10X ережесі — табысқа жетуді қалайтындар үшін «Киелі кесе» іспетті. Шын мәнінде, егер бәрін шешетін бірден-бір құрал болса, ол — осы! 10X ережесі табысқа кепілдік беретін және бүкіл өміріңіз бен мансабыңызда осы деңгейде жұмыс істеуді қамтамасыз ететін әрекет пен ойлаудың дұрыс деңгейін белгілейді. 10X ережесі тіпті қорқынышты сейілтіп, батылдығыңыз бен өзіңізге деген сеніміңізді арттырады, созбалаңға салу мен сенімсіздікті жояды. Ол сізге өміріңізді, армандарыңыз бен мақсаттарыңызды жандандыратын мақсат сезімін береді.

10X ережесі — өмірінің ең гүлденген кезеңдерінде барлық жоғары жетістікке жеткен жандар қолданатын жалғыз принцип. Табысты қалай анықтасаңыз да, бұл кітап кез келген арманға және кез келген экономикалық жағдайда қалай жетуге болатынын көрсетеді. Ең алдымен, сіз ойлауыңызды 10X деңгейіне, ал әрекеттеріңізді 10X мөлшеріне бейімдеуіңіз керек. Мен сізге 10X ойлары мен әрекеттері өмірді қалай жеңілдетіп, қызықты ететінін және көбірек уақыт беретінін көрсетемін. Табысты өмір бойы зерттегеннен кейін, мен 10X ережесін барлық табысты адамдар қалаған өмірін құру үшін білетін және қолданатын жалғыз ингредиент деп санаймын.

10X ережесі сізге дұрыс мақсаттарды қалай қоюды, қажетті күш-жігерді дәл есептеуді, жобаларыңызға дұрыс көзқараспен келуді және нақты қанша әрекет жасау керектігін анықтауды үйретеді. Сіз 10X ережесінің параметрлерінде жұмыс істегенде неге табысқа кепілдік берілетінін көресіз және көптеген адамдардың неге ешқашан табысқа жете алмайтынының жалғыз себебін түсінесіз. Сіз алғаш рет адамдардың мақсат қоюда жіберетін қателігін білесіз, ол қателік сол мақсаттардың орындалу мүмкіндігін түбегейлі жояды. Сондай-ақ, кез келген көлемдегі мақсатқа жету үшін қажетті күш-жігердің нақты мөлшерін есептеуді үйренесіз. Соңында, мен сізге 10X деңгейінде әрекет етуді әдет пен тәртіпке қалай айналдыру керектігін көрсетемін. Маған сеніңіз — мұны істей бастағаннан кейін табысқа тек кепілдік беріліп қана қоймайды, ол өздігінен жалғаса береді, тура мағынасында көбірек және тоқтату мүмкін емес жеңістерге алып келеді.

10X ережесі табыс деген не және табысты болу үшін не қажет екендігі туралы құбылысты қарапайым етеді және құпиясын ашады. Жеке өз басымда жіберген ең үлкен қателігім — өмірімнің жеке және кәсіби салаларында мақсаттарымды жеткілікті деңгейде жоғары қоймағаным. Керемет неке құру үшін орташа некеге жұмсалатын энергиямен бірдей мөлшер қажет, тура сол сияқты 10 миллион доллар табу үшін 10 000 долларға жұмсалатын күш пен энергия қажет. Ессіздік сияқты естіле ме? Жоқ — 10X деңгейінде жұмыс істей бастағанда мұны көресіз. Мақсаттарыңыз өзгереді және сіз жасайтын әрекеттер сіздің шын мәнінде кім екеніңізге және не істей алатыныңызға сәйкес келе бастайды. Сіз әрекет ете бастайсыз, содан кейін тағы да әрекет етесіз — және қандай жағдайға тап болсаңыз да, алдыңызға қойған мақсатыңызға жетесіз. Менің өз өмірімде қол жеткізген табысыма ең маңызды үлес қосқан нәрсе — 10X ережесімен жұмыс істеудің нәтижесі.

Мақсат қою, мақсатқа жету және әрекет ету тұжырымдамалары мектептерде, менеджмент сабақтарында, көшбасшылық тренингтерде немесе Four Seasons қонақүйіндегі демалыс күндері өтетін конференцияда оқытылмайды. Күш-жігерді дұрыс есептейтін ешқандай формула жоқ (кем дегенде мен бірде-бір кітаптан таба алмадым). Кез келген бас директормен немесе бизнес иесімен сөйлессеңіз, ол сізге бүгінде мотивацияның, жұмыс этикасының және істі соңына дейін жеткізудің жеткілікті деңгейі анық жетіспейтінін айтады.

