal( арк.ьшы 16 сырFаl(тьщ айырына l(ОСЬШFан 18 к.ос иін орнатылFан.16 сырFак; Т.'{ГК:ада сыFымдьшFан телкеде жылжиды. 16 СЬірFак; к;алпыныц к;аттылыFы с ыш арR;ылы СЬірFак;пен R;ОСЫЛFан 15 иінтірек устінен жылжитын 3 Т'11J)К.ЫFа сыFымдылFан 14 баFыттаушы саусак;пен R;амтамасыз етіледі. Илеу иінтірегініц 16 сырFаFЫ илеу бастиегініц артR;ы ілмегіне салышан жэне с ыш арl(Ылы бекітілген. Топсалы ІqcJІЫП илеу иінтірегін екі к.алпында бекітеді: теменгі (Ж\[МЫС істейтін) жэне жоFарFы (Ж\[МЫС істемейтін).Нан илейтін кеспекті жетек дискіне орнату кезінде 1 илеу иінтірегін устіцгі к.алпына кетеріп, серіппе арк.ьшы бекіту к;ажет. Нанкеспекті б:\(рьшу дискіне сак.ина ретінде орнатады жэне нанкеспек сак.иналарыньщ ЩК:l(ЫШтары дискініц келбеу саньшауларына тіреуге дейін кіргендей саFат тілініц баFытына к;арсы б'11J)айды.Нан илейтін кеспек орнатьШFаннан кейін илеу иінтірегін Ж\[МЫС к.алпына ауыстьірады. Машина 7 ашальщ аFытпа кемегімен к.осылады. 2 илеу иінтірегі 1 илеу иінтірегініц Ж:\(МЫС істейтін жэне Ж\[МЫС істемейтін к;алыптарын бекіту ушін, сондай-ак;, илеу иінтіректері, к;абьірFа жэне 236нан илейтін кеспек табаны арасындагы сацылауды ретгеу ушін арналган.Машина Шіеу :v,за1<'fыFын (6 мин. дейін) аны1<'fайтын уаl\ЫТ ре лесімен а1 2  б 7  , 157 .6 - сурет. МТМ-60М/Я16-ШХ цамырилеу машинасы:16а - сыртцы турі; б - тіліктегі керініс;17 18в - кинематикальщ щшба; 1 - Шіеуиінтірегі; 2 - Шіеу бастиегі; 3 - )!(\'МЫС білігі; 4 - сына-белдікті беріліс; 5, 10 - бwамдыц басецдеткіш; 6- бwандама; 7 - ашалыц агытпа; 8 - т:у:рІ<Ы; 9 - электр8 к:озг алтІ<Ыш; 11 - диск; 12 - нанкеспек;  13 - телке; 14 - caycal\; 15 - иінтірек; 16  - сыргаr<;; 17 - б:vшаr<:; 18 - r<;oc иін жабдыцталган.МТМ-65М машина r<;:у:рьшысы бойынша МТМ-60М машинасына барабар. АйырмашылыІ<Тары темендегілерден т:у:рады: машина табаны курделі трапеция Т.:Jр іздес емес, r<;арапайым тік б:у:рышты шш1ю r<;олданылган, Шіеу органыныц пішіні езгертілrен, машина бірнеше rабариттік еJШіемдерrе ие.МТМ-11О машинасы илеу органынан, жетекші механизмінен, табаннан, тіреуден жане нанкеспектен т:у:рады. Нанкеспекті шешу жане тасымалдау ушін жылжымалы арба царастырылган.5 Шіеу органы (7.7 сурет.) r<;алаFЫ бар білік болып табылады. Ол арІ<ЫЛЫ жетекші механизмініц шыгу білігіне бекітілетін илеу органньщ соцында237арнайы терткілдеш кезделген.Илеу органында 8 бwанда аркылы 7 камырдыц опыргышы бекітіледі. 13 жетекші механизмі 14 ернеуіктелген электр козгалтк,ышы бар екі сатылы цилиндрлі б:Jсецдеткіш болып табылады. Шыгу біліктіц терткілдешті соцында 9 жалгастыргыш аркьшы илеу органы бекітіледі; б:рr ретте жалгастыргыштьщ с.µщышы илеу органыньщ сацылауларында бекітілуі тиіс.          в   7.7 - сурет. МТМ-110 камыр илеу машинасы:а - жалпы турі; б - тіліктегі керініс: 1 - табан; 2 - нанкеспектіц тіpeyі; 3 - нанкеспек; 4 - телке; 5 - илеу органы; 6 - КОJ?Шау; 7 - камыр опыргышы; 8бwанда; 9 - жалгастыргыш; 10- б:Jсецдетюш; 11 - соцгы ажыраткыш; 12баскару цwьmгысы; 13 - жетекші механизм; 14- электр козгалткыш; 15 - кернеу индикаторы; 16 - босаткыш; 17 - алдьщгы табак; 18 - «Токта» апаттьщ туймесі; 19, 20, 22- бwандамалар; 21 - тіреу; 23 - фланец; 24 - карсы сомын; 25 - тежеуіш баскышы; в - кинематикалык с:рrба  238 1 табан тораптарды жэне машина механизмдерін орналастыру ушін 1\ЫЗмет етеді жэне нан илейтін кеспекті орнату ушін 15 стаf\анда орналастырылFан мойынтірек туйіні бекітілетін болатты 1q1рылма болып табьmады. Табаннын: т 1жысында 13 f\аf\Паf\пен жабьшатын жэне резецкелі аральщ f\абатпен тыFыздалатын 14 буркендіден 1\ОрFайтын белік орналасf\ан.Нан илейтін кеспекке толтырьшатын 1q1рамдастардан f\амырды илеу келбеу орнатьШFан илеу органынын: айналу нэтижесінде орындалады. Нан илейтін кеспек илеу органынан айналуы арl\ЬШЫ f\амыр алады.МТ-100-01 машинасы МТ-60-01 машинасына -\ЩСас, біpal\ бірf\атар 7.8                       15сурет. МТ-60-01 R;амыр илеу1q1рылымдЫ1\ ерекшеліктерге ие. Илеу органыныц устінен nк бwышты жаl\Тау турінде жетек Т№f\Ысына бекітілген сактандырFыш тор орналастырышан.Тор илеу органын жабады. Табанньщ пішіні оцайлатылFан. Жинаf\та алынбалы нанкеспек,машинасы:1 - табан; 2 - тубі; 3 - нанкеспек; 4 - нанкеспекті11 біліrі; 5 - илеу органы; 6 - телке; 7 - жетек біліrі; 8 - электр R;ОЗFалтR;Ьrш; 9 - батырмалы бекет; 1О - жетек; 11 - басендеткіш; 12 - тіреу; 13 - R;aR;naR;; 14 - белім; 15 - СТаR;аннанкеспекті шешу жэне тасымалдау ушін арба бар.А2-ХТМ машинасы ылFалдьmыFы 33-54% болатын !