Оралмай қап кешкі бір серуендерден,
Құмға сіңіп, қираған керуендермен,
Бұл жалғанды сүймеген мұңлықтармен,
Күн астында қақталған құрлықтармен,

Шындық үшін баз кешкен шаһиттермен,
Тамшыларда тұншыққан мұхиттармен,
Күдіктерден мертіккен армандармен,
Шың басында ентіккен ормандармен,

Ақ параққа түспеген дастандармен,
Ақ бұлттары адасқан аспандармен,
Шылымдармен ең соңғы, шегілмеген,
Бұрымдармен кеудеге төгілмеген,

Соңғы бейне сақталған таспалармен,
Сахналарда тапталған маскалармен...
Біздің басқа қонбаған бақытпенен,
Тектен-текке өртенген уақытпенен,

Күннің нұры сырғыған сілемдермен,
Оранып ап жап-жаңа кілемдермен,
Иегіңмен соңғы түк тебіндеген,
Көйлек киіп ең соңғы кебін деген,

Мойындарды қажаған қамыттармен,
Қайыңдардан қашалған табыттармен,
Табандарға қадалған жаңқалармен,
Құшақтасып қураған қаңқалармен,

Тарам-тарам сүрлеулер, тармақтармен,
Бізден бұрын аттанған аруақтармен,
Бір өкініш аңқыған келбетіңнен,
Жоғаламыз бір күні жер бетінен!

Түсініксіз түсімдегі қарамойыл қарғалар
күдігім боп қарқылдап ап, үрейіме жалғанар.
Содан кейін ұя салып бұтақтанған шашыма,
қорқынышты сөздер болып түйсігіме сорғалар...

Түйсігімнің ортасында иірім бар құйынды,
ортасына тартар мені, шыр айналтып миымды.
Мен түсімде сұрап жүріп, жылап жүріп табамын
ешқашанда салынбаған үйімді.

Ол қара үйде өмір сүріп жатады екен өткенім,
бауырларым... естерінде елесім де жоқ менің.
Қарғаларға қарап қойып, дән шоқиды аулада
қалып қойған баяғыда менің көңіл-кептерім...

Ол қара үйде әкем, апам, ағам және кәрі анам
өмір сүріп жатады екен, бұрынғыдай... жаңадан...
Аттай алмай жүреді екем босағадан, қиналып...
Қара итке айналады қолымдағы чемодан...

Бағана боп ыңырсиды күні ертеңгі жел дүлей,
(жан-жағымнан бақылайды қимылымды ел, білем).
Қаңғырамын, қара итімді қарғыбаудан тартқылап...
Үйді айнала жүгіремін... терезесінен телмірем...

(Ешкім маған сәтке назар аудармайды дейді екем).
Терезеге қарап қойып, күрсінеді кейде әкем...
Бәрін тастап, баянсызға кетіп бара жатамын...
Өзім - өзім емес екем, жел ұшырған жейде екем...

Бір күрсініс жетер бір сәт моласы мол даладан,
Қалш-қалш етіп дірілдейді шам одан...
Селк-к етем де, оянамын... қабырғаны сипақтап,
Қара бөлме - чемодан?..

Күн мен Түннің арасында ес жатқанда ауысып,
Тарғыл-тарғыл кіл күмәндар кезіп жүрер бау ішін.
Дүниедегі бар дыбыстар бір арнада қауышып,
Түйсігімнен күдірейер дүр қобыздың дауысы.

Аруақтармен би билеген елестесе бір бақсы,
Көкейімнің қылын қозғар ішімдегі
шырақшы.
Көксеңгірдің көкірегін қарс айырса зарлы үн,

Сен білерсің, түсінерсің бұл Жалғанның тарлығын.
Ол ұлы Күй бір-ақ сәтте мыңжылдықты өткерер,
Көз алдыңда мұхиттай боп тербеледі ақ көде...
Кенет сені бөлек жерге қондырады тылсым күш,

Жан-жағыңнан өлекшіндей қанат қағып күрсініс,
Алаңғасар дүниені дауыл алып, жоғалар,
Ал ауада қалқып жүрер ауылдағы молалар.
Қобыз үні сыпырып ап мөлдір аспан терісін,

Мақпал бұлттар таласады алақандай жер үшін.
Сонсоң, анау ғарыш жақтан ысқырынғанда түнгі ызғар,
Бұршақ-бұршақ саулап жатар жұмыр-жұмыр жұлдыздар.
Мақшарланған ақшам сондай!

Сен қапысыз аңдап қал,
Жер бетіне самсай қонар періште мен аруақтар.
Жиын болар содан кейін...
Қобыз үні мәңгілік!

Тәңір жақтан құйылады ноталардың жаңбыры!..
Бастау болып түйсігім тұр азандаған үнге осы.
Бірақ, бірақ байқау керек, сайтан оны білмесін!
...Жан-жүйкемнен өріп алып қырауланған пернесін,

Қобыз-жүрек
Бір күндері үнсіз қалып жүрмесін...

Қала шеті.
Күл-қоқыс.
Жаздың күні тымырсық.
Қайыршылар арықтан әндететін ыңырсып.

Лас сөздерден жиіркеніп, бұлың-бұлың
көшемен
Күнде өтеді бір жетім тумай жатып есі өлген.
Қайыр сұрап шығады ол кәрі шалдық

түр-өңмен.
Жап-жас бала бірақ та...
Жеті жасар...
Білем мен...

Белгісіз бір ауруға душарланған өгей ұл,
Өкініштен-өксіктен жыбырлайды көмейі.
Қоғам деген мен үшін - сол жетім мен
өңгелер.

Тақияға ескірген соқыр теңге дөңгелеп
Түсе қалса,
Сырқаттан айығам деп ойлайды.
Қолындағы шыбықты аспап қылып ойнайды.

Кімді іздеп жүр бұл бала тым қатыгез
әлемнен?..
Ұйытардай қаныңды ұйқасы жоқ өлеңмен.
Дерт меңдеген денесін,

Елес кезген санасын...
Қаптап жүрген кіл пенде қайырылмайды жаны ашып.
Бүгін де сол...
Күл-қоқыс.

Айнала-маң тымырсық.
Арық іші - алқаштар қозғалады ыңырсып.
Кәрі бала шыбықты аспап қылып...
жылады...

Менің нала-мұңымнан жаратылған
дала - тұман...
Түкпірінде тұманның періште жүр,
пейіш нұры тамшылап қанатынан...

Қалар ма екем айырылып тағатымнан,
уақыт нұры тамшылар сағатымнан,
нәрестенің іңгәсі құмығады,
жусаннан жаңа туған;

Жұпар буы шыға алмай қауыздардан,
Сөздер - ауыздардан;
күмәнді Ойдың айналып құрбанына,
Ес жатыр бауыздалған...

О, сұмдық-ай, көрініс ауыр қандай!
Көзі ақшия тұншыққан дауылдардай
Аппақ тұман!
Тұманның түйсігінде

қаңыраған қазақы ауыл бардай...
Сіңіп барам мәңгірген ағайынға...
Сынған сәуле түседі орайыма.
Соқыр тұман және Мен...

«Мен» деппін ғой...
өзімнің де тұманнан жоқ айырмам...

Пері өмірін келгендей қайталағым,
Айна ішінен жаныма жай табамын.
Қарашықта жұлдыздар ән салады,
Қара аспанның нұрынан Ай толады.

Өкінішіне өткеннің өкпелемей,
Жерұйыққа ақыры жеткен елдей,
Мен өзіме қараймын айна ішінде,
Мейірімнен тұтанған от көрердей.

Иесіз қалған күйіндей қыл қаламның,
Болашағы киесіз бұл ғаламның.
Шиырланған жаһанның тамырымен
Аппақ нұрды қуады түн қараңғы.

Түн қараңғы, басады сар даланы,
Кірпігінен дірілдеп шам жанады.
Рухым кезіп іздейді кеңістіктен
Беймекенде орныққан Шамбаланы.

Өткендердің босаған аңғалағы
Түнегімен үңіліп, жанды алады.
Шым-шытырқ айнаның әлемінде
Өз-өзімді таба алмай сандаламын...

Періште перзент едім ғарыштағы,
Рухыма Тәңір тәнді бағыштады.
Жаратқанды сағынып жылап жаттым
Жалғанменен еріксіз табысқалы.

Елігіп жұлдыздарға жолымдағы,
Бағымды жоғалттым ба қолымдағы?!.
Білмеген өлім сырын бала жүрек
Шошыды құлпытастан қорымдағы.

Аллаға адал қайту антым еді,
Шаршатты тіршіліктің шарты мені.
Сенделіп екі дүние арасында,
Жаныма ауыр тиді Тән тілегі.

Рухым ұшса ортасы шеңберленген,
Еркіндіктен ес ауып, емделер ме ем?..
Не сұраймын,
Не күтем,

Нені білем
Мен сияқты бейүміт пенделерден?..
Қым-қуыт күндер өтер дөңгеленген,
Кім туып, кімдер өтпес шерленбеген?!.

Барар жерің беймәлім,
Бейтарапта,
Бейжауапты күтпеші сен де менен...

Бұлттар, бұлттар, бәйтеректер көктегі,
Мың құбылып, биіктікте бүр жарған.
Мені елемей өткен күнге өкпелі,
Сағымданар сұр жалған.

Бұлттар, бұлттар, бұйра белдер көктегі,
Жусан иісі аңқып ескен жаңбырдан.
Өміріміз ақ жауындай өтпелі,
Тағдырымыз дәруіш пе қаңғырған?..

Бұлттар, бұлттар, арғымақтар көктегі,
Кімнен озбақ, неден озбақ жүйрігің?..
Шығыс жақтан айдаһар-Күн от демі
Өртеп жатыр көкжиектің құйрығын.

Бұлттар, бұлттар, бозінгендер көктегі,
Жер бауырлап, боз даланы емізген.
Көкке мен де шырқап кеткім келеді,
Өздеріңмен егіз бе ем?..

Бұлттар, бұлттар, ақ көделер көктегі,
Күндей нұрлы, Айдай сырлы жамалың.
Мен де болғам өздеріңдей көшпелі,
Енді, міне, қала болды қамалым.

Бұлттар, бұлттар, керуендер көктегі,
Мені ала кет, қосып алып көшіңе.
Сағым туған Шыңғыстаудың бөктері
Неге жиі оралады есіме?..

Бұлттар, бұлттар, ақ армандар көктегі,
Есіркеуді күтпейсіңдер ешкімнен...
Беу, туған жер, перзентіңді сөкпегін,
Аспан жаққа кететін боп шештім мен!

Тереземнің арғы жағы - күнелтудің амалы,
Күнелтуде мән қанша?
Хайуан болып ырылдауың керек шығар,
Жанарың

Жап-жасыл боп жанғанша!..
Тереземнің арғы жағы - сұрғылт көше,
Үш көзі
Жыпылықтап кезекпен...

Өлең үшін ішу керек, ішкесін,
Шер тіленген өзекпен!..
Тереземнің арғы жағы - гүр-гүр мотор,
Отынан

Жаратылған газ көкшіл...
Асфальт қана жазар бәрін жадына,
Жазылары - сөз кекшіл...
Тереземнің арғы жағы - жетім жаңбыр, тілемсек.

Әйелдердің өкшесі...
Жапыраққа
Күз жыр жазып жіберсе,
Жап-жарық боп кетсе есім!..

Тереземнің арғы жағы - тұмандықтар, ғаламдар...
Аузын ұрдым... ақшасын!..
Біреу маған қарап отыр жалаңдап,
Көзін қара... жап-жасыл!..

Бұрын...
Көңілімнің бағында гүлдеп тұратын үміттер,
Көкірегімдегі нұр шашатын күдік те.
Түні бойы өлең жазып,

Таң алды
Жанарымда жай ойнаушы ед, жігіттер!..
Кеше...
Талай-талай кітап оқып тартымды,

Ақыл-есім ой жетпеске талпынды.
Ондай кезде мырзасынғандардың бетіне
Шашып кететінмін алтынды.
Құштарымнан жаратылып армандар,

Көктем келсе, тамшылайтын талдан бал...
Бүгін
Жалған өрнегімен жауратты
Жалбыр-жұлбыр жауған қар...

Менен гөрі бақыттырақ секілді
Мәйхананы мекен етіп алғандар...
Енді...
Ойламаңыз мен секілді ерді сіз,

Күз келді де, меңдеп алды жерді сыз.
...Жындарына еріп кетті бір адам,
Барар жері белгісіз...

Жыла, Жаным!
Жалқы мұңлы,
жасырмай солқылыңды,
Қоздыршы қанымдағы алтынымды!..

Жыла, Жаным!
Безгектей қалшылдашы!
Жалындап жалқын шашым,
Маңдайымнан

жазмышымның жазуы жарқылдасын!
Жыла, жыла!
Тек жасыңды көрсетпеші!..
Мынауың бір ез ғой деп ел сөкпесін!

Сыртым - адам, ал, ішім - жаралы құс...
Жасаған-ай, құсымды емдеп берші!..
Жә, қой енді, жыламашы!..
Ешкімді кешірмеші!..

Сен мәңгілік Тәңірдің Есіндесің!
Күлші, қане, құшақтап көлеңкеңді,
Ол да күлсін...
«Күлейік, досым!» десін...

Іңірлер...
Қып-қысқа бір өмірлер...
Көше бойы - көмескілеу күбірлер.
Жүректегі үміт құсын үркітетін түнімен

Жарқанаттар жамырайды көк үйлердің түбінен.
Іңірлер...
Көкжиектің ысқырығы сыбызғының
үніндей...

Аққан жұлдыз айдаһардың тіліндей.
Енді қанша ғұмырыңның қалғанын
Біреу санап тұрған сынды білінбей.
Іңірлер...

Біз сүймейтін беймаза шақ, көңіл де,
Өксіктер бар қараңғылық тозаңына көмілген.
Ай бұрымы көкжілтімдеу өрілген
Ақ сайтанның сақалындай көрінген...

Іңірлер...
Қып-қысқа бір өмірлер...
Телефонның жүрегіне таңбаланған нөмірлер...
Құштарлық пен үрей табы көрінер

Құпия хаттың бұзылмаған мөрінен...
Іңірлер...
Қып-қысқа бір өмірлер...
Қызыл кеште нұр тамшылар көгімнен.

Мен отырмын хатқа қарап шошынып,
Маған келген үкім болар, тегінде?..

Шумақ-шумақ соқпақтар сілемденсе өлең боп,
Тыпыршыған жүрегім «жүрем!» десе, елеңдеп.
Кеужіреген кеудеге күн тығып ап кешқұрым,
Түнге сіңіп кетер ем, жалын құшып бестінің.

Оң жағымда - көк бөрі, салақтатып көк тілін,
Сол жағымда - көк қасқа, ер тимеген
шоқтығын,
Әр бұтаққа байлауға көйлегімнің ақтығын,

Бара жатам сүйретіп көлеңкесін аттының.
Бара жатам бетке алып жалындаған батысты,
Қарт-құрт шайнап құртымды,
жусан жұлып ат үсті.

Таза ауадан масайып, ән бастасам бір рухты,
Шапалақтап көкте құс, қолпаштар ед мұңлықты.
Жанымдағы көкжалым ұлып берсе қосылып,
Жас төгілер ауадан, жерге жетпей шашылып.

Тыныштығы бұзылған тұра келер дала-аю,
Мың құбылып жазылар гүлге толы самайы.
Сауырынан бестінің ақ тамшылар дөңгелеп,
Ақ маржандай шық болып, қонып жатар шөңгеге.

Дүбірлетіп бар маңды, асып өтсем белден бір,
Дүр-дүр етіп ұшар ед шаһит рухы көрден бір.
Дербес менің дауысым жатқан кезде
жаңғырып,

Еркіндіктің есінен кетпес едім мәңгілік!
Көк қасқаға ауысып, көк сағымды
шұбыртып,
Кең даланы бір шолсам, көздерімді жүгіртіп.

...Бара жатса көз ұшы бейнем менің сұйылып,
Дүниенің төрт жағы сәлем берер иіліп!