Мақсатыңыз планетаның әлеуметтік жағдайын жақсарту болсын немесе әлемдегі ең тиімді компанияны құру болсын, ол жерге жету үшін сізден 10X ойлау мен әрекет ету талап етіледі. Бұл білімге, талантқа, байланыстарға, мінез-құлыққа, сәттілікке, ақшаға, технологияға, дұрыс салада болуға немесе тіпті дұрыс уақытта дұрыс жерде болуға байланысты емес. Біреу үлкен табысқа жеткен кез келген жағдайда — мейлі ол меценат, кәсіпкер, саясаткер, өзгеріс агенті, спортшы немесе кинопродюсер болсын — мен оның табысқа жету жолында 10X ережесін қолданғанына кепілдік беремін.

Табыс үшін қажет тағы бір компонент — мақсатқа жету үшін өзіңіз бен командаңызға қажетті күш-жігердің нақты мөлшерін есептей білу. Қажетті күш-жігердің нақты деңгейін қолдана отырып, сіз осы мақсаттарға жетуге кепілдік бересіз. Мақсат қоюдың қаншалықты маңызды екенін бәрі біледі; дегенмен, көптеген адамдар мұны істей алмайды, өйткені олар сол мақсатты орындау үшін қажетті әрекет мөлшерін жете бағаламайды. Дұрыс мақсаттар қою, міндетті күш-жігерді есептеу және әрекеттің дұрыс деңгейінде жұмыс істеу — бұл табысқа кепілдік беретін және бизнес-клишелерді, бәсекелестікті, клиенттердің қарсылығын, экономикалық қиындықтарды, тәуекелден қашуды және тіпті сәтсіздіктен қорқуды жеңіп, армандарыңызға нақты қадамдар жасауға мүмкіндік беретін жалғыз нәрселер.

10X ережесі сіздің талантыңызға, біліміңізге, қаржылық жағдайыңызға, ұйымдастырушылық қабілетіңізге, уақытты басқаруыңызға, сіз жұмыс істейтін салаға немесе сәттілік мөлшеріне қарамастан табысыңызды қамтамасыз етеді. Бұл кітапты өміріңіз бен армандарыңыз соған байланысты болғандай қолданыңыз, сонда сіз бұрын-соңды мүмкін деп ойлағаннан да жаңа әрі жоғары деңгейлерде жұмыс істеуді үйренесіз!

Мен табысты отыз жылға жуық уақыт бойы зерттеп келемін және мақсат қою, тәртіп, табандылық, фокус, уақытты басқару, жақсы адамдар арқылы ықпалды арттыру және нетворкинг туралы көптеген келісімдер болғанымен, шын мәнінде айырмашылық жасайтын сол бір нәрсе маған ешқашан түсінікті болған емес. Маған семинарлар мен сұхбаттарда жүздеген рет: «Адамның төтенше табысқа жетуін қамтамасыз ететін сол бір қасиет/әрекет/ой-өріс қандай? » — деген сұрақ қойылды. Бұл сұрақ мені өз өмірімде айырмашылық жасаған бір нәрсе бар ма дегенді түсінуге итермеледі: «Мен ең үлкен айырмашылық жасаған қандай бір нәрсе істедім? » Менде басқаларда жоқ қандай да бір ерекше ген жоқ, және менің жолым болды деп те айта алмаймын. Мен «дұрыс» адамдармен байланыста болмадым және ешқандай ақсүйектер мектебінде оқымадым. Сонымен, мені табысты еткен не?

Мұнда анық айтып өтейін: мен төтенше деңгейдегі табысқа жеттім деп есептемеймін, сондай-ақ толық әлеуетімді пайдаландым деп те ойламаймын. Менен бірнеше есе табысты — кем дегенде қаржылық жағынан — көптеген адамдар бар екенін толық түсінемін. Мен Уоррен Баффет, Стив Джобс немесе Facebook не Google негізін қалаушылардың бірі болмасам да, мен нөлден бастап бірнеше компания құрдым, бұл маған жалпы жайлы өмір салтын ұстануға мүмкіндік берді. Менің қаржылық табыстың төтенше деңгейлерін құра алмауымның себебі — мен 10X ережесінің екінші бөлігін бұздым: 10X ойлау тәсілі. Бұл менің жалғыз өкінішім: өміріме дұрыс ой-өріспен келе алмадым. Мен шын мәнінде басында армандаған мақсаттарымнан 10 есе жоғары мақсаттар қояр едім. Бірақ, сіз сияқты, мен де қазір соның үстінде жұмыс істеп жатырмын — және мұны түзетуге әлі бірнеше жылым бар.