\ара бидай жэне бидай ынан f\амыр илеу ушін арналFан. ыс органы планетарлы f\ОЗFалатын б машина жьmжымалы, илеу кезінде айналмайтын нанкеспектен тwады. Ол іpreлі тесемеден, ырдан, траверсадан, 1\аl\Паf\тан, илеу органынан, нанкеспектен, жетекші механизмдерден жэне электр жабдьщтардан Т№ады.9 іpreлі тесемеде (7.9 сурет.) мыс f\адпында 10 жьшжымалы нан илейтін кеспекті орнату жэне бекіту ушін баFыттаушьmар жэне тіреулер бар. Тесемеге 11 ырлар бекітіледі, оныц ішінде электр жабдыl\Тар орналасf\аН. 3 траверса табан т rрына 1\атысты 60° бwьmуын f\амтамасыз ететін 11 ырдьщ 12 f\ОЗFалмайтын осімен топсалы f\ОСЫЛЫСf\а ие. Траверсада 7 f\af\ПaFЫ бар 8 илеу органы, илеу органыньщ жетегі, траверсаньщ б't7Рылу механизмі орналасf\аН. Илеу органынын: жетегі 13 электр 1\ОЗFадТl\ЫШl\а, 14 сына-белдікті беріліске, 1 соцFы ажьrрацышы бар 2 бwандальщ пf\а ие.  240 6 7148     10 9 7.9 - сурет. А2-ХТМ к;амыр илеу машинаньщ к;аmдальщ с.р басы:1 - соцFы ажыращыштар; 2- 6:у.рандальщ )G'П; З - траверса; 4, 13- электрк;озFалтl\Ыштар; 5, 14- сына-белдікті беріліс; 6 - планетарлы беріліс; 7 - к;ак;пак;; 8 - илеу органы; 9- іргетастьщ плита; 10-нан илейтін кеспек; 11 -ЦсFьrр; 12-траверстіц 6:у.рылу ocі.Эрекет ету 1<аFидалары. }\амьrрды илеуге арналFан амдастармен жуктелген жылжымалы нан илейтін кеспекті тіреуге дейін машинаньщ іргетасты тесемесіне бурлемдейді. "Темен" туймесін бас1<ан кезде нан илейтін кеспекп бекітетін соцFы ажыратJ<Ьrштьщ байланыстары т:ріьщталады, )G'МЫС к;алпына тусетін ж:ше нан илейтін кеспекті J<аl(Пак;пен жабатын траверсаньщ 6:у.рылу жетегі к;осьшады, 6.pі ретте илеу органы нан илейтін кеспекке енгізіледі. «}\осу» туймесін баск;аннан кейін, нан илейтін кеспек ішінде планетарлы J<ОЗFалыс жасайтын илеу органыньщ жетегін іске к;осады. Берілген уаJ<Ьrт еткен соц илеу органыныц жетегі автомапы турде сенеді, механизм токтатылады жане траверсаньщ 6:у.рылу жетегі іске к;осылады. Траверса шеткі устіцгі к;алыпк;а 6:у.рылады жане илеу органы машинаньщ іргетастьщ тесемесінен 1<олмен жылжытып шыFарылатын нан илейтін кеспектен шыFады.34-ХТВ арекет ету 1<аFИдасы мен ьшымдыFы бойынша А2-ХТМ машинасына :р;сас, біра1< улкен габарипік елшемдер мен салмаl\J<а ие. Сондай-аJ<, )G'МЫС органыньщ пішіні езгертілген: ол шиьrршьщ пішінді.}\апы к;амырды илеу ушін арналFан МТМ-15 машинасы мамандандьrрылFан касіпорындарда )G'МЫС істеуге кезделген жане ЦсШпараны, 1<айнаl(Шаларды, самсаларды, уй кеспені дайындау кезінде пайдаланылады. Ол тµъrрдан, )G'МЫС камерасынан (резервуар), 1<алаl(Шалардан, электр J<ОЗFалтJ<Ьrшпан т:у.рады. 4 резервуар (7.1О сурет) 5 ЦсFЫрда келденец орналас1<ан жартылай цилиндрлі камера болып табьшады. Камерада айналуы 6 б:у.рамдьщ-цилиндрлі тісті басецдеткіш ар1<ьшы 1 электр J<ОЗFалтJ<Ьrштан берілетін З екі шиыршьщ тарізді J<алаl(ша орналас1<ан.241ерекет ету каrnдасы. І<;амырды екі келденец орналаскан ж:Jне бір-біріне карсы айналатын калакшалар аркьшы илейді.І<;атты камырды илеу ушін арналFан Т7-ТЗМ-63, П- ТЗМ-6ЗZL,ОН-199А, МТ-70 камыр илеу машиналары :Jрекет ету каFидаты мен Jq'))Ылымдьщ орындалуы бойынша МТМ-15М-2 машинаFа ксас, бірак барльщ осы машиналарда нан илейтін кеспектіц келденец ось айналасында бwьшуы карастырылFан, бfЛ, ез кезегінде, дайын енімніц алуды жецілдетеді. Г7- ТЗМ-63 машинасында нан илейтін кеспек бу каптамамен дайындалуы мумкін.МТМ-15М-2 машинасы МТМ-15 машинасына сас ж:Jне тек кана Jq'))Ылымдьщ орындалуымен ерекшеленеді.МТУ-50 ж:Jне МТУ-50-01 машиналары МТ-70 ж:Jне Г7-ТЗМ-63 машиналарына сас :JP турлі катты камырдыц илеуі ж:Jне тартылFан етті араластыруга арнашан. МТУ-50-01 машинада ашыткы камырдыц жеке турлерін илеуге болады. Машиналар тікбwышты -qть1рдан, илеу >ЩсМЫС камерадан, екі келденец бwандалы Z-т:Jpізді илеу органдарынан - калакшалардан (алдьщFы ж:Jне арткы), >ЩсМЫС камера механизмініr1 кайырмалы какпактан, жетекші Jq'))ЫЛFыдан, электркозFалткыштан ж:Jне тwкыньщ оц тіреуінде, жоFарыда орналаскан баскару Jq'))ЬШFыдан тwады. Машинаньщ барльщ кауіпті орындары коршаулармен жабышан, какпаFын ашкан кезде жетектіц электркозFалткышы автоматты турде ажыратьmады. ыс камерасы ж:Jне какпак азыктьщ тотыкпайтын болаттан, ал калакшалар - силуминен жасалынFан.1          7 8 З Н--16 а 6 б7.10- сурет. ТыFыз камыр илеуге арналFан МТМ-15 машинасы:а - жалпы келбеті; б - кинематикальщ С\')Ібасы; 1 - электркозFалткышы; 2- какпак торы; 3 - калакшалар; 4- >ЩсМЫС камерасы (резервуар); 5- табан;6- бwамдьщ-цилиндрлі 6:Jсецдеткі/редуктор; 7 - муфта сацьшауы; 8- муфта кертігі 242 N24    10 1161213   1415 19    19 а217.11-сурет. ТММ-1М камыр илеу машинасы: 23а - жалпы келбеті; б - кинематикалык щmбасы; 1- іргетасты тесеме; 2, 18- децгелектер; 3 - жылжымалы арба; 4 - табаJ<Ша; 5 -каптама; 6-нан илейтін кеспек; 7 -коршаулы каптамалар; 8-Цёгка; 9-шарлы мойынтіректер; 10-кос иін; 11-ecі; 12-wкасы; 13- дызша; 14-электркозгалткыш; 15-табан; 16-илеуwкасы; 17-калакша; 19-баспа; 20- серіппе; 21, 23- б.