Келбетімнен бүгін менің, аяулым-ау, нені
ұқтың?!.
Түнде менің пәк түсіме ақ көделер еніпті.
Толқып тұрған аппақ теңіз тербетілген

сағым-дүр,
Сезесің бе, мен даланы, дала мені сағынды...
Мені іздеген бала күнгі қоңыр көзді
жылқылар

Ақ көдені кешіп жүрді кісінесіп, шұрқырап.
Қос құлағын қайшылаған, жер тарпыған
жұлқынып,
Маған ұқсас, өзі асаулау шапқылайды бір құлын.

Осқырына жақындайды, соза түсіп тұмсығын,
Құшақтатпай қайта қашар кіп-кішкентай қырсығым!..
Анау жерде өзен жатыр балық толы құрсағы,
Жағасында мен отырмын, қатып қалған құрт шағып.

Сары құртпен араласа, бырдай-бырдай шашылып
Жатыр екен қынаменен мың боялған асығым.
Қармағым да қолымдағы - қарағаштың бұтағы,
Ол бұтақтың өн-бойынан мөлдір-мөлдір шық ағып...

Ару самал тым мейірлі, маңдайымнан сипаған,
Күй төгеді дөңгеленіп аспанда Күн-күйтабақ!
Сиқырлы күй!..
Сиқыр сәуле!..

Сиқырлы бір ноталар!..
Бұлаң-бұлаң бұлт билейді, көтеріліп жотадан.
Ех, шіркін-ай, бүйтіп жаным шалқымапты
бұрыннан,

Ох, шіркін-ай, Күннің исі аңқитындай құлыннан!..
Қандай бақыт!..
Ал есімде бақытсыздау балалық...
Әлде, Тәңір түспен емдеп бермек пе еді

сананы?..
Сұм қалада жүрген кезде жан берісіп, жан
алып,
Көптен күткен тылсым жақтан бұл бір ғажап жаңалық!..

...Бұл түсімді жору үшін көңілімді тасытқан
Қылаң таңда оянып ап, тауға қарай асыққам.
Таулы өзеннің жағасында қиыршық тас
«шүкір!..» деп...

Тасқа айналып кеткен болды түсімдегі асықтар...
* * *

Беймезгіл...
Жасанды үміттерім...
Сөнуден жалыққан жарықтаймын.
Көкала көбелек-күдіктерім

Көңілдің көшесінде қалықтайды...
Ішімнен өртенген іңірдеймін,
Күдіктен тұтанған тамұқтаймын.
Арсызға өлең күбірлеймін,

Арлыны іздеуден жалықпаймын...
Кеудесін қызыл іңір еміп жатқан
Батыстық құрлықтаймын.
Тұмандар тірідей көміп жатқан

Жарықтың
ұшқындарын ұлықтаймын.
Таппаған орманынан қайырымды
шыбықтаймын.

Көзіме көрсете айыбымды,
айнадан сырғыған тұрықтаймын...
Шаршадым...
Періштеге де тіл қатпай иықтағы,

Сайтанға да тіл қатпай миықтағы,
Мен бүгін мына түнге құндақталып,
Сәбидей келеді ұйықтағым...

Жетінші әкем жадымда менің.
Жаңбырлатар аспан тезінен,
Сансыз белгі...
Түсінбегенмін.

Байқамағанмын.
Сезінем...
Бөтен сезім, өзге пайыммен
өте ме екен тегі өмір?..

Енді кіммен, қандай ойынмен
сынайды екен мені Тәңір?..
Таңырқатады көрген түстерім...
Тым бейтаныс маған әлем.

Өзегімді өртейді үнемі іштегі
сыртқа шықпай қалған өлең...
Қайда бастап барады мені
мына сүрлеу?..

күнә-жарық?..
Күндер, жылдар тонады мені
қай қалтарыста тұра қалып?..
Құпияға жетемін дедім,

«Ойлан, сұра, ақымағым!..»
Қыс келгенде, сөнеді сенің
жапырағың...
Жадымдағы жетінші әкенің

Қайда жүргенсің қаңғырып?..
Жауап бермейді.
Ішімде менің
Жылайды әлі қанша рух?..

Мен ештеңе түсінбегенмін,
Ақымақ болар ма ем соншалық...

Қала, сен бе күрсінген?.. үйлерің бе?
Бір тылсым бар көлеңке билерінде...
Түйсігімде боздайды қобыздар - мың,
Абыздардың тарта алмас күйлеріндей...

Дала, сен бе жылаған?.. жусаның ба?
Кім билеп жүр төсіңде, қу сағым ба?
Анау ару Анам ба,
теріс қарап,

Кімді қысып барады құшағында?..
Аспан, сен бе жөтелген?.. бұлттарың ба?
Мұз қатып тұр неліктен мұрттарында?
Анау жігіт Әкем бе,

басын шайқап,
Қабақ шытқан арақтан ұрттарымда?!
Жаным, сен бе сөйлеген?
Тәңірім бе?

Қырық құбылған алаң бар көңілімде...
Анау бала - өзім бе - жаутаңкөзді,
Жылылықты сезбеген өмірінде?..
Дәуренімді өшірген алақайлы,

Талай сұмдық көрсем де талапайлы,
Мен әлемді кешірем.
Бірақ қалай
жұбатамын іштегі балақайды?..

Жаратқан соң желді әнші қып,
Бұрала билер тал шыбық.
Қиялмен Көкте гүл өсер,
Қара Жерден қар шығып!..

Тілесең,
жауап - сұрақ боп,
денеңе ауа тұрақ боп;
әуелеп ұшқан аппақ күй

сылдырай ағар бұлақ боп;
қол созым мекен - жырақ боп;
құм мен тас кетер құрақ боп;
қара да қара түнегің

құбылар көкшіл шуақ боп...
Қаласаң,
сөзің - зат болып;
сеніскен досың жат болып;

қатпар да қатпар мұздықтар
алаулап жанар от болып;
құл дегенің - Бек болып;
бар дегенің - жоқ болып;

мінезден - көк ит,
ұяттан
ұлып бір берер көкбөрі!..
Аңсасаң,

уақыт іркіліп,
Ажалдан шығар нұр күліп;
Басыңа төгер жақұт тас,
Бақ құсы қалса сілкініп;

(Айтып та айтпай не керек)
Аспаннан әуез себелеп,
Тұрған кезде елжіреп,
Аңқиған адал аузыңнан

Бүгінгі түн - түн емес-ті,
Ай қарайды марқайып.
Тамшы желмен күбірлесті,
Тас үстінде жантайып.

Көз тамшысы?
Құр елес - бұл!
Қандай қызық қойылым!
Мен өзім де шын емеспін,

Жаттың жалған Ойымын.
Көзімдегі жастың өзін
Мұң жаратқан, қамықпай.
Тамшы қонған тастың өзі

Талып қалған жарықтай!
Аңқып ұрар шаш бояуы,
Ол да - ойнампаз, алдамшы.
Көз тамшысы - тастай ауыр,

Тас - қараңғы дәу тамшы.
Түн де, білем, түн емес-ті.
Түн - лүпілі тамырдың.
Өзім де енді шын емеспін -

Ой көмілген қабірмін.
Ал көз жасы өшетіндей...
Бұзылардай келісім...
Атып тұрып шешетіндей

Тас қап-қара терісін...
Бүгін мүлде түн емес-ті,
Естіледі ақырғы үн.
Сағынумен бір елесті

Мен өмірді өзгертем деп талпындым.
Өмір мені өзгертті.
Сен де бірге меніменен, алтын Күн,
Ғарыш жақтан сез дертті...

Мен тағдырды басқа арнаға бұрам деп,
жаңғырыққа жолықтым.
Өлең - маған, мен Өлеңге сыңар боп
қалған екем, соны ұқтым.

Мен адамды іздеп едім сыртымнан,
жасырынды ол ішке.
Көк сеңгірден бұлдырады бір тұлға,
Ақ қанатты періштем?..

Мынау әлем жаратылған сезімнен
және сұлу өрістен.
Өз-өзімді көріп тұрмын көзімнен,
аппақ нұрлы пейіштен...

Мен әлемді сүйемін деп жар салдым,
ғашық болып өмірге.
Бақытымды жүрегіммен қарсы алдым -
апаратын Тәңірге!

Түйсігіммен түртіп қалдым тылсымды,
көкжиекке түн сіңді.
Кім түсіне аяр екен мұңшылды?
Ішімде біреу күрсінді...

Жүрегіммен түртіп қалдым ғаламды,
шу құрсады санамды...
Қайдан келдім, қайда ғана қамалдым?..
Аяп кеттім Анамды...

Содан кейін...
түртіп қалдым Аспанды,
жұлдыз біткен жасқанды...
Шешіп қойып жатыр едім маскамды,

бет-жүзім-ай тастанды!..
Кірпігіммен түйреп қалдым ауаны,
білмейді екен дауаны.
Ойлар кімнен қайда, қалай ауады?

Сөз жаңбыры қайдан келіп жауады?
Айды түрттім... жылжымады еш төмен...
Білмейді екем ештеңе.
Біреу Көкте жазып отыр бір өлең

Зұлымдық жоқ әлемде, бәрі әдемі,
Жапалақтап жауатын қар әдемі,
Қыздай нәзік бұралған тал әдемі,
Өзің сүйген жалғанда жар әдемі.

Зұлымдық жоқ әлемде, бәрі әдемі,
Шуақ шаша ататын таң әдемі,
Мөлдіреген жүректе жан әдемі,
Жаратқаннан ұялған Ар әдемі.

Қайдан келдім?
Қайда менің қанатым?
Кім біледі кеудемдегі Жан атын?
Кімде, қандай болады екен бұл сезім

Менде ғана болатын?
Күлемін бе?
Естілмейді күлгенім.
Білемін бе?

Білінбейді білгенім.
Тек түйсіктің бұлты ғана көреді
Ойларымның қай әлемде жүргенін.
Сөйлеймін бе?

Тек дауыстың елесі...
Дауысымнан аңқылдайды жел Есі.
Күбірлесем, үркіп ұша жөнелер
Періштелер кеңесі.

Қол созам ба Аспан жаққа т.. тағы?
Қол - мен емес, қол - қарағаш бұтағы.
Тағы бүгін тарс жабылар, оқылмай,
Пайғамбарлар кітабы.

Тоңдым ба әлде?..
Тоңған таңғы нұр екен...
Суық Сөзден дірдек қаққан тіл екен...
Тірісінде гүл көрмеген бір ару

Нұр ішінде жүр екен!..
Ол ма өлген?
Мен бе өлген?
Кім екен?..

Әлмисақтан ашылмаған сыр екен.
Ұшқым келіп... Қанат жоғын білем де,
Нәрестедей шыр етем...

Сағат түнгі он екі...
Кофе және темекі...
менің адал достарым.
Жоғалады таңертең

шамнан түскен көлеңкем
және қара аспаным.
Көзінен мұң азынап...
Түн отыр құлазыған

қолтыққа кіріп алып.
Өңіме сенсем-дағы,
шықпайды кемсең қағып
түсімнен тірі халық...

Жанымның қуысында,
ең түпкі бұрышында -
жәудіреген Өлеңдер.
Балауыз шам сөнгенде,

Түтін болып,
төбемнен
тарқатылам төменге...
Сонда маған көрінер

Атажұрттың төрінен
жусан менен бетеге...
Ішімнен бір мұң сезіп,
сығыраяр түн көзі

(элегия)
Тылсым мезгіл күбірлеп мұң тілінде,
батырады даланы түн түбіне.
Маржан болып тұнады Ай сәулесі

күнге ғашық гүлдердің кірпігіне.
Шыңғыстауым!..
Шіркін-ай, жұмақ таулар,
әр қолаты - шипалы бұлақ... баулар...

Бәрі мүмкін бұл маңда,
Сайтан болып
кету
оңай

жақсыны ұнатпаудан.
Әу бастағы Тәңірдің жоспарындай,
мұндағы Аспан - өзге әлем Аспанындай,
Жыпырлаған жұлдыздар жайқалады

бақсылардың қаракөк шаштарындай...
Әзәзілден бұл маңда күй қашады.
Бәтеңкеңмен бетеге ұйқасады.
Мида оянған кенеттен бір бейнеге

кіл періште теңеулер жинасады...
Маңдайыңнан жалт етсе шұғыла бір,
Қара түнге көшеді шұбыра нұр...
Аспан жаққа шаншиған қос кесене

тылсымына ғарыштың сұғынады!..
* * *

Сансыз ғаламнан тұратын
шексіз Ғарыш - бір атом.
Мейірбан менің Тәңірім,
Өзі - Ғалым, Өзі - Ақын.

Сыбызғы тартса иесі,
өмірдің тәтті күйі осы.
Отбасы сынды тіршілік -
ортақ ғалам жүйесі.

Жапырағындай еменнің,
әріптеріндей Өлеңнің...
Ұлы Нұрдың
сұп-сұлу

ұшқынымын!
Өренмін!
Жаратқан үшін маңызды
өрнектеп салу әр ізді.

Гүл-Ғалам Ұлы Тәңірдің
портреті тәрізді...

Бұрынғы бір түстерімдей көрмеген,
Бұрынғы бір өмірімдей сүрмеген.
Көк пейіштен көктем иісін үрлеген,
Көк аспанда жұлдыз-гүлдер бүрлеген.

Жұлдыз-гүлдер... Ғұмырымда көрмеген.
Жүрегімді емдеңдерші кірлеген!
Іштен сыртқа шығатындай бірдемем,
Сендер жаққа жаутаңдаймын түнде мен.

Жұлдыз - гүлдер...
Жылап тұрмын мен неге?
Бұл жалғанның жарығына көнген ем,
Білем, білем... шаршап кеттім мүлде мен

Маңайдағы жұлдызсынған пендеден.
...Еш пенденің түсіне де кірмеген,
Көксеңгірде жұлдыз-гүлдер бүрлеген.
Көз жасымның түкпірінде бұлдырап,

Бүршік ата келсе-дағы көктем-қыз,
Кеуде ішінде ерімейді өктем мұз.
Жаралсақ та ақ нұрынан Алланың,
Көлеңкеге ұқсап неге кеткенбіз?

Бұл көктемнің қанығар ма ем сырына...
Тәнім менің - мұң құйылған құмыра.
Көңілімді тыңдамайды ақылым,
Екеуінде жоқ неліктен ымыра?

Соңына еніп сайтанқұйрық сағымның,
Сансыз мәрте сабырымнан жаңылдым.
Мені Өзіңе жақындатшы, Тәңір-ай,
Көрмесем де, Сені сондай сағындым!

Кіресілі-шығасылы мүлде Есім.
Қалды адыра өз-өзіммен тілдесу.
Табиғатқа қараймын да жылаймын,
Қандай ғажап үйлесім!..

Көктем, көктем... өзге көктем... жаңа дем...
Жанарымда жаралар ма жаңа әлем?!.
Тіпті, жәндік болу да - арман, зиянсыз,
Жан-дауамды табар ем...

Жоғалтқаным көп секілді жиғаннан,
Қимағаным көп секілді қиғаннан.
Аспанға да қаймығамын қарауға
Қарашығым нұрланбаған иманнан...

Алсам деймін аппақ нұрдан емделіп,
Кетпесе еді жынмен бірге мұң да өліп...
Өткен өмір - күнәларым жазылған
Періштенің қолындағы күнделік...

Қанша өтті күз аяулы,
сонша көктем бүрледі.
Әлемнің бар бояуы -
кепкен Нұрдың түрлері.

Жерді қимай жылаған
батқан Күннің жарығы.
Шыңғырып кеп құлаған
естілмейді қар үні.

Жүрегіме кеште бұл
бара жатыр түн құлап.
Түйсік сөзі Есте тұр,
«Қартаймайды Нұр бірақ...»

Нұр санасы - өзге әлем,
құпияның ордасы.
Ол тылсымды сезбеген
көзім -

соқыр жолдасым.
Сыртын сипап құныға,
без де тоймас арбалып,
Қайран шуақ-шұғыла

аймалайды Шарды алып.
Күн нұрына тоймайсың,
жанның емі - жылылық.
Жылатуды қоймайсың,

Өртеніп ұмыт болған сағыныштан,
Жұрт іші, ағып келем, сабылысқан.
Жанарымнан сан ұшқын шашырайды
Іштегі бітпейтұғын жарылыстан.

