Слесарлық-құрастыру жұмыстары: жұмыс дәптері
Б.С. Покровский
Жазылымсыз режим: 20-беттен кейін жазылым беті ашылады, әрі қарай әр 10 бет сайын (ең көбі 5 рет).
«Жұмыс дәптері «Слесар» мамандығы бойынша оқу-әдістемелік кешеннің бір бөлігі болып табылады. Көрсетілген материалдар ойлау қабілетін жетілдіреді, теориялық материалдарды бекітуге көмектеседі, анықтамалық әдебиеттер көмегімен қажетті білім алу дағдысын бойына сіңіреді. Жұмыс дәптері қандайда бір ...
КӘСІПТІК БІЛІМ БЕРУ
Б. С. ПОКРОВСКИЙ
СЛЕСАРЛЫҚ
ҚҰРАСТЫРУ ЖҰМЫСТАРЫ
ЖҰМЫС ДӘПТЕРІ
"Білім беруді дамытудың федералды институты" федералды мемлекеттік автономды мекемесі «Аспаз, кондитер» мамандығы бойынша бастауыш кәсіптік білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру мекемелеріне
оқу құралы ретінде ҰСЫНЫЛҒАН.
Пікірдің тіркеу нөмері 317, 16 маусым 2009 ж.
4-ші басылым, стереотипті
«Академия» баспа орталығы
2016
ӘОЖ 683.3(075.32)
КБЖ 34.68я722 П487
Пікір беру ші —
Т.
Б. Филюшкина,
МБбМ ОКБб
«№31 политехникалық колледжінің» технологиялық пәндер оқытушысы, Мәскеу қ.
Покровский Б. С.
П487 Слесарлық-құрастыру жұмыстары: жұмыс дәптері: орта кәсіптік білім беру мекемелерінің студенттеріне арналған оқу құралы/ Б. С. Покровский. — 4-ші бас., стер. — М.: «Академия» баспа орталығы, 2016. — 96 б.
ІSBN978-5-4468-3020-6
Жұмыс дәптері «Слесар» мамандығы бойынша оқу-әдістемелік кешеннің бір бөлігі болып табылады. Көрсетілген материалдар ойлау қабілетін жетілдіреді, теориялық материалдарды бекітуге көмектеседі, анықтамалық әдебиеттер көмегімен қажетті білім алу дағдысын бойына сіңіреді. Жұмыс дәптері қандайда бір тақырыпты өз бетінше меңгеруге және тәжірибелік сабақтар үдерісінде дұрыс шешім қабылдауға көмектеседі. Оқу құралы «Слесарь» мамандығы үшін ОКБб ФМБС сәйкес «Слесарлық және құрастыру жұмыстарының негізі» жалпыкәсіптік пәнін меңгеру кезінде қолданылуы мүмкін. Орта кәсіптік білім беру мекемелерінің студенттеріне арналған. Өндірістегі жұмысшыларды дайындау үшін қолданылыуы мүмкін.
ӘОЖ 683.3(075.32) КБЖ 34.68я722
Осы басылымның тұпнұсқа-үлгісі «Академия» баспа орталығының меншігі болып табылады және оны құқық иеленушінің рұқсатынсыз кез келген амалмен көшіруге тыйым салынады.
ІSBN978-5-4468-3020-6
© Покровский Б.С., 2010
© «Академия» білім беру-баспа орталығы, 2010
© Безендіру. «Академия» баспа орталығы, 2010
Құрметті оқырман!
Осы жұмыс дәптері «Слесарь» мамандығы бойынша оқу-әдістемелік кешеннің бөлігі болып табылады. Жаңа буынның оқу-әдістемелік кешендеріне жалпы және кәсіби білім беретін, сондай-ақ кәсіби модульдерді меңгеруді қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін дәстүрлі әрі инновациялық оқу материалдары енгізіледі. Әр жинақ жалпы және кәсіби құзырларды, тіпті жұмыс берушінің талаптарын есепке ала отырып меңгеру үшін қажетті оқулықтар мен оқу құралдары, оқыту мен бақылаудың құралдарынан тұрады. Оқу басылымдары электрондық білім беру ресурстарымен толықтырылады. Электрондық ресурстар интерактивті жаттығулары мен тренажерлары бар теориялық және практикалық модульдер, мультимедиялық нысандар, интернеттегі қосымша материалдар мен ресурстарға сілтемелерден тұрады. Оларға сөздік пен оқу үдерісінің негізгі параметрлері: жұмыс уақыты, бақылау және іс-тәжірибелік тапсырмалардың орындалу нәтижелері тіркелетін электронды журнал қосылған. Электронды ресурстар оқу үдерісіне жеңіл кіріктіріле алады әрі түрлі оқу бағдарламаларына бейімделуі мүмкін.
