Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Тіл комитеті «Мемлекеттік тілді және Қазақстан халқының басқа да тілдерін дамыту» бағдарламасы бойынша шығарылды

Ерте-ерте, ертеде, баяғы өткен заманда бір диірменші өмір сүріпті. Диірменшінің есегі болыпты. Еңбекқор, ақылды, күшті есек диірменшіге көп уақыт қызмет етіп қартайыпты. «Есек енді жұмысқа жарамай­ ды, әлсіреді» деп диірменші есекті үйден қуып жібереді. Есек бір күн тамақ ішпей, екінші күні тағы да аш қалып, үшінші күні: – Қартайдым, әлсіредім деп қарап отыр­май, музыкант болайын. Дауысым бар, ән айтып, көше-көшелерді аралап, сонымен нан тауып жесем болады, – деген шешім қабылдап, Бремен қаласына кетеді.

Есек – ақырып, Ит – үріп, екеуі ұзақ жолға шығады. Есек Төбет­ ті арқасына отырғызып алады. Екеуі жүріп келе жатып, жолдың жағасында отырған Мысыққа кезігеді. Ағарған мұрты салбырап, құйрығы жалбырап, жасыл көзі уайым-қайғыға толып, көңілсіз отыр екен. Есек пен Төбет бір дауыспен Мысықтан: – О, Мысық! Сен неге сонша мұңайып отырсың? –деп сұрайды. – Мияу! Азапқа түстім ғой! Кезінде тышқан мен егеуқұйрық­ тарды аулап, өз қожайыныма көп қызмет көрсеттім. Кәрілік келіп еді, көзім жөнді көрмей, тырнағым да, тістерім де өтпей қалды. Мені ешкім өзенге ағызып жібермей тұрғанда, үйден қашып шықтым. Ары қарай не істерімді білмеймін!

Енді олар алды-артына қарамай, жолмен жүгіріп бара жатқан Әтешті ке­зік­ тіреді. Әтештің айдары қисайып, құйрығы жалбырап, қанаттары салбырап, үсті-басын шаң басып кетіпті. – Саған не болды? – деп сұрайды Есек, Төбет, Мысық үшеуі. – Ку-ка-ре-ку! Қожайындарым мені қартайды деп, сойып сорпа пі­ сірмекші! Не істеймін енді? Аман қалу үшін қайда барамын? – дейді Әтеш аптығып.

Әтеш баруға бел буады. Есек Әтешке: – Кел, арқама мін, – дейді. Бірақ Әтеш отыратын орын болмайды. Сондықтан Есектің арқасына Төбет, Төбеттің арқасына Мысық, Мысықтың үстіне Әтеш шығады.

Сөйтіп, біріне-бірі мінгескен достар төртеу болып: Есек – ақырып, Ит – үріп, Мысық – мияулап, Әтеш – шақырып жол жүреді. Бремен қаласы қашықта, түн болып, қараңғы түсіп келе жатыр. Қар­­ ны ашып, тоңып, түнді қалай өткізерін білмей, «музыканттар» қорқа

Әтеш қанатын қағып-қағып, бұтақтан бұтаққа ұшып оты­ рып, Мысық ағаштың ді­ңі­ мен өрмелеп, ағаштың ұшар басына көтеріледі. Олар жанжақтарын барлап қарайды. Бір кезде Әтештің көзіне алыстан жылтыраған бірде­ ңе көрінеді. Әтеш:

Ит – Есектің арқасына, Мысық – Иттің, ал Әтеш – Мысықтың төбесіне шығып, төртеуі терезеден үйдің ішіне қарай үңіледі. Іште ошақта от жанып тұр екен. Үлкен дөңгелек үстелдің жанында айбарлы екі қарақшы ішіп-жеп отыр, әрқайсының қолында жылтыраған өткір пышағы бар.

жақсы болатын еді! – дейді Есек.

қосылады.

Мысық жалғастырады.

Есек, Ит, Мысық және Әтеш төртеуі қарақшылардан үй­ді босатып, үйге кіреді. Қарындары аш достар үстелге айнала отырып, қарақшылар ішіп отырған тамақты тоя ішіп-жеп алады. Содан соң шаршаған «музыкант­тар» ұйықтауға жа­тады. Есек – шөпке, Ит – есіктің алдына, Мысық – пештің түбіне, ал Әтеш – дуалға қонақтайды. Ал қарақшылар үйді сырттай бақылап жүр еді. Олар үйдің терезесінен жарықтың өшкенін көріп, жасы үлкені кішісін: – Үйді жаулап алғандардың кім екенін біліп кел! – деп жұмсайды.

Қарақшы ақырын басып, үйдің жанына келеді. Ары-бері жүріп, тың тыңдайды. Іштен ешқандай дыбыс шыға қоймайды, тып-тыныш. Терезеден барып қарайды. Ешкім көрінбейді. Қарақшы үйге кіреді. Шам жақпақ болып асханаға бұрылады. Сол кезде ол пештің қасынан екі жарықты көреді. «Жылтырап жатқан шоқ шығар» деген оймен түрткілейді. Бұл Мысықтың көзі еді.

дұрыстап айтшы, – деп сұрайды.

дер екен?

сүріп жатыр деседі.

Қалғаны нешеу?

Б К Н Қ Ш Т Т Ы Е E М С Е У Қ К А M Е Р M Ә И Ы Қ Н А Ы З Р А Н Ш Р С O Ы Т M А E Әріптерден сөз құра. Ойлан , тап Ойлан , тап Жауабы: Бремен, есек, орман, мысық, әтеш, музыкант, қарақшы, ит.

Сәйкестендір Сәйкестендір Әрқайсысының көлеңкесін тап. Жауабы: 1-б, 2-в, 3-г, 4-а, 5-ә. a ә б в г