Мен бұл кітапта табыстың «төтенше деңгейлерін» құру туралы ұғымды қайта-қайта айтамын. Төтенше дегеніміз анықтамасы бойынша қалыпты адамдар қол жеткізе алатын және қол жеткізетін шеңберден тыс кез келген нәрсе. Және, әрине, бұл анықтама өзіңізді кіммен немесе табыстың қай класымен салыстыратыныңызға байланысты болады. Сіз: «Маған табыстың төтенше деңгейлері қажет емес» немесе «табыс — бәрі емес» немесе «мен жай ғана бақытты болғым келеді» немесе дәл қазір өзіңізге күбірлеп айтып жатқан басқа да нәрселерді айтпас бұрын, бір нәрсені түсініңіз: не істеп жатсаңыз да, оның келесі деңгейіне өту үшін сіз бұрынғыдан мүлдем басқаша ойлап, әрекет етуіңіз керек. Сіз кеңірек ой-өріссіз, көбірек үдеусіз және қосымша күшсіз жобаның келесі кезеңіне өте алмайсыз. Сіздің ойларыңыз бен әрекеттеріңіз — дәл қазір қай жерде екеніңіздің себебі. Сондықтан екеуіне де күмәнмен қарау орынды болар еді!

Айталық, сізде жұмыс бар, бірақ жинағыңыз жоқ және айына тағы 1000 доллар табыс тапқыңыз келеді. Немесе қазір банкте 20 000 долларыңыз бар және 1 миллион доллар жинағыңыз келеді, немесе компанияңыз жылына 1 миллион доллар сауда жасап жатыр және сіз оны 100 миллион долларға жеткізгіңіз келеді. Мүмкін сізге жұмыс табу, 40 фунт салмақ тастау немесе дұрыс серіктес табу керек шығар. Бұл сценарийлер өміріңіздің әртүрлі салаларын қамтығанымен, олардың барлығында бір ортақ нәрсе бар: оларды қалайтын адам әлі ол жерге жеткен жоқ. Осы мақсаттардың әрқайсысы құнды және олардың әрқайсысына қол жеткізу үшін оларды тұжырымдау мен олар бойынша әрекет етудің басқа тәсілі қажет болады. Егер олар сіз білетін қарапайым нәрселерден асып түссе, олардың барлығын төтенше деп анықтауға болады. Басқалар іздейтін нәрселермен салыстырғанда бұл «ерекше» болмауы мүмкін, бірақ сіз қойған мақсат әрқашан сізді жақсырақ жерге — немесе сіз әлі қол жеткізбеген мақсатқа қарай жылжытуы керек.

Басқалардың сіздің табысыңыз туралы пікірі болуы мүмкін, бірақ оның төтенше екенін тек сіз ғана шеше аласыз. Тек сіз ғана өзіңіздің шынайы әлеуетіңізді және оған сай өмір сүріп жатқаныңызды білесіз; сіздің табысыңызды басқа ешкім бағалай алмайды. Есіңізде болсын: Табыс — бұл қандай да бір қалаған нысанға немесе соңына жетудің дәрежесі немесе өлшемі. Осы қалаған соңғы нәтижеге қол жеткізгеннен кейін, мәселе сол нәтижені сақтап қалу үшін әрекеттеріңізді сақтай, көбейте және қайталай алуыңызда болады. Табыс орындалған ерлікті сипаттай алса да, адамдар әдетте табысты жасаған нәрселері тұрғысынан зерттемейді. Олар оған жасауға ұмтылатын нәрсеге қарай бет алады. Табыстың бір қызығы — ол ауа жұту сияқты; соңғы жұтқан ауаңыз маңызды болғанымен, ол келесі жұтым сияқты маңызды емес.