Алғы сөз
Осы жұмыс дәптерінің мақсаты – бастапқы кәсіптік білім беру мекемелерінің оқушыларының механикалық құрастыру жұмыстары, слесарь- жөндеушілер және слесарь-құрал-сайманшылар дайындау кезінде оқылатын слесарлық-құрастыру жұмыстары бойынша оқу материалын меңгеру сапасын арттыру болып табылады. Жұмыс дәптерінде берілген тапсырмалар оқушылардың алған теориялық білімін практика жүзінде қолдана білу қабілетін бағалауға мүмкіндік беріп, анықтамалық әдебиетті пайдалана отырып қажетті білім алып үйренуге дағдыландырады. Жұмыс дәптері оқушының өзі бетімен жұмыс істеуін, өзіндік бақылау мен оқытушы жағынан бақылауды ұйымдастыру үшін арналған.
1 Тарау
ҚҰРАСТЫРУ ТЕХНОЛОГИЯСЫНЫҢ ЖАЛПЫ СҰРАҚТАРЫ
а) шаң-топырақтың ластануы —
б) лакты қабыршақ (пленка) —
в) механикалық және түрлі түйіршіктер —
5-ке —
7-ге —
9-ға —
11-ге —
13-ке —
; 6-ға —
; 8-ге —
; 10-ға —
; 12-ге —
; 14-ке —
Rz
10 мкм — Ra
0,02 мкм — Ra
0,08 мкм — Ra
0,32 мкм — Ra
1,25 мкм — Ra
6,3 мкм — :
Rz
25 мкм —
; Ra
0,04 мкм — ; Ra
0,16 мкм —
; Ra
0,64 мкм — ; Ra
2,5 мкм —
; Ra
12,5 мкм —
5
1 2 3 4 4 5
1 . 1 сур. Созып киілетін аунақша:
1
— аунақша білігі;
2
— майқайтарғыш;
3
— аунақша корпусы;
4
— шарлымойынтірек;
5
— шайба;
6
— сомын;
7
— майсауыт
6
7
Рис. 1 . 2 . Құрастырудың операциялық картасы
13.Механикалық құрастыру жұмыстарының слесары жұмыс орнында қауіпсіз жұмыс істеудің қандай талаптарын орындау керек екенін атаңыз.
а) жергілікті жарақат —
б) электр тогының соғуы —
8
2 Тарау
ҚОЗҒАЛМАЙТЫН ТҰТАС ҚОСЫЛЫСТАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚҰРАСТЫРЫЛУЫ
1) 2) 3) 4) 5)
1)
2)
3)
9
а) бірқатарлы —
б) екіқатарлы —
в) көпқатарлы —
а) демеу —
б) созып кигізу —
в) қыспақ —
г) безеубас —
д) пистонница (от бергіш) —
10
а) қима үлгінің
11
б) қуыс құлақты сызғыштың
а) ажырату кезіндегі тойтарма шегенің қисаюы —
б) тойтарма шегені орнатқанда темір беттің майысуы —
в) ажырату кезіндегі тойтарма шеге өзегінің майысуы —
г) тұйықтаушы бастиектің толық еместігі —
д) тойтарма шеге бастиегінің астында ісінуі —
е) тойтарма шеге бастиектерінің жаншылуы —
12
ПОС-90 —
ПОС-40 —
; ПОС-61М —
; ПОССу-61-05 — ;
ПОС-61 —
ПОС-10 —
ПОСК-50-18 —
ПОССу-18-2—
а) мыс және оның қорытпалары —
б) коррозияға берік болат —
в) алюминий —
г) мыс және болат —
а) азық-түлік ыдыстарының ішкі тігістерін дәнекерлеу кезінде — б) электротехника мен аспап жасауда қолданылатын жауапты қосылыстарды дәнекерлеу үшін —
в) баббит құю үшін беттерді қалайылауда —
г) беріктігі аса жоғары емес тігістерді дәнекерлеуде —
13
сіндіріңіз.