Ағып келем...
Теңіздей халық іші,
Кекілімді сипайды жарық ұшы.
Мен туралы білмейтін мына жұрттың

Ұнайтыны несі екен сабылысы?
Ағып келем...
Өзгелердің қимылын бағып келем,
Ми қозып,

Лапылдайды жанып денем.
Сүйе аламын, білемін, бәрін-бәрін,
Жүрегімді тұтатып, жарық берем!
Ағып келем...

Амалсыз, қарсылықсыз,
Көңіл тыныш, ми сергек, жан құлықсыз.
Мына нөпір әкетсін, адастырсын,
Қамасын бір бұрышқа жаңғырықсыз!

Көздері көздеріммен шағылысқан,
Бір сәтте Мұңым - мыстан бұрылыстан
Атып шығып, алқымыма қолын созар,
Аумайтын кәрі түрі ыбылыстан.

Қорықпаймын!
Садақаға өлең өріп бере салам,
Жұлып алып кез келген құбылыстан!
Сыңғыр етсе сәулесі сынық ойдың,

Жүрегі жылып кетер сұмырайдың.
Ал мен ары жұрт іші аға берем,
Ешқашан ештеңеден жылымаймын....
* * *

Беймәлім бір жағдайларды түсінем,
Түсінем де, ауыр-ауыр күрсінем.
Содан кейін бір тылсымның күшімен,
Өлең жазып отырамын қарайып

Арқамдағы қанатымның ұшымен...
Көріп қойып ақ гүлдердің жүрегін,
Мен олардың мұң мен шерін білемін.
Серпіп тастап мына әлемнің түнегін,

Жарық шашып жанарымнан, сұлбамнан,
Өзге әлемнің жолдарымен жүремін.
Байқап қалып өзге әлемнің шырағын,
Мен олардың белгілерін ұғамын.

Содан кейін таусылғанша шыдамым,
Бір нүктенің шетіне кеп, жаутаңдап,
Жәбірейіл жанарында тұнамын...
* * *

Жан шыдамай өз-өзіңді алдауға,
Тал да қалмай ең соңғы рет қармауға,
«Біттім!» - деп ап...
Бір себепті табарсың

Ит боп өліп қалмауға.
Хабарласпай, мазаламай іріні,
Медет тұтып бір жақсыны, жылыны
Жүрген кезде,

Алдап соғар жүгіртіп
Кезекті рет телефонның шырылы.
Бір күндерің серпіліспен басталып,
Бәрі саған бір мезетте дос болып,

Ұмтылғанмен жанұшыра қуанып,
Бос қайтасың, бос барып...
Қурай да алмай, қайткенде көктеймін деп,
Абыройды қайтсем де төкпейін деп,

Ертеңге себеп тауып, ұйықтап қалам,
Оянбай кетпейін деп...

Шығыстан күз бүгін шашады күнді,
Ішімнен үздігіп, тосамын кімді?
Сарғайып кеткен күз түгіл, кеудемде менің
Жапырақ-жүрек сезеді жаңбырдың демін.

Аспаннан көшкен таңертең жаңбырмен мөлдір
Мөлдіреп тұрған үмітім мәңгіге өлді.
Кімді күтемін алыстан, нені күтемін,
Қашан келеді жақыным - менің бөтенім?..

Ескі бақтағы сахнаға қалықтап қонып,
Діріл қағады бір сағым қамыққан болып.
Мың құбылған қызыл-жасыл жарыққа толы,
Ол әкелер көз алдыма өлеңнің жолын.

Ал, мен болсам терезеге жақындап, төніп,
Мұңға батамын қайтадан.
Жабырқау көңіл.
Бейберекет құлап жатқан тамшылар таңғы

Күрсіністен арқамдағы қанаттарым сілкініп,
Арманым жоқ, ұшып кеттім періштедей бір күні.
Шыр айнала атылдым да,
Биіктікке құлшынып,

Ағыл-тегіл жылап алдым, көк аспанда тұншығып.
«Таба алсам ғой кеудемдегі алаураған құсаға ем,
Айды әлпештеп әр сөзіммен,
Күнді барып құшар ем!..»

Деген оймен
Тозақтан да самғап кеттім жоғары,
Рухым байғұс бір қуанды, еркіндіктің ұраны.
Ох, шіркін-ай, мұндай рахат көрмеген бұл жүрегім

Менен бөлек құс боп ұшып кетердейін,
білемін.
Сағым болып билеп тұрған көріп қалдым бақты бір,
Ақылымды аймалайды тылсым жақтан тәтті нұр.

«Жұмақ па бұл пайғамбарлар суреттеген неше бір?..
Жұмақ болса, кірер едім!..
О, Тәңірім, кеше гөр!»
Әне, әне, мен сияқты қанатты бір сұлбалар

Ұжымаққа еніп жатыр, еніп жатыр ұрлана.
Бәз біреулер ұлымен де, құлымен де қауышып,
Оймен ғана тілдеседі, естілмей-ақ дауысы!..
Елдің бәрі мәз кезінде мен де қарап тұрам ба,

Бірдеме деп сөйлеп қалдым айдары әсем жыланға...
Әйел ме екен, сайтан ба екен сол бір жылан, сол бейбақ?!
Сықпытында түн ойнайды, жанарында - Ай-аруақ.
Сорлы екенмін рұқсатсыз кіріп кеткен пейішке,

Жон арқамнан қамшыменен осып өтті періште,
Құлап кеттім мен қанатсыз!..
Осы өмірге - төменге,
Содан бері қорқып жүрмін қанаты жоқ денемнен...

Өңім бе еді бұл өмір, түсім бе еді?
Мен әлі де ештеңе түсінбедім.
Айнадағы бейнеге ұқсасам да,
Сол біреуге тартпаған ішімдегім!

Қайдан келді, білмеймін, бұл ұйғарым,
Біреудікі - өксігім, жымиғаным.
Қарашықтың түбінен оқта-текте
Оқылады дыбыссыз жыр-иманым.

Кейіпкердей өткен шақ өлеңінде
Ұмыт болдым,
Белгісіз дерегім де.
Өмір сүріп беймәлім керегі не

Керегі жоқ адамдар әлемінде?!.
Миллион жылдық секундтар есебінен
Ғұмыр ұшып жоғалған кеше күнге.
Өзім, сірә, тірімін!

Қызық екен...
Денем отыр бүкшиіп төсегімде...

Мен баяғы баламын, кекілдімін...
Әй, бірдеңе білетін секілдімін.
Түнде менің етімді ұйқы құшып,
Таңсәріде сүйеді бетімді Күн.

Өтініш пен өкініш арасында,
Тоңып жүрмін өмірдің жағасында.
Түстерімде - сабылып сансыз аруақ,
Бата берер...

Нанбайсың... нанасың да.
Шаршадым ба өмірден?
Жалықтым ба?
Жұмақ - анда... білемін, тамұқ - мұнда.

Менің ішкі дүниемді аластауға
Құдіреті жетпейді-ау жарықтың да...
Бір үмітті іздеймін бекер күннен.
Өлең жаздым.

Ал содан өтелді нем?
Нәрестенің иісін аңсап жүрмін...
Әлде, қатты сағындым Әкемді мен?..
* * *

Балалық шақ, көндім саған,
Болашағым, сендім саған.
Тәңір-Ғылым, Тәңір-Өлең,
Жүрегімді бердім саған.

Рахмет, тылсым!
Хатыңды алғам
Періштелерден - жақындардан.
Мен үнемі өлең көрем

Таулар менен атомдардан.
Өлең көрем сәулелерден,
Адамдардан әуреленген.
Қарап тұрып күл-қоқысқа,

Шүкір дегем, тәубе дегем.
Ояндық па, өлдік пе әлде?
Көнбедік пе, көндік пе әлде?..
Бұрын неден секемдендік?

Бүгіндері сендік кімге?..
О, Мейірім - өмір сыры,
Махаббатым - көңіл нұры.
Шырқала бер, шырқала бер,

Шексіз ғарыш шетінде
Жетімсірер Жер-жұлдыз.
Сол жұлдыздың бетінде
Сен жалғыз да, мен жалғыз.

Жалғыздардың әлемі...
Сен көпшіл де, мен көпшіл.
Тор тоқиды әдемі
Көбелекке өрмекші...

Құрай - жалғыз, мыс - жалғыз,
Жалғыз - барлық атомдар.
Құс - жалғыз
және

барлық Ақындар.
Жүрек - жалғыз, ми - жалғыз,
Шылым жалғыз шоқтанып...
Аярланған жүзіңе

Ай қарайды сұқтанып.
Бәрі - жалғыз...
Тәңір де.
Ажал - бөлек, Ар - бөлек.

Өмір мәні, тегінде,
Өрмекші мен көбелек...

Сол үшін шығады жолға бәрі,
Сол үшін құрбандық - қолда бары.
Сол үшін күз назданады,
Сол үшін көктем бұлданады!

Сол үшін сұлу жандар ән салады,
Ажалды да Сол үшін қарсы алады.
Сол үшін бәрінен безінеді,
Сол туралы бәріне жар салады!

Сол үшін ерттеледі аттың бәрі,
Сол туралы сөйлейді заттың бәрі.
Сол үшін жүрек біткен ақталады,
Сол үшін жүрек біткен сотталады!

Сол айтса, бәрі-бәрі құп болады,
Сол үшін көкорайға бұлт қонады,
Сол үшін дәру іздеп жер шалады,
Удың өзі Сол үшін ұртталады!

Сол үшін өмір өзі түзіледі,
Құдіреті содан ғана сезіледі.
Сол арқылы кезікпестер кезігеді,
Соны ғана қимастан көз іледі...

Көкірегін көкжиекпен көмкеріп,
Жұлдыз жұтпақ
Көк төсінен жұлып ап!
Бұлт шайнамақ, өз-өзінен өртеніп...

Па десеңші! Қылық-ақ!
Қарғап-сілеп мына бес күн жалғанды,
Дәтін тырнап, зарланды.
Өкінішінің өртін сұмдық лаулатып,

Өртемекші орманды!
Оған енді не дейін-ай, не дейін,
Сақал-мұрты қудан ақ.
Көл боп аққан көз жасымен әдейі

Мұхиттарды уламақ!
Тектен-текке көңірсіген ғұмыр-ай!..
Іздемейді дауаны.
Ұнжырғасы үңірейіп,

Сұмырай
Ұрлап кетпек ауаны!
Ақырынып айтқан сөзі - ала жел...
Қай адамға пайдалы?

Қара Аспанға күрсінеді Қара Жер,
Айдан күміс айдары.
Зәр шашады алабұртқан қоғамға
Көзіндегі сұқтан да!

Жұқпаса екен оның дерті маған да,
Жұғып кетсе, бітті онда!
Жүрек қылын жын үнімен жалғап мен,
Күресімді құсалықтан бастаймын:

Пешенесін көздеп тұрып бармақпен,
Бір күндері атамын да тастаймын!..
* * *

Аспаннан алабұртқан жетсе бір ән,
Санамнан пендеге тән кетсе күмән,
Көрер ем түйсігіммен өзге әлемді,
Көз алдымнан өзен боп өтсе тұман.

Саяхат иісі шықса ат жалынан,
Кешірім үні жетсе жат жанынан,
Жарыққа еніп кетіп, бақ табар ем
Өмірдің ең алғашқы бастауынан.

Содан соң көңіліммен шат-шадыман,
Сұлбамды жарқыратып ақ сағымнан.
Ең үлкен жұмбақ жайлы өлең оқып,
Аңқылдақ періште боп ақтарылам!

Бұрын маған жау болған, ұнаған бар,
Сендер сонда өкініп жыламаңдар,
«Тіріңде неге мұны жасырдың?» деп
Сұрамаңдар!

Жапырақтан жылы жасы ыршыған
Бақылашы мына жаздың жаңбырын.
Тамшыларда дауылдар бар тыншыған,
Дауылдарда - мұхиттардың тағдыры...

Қарашыққа құлағандай жарық бар,
Түкпіріне сүңгіп кетші тамшының.
Тұнып тұрған сол әлемде қалықтап,
Ұшып жүрсін жан-шыбын.

Өз атыңды естігендей нөсерден
Шығып кетші дуылдаған қауымнан.
Мөлдіреп кеп көшелерге төселген
Жаратылыс жұмбағын көр жауынан!

Саған жауын мұңын шағар, сұрасаң,
Тылсымдықтың сырын ашар үңілсең.
Тамшылармен сипалайды жыласаң,
Тысырымен жұбатады түңілсең...

Жаз да бітті, наз да бітті біздегі.
(Мұндай күйді ұнатпаймыз біз тегі).
Алақан боп аймалайды асфальтты
Қызыл-сары жапырақтар күздегі.

Су бетінде мұз елесі... сыз демі,
Ұғындырмақ болды бізге күз нені?
...Базардағы қайыршы үні қаттырақ
айқайлардан түздегі.

Аспандағы керілген нұр бойында
тыраулардың тізбегі...
Күз келіпті...
Ей, онсыз да аз ба мұң?

Менің қайғым - Жаз-бозбала боздағым.
Бір қияли түтінімен шылымның
Улап отыр басымдағы сөз бағын...

Бейдауаның ісеріндей мына аяз,
Тұтқын жанның кісеніндей мына аяз,
Соңғы ақша шытырындай мына аяз,
Қатқан нанның қытырындай мына аяз,

Өлер жанның күпіріндей мына аяз,
Сұлу қыздың бүкіріндей мына аяз,
Өшкен оттың түтініндей мына аяз,
Соңғы өлеңнің үтіріндей мына аяз,

Өлген айдың келбетіндей мына аяз,
Қатып қалған жер бетіндей мына аяз,
Ақ өлімнің құшағындай мына аяз,
Қарақшының пышағындай мына аяз,

Жауларыңның жеңісіндей мына аяз,
Жын-сайтанның терісіндей мына аяз,
Өлі арудың анарындай мына аяз,
Айдаһардың жанарындай мына аяз,

Жарлықтардың нүктесіндей мына аяз,
Жақыныңның өкпесіндей мына аяз,
Нашақордың инесіндей мына аяз,
Қолбасшының түймесіндей мына аяз,

Патшалардың күймесіндей мына аяз,
Тергеушінің бөлмесіндей мына аяз,
Қанішердің тәубесіндей мына аяз,
Сөнген жұлдыз сәулесіндей мына аяз,

Сүйіктіңнің қарғысындай мына аяз,
«Тоғыз грамм қорғасындай» мына аяз...
Мен де - аязбын,
Сынар болсаң, сына, Аяз!..

Жасыл айдың сәулесін кірпігімнен үзбедім,
Түнішіндік ізімді өзім қайта іздедім.
Қайырымсыз шаһардың шамдары да безбүйрек,
Жақсы сөзі жарқырап, жарық берер бізге кім?

Жеңе алмадым мұңымды,
Желбіремей туым бір,
Жарылуға шақ қалып, шамырқанған миым бұл.
Жүрегімнің ашынған тамырлары буылып,

Жан түбінде тастай боп шиеленген түйін тұр.
Ол түйінді қия алмас жігер деген қылышым,
Іште жатқан күдікке күрмеледі бір ұшы.
Жанарымнан тоқтаусыз сорғалайды ып-ыстық

Жан ішінде балқыған көңілімнің күмісі.
Атып тұрғым келеді, күшім жиып ақырғы,
Көкейдегі түйінін шеше алмаған пақырмын.
Шешілмейтін сол сұрақ: «Кіммін мына өмірде?»,

Ертең тағы тәнімді сипалайды-ау соқыр Күн.
Қара тәнім - топырақ, Қарашығым - қара мұң,
Тәңірді ойлап, жанды ойлап, ми ішінде жанамын.
Ішкі гордий түйінін шаба алмаған баламын,

Болған шағым - өкінішсіз,
Болашағым - өтінішсіз.
Тағдыр бәрін шешеді.
Атқан таңдар - аппақ Жарық!

Тек іңірден сақтанбадық
сайтандандырған кешегі.
Жарқ ететін жасыл түсті
көзімдегі жасын - күшті.

Көңіл бірақ беймәлім.
Соқпақтарда адасқанмен,
күбірлесіп
Көк-Аспанмен,

кетіп барам,
Ой - қалың...
Кімнің кетті несі кімде?
Кешіріңдер, өшіріңдер,

ұнамаса айтқаным.
Мен -
тірлікте өздеріңе,
қарап тұрып көздеріңе,

Ол жақтағы гүлдер мүлде өзгеше,
Солған емес, келгенімен күз неше.
Ақ қауызы ашылады ән салып,
Сайтан келіп үзбесе.

Ол жақтағы гүлдер мүлде басқаша,
Қаулап өсер тамырымен тас қашап.
Мына әлемді мойындатар күні ертең,
«Сұлумыз!» деп таспаса.

Ол жақтағы гүлдер мүлде бөлек тым,
Солай, солай, сұрамаңыз деректі!..
Олар жайлы өлең жазу үшін де
Әулиелік керек тіл!

Түсін мейлің, түсінбе,
Ойға шомсам жетімектеу пішінде,
Сол бір гүлдер бір-бірімен сырласып,
Жыр тоқиды... түсімде...

Көздеріңмен көре алмайсың оны сен,
Кешір мені, олар менің ішімде.

Жасын көшіп қара бұлттар есінен,
Жарықтықтар сөйлейді-ай кеп шешіле.
Көше бойы.
Асығып та тұрмын мен

Поэзия кешіне.
Ақша қуған, атақ қуған түгелдей -
Тым қауіпті ақын болу бұл елде.
Келіп қалды дәу «мерседес» зырқырап,

Өрімдей қыз - рөлде.
Жас болған соң, жасындармен жалғанбай
Өмір сүру қиын екен, арланбай.
Қолшатырсыз қарап тұрмын,

Үсті-бас
Жыр-жаңбырға малмандай!
Бағдаршамдар, күзетшілері көшенің
Бақылайды поэзия нөсерін.

Көріп тұрмын, рөлде отыр жап-жас қыз,
Қарақат көз, қош ерін!..
Нар тәуекел!
Тоқтатуға бекіндім.

Ақынмын ғой сүп-сүйкімді, кекілді!..
Сұлу бірақ мені құдды бұралқы
Ит көретін секілді...
Осқырынған орысшалау қыз түге,

Әлде ағасы, әлде әкесі күшті ме,
«Мерседесі» күрт ышқынып,
Лай суды
Бұрқ еткізді үстіме!

Есіргендер өстуші еді жыларда,
Алайда оны кекиген қыз ұғар ма?..
Арықта ағып барады жатыр қызарып
Құрты қозған бір алма...

Әлем бүгін өз-өзінен көңілді,
Әлем бүгін өз-өзіне сенімді.
Түн де бүгін өз-өзінен тым өңді,
Күн де бүгін өз-өзінен жылынды.

Мәңгілікті жоғалтпаппыз, бар екен,
Еріп жатқан біздер емес, қар екен.
Жарқыраған біздер емес, Таң екен,
Жаурап қалған біздер емес, Жан екен...

Мынау әлем өзге емес, Біз екен,
Мынау Аспан Аспан емес, Көз екен.
Мынау көктем - Нұрдан қалған із екен,
Нұрдың өзі - Жаратқанның Өзі екен!..

Сенім керек -
Үмітімнің шырағы,
Көріп тұрып, білгім келіп тұрады.
Жылдарды емес, табиғаттың әр кезгі

Мезгілдерін сүргім келіп тұрады.
Қиял керек -
Арманымның бұлағы,
Бақытыма сенгім келіп тұрады.

Жаратылыс құпиясын білуге
Барлық затқа енгім келіп тұрады.
Өмір керек -
Жаратқанның сынағы,

Құлап жатып, тұрғым келіп тұрады.
Мен тағдырдың адастырған соқпағын
Ақиқатқа бұрғым келіп тұрады.
Ілім керек -

Сана-сезім жұмағы,
Аппақ нұрға толғым келіп тұрады.
Мен пейіште әр қазақтың баласын
Көргім келіп тұрады.

Жасыл бояу шашырап тұр дәл бүгін,
Сенімсіздеу ұсынып тұр тал бүрін.
Әр бүршіктің дірілінен сеземін
Таң нұрының қалдығын,

Жапырақтар тағдырын.
Аша ма екен өмір маған бар сырын,
Келер күннен дәметеді Жан білім.
Мен тағатсыз күтіп жүрмін Аспаннан

Жаңа көктем жаңбырын,
Тамшылардың әрбірін.
Жаным талай жалалардан күйгесін,
Ауып тұрар көктем ойнар күйге есім.

Жұлып тастап көкірегіндегі түймесін,
Ауадағы жасыл күйге
Сәулелер
сұлап түскенше билесін!

Мүмкін, сонда жүрегімде мазасыз
орнай ма екен үйлесім?..
Қыстан, мұздан, Сөзден ауыр жабыққан,
Бұл көктемді Ақыл емес, Жан ұққан.

Қара Жерге сағыныштан қамыққан
Бір Құдірет сұлбалана жетердей
бастауы жоқ жарықтан,
тоқтауы жоқ жарықтан...

Бұлттар қашан көшеді екен мұң тілеп?
Жасын қашан жарлық шашар күркіреп?
Нөсер қашан көкірегімізге күй құяр,
сансыз тамшы-ноталары дүркіреп?

...Солып қалып жүрмесінші кеудемде
қаталаған гүл-Жүрек,
жалғыз тамшы нұр тілеп...

Өмір - елес, жан - сағым,
Алаңғасар мұң-ғұмыр.
Мен емес ем аңсарым,
Менікі емес түрім бұл.

Менікі емес өмір бұл,
Менікі емес бұл заман,
Жүрегінде - темір гүл,
Тілегінде - ыржалаң.

Қара мидың түбінен
Қол бұлғаса өткен ел...
Мен ойымнан шегінем
Түйсігімде көктеген...

Рухы - алыс ғарышта,
Қан-жын ғана - бойдағы,
Өзіммен
Мен танысқам

Бір бұрышта қайдағы.
Ол да - мендей, аларман!
Құдай сақтап, құтылдым.
Миымдағы бар арман

Жұлыныма жұтылды...
Мен де - сондай, аларман!
Кімнен қашып келемін?
Өз-өзіме аларған

Қарай-қарай беремін...
* * *

Түнек басып тұрғанмен, көңілде нұр,
Аспан жақтан жарқырап төгілген гүл.
Жасыл қанат түстегі періштелер
Жанарынан түн тамып өңімде жүр.

Кәрі саусақ ауаға сызып өлең,
Әр әріптен созады, үзіп әуен.
Кеше ғана бұлыңғыр дүниеден
Жаратылып жатқандай қызық әлем.

Әлем іште, мен оның ішіндемін,
Сыртымда күш, мен оның күшіндемін.
Сәттер - менің болмысым, сәттер ғана,
Сәттер - менің өмірім, түсінгенім.

Жоғалттым ба есімді, жия алдым ба,
Сүймедім бе өзімді, сүйе алдым ба?
Сұрағанды беріпті маған Тәңір,
Өзгешелеу болғанмен қиялымда.

Кейде сол сәт, ал кейде кідіретін,
О, Жаратқан, сан қырлы құдіретің!
Жолдарыңды аңғармай қалай тұрмын
Жүрегімнен Өзіңе жүгіретін?!.

Алып жатыр, қарашы, дала тыныс,
Ей, періште, жүзіңді қаратып ұш!
Күлкісі де гүлдердің таныс, таныс,
Түр-түсі де тым таныс жаратылыс...

Мен жаралғам
Шебердің әмірінен,
Мені сүйген ең мінсіз көңілінен.
Тұрмайды екен, дариға, нағыз өмір

Түңілуден,
бүлінуден,
шегінуден...

Жанарынан жұлдыз атып, мұң атып,
Өлеңдерін күбірлейді түн-ақын.
Түкпірінен мынау туған көшенің
Жалғыздығым қолын бұлғап тұратын...

Бұл көшеде қурап қалған бір қайың,
Жалғыздықпен сырласатын күн сайын.
Оған жылда көктем келсе жыр оқыр,
Салқын самал үрлеп қойып түн-шайыр.

Бұл көшеде естіп тұрып дыбыс бір,
Ауыр-ауыр күрсінетін тыныштық.
Өз-өзімнен қашып жүріп, сағынбай,
Бұл көшені ұмытуға тырыстық.

Бірақ-бірақ естеліктер өше ме,
Естелікті келер күндер кеше ме?
Көз жасымның бір тамшысын қалдырдым
Жалғыздықтың атындағы көшеге...

(цикл)
1-өлең
Балкондар - қанаттары үйлердің.
Көк үйлер - ордалары күйбеңнің.

Аулалар.
Балаларға үйген құм...
Алатау - ... күйген мұң...
Осы сурет өзгермейтін секілді.

Өзге суретті көз көрмейтін секілді.
«Өзгереді» деген сөзден өзгеше
мына жалған сөз білмейтін секілді.
Мені де өмір көзге ілмейтін секілді...

2-өлең
...Сол аула, өзгермейтін, қалыпты.
Ай да аспанда өзгермейді, жарықтық.
Жұлдыздар да баяғыдай,

Аспаннан
кірпіктерін қағып тұр.
«Табиғатта болмайды, - деп, - нала-мұң»,
күбірлейді санамдағы қонағым.

Өзім білер өзгермейтін әлемде
өзгеріске мен ұшырап барамын...
Уақыт сыңсып ағады...
3-өлең

Бақырая тізбектелген көліктер
бағынбастай ретке.
Сағат тілі ақшамдағы жетіден
аттанады түнекке.

Анайы сөз ауаменен арбаса,
бар наланы қар басар.
Бәрі де сол баяғыдай шеңберде.
Өзгеріссіз далбаса.

4-өлең
Ымырт...
Жым-жырт...
Бөлме іші күңгірт...

Кеңістікті кезіп жүрген уақыт -
ең баянды шындық...
Өзгерместі өзгертетін ажал ғой - ол...
О, сүйкімді Сұмдық!..

* * *
Түннің аппақ меңіндей
Ай көрінер.
Сенімсіз?..

Естен сәуле төгілмей,
буланбайды көңіл - сыз.
Айғыр-бұлттың құйрығы
жасырады Ай-меңді.

Ол да - тағдыр бұйрығы?
Тағдырсыздар қайда енді?..
Бағалы емес ғұмыр түк.
Баянсызын аңдатты.

Миға сәуле жүгіртіп,
міне, тағы таң да атты.
Қақ маңдайдан тебілген,
қашып кетті түн, түзге.

Сұрағы көп өмірден
жауап берер кім бізге?..
* * *
Талай әсер жоғалды, ұмыт болды,

Өмір өзі оларды ұмыттырды.
Ұмытпайды жаралы жаным бірақ
Бүршік атып көрмеген сынық гүлді.
Өмір бәрін өзгертті, терістеді,

Әлсіретті әр кезгі жеңіс мені.
Ұмытпайды жаралы жаным бірақ
Ішімдегі мерт болған періштені.
Өмір өзі өткенді жат қылады,

Жат қылады, жадымнан лақтырады.
Қайта-қайта ауыртар жанымды кеп
Тағдырымның жасаған соққылары.
Ерімеді іштегі мұздың бәрі,

Буланбады іштегі сыздың бәрі.
Ұмытылмас бірақ та түнгі аспанның
Мені аяп жылаған жұлдыздары.
Ұмытылар біреудің жау болғаны,

Дос болғаны біреудің, жар болғаны...
Жадтан өшпей, өкінтіп түске енер
Орындалмас арман боп қалғандары.
Кімге ұнаған ақынның қылықтары?

Тағдыр-түрме қамады, құлыптады.
Бүгін маған қадалып, ауыртады
Өмір атты айнаның сынықтары...

Сабағыңнан мөлдіреп өлең-шықтар,
Сен неге жылап тұрсың, келіншек тал?
Көктем әлі келмейді, есесіне,
Көбелектей жауады көңілшек қар...

Мына күздің алтыны сондай әсем!
Жазда сенің кетті екен қандай есең?
Маған қара, мықтымын!
Өмір нұрын,

Ыза болып тұрсам да, қанбай ішем!
Білдірместен қайғымның ең ауырын,
Көңілді боп жүрем ғой, жылауығым!
Жалғыз сен бе жалғанда жеңге-ғалым

Мекендеген мұнарлы мұң ауылын?
Жалғандықты мен дағы біліп қоям,
Біліп қойып, жымиы-ы-ып күліп қоям.
Анда-санда жалықсам жалғыздықтан,

Саябаққа сен тұрған кіріп қоям.
Келіншекке өзіңді теліпті кім?
Шайыр шығар!
Мен соған сеніп тұрмын.

Міне, енді белгісіз сол ақындай
Мен сені сағынғаннан келіп тұрмын...
Ешкім мендей білмейді сендік мұңды,
Ешкім сендей білмейді мендік мұңды...

Сен тыңдайсың осылай ылғи мені,
Мен сүйемін өзіңдей енді кімді?..
Сабағыңнан мөлдіреп өлең-шықтар,
Сен енді жыламашы, келіншек тал!

Көктем болып келемін келесі жыл,
Ерімей жатқан кезде еріншек қар...

Жаңбыр - мөлдір түс,
Асфальтқа құлап шашылған.
Елесі ме екен... сол бір қыз...
Мұң өретін шашынан...

Саябақ. Сүрлеу. Тротуар.
Шамның жасы - сары нұр.
Елесі ме екен... отынан...
Жанып кетті кәрі Күн...

Жалғыздықтың жалғызы -
Өзім және кім екен?
Елесі ме екен... алқызыл...
Жалын атар көлеңкем...

Көліктер. Қала. Дүкендер.
Бағдаршам. Талдар. Алаңдар.
Елесі ме екен... кетерде...
Жымияды адамдар...

Жарнама - өмір. Көшелер.
Алдымда тағы сол есік.
Елесім бе екен... кеше мен...
Барады екем жол кесіп...

Өз үйім. Төсек. Күрсініс.
Ұйқы жоқ. Әлде ол түсім?
Елесі ме екен... бір сыбыс...
Естіп жатыр бір кісі...

Күз.
Алтын шашты ұстаз-абыз,
Сіз бізге айтыңызшы қысқаша аңыз.
Бәрі енді ап-айқын, бәрі таныс,

Енді кіммен, не үшін ұстасамыз?
Күз.
Тоғызыншы ай шығатын кез.
Өмірге үнсіз қарап, ұғатын кез.

Кірпігінде жаңбыр емес, жаңбыр емес,
Ащылау бір тамшылар тұнатын кез.
Дегенмен күз!
Бақытты ғой бұл кезге жеткен деңіз,

Тағдыр, бізге ендігі кектенбеңіз!
Бояулар жайқалатын бұл сұлу шақ -
Көктемге егіз!

Бояулар іңірлене бастады...
Алыстады Алатаудың асқары...
Бұлттың бұла жанарынан шашылған
Жапырақтың бір ұшында жас қалды...

Жұлдыздардың әуендері басталды,
Бұл әлемде түннің бары расталды.
Кеше түскен сәулелердің қалдығы
Қараңғылық тозаңына тасталды.

Басталды ма қара түннің дастаны,
Алаңытты Алматының аспаны.
Күлдіретін болу керек Құдайды
Адамдардың құрып жатқан жоспары.

Түннің тағы тарқатылды шаштары...
Еріп кетті іңір тағы қас-қағым.
Ақшам болып еріп кетер күн ертең,
Кәрі түннің алдындағы жас шағым...

Бәрі бүгін баяғыдай...
Бос бәрі...
Дабыл қағар жалғыздықтың «$о$»-тары...
Түн түбінде тағы қалам мен бүгін,

Қалтыраған жапыраққа айналып,
Жараланған бір бұтақта жаным тұр.
Кірпігімнен, өмір жайлы ойланып,
Күздің жасы тамып тұр.

Асфальттағы құлазыған көлеңкем
Жанталаса қармалайды сәулені.
...Мен де - бейне дымқылданған сіріңке,
Бітті, сірә, дәуренім.

Әуедегі көрінбейтін тақтаға
Күз жарықтық өз бояуын жағып тұр.
Мұңға батқан алаңдарда қап-қара
Иесі жоқ қолшатырлар лағып жүр.

Тұмауратып қалар ма екен тағы аспан?..
Тәнім әбден кеуіп қалған у екен.
Қара қарға қарғып түсті ағаштан,
Ал мен әлі ілінулі тұр екем...