Қанша жетістікке жетсеңіз де, сіз болашақта жаңа жетістіктерге жетуді қалайсыз. Егер сіз табысқа ұмтылуды тоқтатсаңыз, бұл өміріңіздің қалған бөлігін соңғы жұтқан ауамен өткізуге тырысу сияқты. Барлығы өзгереді; ештеңе бұрынғы күйінде қалмайды — нәрселерді сақтап қалу үшін олар назар мен әрекетті талап етеді. Ақыр соңында, неке үйлену күніндегі сезілген махаббатпен ғана сақталмайды.

Бірақ кәсіби және жеке өмірінде жоғары табысқа жеткен адамдар гүлденгеннен кейін де жұмыс істеуді, өндіруді және жасауды жалғастыра береді. Әлем бұл адамдарға таңданыспен және түсінбеушілікпен қарап: «Олар неге әлі де алға ұмтыла береді? » — деген сұрақтар қояды. Жауабы қарапайым: Өте табысты адамдар жаңа жетістіктерге жету үшін олардың күш-жігері жалғасуы керек екенін біледі. Қалаған нысанды немесе мақсатты іздеу тоқтатылғаннан кейін табыс циклі аяқталады.

Жақында біреу маған: «Сіздің жайлы өмір сүруге жететіндей ақша тапқаныңыз анық; неге әлі де алға ұмтылып жатырсыз? » — деді. Себебі мен келесі жетістікпен «тыныстауға» құмармын. Мен мұра қалдыруға және планетада оң із қалдыруға берілгенмін. Мен ештеңеге қол жеткізбегенде өзімді бақытсыз сезінемін, ал толық әлеуетім мен қабілеттеріме жету жолында болғанда өзімді бақытты сезінемін. Дәл осы сәттегі өз жағдайыма көңілім толмауы менде бірдеңе дұрыс емес екенін емес, керісінше, менде бірдеңе дұрыс екенін көрсетеді. Мен өзім үшін, отбасым, компаниям және болашағым үшін табыс құруды өзімнің этикалық міндетім деп санаймын. Ешкім мені табыстың жаңа деңгейлеріне жетуге деген құлшынысымда бірдеңе дұрыс емес деп сендіре алмайды. Мен кешегі балаларыма және әйеліме деген махаббатыма қанағаттануым керек пе, әлде бүгін және ертең оны жаңа мөлшерде құруды және құюды жалғастыруым керек пе?

Шындық мынада: адамдардың көбінде олар табыс деп анықтайтын нәрсе жоқ; көбі өмірінің кем дегенде бір саласында «көбірек нәрсені» қалайды. Шынында да, бұл кітапты оқитындар да — көбірек нәрсені аңсайтын қанағаттанбаған жандар. Шынымен де, кім көбірек нәрсені қаламайды: жақсырақ қарым-қатынас, жақсы көретін адамдарымен сапалы уақыт өткізу, маңызды тәжірибелер, физикалық дайындық пен денсаулықтың жақсы деңгейі, артқан энергия, көбірек рухани білім және қоғам игілігіне үлес қосу қабілеті? Осының бәріне ортақ нәрсе — жақсаруға деген ұмтылыс және бұл сансыз адамдар табысты өлшейтін қасиеттер.

Сондай-ақ, қол жеткізетін нәрсе — яғни мақсат немесе нысан — 10X мақсаттарына жету үшін қажетті ойлау жүйесі мен іс-әрекеттер сияқты маңызды емес екенін есте сақтау өте маңызды. Кәсіби спикер, бестселлер авторы, үздік CEO, керемет ата-ана, керемет мұғалім болғыңыз келе ме; үлгілі неке құрғыңыз, тамаша дене пішініне ие болғыңыз немесе ұрпақтар айтып жүретін фильм түсіргіңіз келе ме — сізге қазіргі тұрған жеріңізден алға жылжып, 10X ойлары мен әрекеттеріне бел буу қажет болады.

10X ережесі — бұл сіз ойлағаннан 10 есе артық қанағаттану нүктесіне жету үшін не ойлау керектігі және не істеу керектігі туралы. Табыстың мұндай деңгейіне «қалыпты» ойлар мен әрекеттер арқылы жету мүмкін емес. Сондықтан да көптеген мақсаттарға қол жеткізілген күннің өзінде, олар шынайы қанағаттануды қамтамасыз етпейді. Орташа неке, орташа банк есебі, орташа салмақ, денсаулық, бизнес, өнімдер және осыған ұқсас нәрселер — жай ғана орташа деңгейде қалады.