а) көміртекті болаттан —
б) мыс пен оның қорытпалары және көміртекті болат —
в) жез және қола —
г) мысты-никель қорытпалары және болат —
д) жұқа бетті мыс және мысты-никель қорытпалары —
е) түсті металдар қорытпалары —
14
а) мыс пен болаттан — б) титан-карбидті қатты қорытпалар мен болаттан (метал кесетін құралдың корпусымен метал кесетін пластинаның) —
в) коррозияға берік және ыстыққа төзімді болаттан —
г) шойыннан —
д) алюминий және оның қорытпалары —
а) қалайыланбаған тігіс —
б) «қисық» тігіс —
в) дәнекердің қоспасы —
г) қалайылау жерінің жарылуы —
д) қалайыланып қосылған ыдыстың бітелмеуі —
15
Саңылауға ағып кірмейді
е) дәнекер дәнекерленетін метал бетін жібітпейді —
ж) дәнекер тігістің жақсы жібітілімі кезінде саңылауға ағып кірмейді —
а) болат пен пенопластан —
б) қола мен текстолиттан —
в) металл мен резинадан —
г) болат және алюминий қорытпаларынан —
д) металл және текстолиттан —
е) жылу сақтайтын материалдар мен металдан —
ж) металл және пластмассадан —
Д9 —
; ВК2ЭМ —
ВС10Т —
; ПУ2 —
16
1
2
3
4
2.1- сур.
Қиғаш бүйірлі
вальцовка
17
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9)
18
1) 2) 3) 4)
1) 2) 3) 4)
а) қабырға қалыңдығы 7 мм дейін жұқа қабырғалы—
б) қабырға қалыңдығы 30 мм дейін төлке —
в) қабырға қалыңдығы 50 мм дейін қалың қабырғалы—
+20°С болғанда -106°С дейін суыту үшін қанша көлем сұйытылған азот қажет екенін анықтаңыз.
а) барлық төлкесі б) білігінде
19
3 Тарау
ҚОЗҒАЛМАЙТЫН АЖЫРАЙТЫН ҚОСЫЛЫСТАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚҰРАСТЫРЫЛУЫ
а)
бұрандалы (
винт)
б)
бұрандамалы (
болт)
в) шпильдік
1) 2) 3)
20
4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11)
а
б — в
г — д
е
а
б — в
г — д
е
ж
21
з
и
к
а) бұрандамалық (болт) —
б) бұрандалық (винт) —
в) шпильдік —
а) алтықырлы
22
б) алтықырлы тәжді
в) домалақ
г) құлақта бұрандалы - сомын
д) қалпақты
а) қарсы сомынмен
б) серіппелі шайбамен
в) сіргемен
г)полиамид шайбамен
23
а) түйреуіш өзегінің тетік жазықбетіне перпендикуляр емес —
б) түйреуіш соңына дейін бұралмаған, тетік сыртына артығымен шығып тұр —
в) түйреуіш өзегі өзек саңылауына дәл келмейді —
г) түйреуіш өте терең бұрап кіргізілген —
д) түйреуіш бұранда саңылауына нығыз бұралмаған —
а) сынған түйреуіштің басы тетік сыртына шығып тұрса —
б) сынған түйреуіштің басы бұранда саңылауынан шығып тұрмаса —
а
в
г — д
е
ж
з
24
и
к
а) қысқа бұрандада
б) желқумада
в) ернемекте
25
г) алты қырлы қарапты
а) су —
б) бу —
в) бензин —
г) керосин —
д) май —
е) мұнай —
ж) ыстық газдар —
з) ауа —
и) қышқылдар — 1) 2) 3) 4) 5)
1) 2)
26
3) 4) 5)
1) 2) 3) 4) 5)
а) төменгі қысымда —
а
б — в
г — д
1
2
3
4
27
сур. Сыналық қосылыстар
а) призмалық —
б) сырғымалы —
28
в) егментті —
г) бағыттаушы —
д) сыналық —
а) сына ойығының тереңдігі
б) ойық жаны қабырғаларының өз өзегіне қарағандағы салыстырмалы жағдайы
29
в) ойықтың өз өзегіне салыстырмалы қисаюы
г) түйін ойығынан шыққан бөлігінің биіктігі
д) біліктегі сыналардың өзара орналасуы
а) күпшек білікке өте нығыз орнатылады —
б) білік ойығына сына орналастыруда күштеуді талап етеді —
в) сына білік ойығында тұрмайды —
30
4 Тарау
АЙНАЛМАЛЫ ҚОЗҒАЛЫС МЕХАНИЗМДЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ҚҰРАСТЫРУ