у:ра мдьщ б:}сендеткіш; 22- шыгьщкы шетмойын; 24-топса; 25- сермер                                                                                                                                                                                                                                           }\оFамдьщ тамак:гану кэсіпорындарыньщ іpі ет цехтарында тамаR; енеркэсібінде R;олданылатын фарш араластырFыштар ИПКС-019, ФМ-150, МШ-2, ФМВ-015жэне басR;алар R;олднылуы мумкін.ВМ жэне МВПП-1 механизмдері (7.1 жэне 7.2 суретген R;apa) 7 .2«Сусымалы азьщ-туліктерді араластырJFа арналFан к,\'РЫЛFЫ» белім астында сипатгалFан. ВМ жэне МВПП-1 механизмдерініц техникальщ сипатгамаларыкестеде келтірілген, ал эмбебап R;амыр илеуші машиналар техникалыR; сипатгамалары -7.4жэне 7.5кестелерде келтірілген.МСВ-150 фарш араластыр8ышы ыс камералары жэне мыс органдарынан qтралады. ыс камерасы З (сурет 7.13) келбеу цилиндрдіц жьmжымайтын бос денесі турінде жасалFан, оныц жоFары белігінде азыR;­ туліктерді caлJFa жэне тиеуге арналFан ойыFы орналасR;ан. Тиеуші)WЙFыштьщ ішкі R;абырFасына сак;гандырFыш аЙR;ЫШ табан 5 бекітілген, ол R;ызмет керсетуші персоналдыц R;олын жараR;атгап алуды болдырмайды. Камераныц бір жаFында дайын енімді шыFаруFа арналFан ойыR; орнатылFан, ол араластыру кезінде т ·щ алы жэне жапR;ышты 1 R;аR;ПаR;пен тыFыздап жабылады. Камераньщ екінші жаrына йыршьщ бекітілген, оныц кемегімен камераны эмбебап жетекке R;осады . ]ч,мыс камерасыныц ішіне тегіс тертб№ышты кесінділерді білдіретін, біліктіц айналу осіне еткір б№ышымен кигізіле орнатылrан R;алак,шалардан 4 к.\'Ралrан ыс істеуші білік R;ондырьшFан. }\алак,шалар біліктіц айналу осіне еткір б№ышымен кигізіле орнатылуы массаны біртегіс араластырып жэне оньщ білік ocі арасынан біртегіс етуіне жаrдай жасайды.MCS-150 фарш араластырrыштарындаrы R;алаR;шалары біліктіц айналу осіне 30° б№ышта орналасR;ан. Білік R;aR;ПaR;тa орналасR;ан жылжу мойынтірегіндегі шойын телкеде айналады.   5    6      7.13- сурет. МС8-150фарш араластырFыш:1-жапR;Ь ш; 2- 11;аR;Па11;; З - ыс камерасы; 4 -R;ашm:.шалар;5 - саR;Тандыргыш ай11;ыш 11;аR;па11;; б - Іq<'Йыршьщ  265                                           ЭлектрцозFалткыштьщ 13 шыFыс білігінде (сурет 7.14) тегершік 18 орнатылFан, ол суйір белдікпен 19 жетекті (итермелі) тегершікпен 10 жалFастырылFан. Басты жетекті тегершік екі циылFан - б рандамен 12 ж:ше серіппемен 11 бекітілетін жьmжымайтын жане жьmжымалы конустардан Т№ады. Бwанда 16 бойымен чтка 14 жане цилиндрлік тістегеріш 15 кемегімен электркозFалтцышты айналдыра отырып, бьшFаFыштьщ айналым жиілігін езгертеді. Бwанда 16 бойымен жылжымаFа 17 орнатыЛFан электркозFалщышты жоFары немесе темен жылжыту барысында тегершіктер арасындаFы ортальщпен арацашьщтьщ артады немесе кемиді; онымен коса, екі жартыдан цwалFан басты жетектегіш тегершік 1О сайкесінше жылжиды немесе жакындайды жане белдік тегершіктіц баска беткейін камтиды, б айналым жиілігініц езгеруіне алып келеді. Керсеткіш тілі белгілі бір бwышка ауытциды жане былFаFыштьщ айналым жиілігін керсетеді. Устіцгі жаFынан машина жабыны 1 какпакпен 8 жабылады. Корпустьщ алдьЩFЫ жаFында бешкені 2 бекітуге арналFан кронштейн З орнатылFан. Ішкі бетініц жактауына магнитті цоскыш орнатьшFан. Машина устел устіне орнатьшады.       14 15 1617  7.14- сурет. МВ-6 машинасы:1 - жабын; 2 - бешке; 3 - кронштейн; 4 - былFаFыш; 5- жетектегіш; 6- басты жетек білігі; 7 - конустьщ редуктор; 8 - какпак; 9- цилиндрлік редуктор; 10 - жетектегіш тегершік; 11 - серіппе; 12 - б\!J)анда; 13 - электрцозFащыш; 14 -т ща; 15- цилиндрлік тістегеріш; 16- б\!J)анда; 17 - жылжыма; 18- тегершік;19- суйірлі белдік; 20- ыс білігі; 21- сателлит» тістегерші; 22- «кунгей» децгелеп  271а р е к е т е т у к а F и д а с ы . Айналым электркозFалткыштардан айналым жиілігініц суйір белдікті вариаторына беріледі, ал одан цилиндрлік 9 ж;: не конустык 7 редуктор аркылы тік басты жетек біліrінe 6 беріледі. Б:\'J} білік жетектегіш 5 аркьmы айналым козFалысын бьmFагышы бар )G'МЫС білігіне 20 ж;: не цилиндрлі «сателлит» тістегерішке 21 береді, ол езініц тістерімен жылжымайтын «кунгей» децгелекті 22 тістеп алу аркылы ез осініц айналасынан ж;: не жетектегішпен бірге - тік басты жетек білігініц 6 осін айнала козrалады.МВ-10 машинасы, колданьmуы, ;: рекет ету каrидаты ж;: не qq,астырылымы бойынша МВ-6 машинасына \ЩСас келеді, бірак одан габариттік елшедері мен qq,ьmымындаrы біраз езгерістері бойынша ерекшеленеді.ММ-23 (сурет 7.15, а), МВ-25 (сурет 7.15, б) ж;: не МВ-60 (сурет 7.15, в) машиналар турлі кондитерік массаларды (кремдер, кілегейлер, бисквитті ж;: не т;: тті камырлар, суфле, безе, мусстар ж;: не т.сс.) былrауrа ж;: не илеуге арналFан, ашытьmFан камырды илеуге ж;: не картоп езбесін дайындауFа арналFан. МВ-25 ж;: не МВ-60 машиналарыньщ топтамаларында ет ж;: не сузбе фарштарын араластыруrа арналrан фарш араластырFыш саптама бар.Барльщ машиналарда )G'МЫС органдары планетарлык козFалыс жасайды. Айналым жиіліктерін реттеу ушін жьmдамдьщ кораптары колданьmады: ММ-23 ж;: не МВ-60 машиналарында - уш режим, МВ-25 машинасында -)К\сМЫС органыньщ айналуыныц екі режиім карастырыЛFан. а б в7.15- сурет. БьmFау машиналары: а - ММ-23; б - МВ-25; в - МВ-60 ММ-23 (сур. 7.16)машинасында корпуска бекітілген ж;: не оны бешкеге кетеріп ж;: не тycіpyre арналFан угкалы шыбыкты сактандырFыш 2721\ОНДЫрFЫСЫ бар.  б в г7.16- сурет. БылFау машинасы ММ-23:а - жалпы келбеті: 1- жетек корпусы; 2- электр1<;оз Fалщ ыш; 3- кронштейн;4 - негіз; 5- бешке; 6- са1<;тандырFыш тор; б - ілмек; в - 1<;алаl\Ша; г - т: ж   273 Басты жетектепш тегершіктіц айналым ІФЗFалыстары 5 ж:ше 1О тісті децгелектер арR;ьmы тісті цилиндрлік беріліс білігіне беріледі. Ocі бешке осіне 15 сэйкес келетін тісті децгелектіц купшегіне 3, йылFан алюминий жабынына астырылFан жетектегіш 1бекітілген. Жетектегіш жабынына«сателлитті» тегершікті 12бьmFаFыштьщ 14 ыс білігі 13орнатьІЛFан. Жетектегішті 1айналдыру барысында «сателлитті» тістегеріш 12 табанFа бекітетін ішкі бетініц тістері бар жылжымайтын тісті децгелекте 2 айналады; оFан R;0Ca бьmFаFыш курделі эрекет жасайды: ез есін айнала жьmдам жэне бешкені айнала баяу R;ОЗFалыс жасайды. БьmFаFыштыц ыс біліrі 13 тыFыздама жэне киізШЫFЬір арR;ЬШЫ ШЫFа бepіcі ТЫFЫЗДалFан.ТоптамаFа с:рщыш жэне пішінді кесу кемегімен ыс білігініц:рпына бекітілетін терт бьmFаFЫШ кіреді.БылFанатын азьщтарды  1 7.17 -мет. -35М 6Ьl)"!FаFЫЩ . aіllffіl. · - а'сUст1 децгелек, -псп деtг тер; -4сермер; 6, 7 - теменгі жэне жоFарFы жетектегіш тегершіктіц дисклері; 8, 9- теменгі ж: не жоFаргы жетектегіш тегершіктіц дисклері; 11электрR;озгалтR;Ь1ш; 12 - «сателлит» тістегеріштері; 13 - ыс білігі; 14 - былrмыш; 15-бешкешашыратпау ушін жэне машина ысы кезінде R;Осымша азьщтарды тиеу ушін бешке устіне жалFама R;арастырьmFан. Бешке 6,№андалы беріліс жэне кетеру -q"щасы кемегімен тік баFыттаFыш табан бойынша кронштейге орнатылады.др е кет ету R;аFид асы. Планетарлы механизм жэне псп цилиндрлі берілісті темендететін суйір белдікті айналым жиілігініц вариаторынан туындайтын айналым бьmFаFЫШR;а беріледі, оньщ эсерінен бьmFаFыш ез есін айнала жылдам жэне бешкені айнала баяу R;ОЗFалыс жасайды. Азьщтар R;арR;Ьінды араластырылуFа жэне оттегімен байытылУFа:рп ырайды.МВ-35 (2М) машинасы В-35М машинасына R;араFанда толыFыме н алюминийден жасалFан жабыннан тwады. Жабын негізден 18 (сур. 7.18), табаннан 15 жэне бастиектен 12 алFан, олар езара бwандалар мен срщыштар арR;ьmы байланыстырыла біріктірілген. МВ-35М машинасына R;арманда оньщ толыFымен кинематикалыR; сызбасы, кейбір туйіндерініц R;ондырылуы жэне топтамалануы езгертілген.275    3 21        7.18- сурет. МВ-35(2М) бышаFыш машинасыныц І<аFидатгы жане кинематикальщ С\'дбасы:1 - шанышІ<ЬІ нтаFы; 2- журісті бwанда; 3- сермер; 4- айналым жиілігін ретгеу механизмі; 5, 6- жоFарFы жане теменгі жетектегіш тегершіктер; 7 - суйірлі белдік; 8 - серіппе; 9, 10 - жоFарFы жане теменгі жетектегіш тегершіктер; 11 - электрф1 зFалт1<Ь1штар; 12 - бастиек; 13- конустьщ тісті берілістер; 14- чца; 15-табан; 16- журісті бwанда; 17 - бwанда; 18-негіз; 19 - бешке; 20 - бьшFаFыш; 21 - 1<ауь1з; 22 - шыFЬЩІ\ЬІ білік; 23 -1<а«:па1<; 24- тістегеріш; 25- шарлы мойынтірек; 26- ста1<ан; 27 - жетекті білік; 28 - жьшжымайтын «кунгей» децгелек; 29 -«сателлит» тістегеріші; 30- жетектегіш; 31- тісті децгелек  Бастиекке 12 жетек, мыс органыныц айналым жиілігініц ретгеу механизмі 4 жане машинаны бас1<ару тетігі 1\№астырылFан. Б\'д механизмдер екі б рандамен бекітілген алмалы-салмалы алюминий 1<а«;паFымен жабышан.Жетек пісірмелі кронштейнде орнатылFан электр1<озFалТ1<Ьіштан 11, айналым жиілігініц суйір белдікті вариаторынан жане планетарлы1< механизмнен 1\№ЗЛFан. Электр1<оз Fалт1<ыш білігіне бwанда ар <ылы теменгі жетектегіш жартылай сермер 10 бекітілген. ЖоFары жетектегіш жартылай сермер 9 жартьшай сермермен 1О оймакілтекті 1<осьшыс кемегімен байланыстырьшып, серіппемен <ысьшrnн ж. не бw андамен бекітілген. Майсауыт арl\ЬІЛЫ тегершіктер арасьmдаFы 1<уыс1<а май беріледі; оньщ аFып кетуін болдырмас ушін резецке саІ<Ина орнатЫЛFан.