Менің компаниям неге жұмыс істемейтіні туралы себептердің нақты тізімі болды. Мен өзімді жұмысты тоқтатуға көндіру үшін сол тізімді жасадым. Көңілім қатты қалды; мен есеңгіреп, күйреп қалған едім. Мен досыма барып: «Мен бұдан былай мұны істей алмаймын — бәрі бітті» дедім. Мен неге бәрі сәтсіз болып жатқанына бірінен соң бірі себеп ойлап таптым: клиенттердің ақшасы жоқ, экономика нашар, уақыт дұрыс емес, мен тым жаспын, клиенттерім түсінбейді, адамдар өзгергісі келмейді, мен нашармын, олар нашар — және тағы басқалар.

Барлық қате себептерді есептеуді тоқтатқан соң, мен күш-жігерімді 10 есе арттыру арқылы бұл істі жүзеге асыруға бел будым. Мен мұны істей салысымен, бәрі бірден өзгере бастады. Мен нарыққа күш-жігердің дұрыс есебімен оралдым және нәтижелерді көре бастадым. Күніне екі-үш сатылым қоңырауын жасаудың орнына, мен 20-30 қоңырау жасай бастадым. Мен толықтай бел буып, ойым мен әрекетімді дұрыс деңгейге келтіргенде, нарық маған жауап бере бастады. Әлі де қиын болды және ара-тұра көңілім қалып жүрді. Бірақ мен 10 есе көп күш жұмсау арқылы төрт есе көп нәтижеге қол жеткіздім.

Идеяңызды немесе өніміңізді нарыққа шығару уақытын үнемдегіңіз келсе, қысқа уақыт ішінде көбірек жерде, көбірек адамдармен болу үшін бәрін 10 есе көп жасауыңыз керек. Мысалы, егер сіз идеяңызды ұсыну үшін бір адам жетеді деп жоспарласаңыз, уақытты қысқарту мүмкіндігі болуы үшін 10 адам қажет болады деп жоспарлаңыз. Бірақ есте сақтаңыз — 10 есе көп адам 10 есе көп ақшаны талап етеді және біреу сол адамдарды басқаруы керек.

10X параметрлері жоба кезінде кез келген уақытта туындауы мүмкін әртүрлі жоспарланбаған айнымалыларды ескереді: қызметкерлер мәселелері, сот істері, экономикалық ауытқулар, ұлттық немесе жаһандық оқиғалар, бәсекелестік, ауру және т. б. Бұған жобаларыңызға нарықтың қарсылығын, адамдардың өз әдеттеріне беріктігін, технологиялық өзгерістерді қосыңыз — сонда сізде бірқатар қосымша ықтимал оқиғалар пайда болады.

Мен сізге пессимист болыңыз деп айтпаймын; жай ғана дайын болыңыз. Жобаңызға 10X ережесімен кірісіңіз — бұған өміріңіз байланысты болғандай әрекет етіңіз. Әрбір қадамыңызды камераға түсіріп жатқандай басқарыңыз. Өзіңізді балаларыңыз бен немерелеріңіз өмірде қалай табысқа жету керектігін үйренетін үлгі ретінде жазылып жатқандай сезініңіз. Барлығына тарих кітаптарында өз орнын алуға соңғы мүмкіндік алған чемпион спортшының қаһарлылығымен шабуыл жасаңыз. Және әрқашан істі соңына дейін жеткізуді ұмытпаңыз: бұл — барлық жеңімпаздардың ортақ қасиеті. Олар әрбір әрекетті аяғына дейін жеткізеді. Ешқандай сылтау айтпаңыз және «ешкімді аямау» (мақсатқа жетудегі барынша қаталдық) ұстанымын қабылдаңыз. Әрбір жағдайға «қандай бағамен болса да жеңіске жету» ой-өрісімен қараңыз. Тым агрессивті көріне ме? Кешіріңіз, бірақ қазіргі уақытта жеңіске жету үшін осындай көзқарас қажет.

Мұны бұрын да естіген боларсыз, бірақ табыс жайдан-жай «бола салмайды». Ол — уақыт өте келе жасалған тынымсыз, дұрыс әрекеттердің нәтижесі. Тек тиісті көзқараспен және соған сәйкес әрекет ететіндер ғана табысқа жетеді. Сәттіліктің де (жол болуының да) бұған қатысы бар екені анық, бірақ «жолы болып жүрген» кез келген адам сізге оның «сәттілігі» жасаған істеріне тікелей пропорционал екенін айтады. Неғұрлым көп әрекет жасасаңыз, «жолыңыз болу» мүмкіндігі соғұрлым жоғары болады.