а) төлкелік
б) көлденең-тұқырған
31
в) жылжымайтын бітеу
г) ұзынынан-тұқырған
1
2 — 3 —
32
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7)
1
2 —
33
1
3
4 —
5 —
6
7
8 —
9 —
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11)
34
123456781) 2) 3) 4) 5) 6) 7)
35
а) біліктің шеткі цапфасында —
б) біліктің ортасындағы цапфаларда —
в) аз жүктелген жылдам білікте —
а) ауыр жүктемелердегі маңызды тораптарда —
б) метал кесетін білдектер білігіне —
в) жоғары жылдамдықтар мен қысымдарда —
г) ірі габаритті мойынтіректік тіреулерде —
д) соққысыз жүктемелер мен жоғары жылдамдықтарда —
1) 2) 3) 4) 5) 6)
36
а) бұрандалы тоқтатқыш -
б) белдемедегі саңылау бойынша сұққыш пен бұрандамен
в) бұрандалы сұққышпен
г) майда тоқтатқышпен
д) сұққышпен жанамалай
37
а) жоғары жылдамдықтарда және үлкен динамикалық жүктемелерде —
б) үлкен жылдамдықтарда және орташа жүктемелерде —
в) орташа жылдамдықтарда және орташа жүктемелерде —
г) динамикалық жүктемелер жоқта —
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10)
38
11) 12) 14)
а) 1,5 м
б) 3,5 м
6
1032912
39
а
б — в
г — д
е
ж
40
з
и
к
л
м
н
o
1) 2) 3) 4) 5)
41
1) 2) 3) 4) 5)
а) монтаждық төлкені (сақиналар) қолдану кезінде: 1) 2) 3) 4)
б) монтаждық білікті қолдану кезінде: 1) 2) 3) 4)
42
5) 6)
а) 4.6 сур, а:
1) 2) 3) 4) 5)
б) 4.6 сур, б: 1) 2)
3) 4) 5)
Рис. 4.6. Радиалды-тіреулік мойынтіректің монтаждау сызбасы
43
5 Тарау
ҚОЗҒАЛЫС БЕРІЛІСІ МЕХАНИЗМДЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚҰРАСТЫРЫЛУЫ
а) жалпақ
б) сыналы
в) көпсыналы
г) дөңгелек
д) тісті
44
а)
резина қосылып тоқылған
б) тері —
в) сіңірілген толық тоқылған мақта-мата —
г) шексіз мақта-мата —
д) синтетикалық материалдардан —
б) кемерлері бойынша
в) аралық
г) қатты метал элементтерімен
д) метал серіппесі бар сым ілгекшелермен
45
1) 2) 3) 4) 5)
1)
2)
3)
4)
5)
6)
7)
1) 2) 3) 4) 5) 6)
46
1)
2)
3)
4)
1) 2) 3) 4) 5) 6)
47
1)
2)
3)
4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11)
а) белдіктің сырғанап кетуі —
б) белдік пен тегеріштің қатты қызуы —
в) керілу ролигінің қатты қызуы —
г) жалпақ белдік тегеріштен шығып кетеді —
48
а
б
в
г
49
д
1) 2) 3) 4) 5) 6)
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 1) 2) 3) 4)
50
5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14)
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11)
а) төлкелі шынжыр б) роликті шынжыр
51
в) тісшелі шынжыр
52
1) 2) 3) 4) 5)
а) сыртқы жылдамдығы 10.. .15 м/с қозғалысты беру үшін—
пайдалану —
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8)
53
а) негізгі адымның қателіктері —
б) сыртқы адымның қателіктері —
в) радиальды ауытқыма —
г) тістің жуандығы —
д) тістің бастапқы контурының жылжуы —
е) нормалдың жалпы ұзындығы —
1)
2)
3)
1) 2) 3) 4) 5)
54
1) 2) 3) 4) 5)
1)
2)
3)
4)
5) 6)
55
а) ортааралық қашықтық көп болса
б) ортааралық қашықтық аз болса
в) біліктердің осьтері қисайған болса (параллель емес)
а) саңылаумен және сұққышпен
56
б) табанмен және майда
в) қиылған ұштармен
г) дискімен және сызғышпен
д) калибрмен және төлкемен
57
1)
2)
58
3)
4)
5)
6)
7)
а) тоқтатқыштың
б) бұранданың (винт)
в) бұрандаманың (болт)
59
г) бұрандамамен (болт)жәнесұққышпен