ыс органыньщ айналым жиілігін ретгеу механизмі МВ-35М машинасыньщ айналым жиілігін вариаторына сас. 276 Шойын іргетасты тесемеде 1 (сурет 7.19, а) тікб\'рышты ылысатын шойынды в:уыс табан 2 астырьшган. Табанмен 1<;оса, бешкені 19 кетеретін кронштейнді 20 жьшжытуга арналган бшыттагыштар да q;:йылган. Табанньщ жогаргы жагында айналым R;ОЗFалысын планетарльщ беріліске беретін электрв:озгалщыш 3 орнатылган. Электрв:озгалщыш білігіне уш «сателлит» тістегерішін 5 в:озгалысв:а тусіретін тегершік 4 кигізілген, олардьщ остері жетектеrіштіц 7 жакорпусына бекітілген.«Сателлит» тістегеріштері 5, жьшжымайтын «кунгейлі» децгелекті 6 айнала оралып, жетектегішті 7 в:озгалысв:а тусіреді, ол в:озгалысты жылдамдьщ R;Орапшасыныц 1О жогаргы білігіне 8 береді. Жьшдамдыl\ в:орапшасыньщ корпусында турлі диаметрлі уш тегершікпен 9 Ж<)не теменгі оймакілтекті білік 11 мыв:тап бекітілген жогаргы білік 8 орнатылган.5 67891011 1213 а7.19- сурет. МВ-60 бьшгагыш машинасы:а - в:агидатты Ж<)Не кинематикалыв: С\'Лбасы; 6 - бешкені кинематикалыв: кетеруі; 1 - іргетасты тесеме; 2- табан; 3- электрR;озгалщыш; 4- тегершік;5, 15 -«сателлит» тістегеріштер; 6, 23 - «кунгей» децгелек; 7, 16 - жетектегіш; 8 - жогаргы білік; 9 - тістегеріштер; 1О - жылдамдьщ в:орапшасы; 11 - теменгі оймакілтекті білік; 12, 13- конустыв: тістегеріш Ж<)не децгелек; 14- басты жетекті білік; 17 - Ж\'МЫС білігі; 18 - былгагыш; 19- бешке; 20-кронштейн; 21-жылжымалы арба; 22-децгелектер белігі; 24- сермер; 25- б№амалы редуктор; 26- терткілдеш )!Ц[П Теменгі оймакілтек бойымен айналым жиілігін ауыстыру механизмініц кемегімен жогары білікте тегершіктердіц біреуімен ілініп алынатын278                                              Миксер сымды тэж, тегіс бьшпныш немесе 1<амырrа арналrан ілмек туріндегі мыс органдарын 1<олданумен он жьшдамдьщ режимінде араластыру мен бЫЛFауды жузеге асырады. Шамадан тыс жуктелу мен r<ызып кетуден r<opray r<арастырылrан.Kіtchen Аіd(Швеция) фирмасы 5 КРМ 50 миксеріне сас 5КРМ 50WH электр миксерін шыrарады.Lozamet (Польша) фирмасы МКN-11:шбебап асуй машинасына араластыру жэне былrауrа арналrан МКР-25 механизмін шыrарады, ол кремдер, ырща, r<аймаr<, 1<\'ЙМаІ< пен торт пісіруге арналrан 1<амырды былrауrа арнашан. Механизм жьшдамдьщ r<орапшалары 2, конустьщ тісті редуктор 4, планетарльщ механизм 7, бешке 11 орнатылrан корпустан 1чq>ады (сурет 7.20).1 2 3   7.2JJ- сурет. БьшFау жэне араластыруУа арналFан МКР-25механизмі (Польша):  285                                                                                                                                        турамаларFа арналFан 5 цилиндрлік бункер ж. не кепкен нан \'НТаFына арналFан 8 конус турдегі бункер. ТартуларFа арналFШІ бункер к:алыптау устелдіц к:ак:паFы устінде орнатыЛFан. Бункер ішінде тартуларды бункерден к:алыптау устелдіц 9 тесік-торларына адайтын иірме к:оректендіруші орналаск:ан. Осы тесік-торларда ж мыс органдары - к:алыптау устелдіц айналуы барысында к:айтымды ілгерілеме к:озFалыстарды жасайтын 12 піспектер - орналаск:ан. ыс органыныц элементтері, сондай-ак:, к:алыптау устелдегі тесік-торларыньщ жиектері ж. не негізгі массадан тартулар беліктерін беліп алатын 7 бункер терезелерініц жиектері болып табылады.Машинаньщ мыс органдары к:ыда орнатылFан 17 электрк:озFалтк:ыштан іске к:осьшады. 18 электрк:озFалтк;ыштыц білігі 6 иірме к:оректендірушініц 3 білігі айналатын 2 бwамдык: б. сецдеткіштіц 20 білігімен телескоптык: турде к:осьmFан. Айнымалы к:озFалыс к:алыптау устелге бір доЦFалаFы 6 иірме к:оректендірушініц білігінде, ал екінші доцFалаFы 11 к:алыптау устелдіц к:уыс білігінде бекітілген 4 цилиндрлі беріліс арк:ьшы беріледі.     б        20 19 18а8.1- сурет. Котлет к:алыптаушы машина МФК-2240:а - к;аFидалык щлбасы; б - к:алыптайтын устел піспегініц циклограммасы; 1корпус; 2 - бwамды редуктор; 3 - иірмек !(уаттаушы білік; 4 - цилиндрлі беріліс; 5- фаршк:а арналFан науа; 6- піспек-к:уаттаушы; 7 - науа терезесі; 8 - \'НТаr<:К:а аунату науасы; 9 - ойьщ-ршьщ; 1О - реттеуші бwанда; 11 - к:алыптаушыустел; 12-піспек; 13-децгей; 14-серіппе; 15-итергіш; 16- к:апталдьщ кешірмелеу табак:шасы; 17 - электрк:озFалтк:ыш; 18 - электрк:озFалщыш білігі; 19- тіреу; 20- бwамды редуктор білігі  298                                  а б8.2- сурет. f\айнакшалы-чшпара жасау машина ВПМ:а - кагидалык ж:ше кинематикалщ щшбасы: 1 - жетекті сыргыма; 2 - колдаушы сыргыма; 3- µ :га арналган науа; 4- децгелек mam тэрізді щетке; 5 - резецкеленген таспа; 6 - жетекті сыргыма; 7 - цилиндрлі иірмек; 8, 17- бwамды редукторлар; 9, 15-электр козгалткыш; 1О, 18-тізбекті берілістер; 11- ырыкшалы муфталар; 12- ж:vлдызша; 13- конус тэрізді иірмек; 14, 16- суйір белдікті берілістер; б - калыптаушы саптама ВПМ кайнакша-чшпара машинасы екі негізгі беліктен Ч-J)ады - жуктеу секциядан жэне калыптайтын атанагы бар тасымалдагыштан. Машинаныц І<;агидальщ жэне кинематикальщ с:р басы 8.2, а суретте керсетілген.Машинаныц жуктеу секциясы І<;ЫCІ<;a багана турінде жасалынган, оньщ жогаргы беліrінде екі бункер орналас1<ан: сол жа1< - 1<амыр ушін, оц жа1< - турама ушін. f\амыр салынатын камыр еткізгіш багыты бойынша диаметрі бірте-бірте азаятын айналымдардьщ тwаІ<;Ты кадаммен конус пішінді 13 иірме сол бункерге жиналган. Ротациялы соргыныц кабылдау камерасына тураманы айдау ушін арналган айналымдардыц Т№аl\ТЫ кадаммен 7 цилиндрлі иірме орнатьшган.Соргыньщ роторы сопакша телескоптык косьшыс аркылы айналмалы І<;озгалысты иірмеден алады. Иірмелер 12 ж:р дызшамен жэне 1О шынжырлы беріліс аркьшы айналымга келтіріледі, ол, ез кезегінен, 17 бwамдык бэсецдеткіші бар 9 электр1<озгалт1<ыштан айналмалы І<;озгалысты алады. Иірмелердіц жетек біліктері иірмелерді ысІ<;а дербес І<;осуга мумкіцдік беретін 11 ырыкшалы муфтамен жабдьщталган. Муфталарды І<;ocy тетіктері жуктеу секциялардьщ бет панеліне шыгарьшган жэне І<;ызмет керсету ушін ыцгайлы орында орналастырылган.Тасымалдагыш уш аунаІ<;ша - 1 жетекші, 2 І<;Олдаушы жэне 6 жетектегі - монтаждалган жаІ<;Тауга ие. Аунакшаларга 5 шексіз резецкеленrен таспа тартьшган. 2 тіреу аунакшаньщ устінен тацбалайтын атанаІ<; орнатьmган. Ол эксцентригі бар ЦсТІ<;а аркылы тасымалдагыштыц жылжымалы таспасына тусуі жэне кетерілуі мумкін. f\алыптайтын атанаІ<;тьщ жанында тасымалдагыштьщ жактауында ішінде 4 децгелек кылшьщты шетке айналатын нга арналган 3 бункер орнатылган. Шетке айналуга 16 сына­ белдікті беріліс арІ<;Ьmы тасымалдагыштьщ жетегінен келтіріледі.Науаньщ тубіне жапІ<;Ьrшпен жабылатын ерілген тор салынган. Тор304                                                                        8.3- сурет. МРТ-бОМ 1<;амыр жаятын машинаныц 1<;аrnдальщ жэне кинематикальщ с:vлбасы:1 - са1<;тандырFЫШ тор; 2 - :µіra арналrан науа; 3 - жаятын щтаулар; 4 -6.у:рьmмалы кронштейн; 5-1<;ац1<;а; 6-тартпалы щтау; 7-тізбекті беріліс; 8 - электр 1<;озrалт1<;ыш; 9 - б.у:рамды редуктор; 10 - І<;_у:растырмалы 1<;ац1<;асы; 11- б.у:рандалы ,qn; 12- сермер; 13- жетекті білік; 14- транспортер; 15 - тиеуші науа; 16 - азьщ (1<;амыр) Транспортер екі жайrыштан т.у:рады - тартпалы 6 жэне жетектегіш 13. О1<;тауларда тарнспортердіц шексіз 1<;аrаз лентасы бекітілген. Транспортердіц тартпалы жэне жетектегіш 01<;таулары екі 1<;осарлы телкелі­ сырrымалы тізбектермен байланыстырылrан, б:vл машина жµtыс іcтeyі барысында транспортер лентасыньщ жылжып кетуін болдырмайды. Транспортер жэне жайrыш 01<;таулар беріліс 1<;ондьrрrысынан тізбекті беріліс 1<;озrалысына 7 етеді.Машина 1<;ац1<;асы ішінде электр1<0зrалт1<;ыш 8 жэне б.у:рамды редуктор 9орналас1<;ан. Электр1<;озrалт1<;ыш білігі яqщырьщшалы муфта редукторыныц шыrьщ1<;ы білігімен байланыстырьmrан. Редуктордьщ шыrьщцы білігіне басты ж:vлдызшы бекітілген, ол телкелі-сьrрrымалы тізбектер кемегімен жайrыш оцтаулар мен транспортерды айналуrа экеледі. Серіппелі тартпа кемегімен жайrыш 01<;таулар арасындаrы ось аралы1<; езгерістер барысында тізбек тартылады, ол берілістіц цалыпты Ж\'Мысын цамтамасыз етеді.Машина цац1<;асы 1О Ж\'І<:а болат беткейлерден дайындалrан сэндікцаптамалармен R;апталrан жэне сыртR;ЬІ жаrынан эмалді бояумен боялrан. Машинаны цосу мен токтату машинаньщ беткі панелінде бекітілген баспа бекеттерімен, жэне машинан ішінде орнатьmrан магнитті І<;ОСR;Ышпен жузеге асырьmады.313                                               з  2      А-А  1  8.4- сурет. J\амыр белгіш машина А2-ХПО/5:1 - белгіш 1;;ондырFы; 2 - таспалы конвейер; 3 - р сепкіш; 4 - r<;абылдаушы fWЙFыш; 5 - r<;амыр салмаFын реттеуші механизм; 6 - табан; 7 - басr<;ару тетігі Сэйкес диаметрлердегі тегершіктер орнатумен машина енімдш1гш езгертуге болады.Машина 11;уаттылыFы 0,37 кВт электрr<;озFалтІ1;Ьrштан суйір белдік жэне шынжырлы беріліс арr<;ьшы r<;ОЗFалысr<;а туседі. Электр іq,pьmFыcы машинаньщ электр жетектерін, майлау жуйесіндегі май децгейініц апаттьщ децгейініц белгіленуін, шектеулерді алу барысынла электр жетекті щшаулауды басr<;аруды r<;амтамасыз етеді.«Восход-ТД-1» r<;амыр белгіш машинасы (сурет 8.5)1<:аFидалыr<; келемінебайланысты r<;амырды бірдей беліктерге белуге арнашан. OFан r<;oca, r<;амыр белгіш атанаr<; цилинд рше r<;амырды вакуумдьщ сору r<;аFИДасы r<;олданьшады, б\'J) r<;амырдыц бір-біріне уйкеліп r<;алуы мен тыFыздалуын болдырмай, q,рамын саr<;Тайды. :r<;амыр белгіш атанаr<;Тьщ, тесеменіц, піспектіц жэне атанаr<; жетегініц мыс істеп ЧJ)Fан кескіш бетін мэжбурлі майлау жуйесі r<;арас т ы рьmFан. Тиеуші бункер тот баспайтын болаттан жасалFан жэне туйінге орнатылады, б\'J) ar<; мерзім мыс істейтін механизмді жэне науаньщ езін тазалауды ьщFайлы етеді.Жеткізуші конвейер ушін тасымалдау таспасы жоFары антиадгезионды r<;асиетке ие материалдан жасашан.   