Күңгірт бөлме.
Жалғыздықтың әуені.
Әр бұрышта - күрсіністер мүрдесі.
Кеше ғана бәрі, бәрі бар еді,

Енді, жадым - елестердің түрмесі.
Ал ауада гүл өсіп тұр тамырсыз,
Күлтесінен Күн күлкісі аңқиды.
Ол ұйқыда, Сана тыныш, Жан үнсіз,

Әлдебір үн тән ішінде балқиды...
Қабырғалар әңгімесі... бұрынғы,
шеңбер жайлы бітпейтұғын дау ғана.
Көшелерде сұлбалар жүр бұлыңғыр,

Марғау ғана есінейді тау ғана.
Гитараның ішегі ме үзілген?
Дүр-қобыздың жанайқайы?
Әлде не?..

Түйсігіме өлең демі сезілген...
Өлең құсы қонып отыр кеудеме...
Жырымдағы мұңға толы жолдарды
қаламымның қанжарынан қорғап ем...

Еске алмау, жадты өшіру... сол қалды...
Өз-өзімді ұмытам ба сонда мен?..

Болашаққа қолдарымды қусырып,
Денем отыр өн-бойынан бу шығып.
Қазір күллі тыныштықты ысырып,
Жаңғырады жарты тамшы тысыры...

Сонда ғана шаң қаланың төсімен
Жүгіремін адамдарға есі өлген.
Шұбыртамын санамнан да есімнен
Күнәларды Құдай маған кешірген.

Сосын ақшам жарқанатын ұстап ап,
Айналдырам көбелек пен құстарға.
Жұмбақталған өлең жазып достарға,
Сағынышты жығып берем құштарға.

Саусақтардың ұштарынан от шашып,
Түнге сіңем, дәптерімді ап қашып.
Елестетер жұмағымның қақпасын
Адамзаттың үміттері топтасып.

Ал, мен болсам қуаныштан жылаймын,
Қуаныштан тоқтамауды сұраймын!
Енді менде жоқ алданыш, жоқ уайым,
Енді менде бақыт болар ылайым.

Себебі мен кешіп жүріп өмірді,
Тауып алдым өз ішімнен Тәңірді!
* * *

Сары қазан, кәрі қазан, сап-сары,
Жанарыма шашыратар оттарын.
Сары күздің шаштарына айналды
Мамырдағы мамырлаған бұлттарым.

Қоңыр көңіл, жасыл үміт, таң ұшы...
Өмірімнің тоқтамайтын ағысы.
Күзді қойшы!
Шашы қарға айналар...

Бояулардың жарысы...
Үш онжылдық.
Көктем де өткен,
Кемді күн...

Біздей күзді жас деп айтар енді кім?
Алдымызда жігіт болып үлгірген
Ағаларды алып жатыр жер бүгін...

Қажетсіз арманымдай мына аула,
Әсер етпес тұншығып жылауы да.
Жапырақтың тым бөтен құлауы да,
Терезенің тым бөтен қырауы да.

Қажетсіз арманымдай кешегі өлген,
Бұл аулаға мен бұрын неше келгем.
Бұл аула маған бөтен кешегіден,
Бұл ауланың шаңы мен өсегі өлген.

Жаңа күннің бастауы мына аула,
Шындық енді үміттің тумауы да.
Мүмкін емес енді оның ұнауы да,
Қызық емес ешкімнің сынауы да.

Қажетсіз бақытымдай басқа тепкен,
Мына аула сыйламас басқа көктем.
Кетіп бара жатырмын тас жүрекпен,
Қарап алып соңғы рет жасқа кепкен.

Енді мені ұмытады мына аула,
Қарамаймын жалыну, жылауына.
Қарамаймын жапырақ құлауына,
Қайырылмаймын көршінің сұрауына...

Қанша бақтан іздеумен гүлдерімді
Сүйретумен келемін сүлдерімді.
Құлақтардан естимін күлгенімді,
Сұрақтардан көремін білгенімді.

Ал біреулер өздерін көміп жатар,
Көре алмастан тіп-тірі жүргенімді.
Күдіктерден кешқұрым мүсінделген,
Құпиялы сыр тарттым кісімнен мен.

Түк етпейді егерде түсімде мен
Көріп қойсам өзімді ішімде өлген.
Ең бастысы, гүлдердің күлтесінен
Бір жарықты сімірсем ішілмеген.

Анау жатқан қаңбақтар даласында,
Сапарыма сан соқпақ таласуда.
Кеше мені шақырды бал ашуға
Бір пері қыз сығандар арасынан.

Ал мен оған толғандым Тәңір жайлы,
Көзі шығып кеткенше шарасынан.
Содан кейін керемет құштарыммен,
Жолға шыққам ең қатал дұшпаныммен.

Жан азабын жүрекпен құшқаныммен,
Сол гүл үшін бір өмір бастадым мен.
Тау басына шығып ап, мәңгілікті
Тоқтаттым жалт еткен қас қағыммен!

Жүрегімді кемірген нала-мұңды
Шыңырауға шыңғыртып тастадым мен!
Содан кейін жазбаған дастаныммен,
Енді ешқашан өзгермес жоспарыммен

Жұмбақ гүлді жұмақтан табармын деп,
Астасып кете бардым Аспаныммен!

Қысқы түстер. Көктем жайлы.
Көктем жайлы, аспан жайлы.
Бұл түстерде неткен қайғы,
Көктем неге басталмайды?!.

Қысқы түстер. Гүл жайында.
Гүл жайында, Ай жайында.
Бұл түстерде ақ қайыңдар
Бүрлемейді май айында.

Қысқы түстер. Мұң туралы.
Мұң туралы ауыр неге?
Аппақ қарда түн тұнады
Жылымайтын сәуірлерде.

Қысқы түстер. Көктем де өзге.
Гүлдер де өзге неге мүлде?!.
Салқын самал өпкен кезде
Сыбырлайды нені, кімге?

Қысқы түстер. Жұлдыз жайлы.
Жұлдыз жайлы ғарыштағы.
Қысқы түстер. Бір қыз жайлы.
Бір қыз жайлы алыстағы.

Қысқы түстер. Бүршік жайлы.
Бүршік жайлы дірдектеген.
Аппақ құйын ұршықтай бір
Жүрекке сыз өрнектеген...

Қысқы түстер. Мен жөнінде.
Ол жөнінде. Неткен қиын!..
Қысқы түстер. Шер көңілде.
Келе ме екен көктем биыл?..

Сәлем, көктем,
Мен қайтадан туылдым,
Көк аспанның күмісімен жуындым.
Көк мұз жапқан шатқалында көкейдің

Ақ арманның бүрлейтінін ұғындым.
Сәлем, көктем,
Таңғы самал ескенде,
Бұлт гүл болып өскенде,

Дәл мен сынды, көңілмен де, еспен де,
Көк шөппенен жыр жазбаған еш пенде.
Сәлем, көктем,
Өрнек қандай су салған?!.

Жасыл қырат - жасыл сағым бусанған.
Жас шағымда жиі ағатын жұлдыздың
Жұпар иісін жұта берем жусаннан.
Сәлем, көктем,

Өліп кетпеу үшін мен
Күннің нұрын жүрегіме түсіргем.
Аспан асты - керемет той, аста-төк,
Ағыл-тегіл жұлдыз нұры ішілген...

Сәлем, көктем,
Өркеш-өркеш томарың...
Сәлем, көктем, қаз-үйректім, қоғалым!..
Қаулап шықты жауқазындар сүт аңқып,

Қауызында сақталса еді обалым!..
Сәлем, көктем!
Кіл еңбекқор, кіл асқақ
Құмырсқалар жағдайымды сұрасқан.

Көңілімнің оркестрін ойнатты
Тырналардан нота түзген мына аспан!..
* * *

Жалғыздықтан қорықпаймын,
Үйренгем оған, құлыным.
Жинаудан да жалықпаймын
Үміттердің сынығын.

Жетімдіктен өш алмаймын,
Мойынсұнғам, қарағым.
Жұмбақты да шеше алмаймын,
Белгісіздік - жауабы.

Пайдасы жоқ, сене берем
Әр өлеңге өрілген.
Өз-өзіме ере берем
Өз ішімде көмілген.

Адамға да сене берем,
Тәңір өзі жаратқан.
Бір ғайыпты көре берем
Өлең түскен парақтан.

Қияли деп айта берсін,
Қиялымда - бәрі шын.
Жанарымнан қайта көрсін
Ұмыт болған танысын...

Аяқталды гүлдердің патшалығы,
Ақ қауыздар шашылған бақша қалды.
Тағы да бір жалғыздықты жаратты
Жіңішкерген көлеңкесі сабақтың...

Жаз күнінен қалмағандай шаттығы,
Дала жатыр басылғандай аптығы.
Қырау шашы ағарып мына жалған,
Тыраулардан құтылып тына қалған.

Бір жапырақ теректен тұра қалған,
Ирелеңдеп тым баяу құлады алға...
Бақша ішінде жылап жүрді жел бейбақ,
Жылынбаған күнді ойлап,

жұлынбаған гүлді ойлап.
Айтылмаған жеті сөз кеңістікте жүрді ойнап,
Ал оларға өкініш шашып тұрды мұң-қойма...
Мен білмегем ештеңе,

Мен гүлдерді іздедім,
Күзге қарай бастады өзім басқан іздерім.
Күзге қарап жыладым,
Гүлдерімді сұрадым,

Азан-қазан күйге бір тұнып қалды құлағым.
Бекер болды ақшамда бақшаларды кезгенім,
Айналыпты шындыққа таңсәріде сезгенім,
Естірткендей әдейі пәк гүлдердің қазасын,

Тағдыр мені сынады, бағынбадым,
Жаулар маған тап берді, алынбадым.
Жаутаңдауды білмедім, жәбірленсем,
Өзімнен күштілерге жалынбадым.

Іште шерім болса да, ойымда мұң,
Тағдыр мені сынады, мойымадым.
Түнек басса жер бетін, таң боп аттым,
Күн күйдірсе, түн болып жайыламын.

Тағдыр мені сынады, басылмадым,
Түсінбесе, өкпем жоқ, қасымдағым.
Мейірімді адамға құрақ ұштым,
Әлсіздерді ешқашан басынбадым.

Тағдыр мені сынады, құламадым,
Өксік қысып тұрса да, жыламадым.
Мені осындай жаратқан Тәңірімнен
Тек сабыр мен парасат сұрағаным.

Тағдыр мені сынады, үміт көрем,
Бәрін-бәрін ұмыттым, ұмыт дегем.
Мықты болу керек қой ер адамға,
Қасқайып өлу керек жігіт деген!

Жұлыны түннің үзіледі,
Жұлдыздар тағы өшеді...
«Бәрі де - Тәңір құзіреті»
деседі.

Тәніміз - қасқыр, ырылдаған,
Жанымыз - пенде, жасқаншақ.
Елестеуші еді бұрын маған
Екеуін Тәңір қосқан шақ.

Алпауытпен де, жарлымен де
Ойнайды Құдай, сенемін.
Мен де солардай сорлы пенде,
Қасқырды мініп келемін.

Көңілім ылғи мұң жияды,
Пенделік қайбір қуаныш...
Қасқырым ертең қылжияды.
Сол ғана - маған жұбаныш.

Шытырман түстер... ұлыған иттер дауысы
Қинайды мені, көз іле қалсам түн іші.
Ауаға тажал сурет сала береді
Сүп-сүйрік саусақ-қауырсын.

Шытырман түстер:
құтырған иттер күлкісі,
қос басты аттар,
төрт көзді қырдың түлкісі...

Сапарға шықсам, қолыма ұстап басымды,
Еңкілдеп жылап, қабір қазады бір кісі...
Шытырман түстер...
Бітпейтін зарлы жаңғырық...

Жүреді біреу аң қуып.
Құтырған қасқыр қаңғырып,
Жүреді маңды лаң қылып.
Еріккен біреу ішімнен

ұлиды-ай келіп!..
Әңгүдік...
Шытырман түстер...
Аядай ғана бөлмемде менің дөңгелеп

Лаулайды Күнім... әңгелек...
Оятшы мені, телефон...
Өртеніп барам!..
Жан керек!..

Жалғыз ұлы, жетім ұлы әкемнің
Үңіледі қабырғаның ішінен.
Көк түтіннен көрінбейтін кафенің
Қабырғасы айна екенін түсінем.

Түсінем де, үңірейіп отырам,
Айнадан да, шараптан да шошынып.
Қышқырады дөкір ән,
Құтырамын, қайырмасына қосылып.

Қайтем енді, діл саңырау...
Сол-ақ па?..
Ешкімнің де қажет емес сөздері.
Оңай шаруа -

тойып алып шарапқа,
шайтан болып өзгеру.
Алдымдағы төңкеріп сап көзені,
Жынданғым-ақ келеді.

Қабырғаның оқты көзін сеземін
Көрінбесті көретін.
Оқты көзде - жетім ұлы әкемнің.
Сол кірпияз пішін - мен...

Жетімдіктің не екенін
Айна ғана түсінген.

Бола ма мүлде өлмеуге,
Бола ма мұңды емдеуге?
Сыймайды, әттең, бұл жүрек
Кеңістік сыйған кеудеге!..

Тоқтатпай секунд, минутты,
Қасымнан талай жыл өтті.
Көрсем бе деп ем уақытты,
Сағаттың тілі дір етті.

Қаламмен түртіп жүректі,
Көңілге көркем жыр ектім.
Көрсем бе деп Тәңірді,
Періште түйсік шыр етті...

Арқалап аңқау арманды,
Көрсем бе деп ем орманды.
Орманым отқа оранып,
Аспанға барып сомдалды.

Биікке мен де құмар ем,
Биікке мен де сыңар ем.
Көрсем бе деп мұзартты,
Төмендеп кетті мына әлем.

Сыймадым енді жерге мен,
Қимадым жырды көрге мен.
Аспанды сүйсем деп едім,
Жұлдызды сүйіп көрген ем.

Содан мен жолды шаң қылып,
Шықтым да кеттім қаңғырып.
Сағаттың тілі тоқтады,
Басталып кетіп мәңгілік...

Кірпіктердің арасынан күн сәулесі сығалар,
Көгімдегі алтын ділдә - менің жалғыз сыбағам!
Бұл көктемнің ауасы да дәл өзімдей мас бүгін,
Қурап қалған ағаштардай - жапырақсыз жастығым...

Шіркін, шырша болсам егер, төрт мезгілде жап-жасыл,
Тауға тәж боп тұрар едім, безендіріп қар басын!
Әй, адаммын бірақ та мен, ұмтылатын жақсы атқа,
Өзі білмес, қайда апарар армандар мен мақсаттар...

Жып-жылы күн алдамшы тым, көпті көрген арудай,
Пенделер жүр дөңгеленген - Тәңір шашқан тарыдай.
Мен де солар сияқтымын, өзгешелік жоқ менде,
Тек жүрегім сәл басқалау, сәл басқалау көктемде.

Қиялымда мүлде ұмытып жер бетінде жұрт барын,
Мен көктемде тербелемін бесігінде бұлттардың.
Жапырақсыз жүрегіме ақ бұлттардан жай табам,
Содан кейін ораламын көк аспаннан қайтадан.

Ол да өтірік, мен жай ғана күн сәулесін сіміріп,
Отырамын бар адамның тыңдаған боп күбірін,
...Шындығында, шырша салып дәптерімнің шетіне,
Жап-жасыл бір өлең тілеп,

Күн борап тұр...
Жоқ, билеп тұр аппақ қар!
Аспан жақтан құлап жатыр бақбақтар.
Жүректегі сызаттарым секілді,

Көміледі ақ бақтарда соқпақтар...
Қар билеп тұр...
Мың бұралып күйге бір...
Ырғағынан сезіледі бейкөңіл.

Жел құшақтап аппақ вальске шақырған
Ақшақарлар елестейді кейде бір!
Ақ әлемде,
Сейілгенде тұман бар,

Кеңістікте аппақ гүлдер бұлаңдар!
Аппақ қарға сызу салар әлдебір
Ирек-ирек ізін салған жыландар!
Қар еркелеп,

Құлағанда аспаннан,
Дүр етіп бір оянады құс-таңдар,
Айналамда жарқырайды құбылып
Жұлдыз текті кристаллдар...

Аппақ қарға артылмасын өкпеңіз,
Иен далада қатып жатыр ақ теңіз,
Ақ теңіздің аппақ-аппақ жалдары –
Тоң боп қалған толқындарды сөкпеңіз.

Жасыл мұхит құлайды деп жақында,
Хабаршы боп ұшқындайды көктен із...
Жасыл желкен керілгенде шет жерден,
Жасыл кеме көрінеді көк белден.

Бір цунами басталады жып-жылы
Таудың суы қайнап жатқан бөктерден.
Мен бір тылсым үміт күтем дегбірсіз
Жанарында сұлулық бар көктемнен!

Бір маусымдық басталғанда ғасыр бір,
Ақ мұхитты ерітеді жасыл нұр.
Бәйшешек боп мөлдірейді күн ертең
Көк мұз болып қатып қалған жасым бір...

Жасыл желек - сағынышым, тамшыла,
Тәңірімнің әмірімен шашыл бір!
Ех, сонда мен, көздің алды мұнартып,
Сүйем нұрды, бар ауаны құмартып!

Қыдырамын көшесінде шаһардың,
Жаурап қалған қос өкпемнен гүл аңқып!..

Қамықтырып ақ таңдарда ой-күдік,
Қара бұлтқа сіңіп кетті Ай күліп.
Алабұртып, қара жаяу қалпымда
Жолға шықтым...

Қажет емес сәйгүлік.
Бұл сапардың жөні бөлек, жолы - сын,
Бұл сапардың бітер жері - «Кәрі шың».
Басында оның мәңгі жасыл бағым бар,

Сорым бары тағы шын.
Жәутеңдеген қоңыр көзі құланның
Мұнарынан елестейді тұманның.
Ақ тозаң қар иреңдейді тұс-тұстан,

Ізін салып жыланның.
Мен әйтеуір көз ашпадым бораннан,
Жібермейді тосқауыл боп ол алдан.
Қар жастанған қарақшылар жолында

Әулиелер тоналған.
Осы жолда - айдаһарлы үңгірлер,
Осы жолда - тылсым-тылсым күмбірлер...
Өрмелеймін.

Өлерімді қай жерде
Ішімдегі мұң білген...
Болсам-дағы өз-өзіме өкпелі,
Пірлерімнен медет күтем көктегі.

Қос өкпемді айналдырар қанатқа
Тәңірімнің нұры ойнаған оттегі!
Айналамды ажал демі құрсаулап,
Азғыруда сайтан күліп, жын сарнап.

«Кәрі шыңның» шығам бір күн басына,
Өн-бойымнан нұр саулап...
* * *

Биыл тағы тобылғылар гүлдейді,
Өзен жақтан сағынышты қаңқыл кеп.
«Биыл тағы ауыл жаққа кел!» дейді
Түнгі ұйқымнан оятатын әупілдек.

Биыл тағы қыраттарда гүл жайнап,
Есіл-дертті ертіп кетер белестер.
Биыл тағы жанарымда - мұңлы ойлар,
Ауыл жаққа асықтырар елестер.

Биыл тағы тұнық аспан төрінен
Жер бетіне
Тәңір нұрын көшірер.
Биыл тағы нөсер мені шомылтып,

Кезекті бір иткөйлегім шешілер.
Биыл тағы тәж қып киіп сағымды,
Патшалығын көрсетеді асыл жер.
Еске салар бозбалалық шағымды

Ақ түбіт бұлттар көшімен
Армандап Күнге көшіп ем...
Жусанды иіскеп айықтым
Жымиған гүлдер ішінен.

Ақ мамық қарға айналып,
Ауада жаттым жайланып.
Құмардың шөбін тістедім,
Құмырсқаша ойланып.

Жұлдызға қарап сәулелі,
Санамнан қудым әурені.
Жылап та тұрып, ән салдым,
Өтіп жатыр дәуренім.

Аңсай да аңсай көсемді,
Шараптан алдым есемді.
Сықылығына қыздың көп тостым
Сынық көңіл-кесемді.

Алысқа қарап ұзақ тым,
Наламды желге ұзаттым.
Өрекпіген сайын Жүректе
Ұлғайып барады сызат тым.

Ойнадым. Күлдім. Өкіндім.
Бұлтты ойдан қалды шөкім-мұң.
Аңырайды қу тірлік...
Аяз болуға бекіндім.

Түс көріп жатқам...
Сәлем айтып келіпті өткен шақтан
Самал желмен қалықтап жеткен хаттар.
Жүр екен-ай жайылып боз көдеге

Тәңір көктен түсірген ертегі аттар.
Бір қуантып шаһарлық тамам елді,
Ауыл жақтан күтпеген хабар келді.
Таңғажайып аққулар түннен құлап,

Мекен етіп алмақшы Аралды енді.
Иен далаға наладан күйіп кеткен
Жәудір көзді бітіпті киік-көктем!
Барыс-таулар көкала кейіпке еніп,

Марғау ғана есінер биіктіктен.
Біз түгілі, алыста жат қуанған,
Бір керемет болыпты Сақ-Тұранда.
Ал, ендеше, көлкіген көк тұманнан

Қарғып-қарғып шығыпты ақ құландар.
Ертеректе қағылған қолданыстан
Ескі сөздер келіпті қолғабысқа.
Биік-биік қамыстар арасында

Пайда бопты жоғалған жолбарыстар!
Па, шіркін-ай, кигендей ала көйлек,
Саңқ-саңқ етіп ұшыпты қара ләйлек.
Аппақ жауын жауып тұр қабырға боп,

Тұрғызғандай тап-таза далаға әйнек.
Ех, көңілім, көңіл-ай, көк дөненім,
Арманым бар, елім-ай, көкте менің.
...Оятатын осындай түстерімнен,

...Қарғалыда қалмады қарақат көз тиіндер,
Олар жайлы ойламау, маған, сірә, қиындау.
Бәрі есімде!
Сол кезгі қайыршылық күйім де.

Ал әзірше күй мынау,
Берекесіз жүрістер,
Мақсаты жоқ жиындар.
Кеше ғана ол маңда серуендейтін ән-самал,

Бозбаламын арманшыл, жүрегінде сан сауал.
Еһ, шіркін-ай, есіл кез, қандай тәтті едің сен,
Қиялиға мүмкін бе еркіндікті аңсамау?!.
«Сабыр, сабыр!» - деуші едім, мен әлі де тірімін,

«Жетім болсам, жетіммін, бірақ көптің бірімін»
Деп жұбатып өзімді,
Кеуіп қалған шелпекті
Қытыр-қытыр кеміріп, ой жиғанмын ең текті.

Қарғалым-ай... қарағай-қайың-терек халық-ай!..
Жүруші едім бағында дұрыс асқа жарымай.
О, сол кезде түсіме жиі-жиі енетін
Ыстық-ыстық бауырсақ, қарындағы сары май.

О, сол кезде аңсаушы ем ақшаны да, мансапты,
Қазір, шынын айтайын: екеуі де шаршатты!
Бәрін қойшы, оталған
Қарғалымның орыны

Жастық шақты аңсатты.
Ал, бүгін ше, бүгін ше?
Маңайдағы бар ағаш
Қиылыпты, құрғыр-ай!

Ұжымағым жалаңаш.
...Зәулім-зәулім кешенге таңдай қағып, сүйінді ел,
Қарғалыда қалмапты мен сүйетін тиіндер...
* * *

Мына жалған мен сияқты тынымсыз,
Шыр көбелек айналады Күн асты.
Бір күндерім әнге салса,
Бірі үнсіз

Қайғырады,
Мұңы ащы.
Мына көктем мен сияқты балаң тым,
Өлім жақтан сезгісі жоқ күз демін.

Мына ақшам мен сияқты алаң тым,
Бақылайтын көліктердің тізбегін.
Мына таулар мен сияқты көкірек,
Көңілімен әлпештеген аспанды.

Мына жұлдыз мен сияқты жетімек,
Тастанды.
Мына өлең мен сияқты қырсық шын,
Көнбейтұғын жылтыр сөз бен мақтауға.

Сөзін сөйлеп кетсе күш пен бұлшықтың,
Оған менен жоқ сауға.
Мына түн де мен сияқты тылсым-ды,
Бұза түскен ақындардың ұйқысын.

Тағдыр, сірә, қылкөпірлік қыл сынды,
Тартқылай ма бір кісі?
Иесі ме ол мендік ақыл-теңіздің,
Бел байладым не қылса да көнбеуге.

Мен тегінде тек ажалмен егізбін,
Тиіспін бірақ өлмеуге!
* * *

Мұңлы бұлттың тоқтамаса жаңбыры,
Мұндай күні жалғыз қалу - заңдылық!
Тамшылардың арасынан мәңгіріп,
Өткен шақтан қарап отыр мәңгілік.

Өткен шақтан қалқып түсіп естелік,
Қарашалық қар жауар ма кешкілік?..
Бала кезім күліп отыр бақытсыз,
Дау-дамайдың арасынан естіліп...

Неге бүгін еске салдым ауылды,
Қазандағы қайтыс болған бауырды?
Айғыз-айғыз, мұң аралас ғұмырдай
Жек көремін қар аралас жауынды.

Қара үй - жалған.
Іргесінен із қашқан.
Өлең жолы.
Мағынасыз түз-дастан...

Неге менің қамшылайды бетімді
Тамшылармен күзгі аспан?..

Көктем, келші тезірек, көгерсін бел,
Құр-құр етіп сөйлесін көгершіндер.
Көктем келсе, достарым, көздерімнен
Көк аспанның мөлдірін көрерсіңдер!

Көктем, келші тезірек, ерісін шың,
Көктен нота гүл болып төгілсінші.
Бөктерлерді жағалап кетейінші,
Бәйшешектің күлтесі көрінсінші!

Көктем, келші тезірек, бүр жарылсын,
Қара барқыт шәлісін түн жамылсын.
Мен шықтарға оқыр ем тап-таза өлең,
Сабағында гүлдердің тұнғаны үшін!

Тып-тыныш түн, түнгі аспан,
Жоқ алайда тыныш жер...
Нән шаһарда - қым-қуыт сауда ісіне жұғысты ел.
Ал ауылда, ауылда... құлазыған көшелер,

Құлазыған көшеде құлазумен өшеді ел.
Құлазыған қыз-жігіт шөлмек ұстап қыдырған,
Құлазыған көшені қала көріп құбылған.
«Ол көшпелі қазақтың ұрпағы ғой» дегенмен,

Рухы өшіп қалған соң, қаланы аңсар өлермен.
Ал қаланың ішінде тоғыз қабат сары үй,
Құлазиды жетінші қабатында сары ұл.
Қаладағы өмірі - бәрі талас, бәрі мұң,

Жайдары еді ол бұрын...
Оған енді бәрібір...
Тып-тыныш түн, түнгі аспан,
Жоқ алайда тыныш жер.

Нән шаһарда - қым-қуыт сауда ісіне жұғысты ел.
Алыс-алыс, алыста азық іздеп бөрі жүр,
Ол - арланның ұрпағы, рухы өшпес бәрібір!..
Нән шаһарда... балконда асыранды дүр тазы

Ұйықтап жатыр, түсінде түлкі індете, ін қазып.
«Ол кешегі құмайдың ұрпағы ғой» дегенмен,
Таң алдында оған да бутерброд берем мен...

Керікмойын мұржалар... көмейлерінен жын ұшып...
Жапырақ-жәндік сыңсиды, өз ішінде бүрісіп.
Ертегілік кейіпкер шығардайын құмардан,
Түкпірінде есімнің шар үрлейді тұманнан...

Құбылмалы өмір бұл, кейде қиял, кейде мұң,
Өзім де адам емеспін, сыра аңқыған жейдемін.
Бірақ тірі жейдемін,
Сөйлеуге де тілім бар,

Ойлап қоям, сыра иісін жақсылыққа ырымдап.
Қалықтайды әуеде май шам жанған бөлмем де,
Құтырынған құс сынды жаға-жеңім ербеңдеп...
Түнгі жынды көбелек нұр іздейді көзімнен...

Аман қалсам игі еді шалығы зор сезімнен!
Ішімдегі шайтаным шайқап-шайқап қайғысын,
Жүрегіме толтыра ішіп отыр, байғұсым...
Көше кезіп, бақ кезіп, қанбай қалған ойыны ма,

Қалғып жатқан таулардың бұлттар еніп қойнына,
Өзім еккен жас талдың түс көруде бүршігі.
Ай да қонды аулаға, көк ала қал - тұмсығы.
Тек сен жоқсың бұл түнде,

Сағындырмай келші, еркем,
Құлазыған ғұмырға егіз болған көлеңкем...
* * *

Байқайсың ба?
Қабағымның астында
Қарашықтан шашырайды ұшқындар!
Сендер мені қанша дәуір күттіңдер,

Сендер мені қанша ғасыр тостыңдар?
Ал, ұшқындар, мың құбылған сәулелер!
Көздеріңді әлпештейді әурелеп.
Менің ішкі аспанымнан сескенер

Аруақтармен би билеген әулиелер.
Өткен тарих болашақпен қауышып,
Жылап отыр төзімімді тауысып.
Түйсігімді түйсігіңмен тыңдап көр,

Қанша ақынның жаңғырады дауысы?
Ішімдегі аспандағы алып Күн
Шуақтана, қуаттана жанып тұр.
Мына әлемнің бетіндегі әжімдер

Жүрегімнің қақ ортасын жарып тұр...
* * *

Мен тағы да бұл әлемге келер ем
Жатқан кезде қыс сарғайып, күз көктеп.
Мен бағбанға гүл орнына берер ем
Жұпарланған жырларымды тізбектеп.

Өтіп кетер өкінішті өмір бұл,
Бір Құдайдың өзгермейтін заңы бір!
Мені тағы ақын етсе Тәңірім,
Бұл жалғанға келер едім тағы бір!

Бір көрініс келгенде көз алдыма кештетіп,
Опынумен отырам, көңіл өшіп, ес кетіп.
Құтыла алман одан мен...
Дымқылданса жанарым,

Өлең жазу тек қана - құтылатын амалым.
Көңіліме көп сурет жабысқанда баттасып,
Мен көремін күнде осы көріністі, қысқасы:
Сақалынан іңірдің шашыраса қызыл нұр,

Аппақ үйді көремін,
Шөлмектерін тізілтіп,
Тұрғындары той жасап жатады ылғи мәз болып,
Жымиысып алады, мұңдануға аз қалып.

Шатырына сол үйдің жетім құстар қонақтап,
Үнсіз ғана отырар, жан-жағына алақтап.
Әткеншектің зарлы үні жұбатады тек мені,
Күлкісіндей сәбидің нұр кернейді өкпені...

Сол бір елес, білемін - өң мен түстің арасы,
Аула ішінде бір сәби былдырлайды, адасып.
Былдыр-былдыр сөйлеуі жүрегіме тым жақын,
Жазғым келер сондағы қызылсары құмға атын.

Былдырлайды маған ол, екі дүниеде қымбатым,
Өлімнен де тым қиын оған бірақ тіл қату.
Сол бейнені (түр-түсі өз әкемнен аумаған)
Іздейтұғын боп алдым тұман басқан ауладан.

Ағам еді ол менің, елес іші қамалған,
Мүлде бөтен кеңістік жолатпайды мені оған.
Қайран менің аулада, құмда ойнаған жолдасым,
Қолын бұлғап тұрады, ағылғанда көз жасым.

....Аппақ үйдің алдында иіскеп алып басынан,
Ертіп кетер оны әкем, жұлдыз ағып шашынан...

Маржанға
Алматының шетіндегі кафеде,
Маусымдардың арасында отырмыз.
Аруақтарға сағыныш бар көкейде.

(Үнсіз күтіп жүрміз ажал сотын біз).
Үнсіз ғана тілдесеміз екеуміз,
Ас мәзірін жалған оқып, мұңайып.
Жарты сағат - жарты ғасыр,

Не етерміз,
Іштей өксіп, жылайық.
Әкеміздің соңғы сөзін естіген
Сен ғанасың байыптап.

Өкінемін,
Аспан жаққа көз тіге,
Іздей берем бір бейнені ғайыптан.
Отырмыз ғой ой парағын ақтарып,

Өткен шақтан белгі бар ма, көрелік?!
Жүректегі Алла рухы - көк жарық
Үнсіз айтар төрелік...

Мен сені Тәңірден сұрадым, мама,
Осы арудың құрсағыңа бітемін деп.
Мен сен үшін талай жыладым, мама,
Ақынның анасы боп өтеді деп.

Мен сені жұбата алмаймын, мама,
Арайлы бір таңың атады деп.
Мен бұл өмірді ұната алмаймын, мама,
Қабырғама бар мұңы батады кеп.

Мен өмірді сонда да сүйіппін, мама,
Сыздайды тек іште, жарам ғана.
Мен бар мұңнан биікпін, мама,
Мен үшін алаңдама!

Бұл өмірде қай ақын жарыған, мама?
Жүрген соң тағдырдың өтінде көп.
Бар болмысым өзіңнен дарыған, мама,
Сен ғарышты туғаныңа өкінбе тек.

Сен мені қазаққа сыйладың, мама,
Ғажаптардан қағылсаң да.
Мен сені азапқа қимадым, мама,
Қанша жыл сағынсам да.

Әйтпесе, білсең ғой, жаным, мама,
Ішім менің - шексіз әлем.
Бұл менің сорым әрі бағым, мама,
Жанарымдағы өксік өлең.

Ішім менің гүлдерге толы ғой, мама,
Нұрға да толы жүрегім ақ.
Біздің тағдыр - азап жолы ғой, мама,
Әйтеуір тілегім ақ.

Әкем - Тәңір, өзің - Ұмайсың, мама,
Ал, мен - Құдайдың баласымын.
Сен бәрібір маған ұнайсың, мама,
Көзімдегі қарашығым!..

Шайырларға
Зәулім үйлер арасынан сәулесіз
Сүйретіле шығып жатыр қара кеш.
Бізді мүлде түсінбейтін, әуресіз

Алдымызда әлем жатыр алапес.
Ызғарлы кеш құбылады, киесіз,
«Құс жолы» да - бір құбыжық, ала төс.
Қап-қара ауа айнасынан иесіз

Қадалады кірпігі жоқ қара көз.
Ол нендей көз? Тегін емес, әйтеуір,
Бір қатерді ымырт келе байқағам...
Телесандық айтқан сайын ертегі

Көкіректі шер басады қайтадан.
Әлдебір дем терезені жиектеп,
Иір-иір ою-өрнек жасаған.
Бір өрнекте - қырауланған жүректер,

Бір өрнекте - гүлді құшқан ошаған...
Бір өрнекте - қыз сұлбасы қаралы,
Бір өрнекте - өлеңдерден қалған із...
Бір бұрышта ақ параққа оранып,

Қара кешке сіңіп жатыр сұлбамыз...
* * *

Жалғыздық пен мылқау түннен түңіліп,
Жүрек бүгін тоқтап қала жаздаған.
Ал мен тұрмын аспан жаққа үңіліп,
Жылынам деп жұлдыздармен аздаған...

Бәрі - бекер, жылыта алмас аспан түк,
Өте суық , қатал өте жұлдыздар.
Бар да шығар суықтықта бостандық,
Жылылықта - мұңлы ызғар?..

Оу, жұлдыздар!..
Жаурағам жоқ мүлде мен,
Өздеріңнен сәуле іздеуді қоймағам,
Мына қыста жүрек нұрға шөлдеген,

Мен басқаны ойлағам...
Енді, міне, берекесіз шалдай бір
Көңіл бүгін «күңкілдегіш» боп алған.
Қандай сәуле,

Қандай жылу,
Қандай нұр
Тауып берем мен оған?..

(цикл)
І өлең
...Бұрыш жақта су ағады шүмектен,
Сыра біткен. У ағады жүректен.

Мен тынышпын, мен мұңлымын,
Дір еткен,
Иек қана құлап кеткен білектен.
Естеліктер.

Балалық шақ елесі
Қалқып шықты мылқауланған түнектен.
Болмайтындай енді мүлде ертеңі,
Үлкен сәби жазып отыр ертегі...

Тозып біткен тоқсан жылдық күнделік
Парақтарын боратады, түрленіп,
Кезектегі мыңжылдыққа, ең кемі...
Қас қағымның шырымынан емделіп,

Ары қарай кетпеу күнә сенделіп...
Өлмеген соң балконыңа жерленіп,
Шылымыңды сорғылайсың шерленіп.
Анау жақта жарқырайды салюттер,

Олар мәз ғой,
Менікі - құр пенделік...
ІІ өлең
Тағы да түн.

Жалғыздық.
Темекінің тұқылы,
Ақыл-есі түтіндеп, күлсалғышқа жұтылды.
Ми ішінде майысып көркем ойлар үкілі,

Үлбіреген үмітке тәж тоқиды жұпыны...
Тағы да түн.
Жалғыздық.
Сары шөлмек сыра бар,

Шылымым бар тағы да,
Бәрі жақсы, сірә да!
Тек іштегі біреудің маза бермес сұрағы,
Дір-дір етіп тұрғанша шайырлардың шырағы...

Жоғалғандай жаһаннан жұбандырар бар қызық,
Тағы да сол күйге еніп, бойды мұңға алғыздық,
Жүрегімді орап ап, тоңдырады бар мұздық,
Темекінің түтіні...

Тағы да түн.
Жалғыздық.
ІІІ өлең
Тағы да түн торлады мынау әлемді,

Әлемде мынау әлдиге әуес бала өлді.
Жүрегім болса бүк түсіп жатыр кеудемде,
Жыламай көрші, шошымай көрші, ал, енді!
Домалақ бала сәскеде әлі ерке еді,

Батыстың шашын демімен қызыл өртеді.
Мәңгілік Түннің түбіне құлап өлетін
Жап-жарық Күннің ғұмыры неткен келте еді?!.
Бір таңға дейін қалған соң шыбын жандары,

«Еһ, дәурен-ай!» - деуші еді ауыл шалдары.
Бір күнге тағы үмітін жалғап отырып,
Бір түннен ауыр, қорқатын еді, алдағы.
Шалдардың сонда әжімдер тілген бетінен

Ажалдың түрін көргендей шошып кетіп ем.
Өмірдің бірақ білмеген екем күн сайын
Дөңгелеп жүріп, сынатын бір сәт шетінен.
Тағы да түн торлады мынау әлемді,

Торына кімді түсіріп алар ол енді?..
Жүрегім болса сандырақтап жатып ұйықтады,
Түсіне оның ажалдан қашқан бала енді...
ІV өлең

Би кешіндегі арудайын сырғалы
От түрінде газ билейді ырғалып...
Терезені ашып қалсам айқара,
Күмілжіген көктен тұрар Ай қарап.

Көше жаққа елеңдеумен отырам,
Жазылмаған жырларымды қайталап.
Жаурап өткен сүр көктемде кеш шығып,
Ауламызда дірдектейді бес шыбық.

Бес досыма ұқсатамын оларды
Мені іздеп келе жатқан, ес шығып.
Телефон да... өзі суық, өзі үнсіз,
Қозғалыссыз, қоңыраусыз, көңілсіз.

Жылан-сағат оратылып білекке,
Айыр тілін қозғалтады сенімсіз.
Сөредегі кітаптар да қызықсыз,
Көңілдегі сұрақтар да қызықсыз.

Теледидар терезеден аумайды,
Терезеден Ай қарайды құлықсыз...

Түгесілмес түн сыры.
Таңға дейін бар уақыт.
Жылы тәнге оранып, маужыраумен жан жатыр.
Көк жарықты рух сергек!

Ол білмейді ұйқыны,
Оның басты міндеті - дұрыс жолды таңдату.
Қатпарында миымның ұзақ жылдар сақталып,
Құлыптаулы-кілттеулі жадым жатыр хат болып.

Ішімдегі Тәңірдің көрінбейтін сәулесі
Қос дүниенің арасын нұрландырар, қақ бөліп.
Түн мен күннің арасын сол ғажайып тылсым нұр
Айырған соң, түнектен жарық мәңгі ыршып жүр.

Таңға дейін уақыт бар...
Жұлдыз көшер кез келер,
Ал әзірше аулада біреу үнсіз сыңсып жүр...
Түн дегенің - мәңгілік, біткен кезде таң келер,

Дүр сілкініп, өмірге атылады жан-жебе.
Қазір оны оятпа, қазір өлең жаза тұр,
Бәрі ертең болады, ал, әзірше қам жеме...
Көз ілініп барады...

Бұлдыр-бұлдыр бір елес, билеп келе жатқандай,
Арудайын тым сұлу, қайқы кірпік, ақ маңдай.
Ол - ібіліс, мен білсем, жоспарында - азғыру,
Балқып кетіп барамын, тұңғиыққа батқандай...

Жалғыз қалу қауіпті!
Түн дегенің - бір мектеп...
Саусақтарым қалтырап, денем отыр дірдектеп.
Рухым ұйықтап қалған ба?

Мен сайтанды құштым ба?
Ары қарай беймәлім, ары қарай көп нүкте...

Ауыл жақта дәл осылай болатын,
Күнде осылай ыңылдайтын қара Түн.
Қыс түскенде жылымайтын қара үйдің
Шатырына байғыз-құстар қонатын.

Қомдап қойып жұлдызданған қанатын,
Сыбырлап та, шәуілдеп те алатын.
Көрінбейтін көзінен де көлкілдеп,
Айдалаға суық сағым ағатын.

Нәресте боп іңгәлайтын бейуақта,
Шайтан болып ыңырситын аулақта.
Өлген шалдың орнын сипап,
Кемпірдің

Түріне ене, күбірлейтін аруаққа.
Құмар сөзін кірпігімен жасырып,
Қыз болып та қымсынатын, тосылып.
Бұлт болып та аунақшитын зәу-көкте,

Ай нұрынан қауырсыны шашылып.
Құлақ тосып даладағы лаң-дуға,
Жүрек тосып моладағы зар-мұңға,
Батыратын жұлдыздардың қарасын

Бір балақай терезенің алдында.
Жылдар өтті. Мен өзгердім.
Түн бірақ Өзгермеді.
Ойлай берем тұнжырап.

Сол баяғы байғыз-құстар елесі
Көкірегімде жүр жылап...

Тереземді осып өтсе жарқанат,
Қақырынып қояды бір қарғалар.
Ай қызарып тұмсығының ұшында,
Ит ұлиды, жел қарасын қармалап.

Қажып бітіп қараңғылық зілінен,
Қабырғалар күбірлесті түнімен.
Тек тыныштық ән салады ыңылдап,
Қабаттасып үнсіздіктің үнімен.

Өшіп қалған үмітінің шырағы,
Тар көшеде панасыз мас жылады.
Албастының демін сезіп алыстан,
Дірілдейді жапырақтар құлағы.

Қалтарыста - қарақшылар күбірі.
Бұрылыста - жезөкшелер сыбыры...
Үрей иісін сезінеді жәндіктер,
Үйеңкінің қабығына тығылып.

Таң алдында Ай көрінсе тұтылған.
Түйсігімнен дауыс шығар құтырған.
...Тірілерге жаназа оқып отырған
Мына түннен дұға оқып құтылғам...

Өрт пе мынау, теңіз бе?
Қызыл шашы жалқындап,
Жанарымды шарпиды қою-қою толқындар.
Көкжиекте ақ бұлттар қызыл түске боялып,

Өкси-өкси көшуде, ауыр-ауыр ой алып.
Кіндігінде теңіздің иірім бар ұршықтай,
Қанша кеме бұл жерден өте алмаған тұншықпай.
Иірімнің түбінде күндерім бар қайғылы...

Қаперімнің бетіне қалқып шығар қай күні?
Қай шерімнің толқыны шығарады қаңқасын?
Қай көңілдің дауылы жинастырар жаңқасын?..
Мына теңіз тым сұсты көз жасындай Тәңірдің,

Үзіледі аспаннан, жазмышымдай әмірлі...
Қызыл беті теңіздің болғанымен тым үнсіз,
Тұңғиықтан әруақтар ән салады көңілсіз.
Бұл азапқа шыдамай, айналды да балыққа,

Сүңгіп кетті Күн байғұс толқып жатқан тамұққа.
Ал мен болсам түсімде жүзіп жүрдім теңізде,
Қаракеуім шақта бір ғайып болған күнді іздеп...

Күн еңкейсе, көлеңкелер мүсіндей
Бой көтерер қызғылт дала төсінде.
Пенделердің жалғыздығын түсінбей
Фотосурет аңыраяр иесіне.

О, несіне... несіне мен егілдім,
Өткен шақтың елесімен көрісіп?
Мен әлемнен, әлем менен жеріді,
Жалғыздық пен жетімдіктің соры үшін.

Бір-ақ дауыс шығарғанда мың ауыз,
Бір қауыз да ашылмайды мың гүлден.
Бір-ақ сәтте тұңғиыққа құлармыз,
Жарылғанда жүректегі күмбірден.

Мұң өтінде жамау жөргек желбіреп,
Жетімдіктің сорын қосса әнге бір,
Жер-жаһанның жанарынан мөлдіреп
Бір-ақ тамшы тамар ма еді көрге бір...

Бір ақ жүрек мың жүректен безінді,
Бір-ақ тілек - тыныштықтың төсегі.
Бұлқыныс боп, күрсініс боп сезілді
Мың ауыздан шыққан дауыс кешегі!

Мың сәттердің қосындысы - өмір бұл,
Мың өкініш түйсік түбі өшеді.
Еске салма, еске салма, Тәңірім,
Маңдайдағы қасіретті бес елі!

Мың-сан сурет шеру жасап барады,
Түсім бе бұл, өңім бе бұл, кім білген?..
Мың жүректе сөздер жатыр жаралы,
Жалғыз қауыз ашылмады-ау мың гүлден...

Бөлек - бәрі...
Үміт те - өзге, ми - басқа...
Сезім басқа - жалғандағы қимасқа.
Маған бүгін періштелер ән салды...

Керек емес күй басқа!
Кеше түнде Аспан жаққа Жан ұшып...
Қайтып келді сәулелермен жарысып.
Бүгін енді жайнап тұрған әлеммен

қайта тұрмын танысып.
Бар ғарышта ең ғажайып Жер үшін,
балам үшін, бабам үшін, Ел үшін,
мен Тәңірді аңсап тұрып, жыладым -

ең алғашқы жеңісім!
Қалай бұрын, неге бұрын көрмегем?
Дәтім жетіп, қалай жүргем жерменен?
Оның сырын алты ай жазда гүл айтқан,

Неге оған сенбегем?..
Ол ғажапты жойылмаған көнеден
құстар айтқан,
ұшып өтіп төбеден.

Сәби айтқан, бесік іші күлімдеп,
Елемегем неге мен?..
Шыққым келмей өзім соққан түрмеден,
неге бұлай қуанбағам, күлмегем?

Мына өмірдің ертегілік болмысын
бұрын қалай білмегем?..
Қолмен ұстап, көремін деп көзбенен,
Кімге сенгем, нені күткем өзгеден?

Мына өмірдің даналығын
Жүрекпен
қалай бұрын сезбегем?..
Күллі ғалам жүрегіме сұранып

тұрғандай бір.
Жарқырайды нұр анық.
Таңданыстан тәуба-сана жұбанып,
құлпырады қарашығым, қуанып!..

Ерек - бәрі!
Себебім жоқ налуға.
Құштарлық бар -
тылсым сырын тануға.

Әттең, мына шолағын-ай ғұмырдың,
құпияның бәрін біліп алуға...
* * *

Менің досым жырақта жүр.
Кешегі уақыт қалада...
Күмбірлейді құлақта жыр...
Мұң тұнып тұр санада.

Мұңым - батпан.
Соны білдім.
Ақыл үнсіз, тіл түгіл.
Бұлт ішінен сары іңірдің

Қимылдайды кірпігі.
Кешегі бақ - даңғыл түбі.
Кешегі бақ... Сау о да.
Сағыныштың сарғылтымы

Ілініп тұр ауада.
Көңілімді шешінбесем...
Көрінбейді жарадан...
Қашып кетті досым кеше.

Менен емес. Қаладан.
Кеше ғана, кеше ғана
Қасымда еді жас досым.
Дұшпандарға қасақана

Екеуара бас қосу...
Бал сырадан қанып ішіп,
Отырысу қарайып...
Бүгінгі іңір - сары мысық,

Пырылдайды жабайы.
Бал сыраны төге салдым
Құрғап тұрған кесеге.
Кездеспеуге көне салды

Жүрегімді күйретпеңдер,
Ештеңені үйретпеңдер,
Ұнамаған, ұнаған бар,
Еш нәрсені сұрамаңдар,

Көзін сүртсін жылағандар,
Көтерілсін құлағандар!
Кешіріңдер, ренжімеңдер,
Мінеген мен сынағандар.

Еш адамға ақтатпаңдар,
Еш адамға даттатпаңдар,
Еш адамға жоқтатпаңдар.
Өлеңімді жаттатпаңдар,

Тірі жанға мақтатпаңдар,
Кетіп барам, тоқтатпаңдар!
* * *

«Түсіңді ұмыт!» - деді өңім,
«Ішің білсін...» - деді өмір.
Кешегі мен ертеңгі күн
Өкпеледі көңілге бұл.

Жүрегімнің қуысында
Жылап отыр жаным менің.
Бөтен жанның уысында
Еріп жатыр бағым менің.

Аумай қалған қалай бұлай
Бір күндерім бір күнімнен?
Домалатты талай Құдай
Көз жасымды кірпігімнен.

Жасысам да, жабықсам да,
Түстерімде күлемін мен.
Өткен күндер... тамұқ сонда,
Жұмақ сонда! Білемін мен.

Ертеңгі күн - ертегі әлем,
Бүгінгі күн - түс ғаламы.
Жаратылып ертегіден,
Ертең тағы басталамын.

Басталамын, жырланамын,
Өз-өзімнен ұрланамын.
Тән ішінде сыр ғанамын,
Жарқыраған нұр ғанамын.

Нұрды ұлы Нұрға қосып,
Шарықтаймын, шалықтаймын.
Шайырмын мен мұңға ғашық,
Мен өлімнен қорықпаймын.

Себебі мен түс көрдім де,
Жанарыма үміт толды.
Бір адамға естілдім де,
Мың адаммен ұмыт болдым...

Тұңғиықтан түрте-түрте соқыр мұң,
Есін алды елес қуған пақырдың.
Жүрегіме жұлдыз біткен жұтылып...
Бір нүктеде ғарыш болып отырмын.

Тылсым гүлдер көз алдымда жайқалып,
Көк ауада үлпілдейді Ай-мамық.
Қарашығым бар жарықты сімірді,
Сәулелердің қоймасына айналып.

Жанарымнан өшкен оттар суретін
Санасына көшіреді көне Түн.
Шерлі сырлар сіңіп жатыр сағымға
Әлімсақтан өзім ғана білетін.

Өзегімді шарпып өтіп аш жалын,
Көңілімнен бұлғаңдайды мас сағым...
Қаламыма қолды соза бергенде,
Ғайып болдым түйсігімде қас қағым.

Арқамдағы қанатымнан тамып қан,
Ұшып келдім белгісіз бір бағыттан.
Түн болмысын өзгерткім кеп, талпынып,
Тулап тұрған жанның нұрын ағытқам...

Содан бітті...
Санам кетті сан ұшқынға шашылып,
Үні сөнді, Күні сөнді басымның.
Темірқазық қадап қойып ауаға,

Қасымда жоқ сырласатын ешкімім,
Мен отырмын өзді-өзіммен қату боп.
Су бетінде әлем жатыр бес жұлым,
Жаратқанның жырым-жырым хаты боп.

Алтыншысы солтүстікте мұздана,
Ақ аюға мекен болған кеңістік...
Өткен күндер шұғыласында - түз-дала...
Жерұйықпен оңтүстікте табыстық.

Ал ауылым ғарыштан да мұнартып,
Сағыныштың ширатады түтінін.
Ләйліген жұрт...
Ондай дудан мұң артық,

Тұрмыс артық шапан киген жұпыны.
Жұлдыздар жоқ, көрінбейді ешбірі,
Жымыңымен қытықтайтын жұлынды.
Жоқтау айтып, мені іздеуші кешқұрым

Өлең ғана екендігі білінді.
Таңғы арай да - қызыл қораз, шақырған,
Көк аспанда дөңгеленер бақыр-күн.
Ызғар ғана сезіледі ақылдан,

Өзің жайлы түк білмеймін, қара түн,
Сенсіз бірақ жазылмайды қанатым...
Жанарыңды сүйемін ғой мен сенің
Жүрегімді тұншықтырып алатын.

Бүкіл ғалам шашылардай шытынап,
Ақшам кетті адамдардың құтын ап.
Ал сен маған жылу іздеп қарайсың,
Әлемдегі бар бояуды жұтып ап.

Өзім жайлы не білесің, қара түн?
(Қап-қара боп ауырлапты қанатың).
Бұрынғы бір сиқырың да жоқ екен
Алып қара тамшыдайын таматын.

Біздер жайлы не біледі бұл өмір,
Кімде қалды аңқылдаған шын көңіл?
Жарық шашқан шам ойлайды Күнмін деп,
Тәңірмін деп ойлайды ғой сым темір?..

Біз кім жайлы біліп болдық, қара түн,
Кімнің тағы қанталап тұр қанаты?
Тағы кім бар, өз жүрегін тістеп ап,
Сенің соңғы түкпіріне баратын?

Ешкім менің сұрағыма үн қатпас,
Өмір мынау, бірде қатал, қылжақбас.
Бүгін біздер, ертең тағы біреулер,
Кім оларға пана болар, кім жақтас?

Түн мен күннің жалғап жүріп арасын,
Мен білмедім бұл дертімнің дауасын.
Күнде осылай шоқ басам да тұрамын,
Шырылдатып Астананың ауасын...

Кеудемдегі көп көрініс кешегі
Түйсігімнің түкпіріне көшеді.
Мәңгі-бақи тастар ма екен ұйықтатып,
Алақандай қабірстан төсегі?..

Шынымды айтсам, ол - мұңымның кеселі,
Оны бірақ Тәңір маған кешеді.
Жүрегіме тас боп біткен секілді
Бар ғаламның қайғы-соры бес елі.

Сәуле шашқан сезім кетті сенделіп,
Шым-шытырық дауыстарға мүлде еніп.
Жадым іші қызыл жалын секілді,
Сағынышым - шимай-шимай күнделік.

Тағдырым да (талай тиген таяғы)
Мені ұмытты,
Бәлкім жылап, аяды.
Сандырақпен бірге кетті жоғалып

Санамдағы сансыз сұрақ баяғы.
Менде ой жоқ!
Ойлау енді кеш еді...
Тек тамшылар тыныштықты теседі.

Біреулерден сұрап көрсем өзімді,
«Ол пендеңіз өліп қалған» деседі.
Жаздың салған бар бояуы кешегі
Жапырақсыз көшелерде өшеді.

Қырға шығып жылап отыр қыркүйек,
Күздің келіп қалғаны ғой, есебі...
* * *

Өз сорыма айналғандай өз бағым,
Жалғыздықтың құшағында мұздадым.
Түндер түнеп қабағымның астында,
Жүрегіме құлап кете жаздады...

Мына әлемнің маздап тұрған оттарын
Мұңның мұзы басып қапты қап-қалың.
Мен түгілі, албасты да безінер
Тәубәсі жоқ тәуліктерден таптаурын.

Көз алдыма елесі кеп ескінің,
Өлетіндей аласұрам кешқұрым.
Тұла бойды үрейлі бір діріл ап,
Жаназалық күй ойнайды бес күнім.

Кеуде жақтан естілгенде жан демі,
Ойлағанмен, құтылмайсың, әрнені,
Көше жаққа жаутаңдаймын, кімді іздеп,
Достар қайда? Досым менің бар ма еді?..

Есіктерін қағып жүріп қанша үйдің,
Кімді табам, кімге барып, тыншимын?..
...Көкке қарап ұлып тұрған бөрінің
Жанарынан көксұр жұлдыз ыршиды...

Пәк ауадан көк түтінге ауысып,
Кемсең қағып, өксіп отыр бір адам.
Көз жасының тамшылары суарар
Ақ сақалын қуарған.

Мәңгі-бақи күлмейтіндей ол енді,
Духанада қалып қойған тірі өлік.
Әкесінен сықпыртады әлемді,
Дию сынды түнеріп.

Айналасы - кәрі мен жас дөрекі,
Сырттағы әлем - тұманданған күз есі.
Саусағының арасындағы темекі -
Он үшінші мүшесі.

Мәңгі-бақи күлмейтіндей ол енді,
Көкірегін жаулап алған қай қайғы?
Терезе алды жылап тұрған еменді
Кемпірім деп ойлайды.

Жын сөзіндей - духананың түтіні,
Шал соңыра емен түбі құлайды.
Аузы сыра көпіршігін жұтынып,
Ақ сақалы жылайды...

Алпыс екі тамыры ақырын бүлкілдеп,
Шаһар жатыр көшелері күңкілдеп.
Ақындары аттанады үн-түнсіз
Кеңсай жаққа біртіндеп.

Көкірегі сірілері - қамыққан,
Жалтақтайды сатылмалы жарыққа.
Әнебіреу талант еді тәп-тәуір,
Жатыр бүгін арықта.

Е, бұл қала кімді марқұм қылмады,
Алатаудың басында өлсін шын дарын.
«Көсем болам!» деп келеді ауылдан
Көк базардың құлдары.

Болар жағдай боламын деп болар ма,
Құдай қыли қарайтындай оларға.
Қарындыға қала ішінен үй дайын,
Дарындыға - қол арба!

Қыз ақынның маңдай соры бес елі...
Ашыныспен артық айтсам, кеш, елім.
Бұл қаланы шеше көрген барлығы,
Әкесінің... мұндай өгей шешенің!

...Кел, ақындар, менен де бір ішіңдер,
Күбірлейді қып-қызыл мас мүсіндер.
Бұл қаланы
Күс аңдыған көшеден

Сары мұң қалды көгалда...
Жазмышын өзі сызған бақ...
Тұманды жарып жоғалған
Қып-қызыл Күнім - қызғалдақ.

Қайырлы бұлттар қанатты
Төбемнен ұшты бұрқырап.
Теректің жасын санап тұр
Көбелек - сары жапырақ.

Жарқырап қайта шықса-ай Күн!
Топырақ көзі - қақ суы...
Мылқау бір жынға ұқсаймын
Сіміріп алған бақсы уын.

Сырымды кім бар тыңдамақ,
Қоштастым Көкпен. Пенделік.
Жүректе жырым іңгәлап,
Тұманда жүрдім, сенделіп...

Оңтүстікке құстар ұшып кеткенде,
Кезіп кетер кеуде ішін күз-көңіл.
Көздеріңе жұлдыз түсіп кеткенде,
Батыс жаққа асығады бір ғұмыр.

Солтүстіктен ызғар шаша күз келсе,
Мың бүгіліп намаз оқыр қызыл гүл.
Шым-шытырық түске енді төзбесек,
Шығыс жақтан күн көрмейміз біз бүгін.

Аспанымнан жараланған қанаттан
Тамып түсер мөлдіреген тамшылар.
Кім жылап тұр?
Біз білмейтін жәннаттан

Бізді аяған, күнәсіз бір жан шығар...
Әне, әне!
Бір қауырсын қалықтап,
Көбелектей қонды жолдың бетіне.

Жанып кетпе өмір атты тамұқтан,
Ақ қауырсын, өтінем!
Үзіп алып жапырақты саркебір,
Бір шетіне құстың көшін көшірдім,

Бір шетіне өлең жазып әлдебір,
Әдемілеп оны қайта өшірдім.
Мен де бір күн үзілем де сабақтан,
Жапырақтай саған ұшам, Жаратқан!

Сонда маған құс қанаты қанатқан
Аспан жақтан шашылады парақтар...

Диірмен-аспан түбінен
Төгілді мәрмәр ұнтағы.
Азынақ көңіл етегін
Қымтағын.

Ақ ұлпа құстар ғарыштың
Қонақтап жатыр жерге аман.
Бойынан сырғып қамыстың,
Бір тобы құлар көлге алаң.

Әуеде билеп ақ құйын,
Тигізді тауға табанын.
Тәңірдің берген ақ сыйын
Қабылдап жатыр жалғаным.

Ақша қыз мақпал денесін
Тигізді жапырақ-жігітке.
Сорайған аппақ енесі
Көндірді күзді үгітке.

Күздің де бітті билігі,
Төрінде қыстың бейнесі.
Бебеулеп кірді килігіп
Ақ аттар тартқан күймесі.

Қалықтап келіп көгімнен,
Төселді көрпе - қар мамық.
Оранып аппақ кебінге,
Сіресіп қалды быламық...

Терезе сырты ақ әлем,
Бер жағы дерт пен дәрілер.
Ұйқассыз ұйқы - ақ өлең,
Ақшақар қыздай дәрігер...

Қар жауып тұр былтырғыдай,
Неткен өрнек ағыл-тегіл?!.
Аяз ата - жылтыр құдай
Алдап жатыр тағы мені...

Гүл өсіп тұр темірге де,
Шын гүл емес, қырау ғана.
Мұнша қатал өмір неге?
Тағдыр деген - жылау ғана.

Солқылдап бір жылап алшы,
Мұзға айналсын қарың мына.
Тұра алмаймын, сірә, қарсы
Көк аяздың жалынына!

Сұп-суық боп, маздап тұрсаң,
Жұбанады жалған мына.
Жапырағын жаз лақтырса,
Обалын да қардан сұра!..

Жылашы сен!
Жылағаның - нағыз өмір,
Қалғаны - ермек.
....Білдіреді тұман барын

Мейірімді жүрегіңмен кішкене
Уды өлтірдің жүрегімді тістеген.
Зейнұр сені әкелгенде әлемге,
Ажал маған мәңгілікке «қош!» деген.

Мен өзіңді аспан жақтан сұрағам,
Уығымсың! Шаңырағым тұр аман!
Заңғар-заңғар биіктерге үш, қызым,
Адамдарға еліктеме жылаған.

Мен сияқты қумай босқа сағымды,
Уысыңда ұстағайсың бағыңды!
Зұлымдықтың тік қарағын бетіне,
Адал болсаң, сындыра алмас сағыңды!

Маңдайыңа жұлдыз жақсын
Тәңірім, Уыздай боп үлбіресін көңілің.
Зерделі бол, зиялы бол, балапан,
Аллаху акбар, ұзақ болсын өмірің!

Түнгі қара сұлбамнан,
Іштегі әлем шетінен
Мың-мың жазу түсірем жұлдыздардың бетіне.
Қос дүниенің арасы жалғансыншы менімен,

Жалған тәннің ішінде бөлінсем де екіге!..
Маған бүгін бар сиқыр амалсыздан көнеді,
Мен жай адам емеспін,
Мен ақынмын себебі!

Шексіздікті жұта алмай, көп тесілсем көгіме,
Менің жасыл көзім боп, аспан жерге төнеді!..
Шексіз сана ішінен көлеңкелер қараңғы
Қанаттанған сәулемен барша әлемге таралды.

Мәңгіліктің төріне суретімді салдым мен,
Көңілімнің мұңына малып алып қаламды!..
Шындығында, тұңғиық ғарышта да жыныс бар,
Жүрегімнің түбінен құмар үнін тыныстар.

Күс жолы әні!
Тұмандық...
Жұлдыз-жұлдыз... жұлдыздар...
Тамшылай ма санама вирусы бар дыбыстар?..

Түнгі қара сұлбамнан,
Іштегі әлем шетінен
Мың-мың жазу түсірдім жұлдыздардың бетіне.
Енді сырқат ғарышқа емші өлеңді жіберем,

Әлдекімнің көмейінен құбыла,
Шашырап тұр дыбыстардың сәулесі.
Көздерінен жарқ етердей шұғыла,
Сөздерінен өртенердей бөлме іші.

Бұл нендей үн,
Арбап жатқан ауаны?
Ми төзбейтін әуендердің жаңбыры,
Бұл сұраққа Оның берер жауабы -

Тылсымданған жаңғырық.
Әлдеқайдан күмбірлейді күй басқа,
Бұл дүниенің емес мүлде нотасы.
Саналарға қадалғанда қиғаштап,

Айқай ғана күбірлейді опасыз.
...Елең-алаң кейпім мынау отырған,
Есім шығып мына дауыс-нөпірден.
Тәңір Өзі бәз біреудің атынан

Сөйлеп-сөйлеп жібергендей эфирден!..
* * *

Сен кімсің, Періште?
Дауыссың ба
Санамда жаңғыратын?
Сен әлде, мейірсіз жауызсың ба,