Мен «сәттілік» терминін бірнеше рет қолдандым, бірақ оның шын мәнінде не екенін нақтылап алайық. Бұл мен үшін және сіз үшін әртүрлі мағынаны білдіруі мүмкін. Анықтама шын мәнінде адамның өмірдің қай кезеңінде екеніне немесе оның назары не нәрседе екеніне байланысты. Ерте балалық шақтағы сәттілік алғаш рет қалта ақшасын алу немесе ұйықтау уақытынан кешірек ояу жүру болуы мүмкін. Бірақ бірнеше жылдан кейін, жасөспірім шақта табыс — жеке бөлмеге, ұялы телефонға немесе үйге кеш келуге рұқсат алуды білдіреді. 20 жастан асқанда табыс алғашқы пәтеріңді жиһаздау және алғашқы лауазымды өсу болуы мүмкін. Кейінірек бұл неке, балалар, мансаптағы өсу, саяхат, көбірек ақша болуы мүмкін. Жас ұлғайып, жағдай өзгерген сайын, сәттілікке берген анықтамаңыз тағы да өзгереді. Егде жасқа келгенде, сіз табысты жақсы денсаулықтан, отбасынан, немерелерден, қалдырған мұраңыздан және адамдардың сізді қалай еске алатынынан табуыңыз мүмкін. Өмірдің қай кезеңінде екеніңіз, кездескен жағдайлар, оқиғалар және назарыңыз ауған адамдар сәттілік туралы анықтамаңызға әсер етеді. Сәттілікті кез келген салада табуға болады — қаржылық, рухани, физикалық, интеллектуалдық, эмоционалдық, филантропиялық, қоғамдық немесе отбасылық. Дегенмен, оны қай жерден тапсаңыз да, табысқа жету және оны сақтап қалу үшін білу керек ең маңызды нәрселер мыналар:

Мен осы тарауда бірінші тармақты, ал келесі тарауларда қалған екеуін талқылаймын.

Мәдениетіне, нәсіліне, дініне, экономикалық жағдайына немесе әлеуметтік тобына қарамастан, көптеген адамдар сәттіліктің жеке тұлғаның, отбасының және топтың амандығы үшін, сондай-ақ осылардың болашақта аман қалуы үшін өте маңызды екендігімен келіседі. Сәттілік сенімділікті, қауіпсіздікті, жайлылық сезімін, үлкен деңгейде үлес қосу қабілетін және басқаларға не нәрсе мүмкін екендігі туралы үміт пен көшбасшылықты береді. Олай болмаған жағдайда, сіз; сіздің тобыңыз, компанияңыз, мақсаттарыңыз бен армандарыңыз; тіпті бүкіл өркениет тіршілігін тоқтатып, дамуын тоқтатады.

Табыс туралы кеңею (экспансия) тұрғысынан ойлаңыз. Үздіксіз өсу болмаса, кез келген құрылым — корпорация, арман немесе тіпті бүкіл нәсіл — өмір сүруін тоқтатады. Тарих кеңею жалғаспаған кезде апат болатынын дәлелдейтін мысалдарға толы. Біз бұған викингтерді, Ежелгі Рим мен Грекияны, Коммунистік Ресейді және компаниялар мен өнімдердің шексіз тізімін жатқыза аламыз. Адамдарды, орындарды және заттарды мәңгілік ету үшін сәттілік қажет.

Сіз ешқашан өз ойыңызда немесе әңгімеңізде сәттілікті маңызды емес нәрсеге дейін төмендетпеуіңіз керек; керісінше, ол өте маңызды! Сәттіліктің сіздің болашағыңыз үшін маңыздылығын төмендететін кез келген адам өз жетістіктерінен бас тартқан және өз өмірін басқаларды да соған көндіруге жұмсап жүрген адам. Жеке адамдар мен топтар өмір сүруін жалғастыру үшін өз мақсаттары мен міндеттерін белсенді түрде орындауы керек. Егер олай болмаса, олар не өмір сүруін тоқтатады, не жұтылып, басқа нәрсенің бөлігіне айналады. Өз мәртебесін сақтап қалғысы келетін компаниялар мен салалар сәтті өнімдер жасауы керек; сол өнімдерді нарыққа шығаруы; клиенттерді, қызметкерлерді және инвесторларды қанағаттандыруы; және осы циклді қайта-қайта қайталауы тиіс.

Сәттілік адамның өзін-өзі сезінуі үшін де бірдей маңызды. Ол сенімділікті, қиялды, қауіпсіздік сезімін арттырады және үлес қосудың маңыздылығын көрсетеді. Отбасын және болашағын қамтамасыз ете алмайтын адамдар өздерін де, отбасын да қауіпке тігеді. Сәтсіз адамдар тауарлар мен қызметтерді сатып ала алмайды. Бұл экономиканың баяулауына және салықтардың азаюына әкелуі мүмкін, бұл өз кезегінде мектептерге, ауруханаларға және мемлекеттік қызметтерге бөлінетін қаражатқа кері әсерін тигізеді. Осы кезде кейбіреулер: «Бірақ сәттілік — бұл бәрі емес қой», — деп айтады, және әрине, ол бәрі емес. Бірақ мен адамдар бұл мәлімдемемен нені айтқысы келетініне әрқашан таңғаламын. Менің семинарларымда біреу маған осылай айтқанда, мен көбінесе былай деп жауап беремін: «Сіз өзіңіз қол жеткізе алмаған нәрсенің маңыздылығын төмендетуге тырысып тұрған жоқсыз ба? »

Шындыққа тура қараңыз! Қандай мақсаттарға жетуге тырыссаңыз да — сәттілік өте маңызды. Егер сіз қамқорлық жасауды қойсаңыз, онда сіз жеңуді қоясыз; жеңуді ұзақ уақыт бойы қойсаңыз, сіз жай ғана берілесіз! Балалар өз әке-шешелерінің жеңіліп немесе беріліп жатқанын көргенде пайда таба ма? Өнеріңізді сата алмасаңыз немесе керемет кітабыңызды басып шығара алмасаңыз немесе бәрін жақсартатын керемет идеяңызды жүзеге асыра алмасаңыз, біреу пайда таба ма? Сәтсіздігіңізден ешкім пайда көрмейді. Дегенмен, егер сіз оны кері қайтарып, алдыңызға қойған мақсаттарыңыз бен армандарыңызға қол жеткізе алсаңыз — міне, бұл нағыз нәтиже болар еді.

Дегенмен, менің өмірімде үлкен ояту дабылы болған екі ерекше тәжірибе болды. Екі жағдайда да менің өмір сүруіме үлкен қауіп төнді. Біріншісі мен 25 жаста болғанда болды. Менің өмірім мүшкіл күйде еді, бұл өмірге мақсатсыз қараудың, нақты бағытсыз жүрудің салдары еді. Менде ақша болмады, белгісіздік көп болды, бағыт болмады, бос уақыт тым көп еді және әлі де сәттілікке міндет ретінде қарауға бел бумаған едім. Егер мен мұны түсініп, өміріме байыппен қарамағанымда, бүгін тірі болмас едім деп ойлаймын. Білесіз бе, өлу үшін қартаюдың қажеті жоқ. Мен 20 жасымда бағыт пен мақсаттың жоқтығынан өліп бара жатқан едім. Ол кезде мен жұмыс істей алмайтынмын, айналамды жеңілімпаздармен толтырған едім, үмітсіз күйде болдым, және бұл аз болғандай, күнделікті есірткі мен алкоголь пайдаландым. Егер мен осындай байыпты ояту дабылынсыз жалғастыра бергенімде, мен орташа деңгейдегі өмір сүрер едім, тіпті одан да нашар болар еді. Егер мен сәтті өмір сүруге бел бумағанымда, мен өз мақсатымды анықтай алмас едім және өмірімді басқа біреудің мақсатын орындаумен өткізер едім. Шынын айтайық, жай ғана өмір сүріп жатқан адамдар өте көп, мен мұны білемін. Өмірімнің сол кезеңінде мен сату саласында болдым және оған жеккөрінішпен қарадым. Мен сатуды мансап ретінде қабылдап, сатуда табысты болу үшін не істеу керек болса, соның бәрін істеуге шешім қабылдағанда, өмірім өзгерді.