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10)
2
60
6 Тарау
ҚОЗҒАЛЫСТЫ ТҮРЛЕНДІРУ МЕХАНИЗМДЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ҚҰРАСТЫРУ
1) 2) 3)
1)
2)
3)
4)
5)
1
— тұтқа;
2
— бұранда;
3
— тырсылдақ;
Р
— жұмсалатын күш
61
1) 2) 3) 4) 5) 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7)
8) 9)
10)
1
— корпус тиегі;
2
— сына;
3
— жүріс бұрандасы;
4
— жылжымалыбұрандалы төлке;
5
— реттеу бұрандамасы;
6
—жүріс бұрандасының бұрандамасының корпусы;
7
— жылжымайтын бұрандалы төлке
62
сур. Жүріс бұрандасы:
1312 11109
1
— беріліс қорабының білігінің артқы ілмегі;
2
— муфта;
3, 5, 6
— сұққыштар;
4
— жүріс бұрандасы;
7
— қақпақ;
8
— реттеу бұрандасы;
9
— қарсыбұрандама;
10
— тіреуөкше;
11
— тіреу сақинасы;
12
— сфералық сақина;
13
— төлке
1) 2) 3) 4) 5)
1) 2) 3) 4) 5)
63
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13)
1)
2)
3)
64
4)
5)
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9)
1) 2) 3) 4) 5)
Рис. 6.4. Бұлғақ:
1
— майлау жырашығы;
2
— төлке;
3
— бұлғақтың жоғары басы;
4
— бұрандама;
5
— майлау саңылауы;
6
— төсем;
7
— бұранда;
8
— қақпақ;
9, 10
— ішпектер
65
6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15)
1) 2) 3)
сур. Піспек сақиналарының иілгіштігін бақылау үшін арнайы таразы
66
1)
2)
3)
1) 2) 3) 4) 5)
1) 2)
67
3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10)
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10)
68
1— қысқұрылғы; 2 — иінді білік; 3 — шынжыр; 4, 19 — жұлдызшалар; 5 — тұтқа; 6 — итергіш; 7, 14 — серіппелер; 8, 9 — реттеу бұрандалары; 10 — иінағаш; 11 — иінағаш осі; 12 — сақина; 13 — тығырық; 15— сухарь; 16, 20 — табақшалы қысымтығын; 17 — үлестіруші білік; 18 — табақшалы қысытығынның серіппесі; 21 — бағыттаушы шынжырлар 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11)
69
70
Эксцентрикті ( 6.7 сур) құрау бойынша атқарылатын жұмыстардың тізбектілігін суреттеңіз:
1) 2)
3)
4)
5)
6)
7)
6.7 сур. Алынбайтын
эксцентриктісі бар
8)
эксцентрикті тетік:
1 — сұққыш; 2 — аша; 3 — тәжі; 4
— бұлғақ; 5, 11 — бұрандамалар; 6
9)
— фланец; 7 — сына; 8— қапсырық;
9 — эксцентрик; 10 — білік
10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17)
71
сур. Жықпыл механизмі
1
2 — 3 — 4 — 5 — 6 — 7 — 8 — 9 —
10 —
11 —
12 —
13 —
14,15 —
72
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10)
1)
73
2) 3) 4) 5)
1) 2)
3)
а) құрал-сайманды мерзімді беру үшін —
б) құрал-сайманды бос жүрістен жұмысқа ауыстыру үшін —
в) жүктің өздігінен түсуден сақтау —
г) жүкті түсіру мен көтеру кезінде бекіту—
1) 2) 3)
74
сур. Тербелген шүріппесі бар тіреуіш механизмі:
1 — тіреуіш дөңгелек; 2 — тұтқа; 3 — шүріппе; 4, 8 — біліктер; 5
- бұлғақ; 6 — қосиінді дискі; 7 — сұққы
4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11)
75
7 Тарау
ІЛГЕРІЛЕМЕЛІ ҚОЗҒАЛЫС МЕХАНИЗМДЕРІЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚҰРАСТЫРЫЛУЫ
а) жалпақ
б) призмалық
в) «айыр құйрық»
76
г) домалақ
д) V-тәріздес
77
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14)
1) 2) 3)
1) 2) 3)
78
1) 2) 3) 4)
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10)
1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11)
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру