«Металлургия, машина жасау және и материалөңдеу» мамандықтар тобы бойынша Бастапқы кәсіби білім беру федералды білім беру стандарты бағдарламаларын іске асыратын білім беру мекемелерінің оқу үдерісінде пайдалануға арналған оқу құралы ретінде «Федералды білім беруді дамыту институты» Федералды мемлекеттік мекемесімен ұсынылды

Мәскеу қаласының № 6 МБМ КМ жоғары біліктілік санатты арнайы пәндероқытушысы Т.Г Софонова

Б142 Шақтамалар мен техникалық өлшемдер : жұм. дәптері : орта кәсіби білім беру мекемелерінің студенттеріне арналған оқу құралы / Т.А.Багдасарова. — 8-баспа, стер. — М. : «Академия» баспа орталығы, 2014. — 80 б.

Оқу құралы техникалық мамандықтарға арналған жалпы кәсіби цикл пәндері бойынша оқу- әдістемелік жинақтың бір бөлігі болып табылады. Түрлі конструкторлық және технологиялық құжаттамаларда көрсетілген бөлшектердің көлемдеріне, олардың формалары мен беттерінің бұдырлығына деген негізгі талаптар көрсетілген. Өнімді стандарттауға, сапасын арттыруға, бөлшектер көлемдерінің жарамдылығын анықтауға, бақылау-өлшеу құралдарының құрылғысына, өлшеу құралдарын таңдап, олардың көмегімен өлшемдерді анықтауға байланысты мәселелер баяндалған. Оқу құралы ОКБ ФМБС сәйкес металл өңдеумен байланысты мамандықтар үшін «Шақтамалар мен техникалық өлшемдер» жалпы кәсіби пәніноқу кезінде пайдаланылуы мүмкін. Орта кәсіби білім беру мекемелерінің студенттеріне арналған. Өндірісте жұмысшыларды даярлау кезінде пайдаланылуы мүмкін.

КБЖ 34.5ця722

Аталған жұмыс дәптері техникалық мамандықтарға арналған жалпы кәсіби цикл пәндері бойынша оқу-әдістемелік жинақтың бір бөлігі болып табылады. Жұмыс дәптері «Шақтамалар мен техникалық өлшемдер» жалпы кәсіби пәнін оқып меңгеруге арналған. Жаңа буынның оқу-әдістемелік жинақтары жалпы білім беру және жалпы кәсіби пәндер мен кәсіби модульдерді оқып үйренуді қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін дәстүрлі және инновациялық оқу құралдарын қамтиды. Әрбір жинақта жалпы және кәсіби құзыреттіліктерді игеру үшін,соның ішінде жұмыс берушінің талаптарын да ескере отырып, қажетті оқулықтар мен оқу құралдары, оқыту және бақылау әдістері бар. Оқу басылымдары электронды білім беру ресурстарымен толықтырылады. Электронды ресурстарда интерактивті жаттығулар мен жаттығу құрылғылары бар теориялық және тәжірибелік модульдер, мультимедиалық объектілер, Ғаламтордағы қосымша материалдар мен ресурстарға сілтемелер болады. Оларда терминологиялық сөздік пен оқу үдерісінің негізгі параметрлері: жұмыс уақыты, бақылау және тәжірибелік жұмыстарды орындау нәтижесі жазылатын электронды журнал қосылған. Электронды ресурстар оқу үдерісіне өте оңай кіріктіріліп, түрлі оқу бағдарламаларына бейімделе алады. «Шақтамалар мен техникалық өлшемдер» пәні бойынша оқу-әдістемелік жинақ «Шақтамалар мен техникалық өлшемдер» электронды білім беру ресурсын қамтиды.

«Шақтамалар мен техникалық өлшемдер» электронды оқулығы әзірлену сатысында.

Осы жұмыс дәптерінің мақсаты – студенттерге конструкторлық және технологиялық құжаттамалардан бөлшектерді дәлме-дәл етіп жасауға және олардың түйіндесу сипатына деген талаптарды, сондай-ақ беттердің формалары, орналасуы мен кедір- бұдырлығындағы мүмкін ауытқулар туралы нұсқауларды еркін түсінуді үйрету. Қазіргі заман жұмысшысы бөлшектерді өңдеудің сызбада көрсетілген талаптарға сәйкес келетін және де барынша үнемді жолмен бөлшектерді дәлдікпен әзірлеуге мүмкіндік беретін тәсілін таңдай білуі қажет. Машиналар мен механизмдердің жұмысы жинаққа кіретін бөлшектерді қозғалмалы және қозғалмайтын жалғауға негізделген. Жалғау сипаты қондырмамен анықталады. Демек, студенттер бөлшектер шақтамаларының шамасын анықтай білуі, шақтамалар өрісінің графикалық бейнесін құрастыра білуі, сызбада берілген қондырма түрін анықтай білуі және де саңылаулар мен кермелердің мөлшерін есептей білуі қажет. Мұның бәріне жұмыс дәптерінде ұсынылған тапсырмалар мүмкіндік береді. Әзірленген бөлшектерді өлшеу алынған өлшемдерді сызбадағылармен салыстырып, анықталған ауытқуларды қалдыруға болатын-болмайтындығын шешу үшін қажет. Бұл үдеріс, өз кезегінде, тиісті өлшеу құралдары мен аспаптарын таңдай білуді, олардың құрастырылымын, өлшеу тәсілдерін, өлшеу нәтижелерін оқу ережелерін, бөлшектердің жарамдылық шарттарын білуді талап етеді. Жұмыс дәптерінде қойылған сұрақтар студенттерге аталған білімдер мен дағдыларды меңгеріп алуға жәрдемдеседі. Жұмыс дәптерінде ұсынылған тапсырмалар металл өңдеумен байланысты барлық мамандықтар жұмысшыларын даярлау кезінде «Шақтамалар мен техникалық өлшемдер» пәні бойынша оқыту бағдарламасы негізінде құрастырылған. Шақтамалар мен қондырмалар жүйесін білу және оларды бұйымдарды өңдеу, жинау және жөндеу кезінде пайдалану токарьға, фрезершіге, слесірге, автоматтар, жартылай автоматтар мен автоматикалық желілерді баптаушыға қойылатын біліктілік талаптарының міндетті бөлігі болып табылады. Тапсырмаларды орындау студенттердің техникалық ой-өрісін дамытып, оларға сабақтарда меңгерілген материалды бекітуге, алған білімдерін есептеулер жүргізген кезде қолдануға көмектеседі, анықтамалық әдебиетті пайдалана білуге дағдыландырады. Жұмыс дәптері студенттердің өз бетінше жұмыс істеуін ұйымдастыруға, оқытушының бақылау жүргізуіне және де өзін-өзі бақылауға арналған.

1. Берілген бөлшек ие болуы тиіс өлшемдер қай құжатта көрсетіледі?

________________________________________________________________ 2. Неліктен өңдеу кезінде бөлшектердің абсолютті дәл берілген өлшемдеріне қол жеткізу мүмкін емес?

_________________________________________________________________ 3. Құжаттардың қандай түрлерінде дайындалған бұйымға қойылатын талаптар көрсетіледі?

4. Бұйымға қойылатын талаптар неге байланысты?

_____________________________________________________________ 5. Бөлшектерді әзірлеу кезінде олқылықтардың пайда болу себептері.

6. Сызбалардағы сызықтық өлшемдер қандай бірліктермен жазылады?