3218.5- сурет. «Восход-ТД-1» 1\амыр белетін машина:1 - тиеуші науа; 2 - белгіш механизм; 3 - жетек корпусы; 4 - 1\алдьщтарFа арналFан ыдыс; 5 - жеткізіп беретін конвейер; 6 - сепкіш Жылжу ьщFайлыFы ушін 1\амыр белгіш корпусы сырFымалы тіреулерге орнатылFан.J(амыр д011гелектегіш А2-ХПО/6 салмаFы 0,09-0,9 кг болатын бидай ынан жасалFан 1\амырды децгелектеуге арпалFан.Корпустан, жетектен, спиральдан, екі сепкіштен, ауа урлегіш 1\ОНдырFыдан, науа жэне электр rчq>ЬШFЫСынан Т'Д)адЫ.Корпус 1 (сур. 8.6)негізден, 1\аJ\1\адан жэне терт децгелектен ЦсРады. Жетек 2 электр 1\ОЗFалТl\ЫШтан, екі сатьшы сына-белдікті берілістен, аралыl\ тіреуден, білікте шойыннан жасалmн бекітілген 6 конустан rчq>алFан. Конустьщ сыртl\ЬІ бетінде бойльщ жалFастырFыштар жасалFан. Спираль 7 жеті секциядан тwады, оныц соцFысына шарнир арl\ЬШЫ науа бекітіледі, ол екі жаFдайда болуы мумкін: теменгі жаFдайында дайындама науа бойымен етеді, ал устіцгі ЖаFдайында - оFан жанаспастан астында орналасады. Секциялар екі спираль арнасын rчq,айды. R;амыр кесектері уш секциялы бірінші спираль арнасынан ШЫ!\1\аннан кейін екінші арнаFа келіп туседі. Секциялардьщ ыс бетгері фторпластгы лакпен 1\апталmн, ал науаFа киіз бекітілген. .Эр секция l\aнl\aFa екі бурандамен бекітіледі жэне конусl\а 1\атысты спираль секцияларыньщ орналасуын реттеу ушін терт 1\ОНдырылFан бурандаFа ие.Ун сепкіш 4 корпус пен електен турады. Елек сымды материалданжасалFан жэне келденец 1\айтарымды-ілгермелі 1\ОЗFалыс жасайды. Ун сепкіштердіц біpeyі 1\амыр дайындамаларды шыFару орнына орналастырьІЛFан, екіншіі - ОFан 90° бурышта орналастырьІЛFан. Ауа урлегіш 1\ОНДЫрFЫ 5 1\анатгы 1\ОЗFалТl\ЫШтан ЦсРатын желдеткіштен, 1\ЫЗдырFыштан, спираль устінде 1\аНl\ада орналасl\аН ауа урлегіш пен шумектен тwады. Электр rчq,ьшFы В машина мен желдеткіштіц жетегініц ысын бacl\apyFa, 1\ЫЗдырFыштарFа кіретін ТЭН-дерді l\0CYFa (дайындамаларды кетеру ушін урлеуге берілетін талап етілетін ауа температурасына байланысты) арналFан..Эрекет ету 1\аFидасы. R;амыр беліктері спиральдіц теменгі белігіне келіп туседі. Айналып Т'Д)Fан конустьщ эсер етуімен 1\амыр дайындамалары шар тэрізді турге ене отырып, спираль бойымен жоFары кетеріледі, жэне науа бойымен алдын-ала куту шкафыньщ жеткізгіш конвейеріне беріледі.322,, 8.6- сурет. А2-ХПО/6 І<;амыр децгелектін машина:1- корпус; 2- жетектер; 3- науа; 4- \'Н сепкіш; 5- ауа урлегішІ<;ОндырFылар; 6- конус; 7 - спираль; 8- электр !q'рЫЛFысы Ун сепкіштер ж. не ауа урлегіш І<;ондырFылар І<;амырдьщ спираль мен конусІ<;а жабысьm І<;алуын болдырмайды. Бір немесе екі \'И сепкішті, сонымен І<;атар, !\ЬІЗдырFышты ж. не !\ЬІЗдырFышсыз ауа урлегіш І\ОндырFысын І<;Олдану І<;ажеттілігі технологияльщ урдіспен аныІ<;Талады. Ун сепкіштермен берілетін \'ННЬЩ келемі електіц ауытІ<;у амплитудасын езгерту жолымен І<;олмен реттеледі.«Восход ТО-1» І<;амыр децгелектейтін машинасы (сурет 8.7) І<;амырбелгіш машинадан келіп тусетін І<;амыр дайындамаларFа децгелек пішін беруге арналFан, сонымен 1<;атар, олардыц !q'рылымын жа1<;сарту ж. не бетіндегі тесіктерді тегістеп кетіру маІ<;сатында І<;олданылады. Машинаньщ конусы мен астауы алюминийден жасалFан. Конус, астау беттері ж:ше 1<;амыр дайындамалары децгелектелу барысында жылы ауамен урленеді. Машина шыFысынан децгеленген дайындамаларFа \'И себіледі. Машина еден устінде Ж\'МЫС орындайды, терт децгелекке І<;ондырьmFан. 323«Восход ТО-2» н;амыр децгелектейтін машинасы «Восход ТО-1» машинасына сас. Олардьщ айырмашылы келесідей: астаушаларыньщ к,\q)астырылуыньщ арн;асында шар тарізді н;алыпн;а оны жеткізу ушін н;амыр дайындамалардьщ айналдырылуы н;амтамасыз етіледі, н;амыр дайындамалардан беліктердіц)G'J!Ынып кетуі болмайды; турлі салман;тагы н;амырдайындамалардьщ конус пен астау арасында аран;ашьщтын;т арын реттеу мумкіндігі бар; н;амыр децгелектеуші б:\[йым мен енім арасында жабысу болдырмас ушін Ж\'МЫС органдарыньщ сталафлонды жабындалуы орын алган; тіреу биіктігі бойынша реттеледі.Group (Италия) фирмасы келемді н;агидасына н;арай н;амырды бірдей беліктерге белуге арналган ВМ 2 Pіzza н;амыр белгіш   8.7 - сурет.«Восход ТО-1» н;амыр децгелектейтін машинасы:1 - \'Н сепкіш;2- тіреу; 3- жетек ко,пусы; 4 - конус; 5- спи,альмашинасын шыгарады. Кейде олар децгелектегішпен бірлесе Ж\'МЫС жасайды. І<;амыр науага тиеліп, шыгарда берілген салман;та децгеленіп шыгады. Машиналар еден устінде Ж:\[МЫС жасауга арналган.МВМ (Германия) фирмасы ВМ 2AS улпсшдегі машиналарды шыгарады, олардыц ацаратын екі функциялары бар: н;амырды беліктерге белу жане оны одан apі пиццага дайындау ушін автоматты турде децгелектеу. ыс органдары больm саптамалар жане иірімдер табылады. Sіnmag(Taйвaнь) фирмасы ашытьшган баліштер жане гамбургерлерге арналган н;амыр дайындамаларын децгелектеуге жане белуге арналган жартылай автоматты беліп-децгелектеу SМ-3-ЗОжане SМ-11-36 улгілерін шыгарады. Беліп-децгелектеу топтамасьшда н;амыр дайындамаларыныц н;алыптауы орын алатын баліштерге арналган ршьщтардьщ уш пластикті табан;шасы н;амтылган. Табан;шалар н;амыр жабысуьm болдырмайтынарнайы материалдан жасалган.Отандьщ жане шетелдік ендірістіц н;амыр белгіш жане децгелектегіш машиналарыньщ техникальщ сипаттамалары 8.6. кестеде келтірілген.   324                                                               8.7. Шырын СЪЩ1'Ыштар Жемістер мен жидектерден жаца сыFылFан шырын алу ушін R;ОFамдьщ тамаR;тану К:Jсіпорындарында тікелей угынудан бу:рын шырын сы rштар R;олданьшады. К,азіргі танда ч:рмъrстьщ техникада ет тартцыштарFа R;осымша механизм ретінде шьІFарылатын шырын сыЮ<ыштар кецінен R;олданьшады. Б шырын сьщR;Ьrштар енімді мыжу ж:Jне елек ойыFынан сьІFЫЛFан шырьщды еткізе отырып, конустьщ иірім бойынша R;Ысым жасау R;аFидасы бойынша яqсмыс істейді.Бµrдай R;ОндырFыFа мы сал ретінде, R;ОFамдьщ тамаR;Тану к:Jсіпорындарында R;Олданьшып келген, б:у:рыннан шыFарылып келетін шырын сы rш МСЗ-40 табылады.МСЗ-40 шырын сьщцышы Ж\(МЫС камерасынан 3 (сур. 8.8), ыршыR;тан 1, конустыR; иірім 5, тиеу ышы 4ж:Jн е диаметрлері 2; 2,5 ж:Jне 3 мм болатын ауыстырFыш торлардан 6 ч:рады. Жумыс камерасы 3келденец орналасR;ан бос денелі R;ИЬЩ конус турінде жасалF ан .Камераныц ішкі бетінде ауыстырFыш торлар 6 тіреулеріне арналFан тік б:у:рышты шыFыцR;ылар R;арастырьrлFан. Ауыстырылатын торлар келденец орналасR;ан бос денелі R;ИЬЩ конус турінде тот баспайтын болаттан жасалFан.Камераныц жоFары цабырFасына (оныц кецеитшген белігінде) цилиндрлік быр орналасц, оаFнан тегіс тиеу йFЫшы 4 туріндегі тиеуш і R;Ондыр Fы бекі тілген. А      А    11 108.8- сурет. МСЗ-40шырын СЫі\1\ЫШт а ры:  1 - ыршьщ; 2- жетекті білік; 3- Ж\(МЫС камерасы; 4- тиеу Fышы; 5- конустьщ иірім; 6- ауыстырылатын торлар; 7 - сырFана у мойынтірегі; В- кері жьrлжытатын б\'ранда; 9- реттеуші б:у:ранда; 1О- сал уFа арналFан на уа; 11- шырын аFуына арналFан "\'!О ойыFЫ 327 МСЗ-40 шырын сьщкышынын техникалык сипаттамалары0німділік, кг/саr 40Жетек электркозrалткышыньщ номиналды 1\Уаттьшыrы, кВт0,6Иірімніц айналу жиілігі, мин-1 170Ойык диаметрі, мм: торлар№1 2торлар №2 2,5торлар№З 3Ортадан тепкішті шырын сык,к.ыштарында (сурет 8.9) шырын беліну жылдам айналатын уккішті табакшада мыжылатын енімді бір уав;ытта майдалау аркылы ортадан тепкішті асерлер барысында жузеге асады.МайдалаНFан енім 1\ИЬЩ конус туріндегі айналмалы торrа жанасады.Шырын елек торы аркьшы етіп жане wйып алу арнасына баrытталады.Сыrьшrан енімнін: тыrыз калдыrы тор устімен жоrары кетеріліп жане шыrарып тастау ушін екінші JWІO арнасына баrытталады. Б.µщай каrидалар негізінен отандьщ ендірістегі шырын сьщкыштарда колданьшады.Шетелдік ендірістегі шырын сьщкыштарда кебінесе шырынды сыrу каrидасында енімніц айналмалы роторrа угілуі каrидасы колданьшады.Кесілген цитрус жемістері кесе тарізді камераrа сальшады жане электр козrалткышыньщ білігіне орналастырылrан ротор асерінен шырын сыrьшуы орын алады.Шетелдік ендірістегі шырын СЫ!\1\Ыштарыньщ негізгі техникалык сипаттамалары 8.7. кестеде келтірілген.       8.9- сурет. Кекеністер мен жемістерге арналrан ортадан тепкішті шырын СЬЩ!\ЬІШтьщ каrидальщ с:vлбасы:1ш-ырыкноrарпаурсн;ал2rа-н JWсЙтаrыкшана; рЗна; 4цилиндр; 5- елек торы (R:Иьщ конус); 6 - мыс камерасы; 7- какпак; 8 - тиеуші кондырrы; 9- итергіш; 10- енімнін: тыrыз калдыrын тегу арнасы; 11- электркозrалткыш;12- тіреу.   329                   8.6. J<;амырларды беліп ж;1не беліктерді децгелетуге арналган машиналар..................................................................................................................... 321 8.7.Шырын СЫ!Q\ЫШтар ................................................................... 3288дебиеттер тізімі 333         Оlf)lлыт, басылымы Елхина Валентина Дорофеевна ДоFамдьщ тама1-Тану к;Jсіпорындарыньщмеханикальщ Іq'рЫЛFЫлары Аньщтама4-ші басылым, толыктырылFан Редакторы С.К.НосоваТехникалык редакторы Е.Ф.Кор:ж:уева Компьютерлік теру: Р.Ю.Волкова Тузетушілер: Л.А.Котова, НС.Потемкина Басылым № 104108613. БасуFа 14.02.2014ж. кол койылды Форматы 60х90/16. Гарнитура «Тайме». Кецсе КаFазы. № 1. Офсеттік басылым. Шартты баспатабаFЫ 21,0.Тираж 500 дана. Тапсырыс №«Академия» баспа орталыFы. www.academіa-moscow.ru129085, Маскеу к., Мир дацFылы, 101В, бет. 1. Тел./факс: (495) 648-0507, 616-00-29.Санитарльщ-эпидемиологияльщ корытынды РОСС RU. АЕ51. Н 16476 05.04.2013.Баспабан берілген электрондьщ тасымалдаFыштарда «Ашашкы улгілі басылым» ААК басылды.