______________________________________________________________ 7. Қандай өлшем номиналды деп аталады?

______________________________________________________________ 8. Неліктен номиналды өлшемдерді міндетті түрде тиісті МЕСТ-те көрсетілген қалыпты сызықтық өлшемдер қатарынан таңдау қажет?

______________________________________________________________ 9. Неліктен механизмді құрайтын барлық бөлшектерді аса жоғары дәлдікпен әзірлеу қажет емес?

__________________________________________________________ 10. Қандай өлшем нақты деп аталады?

11. Конструктор қандай мақсатпен бөлшектер өлшемдерінің екі шекті мәнін белгілейді?

________________________________________________________________ 12. Мыналарды қалай анықтайды:

13. Шақтаманы есептеудің екі әдісін келтіріңіз.

14. Сіз қалай ойлайсыз, егер шақтама үлкенірек болса, онда бөлшекті әзірлеу дәлдігіне де қойылатын талаптар:

15. Егер номиналды өлшем 85 мм-ге, ең үлкен шекті өлшем – 85,1 мм-ге, ал ең кіші шекті өлшем 84,75 мм-ге тең болса, сызбада бөлшектің өлшемін қалай көрсету қажет?

_________________________________________________________________ 16. Өлшем үшін мынаны анықтаңыз:

17. Өлшемді графикалықбейнелеу кезіндежоғарғы жәнетөменгі өлшем ауытқуларына сәйкес келетін сызықтар арасында қамтылған аймақ қалай аталады?

18. Шақтама алаңын графикалық бейнелеу кезінде нөлдік сызық қай өлшемге сәйкес келеді?

19. Шақтама алаңының шақтамадан айырмашылығы неде?

20. Шақтама алаңдарының нөлдік сызыққа қатысты орналасу нұсқаларын бейнелеңіз.

_____+ Нөлдік сызық___________________________

21. Өлшемнің ауытқуы, егер ол сызбада көрсетілмесе, неге тең?

_______________________________________________________ 22. 1.1- кестені толтырыңыз.

1 .1 - ке с т е

23. Нақты өлшемдердің жарамдылық шартын жазыңыз.

24. 1.2 – кестеде нақтылы өлшемдердің жарамдылығын тиісті жерлерде жарамды-Ж, жарамсыз-ЖЗ әріптерін қойып көрсетіңіз.

1 . 2 - к е с т е

25. 1.1-суретте бейнеленген әзірленген бөлшектің өлшемдерін сызбада (1.1-сур, б) көрсетілген өлшемдермен салыстыра отырып, біліктің цилиндрлік беттерінің нақтылы өлшемдерінің жарамдылығын анықтаңыз:

26. Сызбада (1.2-сур, б) көрсетілген өлшемдермен салыстыра отырып, бөлшектің (1.2-сурет, б) нақтылы өлшемдерінің жарамдылығын анықтаңыз.

_______________________________________________________________ 27. Бөлшектердің қай элементтері жалпылама атауға ие:

28. 1.3-суретте бейнеленген бөлшектердің жалпылама атауларын жазыңыз:

29. Қандай жағдайда әзірленген «саңылау» бөлшегінің ақауы:

30. Қандай жағдайда әзірленген «білік» бөлшегінің ақауы:

31. «Білік» бөлшегінің нақтылы өлшемдері үшін жөнделетін өлшемдерді Ж, жөнделмейтінін ЖМ, жарамдысын ЖР әріптерімен белгілей отырып, 1.3-кестесін толтырыңыз.

1 . 3 - к е с т е

32. «Саңылау» бөлшегінің нақтылы өлшемдері үшін жөнделетінін Ж, жөнделмейтінін ЖМ, жарамдысын ЖР әріптерімен белгілей отырып, 1.4-кестесін толтырыңыз.

4 - к е с т е

33. Саңылау пен білікті шартты белгілеу ұғымдарын көрсете отырып, 1.5-кестесін толтырыңыз.

1 . 5 - к е с т е

34. Шартты белгілерін пайдалана отырып, бөлшектердің жарамдылық шарттарын жазыңыз:

35. Қандай жағдайда номиналды өлшемге тең нақтылы өлшем жарамсызданған болады?

36. Қандай жағдайда саңылау пен біліктің жанасуын қондырма деп атауға болады?

37. Машина жасауда қолданылатын қондырма түрлерін атаңыз.

38. Қосылыстың қозғалмалылығын қамтамасыз ету үшін бөлшектердің қайсысы көбірек нақтылы өлшемге ие болуы қажет? Білік пе, әлде саңылау ма?

____________________________________________________ 39. Қай жағдайда екі бөлшек – саңылау мен біліктің қосылысы кезінде мыналар шығады:

40. Төмендегілерді анықтауға мүмкіндік беретін формулаларды жазыңыз:

41. Саңылаудың өлшемі 28+0,10, ал біліктікі – 28−0,02; болғандағы қондырма түрін анықтаңыз; білік пен саңылаудың ең үлкен және ең кіші шекті өлшемдерін есептеп шығарыңыз. 42. Саңылаудың өлшемі 45−0,1, ал біліктікі —45+0,05 болған жағдайда, қосылыстағы ең үлкен және ең кіші саңылаулардың (кермелердің) шамасын анықтаңыз:

43. Қандай қондырма өтпелі деп аталады?

44. Өлшемі Ø30+0,03саңылаумен өлшемі Ø30−0,02 біліктің шақтама алаңының графикалық бейнесін құрастырыңыз. Саңылаулар мен кермелердің ең үлкен және ең кіші шамаларын көрсетіңіз. 45. 1.6-кестені толтырыңыз.

1 . 6 - к е с т е

46. Өлшемі Ø20-0,1 білік пен өлшемі Ø20+0,15 саңылаудың шақтама алаңдарының графикалық бейнесін құрастырыңыз. Саңылаулар мен кермелердің максималды және минималды шамаларын көрсетіңіз.

47. Қандай жағдайда қондырмалар жасау тәсілі саңылау жүйесі деп аталады?

48. Білік жүйесіндегі қандай бөлшек негізгі болып табылады?

_______________________________________________________ 49. Білік жүйесіндегі әртүрлі қондырмалар қалай шығады?

____________________________________________________ 50. Жүйелердің қайсысы өнеркәсіпте жиі қолданылады және неліктен? Білік пе немесе саңылау ма?

51. Қондырманы графикалық бейнелеу кезінде саңылау мен біліктің шақтамалары алаңдарының өзара жайғасуы бойынша қосылыстың сипатын қалай анықтауға болады?

52. Қондырмаларды пайдалануға мысалдар келтіріңіз:

53. Шақтамалар алаңдарында 1.4-суретте бейнеленген бөлшектер қосылысы кезінде қандай қондырма түрі пайда болады?

_____________________________________________________ 54. Білік пен саңылау өлшемдерінің қандай ауытқулары нөлге тең:

55. Өзара ауыспалылық қағидасы деп не түсініледі?

56. Өзара ауыспалы бөлшектердің мысалдарын келтіріңіз.

57. Толық емес өзара ауысымдылық әдісі бойынша құрастырма қалай жүзеге асырылады?

58. Селекивті құрастырма қалай жүзеге асырылады?

59. Селективті құрастырмамен неге қол жеткізуге болады?

60. Өлшемі Ø50+0,045 саңылау мен Ø50−0,24−0,69 білік бөлшектерін құрастыру кезінде пайда болатын саңылау шамасын анықтаңыз. Бөлшектерді өлшемдік топтарға бөліп тастаңыз және шекті ауытқуларын көрсетіңіз. Шақтамалар алаңдарын бейнелеңіз және суретте селективті құрастыру кезінде пайда болатын саңылаулар шамаларын көрсетіңіз:

61. Қандай құжат стандарт деп аталады?

62. Стандарттау қандай мақсатпен енгізілген?

63. «Біріздендіру» ұғымына не кіреді?

64. Бұйымдарды біріздендірудің негізгі артықшылықтарын келтіріңіз.

65. Елімізде қолданылатын стандарт түрлерін атап беріңіз.

66. Өзара байланысты стандарттардан құралған бірыңғай кешенді жүйелердің міндеті не?

67. «Өнім сапасы» ұғымына не жатады?

68. Қандай көрсеткіштер өнім сапасын сипаттайды?

69. Қандай шаралармен өнім сапасын басқарып, қолдауға болады?

70. Өнім сапасының ең жоғарғы санатының бірінші санаттан айырмашылығы неде?

1. БШҚЖ құрамына енетін тегіс бөлшектер мен қосылыстарға арналған шақтамалар мен қондырмаларға стандарттардың негізгі түрлерін атап беріңіз.

2. БШҚЖ стандарттарының қолданылу аясы белгілі бір материалдармен және өңдеу тәсілдерімен шектелген бе?

3. Жалпы машина жасауда бөлшектер көбінесе қандай өлшем ауқымында әзірленеді?

______________________________________________________________ 4. БШҚЖ-ға енетін стандарттар қандай түрде ұсынылған?

5. Біліктер мен саңылаулар шақтамалары алаңдарының сандық мәндерін анықтауға болатын кестелер қалай құрастырылған?

6. 18 өлшемі БШҚЖ кестелерінде көрсетілген номиналды өлшемдердің қай интервалына жататынын көрсетіңіз:

7. Қай өлшемге қол жеткізу қиынға соғатынын көрсетіңіз:

8. Қай өлшемнің цилиндрлік бетін өңдеу оңайға соғады, көрсетіңіз:

9. Қай параметр дәлдіктің номиналды өлшемге тәуелділігін көрсетеді?

______________________________________________________________ 10. Қай параметр барлық номиналды өлшемдер үшін бірдей дәлдік дәрежесіне сәйкес келетін шақтамалар жиынтығы болып табылады?

______________________________________________________________ 11. Қай параметр бірдей номиналды өлшемдердің түрлі дәлдігін анықтайды?

______________________________________________________________ 12. Квалитетті немесе шақтаманы көрсету өңдеу технологиясын қалайша анықтайды?

______________________________________________________________ 13. 1-ден 500 мм-ге дейінгі өлшемдерге қанша квалитет белгіленген?

______________________________________________________________ 14. 1-ден 500 мм-ге дейінгі өлшемдерге арналған квалитетті көрсетіңіз:

15. Неліктен саңылауларға арналған шақтамалар әдетте біліктерге арналған шақтамаларға қарағанда бір квалитетке жоғары тағайындалады?

16. Машина жасауда қандай квалитеттер қолданылады:

17. Қандай жағдайларда өлшемдер еркін деп аталады және еркін өлшемдерді өңдеу дәлдігін қандай квалитеттермен сипаттайды?

____________________________________________________________ 18. Мыналарды не анықтайды:

шақтама алаңын —_____________________________ жанасатын бөлшектердің шақтамалары алаңдарының өзара орналасуын — _______________________________ 19. Шақтама алаңын құрау үшін қандай параметрлер қолданылады?

_______________________________________________________ 20. Қандай ауытқуды негізгі деп атау қабылданған?

_______________________________________________________ 21. Төмендегілердегі негізгі ауытқулар қандай әріптермен белгіленеді:

22. 2.1-суретте негізгі саңылау шақтамасының алаңы мен негізгі білік шақтамасының алаңын бөліп көрсетіңіз. 23. Біліктер мен саңылаулардың негізгі ауытқулары неге байланысты болады?

24. Неліктен 2.1-суретте барлық шақтама алаңдары тек бір жағынан ғана көлденең сызықтармен шектелген?

______________________________________________________ 25. 25H7 өлшемі үшін төмендегіні анықтаңыз:

26. БКҚЖ-ға сәйкес бөлшек сызбаларында өлшемдердің шекті ауытқуларын салу тәсілдерін атап шығыңыз: а) б) в) 27. Есептеу жолымен шығарылған өлшем мәнінің стандартты мәннен айырмашылығы болса, онда стандартты номиналды өлшемді қалайша таңдау қажет? 28. 40k6 өлшемі үшін келесіні анықтаңыз:

29. Сызбаларда қондырмалар қалай белгіленеді?

_______________________________________________ 30. 2.1-кестені толтырыңыз. 2 . 1 - к е с т е

2.1 -кестенің соңы

31. Қондырмалар қай жүйеде көрсетілген:

32. Қондырмалардың графикалық бейнесін құрастырып, қондырма тобын анықтаңыз:

33. 2.2-суретте бейнеленген құрастыру бірлігінің сызбасы бойынша саңылау мен біліктің қосылу сипатын (қондырма түрін) анықтаңыз.

______________________________________________________ 34. 2.2 және 2.3 кестелерін қолдана отырып, өлшемдердің жоғарғы және төменгі шекті ауытқуларының сандық мәндерін анықтаңыз. Шекті ауытқулардың сандық мәндерімен өлшемдерді жазыңыз:

35. Дәлдік қатарлары қалай аталады:

36. 2-дәлдік класы қандай квалитетке сәйкес келеді:

а — құрастыру бірлігі; б— құрастыру бірлігі бөлшектерінің сызбалары; 1 — поршенді саусақ; 2 — шатун бастиегінің төлкесі

37. ССТ жүйесінде шақтама алаңдарын белгілеудің мысалын келтіріңіз:

38. ССТ жүйесінде негізгілермен жанасатын бөлшектердің шақтама алаңдары қалай көрсетіледі?

39. ССТ жүйесіндегі қондырмалар қандай дәлдік класына жататынын анықтаңыз:

2.2 -кестенің соңы

40. ССТ жүйесінде көрсетілген өлшемдер шақтамасының шамасын анықтаңыз:

41. Қай жылдан бастап конструкторлық құжаттамада ССТ жүйесіне сілтеу жасауды доғарды?

_________________________________________________________ 42. 2.3-суретте бейнеленген қосылыстар үшін саңылаулар мен біліктер жүйесін таңдаңыз:

43. 2.4-суретте бейнеленген механизмде төлке мен итергіні қосуға арналған қондырма түрін таңдаңыз.

1. Неліктен бөлшектер жасау үдерісінде олардың беттерінің ауытқулары туындайды?

2. Беттер ауытқулары механизмдегі бөлшектердің қосылыс сипатына және машиналар жұмысына әсер ете ме?

___________________________________________________ 3. Бөлшек беттері ауытқуларының түрлерін атаңыз.

4. Беттің қай формасы номиналды деп аталады?

5. Бөлшектерді өңдеу кезінде алынған бет қалай аталады?

__________________________________________________ 6. «Форманың ауытқуы» ұғымы нені білдіреді?

_______________________________________________________ 7. Ең көп мүмкін форма ауытқуы қалай аталады?

______________________________________________________ 8. Іргелес цилиндр деген не:

9. Егер сызбада беттер формасына деген талаптар жеке көрсетілмеген болса, бөлшек формасының ауытқуы қандай шекте болуы тиіс?

_________________________________________________________ 10. Қандай жағдайда бөлшек элементі бетінің формасын оның өлшеміне қарағанда дәлірек орындау қажет?

__________________________________________________ 11. Цилиндрлік беттерге деген талаптардың қайсысы кешенді, ал қайсысы жеке болып табылатынын көрсетіңіз:

дөңгелектігі — ________________________________ 12. Тегіс беттердің түзу сызықтықтан ауытқуларының жеке түрлерінің атауларын атаңыз:

13. Егер ауытқу шақтамасы барлық базалық ұзындықта 0,1 мм болса, түзу сызықтықтан ауытқу талабының шартты белгісін бейнелеңіз.

_____________________________________________________ 14. МССТ-мен бекітілген түзу сызықтық пен жазықтықтың дәлдік дәрежелерінің санын көрсетіңіз.

___________________________________________________________ 15. 3.1-суретте бейнеленген, түзу сызықтықты бақылау үшін қолданылатын құралдар қалай аталады?

16. 3.1-суретте бейнеленген құралдардың қайсысы мыналардың жазықтығында түзусызықтықтан ауытқуды бақылау үшін қолданылады:

17. Түзусызықтықтан ауытқуларды лекалды сызғыштармен бақылау тәсілі аталады?

18. Түзусызықтықтан ауытқуды бақылау кезінде қуыс бұрғы не мақсатпен қолданылады?

19. «Жазықтылықтан ауытқу» ұғымы нені білдіреді?

20. Жазықтылықтан ауытқуды белгілеу үшін пайдаланылатын белгінің суретін салыңыз.

21. Қырғыш беттердің жазықтылығынан ауытқуды қандай тәсілмен бақылайды?

22. 3.2-суретте бейнеленген бөлшектерге қандай талаптар қойылады:

23. Дөңгелектікті бақылауға арналған аспап қалай аталады және өлшеу қалай жүзеге асырылады?

24. Қандай ауытқулар дөңгелектіктен ауытқудың жеке түрлері болып табылады?

___________________________________________________ 25. Қандай өлшеу құралдарының көмегімен сопақтықты және қырлары жұп саннан құралған қырлылықты бақылауға болады?

_____________________________________________________ 26. «Сопақтық» ұғымы нені білдіреді? 3.3-суретке сәйкес сопақтықтың шамасы анықталатын формуланы жазыңыз.

27. Өңдеудің қай түрлерінде қырлылық пайда болуы мүмкін?

28. Бұйым формасын бақылау кезінде дөңгелек өлшегіштің қателігі неге тең?

29. Бойлап қию профилінің ауытқулары бар цилиндрлік бөлшектерді салыңыз, ауытқу түрлерін, сондай-ақ бөлшектердің ең үлкен және ең кіші диаметрлерін көрсетіңіз: а) б) в) 30. Егер ауытқу шақтамасы 0,002 мм-ге тең болса Цилиндрлік бөлшекті бойлап қию профилінің ауытқуы талабының шартты белгісін бейнелеңіз. 31. Нақты цилиндрлік беттің құраушылары түзусызықты емес және диаметрлері бойлап қиюдың шет жақтан ортасына қарай ұлғаятын форма ауытқуының түрін көрсетіңіз

32. Сызбалардағы осьтің түзусызықтығы шақтамасының белгісінің жазықтықтағы түзусызықтық шақтамасы белгісінен айырмашылығы неде?

33. «Орналасу шақтамасы» ұғымы нені білдіреді?

34. Беттердің орналасуына деген талаптарды белгілейтін белгілерді салыңыз:

35. 3.4-суретте бейнеленген бөлшектер беттерінің параллельдігіне деген талаптарды түсіндіріп беріңіз:

36. Параллельдік, перпендикулярлық пен еңістік үшін орналасу шақтамасы дегеніміз не?

_____________________________________________________ 37. Өстестік, симметриялылық, өстердің қиылысы үшін шақтаманы бейнелеудің қандай тәсілдері бар?

38. Беттердің орналасуының қандай шақтамаларын ... деп атайды:

39. Беттердің орналасуының тәуелді шақтамасы қалай белгіленеді?

________________________________________________ 40. Беттердің орналасудан ауытқуларын қандай тәсілдермен өлшеуге болады:

41. Форма мен орналасу ауытқуларын бақылауға арналған әмбебап өлшеу машинасы қалай аталады? Оның әрекетінің қағидасы қандай?

42. Форма мен орналасудың жиынтық ауытқулары қалай ескеріледі?

43. Жиынтық ауытқуларын атап беріңіз.

44. Мұндай ауытқуларды жинақтау нәтижесінде радиал ауытқыма туындай ма?

45. Мына талаптың шартты белгісін бейнелеңіз: радиал ауытқыма шақтамасы саңылау өсіне немесе А базасына қатысты 0,1 мм-ге тең. 46. Беттің толық радиал ауытқымасы белгіленетін белгіні бейнелеңіз. 47. 3.5-суретте Ø20Н7 және Ø18Н7 сырт беттерінің өстестік шақтамасы 0,03 мм-ге тең деген талапты көрсетіңіз. 48. 3.6-суретте бейнеленген бөлшектердің элементтеріне қойылатын техникалық талаптарды түсіндіріңіз:

49. Қандай бөлшектер бекіткіштер ретінде қолданылады?

50. Бөлшектердің қосылуына не тән (3.7-сурет):

51. Қандай қосылыс кезінде саңылаулар өстерінің орнынан қозғалу шақтамасы аз:

Smіn— минималды саңылау; L— өстер арасындағы арақашықтық 52. «Түсіндірме» бағанында (3.1-кесте) бөлшектерге қойылатын техникалық талаптарды көрсетіңіз.

3.1-кестенің соңы

53. Беттің бұдырлығының сипаттамасын атап беріңіз.

______________________________________________________ 54. Беттің бұдырлығы қозғалмалы бөлшектердің қосылысына қандай әсерін тигізеді?

56. Егер жанасушы беттердің бұдырлығы жоғары болса, пайдалану үдерісінде бөлшектердің қосылысында саңылау мен керме қалай өзгереді (кішірейеді немесе ұлғаяды):

57. Бөлшектің беріктігі беттің бұдырлығына қалай байланысты:

58. Бұдырлықты анықтауға қандай параметрлер негіз болады?

_______________________________________________________ 69. Бұдырлықты сипаттайтын өлшемдік параметрлер нені білдіретінін жазып беріңіз:

60. Бетбұдырлығын анықтауға арналған Ra және Rz формулаларын жазыңыз:

61. Қандай жағдайларда шартты белгілері қолданылады:

62. Қандай жағдайларда шартты бұдырлық белгісінің астына сызбада бетті бейнелейтін сызыққа қатысты тегіссіздік бағытының белгісін қояды?

__________________________________________________ 63. Тегіссіздік бағыттарының шартты белгілерін бейнелеңіз:

64. Мына параметрлердің мәнін қандай өлшем бірліктерде көрсетеді: Ra— Rz— 65. Мына шартты белгілерді түсіндіріңіз:

66. Бөлшек беті бұдырының шамасын таңдау неге байланысты?

_______________________________________________ 67. 3.2-кестеге көрсетілген өңдеу әдістері кезінде алынатын Ra бұдырлық параметрінің мәндерін жазыңыз.

3 . 2 - к е с т е

68. Өңделген бөлшектің бұдырлық шамасын қалай барынша қарапайым жолмен анықтауға болады?

69. Беттің бұдырлығын дәл бақылау үшін қандай аспаптар пайдаланылады?

70. 296 модельді профилометр Ra бетінің бұдырлық параметрінің сандық мәнін қандай бірлікте көрсетеді?

71. Профилограф инесі – 252 модельді профилометрдің теңселулері қандай ауытқуларға ауысады?

1. Өңдеу нәтижесінде қол жеткізілген бөлшек өлшемдерін қалайша бақылайды?

_________________________________________________________ 2. Өлшеу деп нені түсінеміз?

__________________________________________________________ 3. Өлшеумен анықталған өлшем шамасының мәнін қалай атайды?

__________________________________________________________ 4. Бөлшектің жарамдылығын тексеру қалай жүзеге асырылады?

5. Метрология нені зерттейді?

__________________________________________________________ 6. Метрологияның қай бөлімі бұйымдардың тек сызықтық және бұрыштық өлшемдерін өлшеуді зерттейді?

__________________________________________________________ 7. Өлшем құралы деп нені атайды?

__________________________________________________________ 8. Өлшем құралдарының түрлерін атап беріңіз.

9. Өлшем деп аталатын өлшеу құралының ерекшелігін көрсетіңіз.

10. Өлшемі 2 мм деп көрсетілген жазықпараллельді соңғы өлшем жазықтықтары арасындағы арақашықтық неге тең?

__________________________________________________________ 11. Көпмәнді өлшемдерге мысал келтіріңіз.

__________________________________________________________ 12. Өлшеу құралдары құралған негізгі элементтер мен құрылғыларды көрсетіңіз:

д)__________________________________________________________ 13. Мына ұғымдарға анықтама беріңіз:

14. Тікелей өлшеудің жанама өлшеуден айырмашылығы неде?

__________________________________________________________ 15. Бірде-бір өлшеу құралы қамти алмайтын үлкен көлемді бөлшектің диаметрін қала өлшейді?

16. Жанаспай өлшеуге мысал келтіріңіз.

__________________________________________________________ 17. Өлшеу қателіктері деп нені түсінеді?

18. Өлшеу қателіктерінің шамасына не әсер етеді?

19. Өлшеуді орындаушыға байланысты қателіктер ненің нәтижесінде пайда болады?

20. Қандай өлшеу құралын ұзындық өлшемі деп атайды?

__________________________________________________________ 21. Қай ұзындық өлшемдері машинажасауда барынша кең таралған?

__________________________________________________________ 22. Ұзындықтың тегісжазықтықты соңғы өлшемі (ҰСӨ) қандай мақсатпен пайдаланылады?

23. ҰСӨ өлшеу беттері қандай талаптарға сәйкес келуі тиіс?

24. 25,51 мм мөлшерді құрайтын ҰСӨ блогын бейнелеңіз. Блокқа кіретін соңғы өлшемдердің көлемдерін көрсетіңіз және олар қалайша таңдалады?

25. Соңғы өлшемнің дәлдік класын не көрсетеді?

26. Қандай өлшеу құралдарын штангенқұралдар деп атайды?

27. Штангенқұралдардың түрлерін атап беріңіз.

__________________________________________________________ 28. Мына типті штангенциркульдердің ерекшеліктерін көрсетіңіз:

29. 4.1-суретте бейнеленген ШЦ-І штангенциркульдің негізгі бөліктерін атап беріңіз

30. Штангенциркульдер қандай өлшеу дәлдігін қамтамасыз етеді:

32. Штангенциркульдің штангісіне нониус межелігін де, оларды өлшеу нәтижесі төмендегі өлшемдерге сәйкес келетіндей етіп орналастыра отырып межелік бейнелеңіз.

33. ШЦ-І және ШЦ-ІІ штангенциркульдердің айырмашылығын көрсетіңіз.

34. Қандай өлшеулерге штангентереңдік өлшеуіштер қолданады?

35. Қандай жағдайларда штангенрейсмас пайдаланылады?

_________________________________________________________ 36. Өлшеу аяқталған соң штангенқұралдарда нониусы бар жиектеменің орналасуы бекітіледі?

37. Егер штанганың межелігі бөлігінің бағасы 1 мм, ал нониусты есептеу шамасы 0,05 мм болса, онда ШЦ-ІІ штангенциркуль нониусы неше бөлікке ие?

38. Штангенциркульдің нөлдік күін қала тексеруге болады?

_________________________________________________________ 39. Штангенқұралдарды сақтауға әзірлеу неден тұрады?

40. Штангенқұралдар сақтау кезінде қанда күйде болуы қажет?

41.Неліктен саңылауларды бақылауға арналған жоғары дәлдікті штангенциркульдердің еріншелерінің сыртқы жағындағы беттері сфералық болады?

42. Қандай өлшеулер кезінде микрометрлік құралдар қолданылады?

_________________________________________________________ 43. Микрометрлік құжаттардың өзіндік ерекшелігін көрсетіңіз.

44. Микрометр өлшеу құралдарының қай тобына жатады:

45. Микрометрлік құралдардың түрлерін атап беріңіз.

46. Өлшенетін бөлшек микрометрдің қай бөліктерімен қамтылады?

_________________________________________________________ 47. 4.2-суретте бейнеленген микрометрдің негізгі бөліктерін атап өтіңіз.

48. Микровинтті тақаға ақындап келе жатқанда қай бағытта айналдыру қажет?

_________________________________________________________ 49. Микрометрде зырылдауық қандай мақсатпен пайдаланылады?

50. Микрометрдің бөлім бағасын көрсетіңіз:

51. Барабанды шкаласының үш бөліміне бұрса, микровинттің қапталы қандай арақашықтыққа жылжып кетеді?

_________________________________________________________ 52. Микрометрмен бақылау кезінде өлшеу нәтижелері қалай оқылады:

53. Микрометрдің сабағы мен барабанының шкаласын бейнелеп, сандарды өлшеу нәтижесі 29,95 мм; 31,45 мм өлшемге сәйкес келетіндей етіп жазыңыз.

54. 4.3-суретте бейнеленген тереңдік өлшегіштің бөліктерін атаңыз.

55. Микрометрлік тереңдік өлшегіштің сабағы мен барабанының шкалаларының айырмашылығы неде?

56. Микрометрлік іш өлшеуіш қандай өлшеулер жасау үшін қолданылады?

57. Микрометрлікіш өлшеуіштің негізгі бөліктерін атаңыз.

58. Іш өлшеуіштің миктрометрлік бас тиегі ненің көмегімен «0»-ге қойылады?

59. Іш өлшеуіштің төменгі өлшеу шегі немен анықталады?

60. Микрометрлік іш өлшеуіштің жоғарғы өлшеу шегі неге байланысты?

61. Ұзартқыш таңдау кезіндегі әрекеттердің ретін көрсетіңіз.

62. Миктрометрлі іш өлшеуіштің төменгі өлшеу шегі 50 мм және жұмыс жүрісі 13 мм болғандағы қажетті әрекеттер ретін орындай отырып, 267 мм өлшемді бақылау үшін қажет ұзартқыштарды таңдаңыз. 200; 150; 100; 50; 25; 13 мм өлшемді ұзартқыштар қоса беріледі.

63. Өлшеу кезінде іш өлшеуіштің қай күйі дұрыс болып табылады?

64. Қандай өлшеу құралдарын өлшеу бас тиектері деп атайды?

65. 4.4-суретте бейнеленген сағат типті индикатордағы тілдің айналмалы қозғалысы кезінде ұштықтың ілгерілемелі жылжуын қандай беріліс түрлендіреді?

_________________________________________________________ 66. Сағат типті индикатордың ...... нені көрсетеді?

67. Индикаторларқандаймақсатпен қолданылады?

68. Егер тілі үш бөлікке бұрылса, индикатор ұштығы қандай арақашықтыққа жылжиды?

69. Индикаторды «0»-ге қалай орнатады?

________________________________________________ 70. Индикатор түрлерін атаңыз.

71. Неліктен өлшеу кезінде индикаторды міндетті түрде бағанаға немесе штативке орнатады?

72. Өлшеу ұштығы бұрылмалы қозғалатын индикаторлар қандай типке жатады?

________________________________________________ 73. Индикатордың қай элементі бөлшек көлемінің ауытқуларын қабылдайды?

74. Иінтіректі-тісті индикаторлар қандай мақсатпен пайдаланылады?

75. Қандай өндіріс типі кезінде бөлшектерді бақылау үшін калибрлер қолданылады?

________________________________________________ 76. Қандай өлшеу құралдары калибрлер деп аталады?

77. ………………… бақылауға арналған калибрлер қалай аталады:

78. Калибр-тығындардың негізгі түрлерін атаңыз.

79. 4.5-суретте, а калибр-тығындардың өтетін және өтпейтін бөліктерін көрсетіңіз.

80. 4.5-суретте, б бейнеленген саңылауды бақылауға арналған цилиндрлік калибр-тығындардың (4.5-сурет, а) өтетін және өтпейтін бөліктерінің өлшемдерін көрсетіңіз.

81. Қандай жағдайда калибр-тығынмен тексеру кезінде бөлшек жарамды деп саналады?

82. Төмендегі калибр-тығындар бөлшектердің қандай өлшемдерін бақылау үшін қолданылады:

толық, қатты қорытпалардан жасалған — __________ толық емес, шыңдалған құрал-саймандық болаттан жасалған — ______________________________________

толық емес — _________________________________ 83. Калибр-қапсырмамен бақыланатын бөлшек қандай жағдайда жарамды болып саналады?

84. 4.6-суреттебейнеленгенкалибр-қапсырмалардың айырмашылығы неде?

________________________________________________ 85. 4.7 б–суретте бейнеленген бөлшекті бақылау үшін қолданылатын калибр-қапсырмалардың (4.7 а-сурет) өтетін және өтпейтін бөліктерінің шығыңқы жерлерінің арасындағы өлшемдерді көрсетіңіз. 86. Калибр-қапсырмалардың өтетін және өтпейтін бөліктерінің диаметрлерінің айырмасы неге тең?

________________________________________________ 87. Реттелінетін қапсырма өлшеміне орнату кезінде қандай құрал қолданылады?

а — қапсырмамен; б–сыналы калибрмен; в — тегіс калибрмен; г — призманың көмегімен; 1, 2 — бөлшектер; 3 — қапсырма; 4 — иінтірек; 5, 6 — контактілер; 7 — сыналы калибр; 8 — тегіс калибр; 9 — призма; d— бөлшек диаметрі; l— бөлшек ұзындығы 88. Бөлшектердің бүтін партиясын әзірлеген соң жүргізілетін бақылау қалай аталады?

89. Қандай бақылау белсенді деп аталады?

90. Белсенді бақылау түрлерін атаңыз.

4.8-суретте бейнеленген құрылғылардың көмегімен бөлшектерді бақылау қалай жүзеге асырылады:

92. Белсенді бақылаудың жанасусыз түрлерін атаңыз.

1— саңылау; 2, 3 — контактілер 93. Саңылауларды автоматты түрде бақылау кезінде қолданылатын өлшеу құралдарын көрсетіңіз (4.9-сурет):

1. Бұрытар қандай бірліктермен өлшенеді:

2. Қалыпты бұрыш өлшемдері қандай мақсатпен бекітілген?

3. АТ бұрышының шақтамасы деп нені атайды?

4. АТ шақтамасының алаңдары бұрыштың номиналды өлшеміне қатысты қалай орналасуы мүмкін?

5. АТ бұрышының шақтамасы қандай параметрге байланысты тағайындалады?

_________________________________________________________ 6. Шақтаманың сандық шамасының белгісін түсіндіріңіз:

7. Қиық конустың негізгі параметрлерін атаңыз.

8. Конустың конустылығын анықтаңыз, үлкен табанының диаметрі D= 80 мм, кіші табанының диаметріd= 70 мм, конустың ұзындығы L=100 мм болғанда.

9. 1:50 конустылық нені білдіреді?

__________________________________________________ 10. Тегіс конус тәрізді қосылыс қандай параметрлермен сипатталады?

11. Конус тәрізді қосылыстың бекітілетін қондырмаларының түрлерін атаңыз.

12. 5.1-суретте бейнеленген конус тәрізді қосылыстар кезінде алынатын ең үлкен және ең кіші саңылаулар мен кермелерді көрсетіңіз.

а— саңылаулы қондырма; б— ауыспалы қондырма; в— кермелі қондырма; 1, 2— тиісінше ішкі және сыртқы конус тәріздес беттер шақтамаларының алаңдары; TD. — саңылау шақтамасы; TDfj— білік шақтамасы

13. 5.2-суретте бейнеленген сызбадағы қондырма қандай жүйеде көрсетілген?

14. Құрал-саймандық конустар не үшін қажет?

15. Құрал-саймандық конус тәріздес қосылыстардың қандай элементтері.... болып табылады:

16. Құрал-саймандық конустардың негізгі жүйелерін атап беріңіз.

17. Қандай өлшеу құралы бұрыштық шама деп аталады? Бұрыштық шамалар – тақташаларды бейнелеңіз.

___________________________________________________ 18. Перпендикулярлықтан ауытқуларды қандай құралмен бақылайды?

___________________________________________________ 19. 5.3-суретте бейнеленген бұрыш өлшеуіштің негізгі элементтерін атаңыз:

20. Төмендегілердің шкаласы бойынша бұрыш өлшеуіштің өлшеу нәтижесінің көрсеткіштері қандай бірліктермен есептеледі:

21. Әмбебап бұрыш өлшеуіштің шкаласы бойынша ... қалай анықтайды:

22. Тік және көлденең жағдайдан ауытқуларды қандай құралмен өлшейді?

23. Деңгейлегіш корпусында орналасқан ампулалар не үшін арналған және олар қалай орналасқан:

24. Деңгейлегіш көмегімен беттің көлбеу шамасы қалай анықталады?

25. Электронды деңгейлегіш жұмысының қағидасын және оның жақтаулы және қырлы деңгейлегіштермен салыстырғандағы артықшылығын түсіндіріңіз.

26. Төмендегі құрал-саймандық конустарды қандай құралмен бақылайды:

27. Конус тәрізді калибр-тығынның өлшеу бетіне қандай мақсатпен екі кертік салынған және олардың арақышықтығы қанша?

28. Саңылау жарамды болатындай етіп, калибр-тығын мен төлкенің бақыланатын конус тәрізді саңылауын бейнелеңіз. 29. Сыртқы құрал-саймандық конустың жарамдылғын қалай анықтауға болады?

30. Синустық сызғыштың көмегімен конус тәрізді бетті бақылау қандай әдіспен және қалай орындалатынын түсіндіріңіз.

1. Дербес бөлшектерді бекіту үшін қолданылатын бұрандалардың түрін атап беріңіз.

2. Елімізде қай бекіту бұрандасы негізгі болып саналады?

_______________________________________________ 3. Бұранда кескіні деген не?

4. Қозғалысты жеткізу үшін қолданылатын бұрандалардың кескіні қандай?

5. Метрлік, дюймдік және құбырлық бұрандалардың кескінін бейнелеңіз және төмендегілердің кескіні бұрышының шамасын көрсетіңіз:

6. Қандай бұранда ... деп аталады:

7. Қандай қосылысты бұрандалы деп атайды?

8. Бұрандалы бетті сипаттайтын негізгі параметрлерді атап беріңіз және оларды 5.4-суреттен көрсетіңіз.

9. Бұранданы сипаттайтын қай параметрлерге байланысты оны жасап шығаруға арналған шақтамалар шамаларын тағайындайды?

10. Беті бұрандалы бөлшектерді жасау кезінде қолданылатын шақтамалар қатары қалай аталады?

11. Негізгі ауытқулар қалай белгіленеді:

12. Бұранданың номиналды кескіні деген не және ол нені анықтайды?

13. Метрлік бекіту бұрандасына қандай қондырма түрлері қарастырылған?

14. Төмендегідей белгілері бар бұранда диаметрлерінің негізгі ауытқуларын атаңыз:

15. Бұрандалар диаметрлерінің шақтама алаңдары қалай қалыптасады және олар қандай диаметрлер үшін көрсетіледі?

16. 6f8h болтының шақтама алаңының белгісін түсіндіріңіз.

17. Сызбаларда бұранданы белгілеуде қандай параметрлер көрсетіледі?

18. Төмендегі бұрау ұзындығы қалай белгіленеді: қалыпты — ______________________________________

19. Бұранда белгісін түсіндіріңіз:

20. Бөлшектерді корпусты бөлшектер қабырғаларына бұралатын болат бұрма-сұқпалармен қосу кезінде қандай қондырма түрлерін қолданады?

21. Бақылаудың қандай түрі винтпен бекітіп қосылатын бөлшектер бұрандаларының толық өзара алмасымдылығын қамтамасыз етеді?

_______________________________________________ 22. Сыртқы беттерді бақылауға арналған толық кескінді өтетін калибр бұрандасының контуры қандай?

_______________________________________________ 23. Қандай жағдайда болт бұрандалы ... бақылау кезінде жарамды болып есептеледі: ПР өтетін калибр-шығыршықпен —

24. Төмендегілер бұранданың қандай параметрлерін бақылайды: бұрандалы калибр-шығыршықтар —

25. Ішкі бұранданы бақылауға арналған калибрлер жиынтығына қандай өлшеу құралдары кіреді?

26. Қандай калибрлерді ... деп атайды:

27. Бұранданың орташа диаметрін қандай тәсілдермен бақылауға болады?

28. Бұрандалы микрометрдің тегіс микрометрден айырмашылығы неде?

29. Бұранданы өлшеу кезінде, сабақ және барабан межелігі бойынша өлшеу нәтижесі болып орташа диаметр табылуы үшін микрометрдің қосымшалары қалай орналасуы тиіс?

30. Бұрандалы микрометрді «0» мәніне қалай келтіреді?

М — микрометрдің табаны мен микровинті арасындағы арақашықтық; d2— бұранданың орташа диаметрі; d/сым — сымдардың ең үлкен диаметрі 31. Бұранданың орташа диаметрін бақылаудың қандай әдісі бұрандалы микрометрмен бақылаудан гөрі үлкен дәлдікке ие?

32. Төмендегілер қандай формула бойынша анықталады: сымдардың ең үлкен диаметрі dпр=______________ бқранданың орташа диаметрі d2= _____________ 5.5-суретте формулада қолданылатын параметрлерді көрсетіңіз. 33. Сымдарға қойылатын қандай талап міндетті түрде орындалуы тиіс

34. Бұрандалық үлгі түрлермен қандай параметрлер бақыланады?

35. Машина жасауда бұранда кескінінің өлшемдерін, адымдар ауытқулары мен бұрыштың жартысын қандай жанасусыз анықтау тәсілі қолданылады?

1. Кілтекті қосылыстар қандай мақсатпен қолданылады?

2. Кілтектерді бейнелеңіз:

3. 5.6-суретте кілтекті қосылыстың аса маңызды өлшемін b әрпімен белгілеңіз.

4. Кілтекті қосылыс білік жүйесімен құрылған ба немесе саңылау жүйесімен құрылған ба? Қандай элементтің өзгерісі есебінен бұл қосылыста түрлі қондырмалар пайда болады?

6. Тығыз қосылыс құруға ұсынылатын қондырма түрлерін көрсетіңіз:

7. b өлшемі бойынша барлық қондырмалар үшін кілтектің шақтама алаңы қандай?

8. Қандай шақтама алаңы орнатылады:

9. Бөлшектер сызбаларында көрсетілген қандай талаптар біліктер мен төлкелерде ойықтардың дұрыс орналасуын қамтамасыз етеді?

10. Кілтекті қосылыстың қандай параметрлерін ПР және НЕ элементтік калибрлерімен бақылауға болады?

11. 16-сызбадағы кілтекті қосылыстың шартты белгісінен нені білуге

12. Оймакілтекті қосылыстар не үшін қолданылады?

13. Оймакілтектердің кескінінің формасына қарай оймакілтекті қосылыстар қалай бөлінеді?

14. Қуаттылығына қарай оймакілтекті қосылыстар қалай бөлінеді?

15. 5.7-суретте бейнеленген тікбүйірлі оймакілтекті қосылыстарды центрлеу әдістерін атап беріңіз:

16. Оймакілтекті тікбүйірлі қосылыстың қандай параметріне барынша қатаң шақтама тағайындайды?

____________________________________________________________ 17. Центрлеуші параметрлерді қандай дәлдікпен әзірлеу ұсынылады:

18. Қосылыстар жасауға b өлшеміне қандай шақтамалар ұсынылады:

d және D— біліктің оймакілтекті бөлігінің тиісінше ішкі және сыртқы диаметрі; b— оймакілтектің ені 19. Оймакілтекті қосылыстардың центрлеуші параметрлерінің қандай шақтама алаңдары төмендегілер үшін қолайлы болып табылады:

20. Оймакілтекті берілістің орталықтандырушы параметрлеріне қандай шақтама алаңдарын қолдану ұсынылады:

b өлшемдеріне—_______________________________ 21. Әрбір оймакілтектің бүйір жақтары қалай орналасуы қажет?

_______________________________________________ 22. Тікбүйірлі оймакілтекті қосылыстардың шақтамалары мен қондырмаларының шартты белгілерінде не көрсетілуі тиіс?

_______________________________________________ 23. Белгіленуіне қарап тікбүйірлі оймакілтекті қосылыстың параметрлерін анықтаңыз

тістер саны - __________________________________ өлшемі бойынша орталықтандырылған - _____________d параметрлері= __________; D=____________; b=_______ d бойынша қондырмалары= ____________ ; D=_____________; b= _____________ 24. Оймакілтекті қосылыс бөлшектерінің белгісін түсіндіріңіз

25. Оймакілтекті қосылыстың параметрлерін анықтаңыз, оның мына белгісі бойынша

26. Оймакілтекті қосылыс бөлшектерінің белгіленуін түсіндіріңіз

27. Оймакілтекті тікбүйірлі саңылауды бақылауға арналған кешенді калибр-тығын деген не?

28. Кешенді өткізгіш калибр-тығын қатарынан қандай параметрлерді бақылайды?

29. 5.8-суретте бейнеленген калибрлер атауларын атап беріңіз:

30. Қандай жағдайда оймакілтекті тікбүйірлі саңылауды жарамды деп таниды?

31. Оймакілтекті білікті бақылауға қолданылатын кешенді өткізгіш калибр-шығыршық D, d, b параметрлерінің қандай өлшемдеріне ие?

32. Біліктің оймакілтекті бетін бақылау кезінде кешенді өткізгіш калибр-шығыршық қалай өтуі тиіс:

33. Біліктің оймакілтекті бетін бақылау кезінде элементтік калибр- жапсырмалардың қандай түрлері қолданылады?

34. Кескіні тікбүйірлі оймакілтекті білік қандай жағдайда жарамды болып саналады?_______________________________________________

_______________________________________________ 35. Эвольвентті оймакілтекті қосылыстың негізгі параметрлерін атап беріңіз.

36. Эвольвентті оймакілтекті қосылыс бөлшектерін орталықтандыру тәсілдерін көрсетіңіз.

37. Тістер қалыңдығы Sмен төлке ойымының ені е өлшемдеріне шақтамалардың қандай түрлері орнатылған:

_______________________________________________ е —

_______________________________________________ 38. ежәнеSөлшемдерінің шақтама алаңы белгілерінің тегіс қосылыстарға арналған белгілерден айырмашылығы неде?

39. Оймакілтекті эвольвентті іліністің толық шартты белгісі қандай параметрлерді қамтуы тиіс?

40. Мынадай мәнге ие оймакілтекті эвольвентті қосылыс параметрлерін анықтаңыз 40 × 3 9𝐻/9

41. Мынадай мәнге ие оймакілтекті эвольвентті қосылысты центрлеу әдісін көрсетіңіз 30 𝐻8 × 2,5/9

_______________________________________________ 42. Эвольвентті оймакілтекті қосылыстардың жарамдылығын бақылау үшін қандай калибрлер жиынтықтарын қолданады?

43. Өткізбейтін элементті калибрлері болмаған жағдайда оймакілтекті эвольвентті төлкенің d+ xm ең үлкен шекті өлшемі мен оймакілтекті эвольвентті біліктің dең аз шекті өлшеміне қандай әдіспен элементті бақылау жүргізуге жол беріледі?

1. Қандай берілістер тісті деп аталады?

2. Неліктен тісті беріліс кеңінен таралған?

3. Біліктердің орналасуына қарай тісті берілістер қалай топтастырылады?

4. Қандай цилиндрлі тісті дөңгелектер ... деп аталады: түзу тісті — ______________________________________

5. Тісті-төрткілдешті механизм қандай элементтерден тұрады?

6. Тісті дөңгелектердің қандай ілініс түрі машина жасауда барынша жиі қолданылады?

7. Егер қозғалыс конус тәріздес тісті дөңгелектермен берілсе, біліктер қалай орналасатынын көрсетіңіз:

8. Тік бұрыш құрып орналасқан, алайда өзара қиылыспайтын біліктерді айналдыру үшін қолданылатын берілістер қалай аталады?

9. Тісті дөңгелектердің элементтері мен параметрлерін атап беріңіз және оларды 5.9-суретте белгілеңіз:

9)_______________________________________________ 10. 30 тісі бар тісті дөңгелектің параметрлерін анықтаңыз, егер оның модулі 3 мм-ге тең болса.

11. Тісті берілістің қозғалыс беру дәлдігі неге байланысты?

12. Тісті дөңгелекті жасау кезінде қажетті қозғалыс дәлдігіне қалай қол жеткізуге болады?

_______________________________________________ 13. Эвольвентті тісті берілістерге арналған шақтамаларды таңдау кезінде бірінші кезекте қандай факторларды қарастыратынын көрсетіңіз:

14. Тісті дөңгелектердің дәлдігіне деген талаптардың негізгі топтарын атап беріңіз.

15. Тісті дөңгелектің дәлдігіне деген талаптардың қандай тобы тісті дөңгелектің бір толық айналымына келетін оның бұрылу бұрышының ауытқу шамасымен сипатталады?

_______________________________________________ 16. Тісті дөңгелектің кинематикалық қателігі қалай анықталады?

17. Тісті дөңгелек жұмысының бірқалыптылығы деп не түсініледі?

18. 5.10-суретте бейнеленген тістердегі жұғысу дақтарының орналасуы бойынша тісті іліністің ақауларын анықтаңыз:

19. Тісті берілістегі қандай арақашықтық бүйірлі саңылау деп аталады?

20. Бүйірлік саңылау бойынша оның шамасының азаю тәртібімен жанасу түрлерін көрсетіңіз.

21. Тісті дөңгелектердің осьаралық арақашықтығының ауытқуы бүйірлік саңылау көлеміне әсер ете ме?

22. Өзіндік бүйірлік саңылау шақтамаларының түрлерін (осьаралық арақашықтықтың әсерін ескермей) оның шақтамасының азаюы тәртібімен атап беріңіз.

__________________________________________ 23. Тісті дөңгелекті немесе берілісті толық белгілеу кезінде қандай деректер болуы тиіс:

24. Кинематикалық дәлдік, жұмыс бірқалыптылығы және тістердің жанасу толықтығы сияқты параметрлердің қанша дәлдік деңгейі бар? Қай деңгейдің дәлдігі кем?

25. Сызбадағы тісті іліністі сипаттайтын 9-8-7 Ba/V-128 ГОСТ 1643—81 жазуы нені білдіреді?

26. Орталықтан орталыққа дейінгі қашықтықты бақылауға арналған құрылғының аты қандай?

__________________________________________ 27. Жалпы қалыпты бақылауға арналған өлшеу құралы қалай аталады?

__________________________________________ 28. Тісті дөңгелек адымы деп не аталады және оны бақылау қандай құралмен жүзеге асырылады?

29. Бүйірлі саңылаудың көлемін қандай құралдардың көмегімен анықтауға болады?

__________________________________________ 30. Көмегімен жылжу тіс өлшеуіші номиналды өлшемге орнатылатын роликтердің диаметрі неге байланысты?

__________________________________________ 31. Тіс дөңгелегінің қандай параметрлері штанген тіс өлшеуішпен бақыланады?

32. Қандай формулалар бойынша тұрақты хорданың ені мен биіктігін анықтайды?

33. Қандай құралмен тістің қалыңдығын штанген тіс өлшеуішке қарағанда дәлірек және өнімділірек өлшеуге болады?

5.1. Бұрыштар мен тегіс конустардың шақтамалары, қондырмалары мен өлшеу құралдары

5.2. Бұрандалы қосылыстардың шақтамалары, қондырмалары мен өлшеу құралдары 5.3. Кілтекті және оймакілтекті қосылыстардың шақтамалары, қондырмалары мен өлшеу құралдары

№ 108107012 басылым. 2014 ж. 03.04-те басып шығаруға жіберілді. Форматы 70x100/16. «Балтика» гарнитурасы. № 1 офс. қағаз. Офсеттік баспа. Беттердің шартты баспасы 6,5. Таралымы 1 000 дана. № тапсырыс «Академия» баспа орталығы» ЖШҚ. www.academіa-moscow.ru129085, Мәскеу, Мир даңғылы, 101В, стр. 1 Тел./факс: (495) 648-0507, 616-00-29.

«Тверской полиграфический комбинат» ААҚ, 170024, Тверь қ., Ленин даңғылы, 5. Телефоны: (4822) 44-52-03, 44-50-34. Телефон/факс: (4822) 44-42-15.

Homepage— www.tverpk.ru Электронды пошта (E-maіl) — sales@tverpk.ru