Менің екінші оянуым 50 жасымда, экономика Ұлы тоқыраудан бергі ең үлкен құлдырауды бастан өткеріп жатқанда болды. Менің өмірімнің барлық аспектілері — миллиардтаған басқа адамдар, компаниялар, салалар, тіпті бүкіл экономикалар сияқты — қауіп астында қалды. Бір түнде менің компаниям өз секторында жеткілікті күшті емес екені және оның болашағына қауіп төнгені белгілі болды. Сонымен қатар, менің қаржылық жағдайым да қауіп астында қалды. Басқалар үлкен қаржылық байлық деп ойлаған нәрсе де қауіпке ілікті. Бір күні теледидарды қосып, жұмыссыздық санының өсіп жатқаны, қор нарығы мен тұрғын үй нарығындағы түзетулерге байланысты байлықтың жойылып жатқаны, үйлердің тартып алынып жатқаны, банктердің жабылып, компаниялардың үкіметтен көмек алып жатқаны туралы хабарларды естігенім есімде. Сол кезде мен отбасымды, компанияларымды және өзімді қауіпті жағдайға қойғанымды түсіндім, өйткені мен бұрынғы жетістіктеріме малданып, сәттілікке міндет, парыз және жауапкершілік ретінде қарауды тоқтатқан едім. Мен өз фокусым мен мақсатымды жоғалтқан едім.

Өмірімнің осы екі маңызды сәтінде мен толыққанды өмір сүру үшін сәттіліктің маңызды екенін түсіндім. Екінші жағдайда, мен көптеген адамдар есептегеннен де көп мөлшердегі табыс қажет екенін және сәттілікке ұмтылуды таңдау ретінде емес, абсолютті қажеттілік ретінде қарау керектігін түсіндім.

Көптеген адамдар табысқа мен бұрын бел бумаған кездегідей қарайды. Олар оған маңызды емес нәрсе сияқты қарайды — бұл таңдау немесе тек басқа адамдарда болатын нәрсе сияқты. Басқалары «аз ғана» болса, бәрі жақсы болады деп сеніп, аз ғана табысқа қанағаттанады.

Сәттілікке таңдау ретінде қарау — көптеген адамдардың оны өздері үшін жасай алмауының және адамдардың өздерінің толық әлеуетінде өмір сүрмеуінің негізгі себептерінің бірі. Өзіңізден толық мүмкіндігіңізге қаншалықты жақын екеніңізді сұраңыз. Сізге жауап онша ұнамауы мүмкін. Егер сіз өз әлеуетіңізге сай өмір сүруді өз міндетіңіз деп санамасаңыз, онда сіз олай істемейсіз. Егер бұл сіз үшін этикалық мәселеге айналмаса, онда сіз өз қабілетіңізді орындауға міндетті және ынталы сезінбейсіз. Адамдар табысқа жетуге «міндетті түрде қажет», «не өлім, не жітім» миссиясы немесе «ет таситын көліктің артындағы аш ит» (барынша ашқарақ әрі табанды) менталитетімен қарамайды. Содан кейін олар өмірлерінің қалған бөлігін оған неге қол жеткізе алмағандары туралы сылтау айтумен өткізеді. Сәттілікті міндет емес, балама ретінде қараған кезде осылай болады.

Менің үйімде біз сәттілікті отбасымыздың болашақта аман қалуы үшін өте маңызды деп санаймыз. Әйелім екеуміз бұл мәселеде біртұтаспыз; біз оның неге соншалықты маңызды екенін талқылау және екінші дәрежелі мәселелердің кедергі жасамауын қамтамасыз ету үшін жиі кездесеміз. Мен тек ақшалай табысты ғана емес, барлық салалардағы — некеміздегі, денсаулығымыздағы, дініміздегі, қоғамға қосатын үлесіміздегі және болашақтағы — тіпті біз кеткеннен кейін де табысты айтамын. Сіз сәттілік ұғымына жақсы ата-аналардың балалары алдындағы міндетіне қарағандай қарауыңыз керек; бұл — мәртебе, міндет және басымдық. Жақсы ата-аналар балаларына қамқорлық жасау үшін не қажет болса, соның бәрін жасайды. Олар түн ортасында нәрестесін тамақтандыру үшін тұрады, балаларын киіндіру және тамақтандыру үшін қанша қажет болса, сонша жұмыс істейді, олар үшін күреседі, тіпті оларды қорғау үшін өз өмірлерін қатерге тігеді. Сәттілікті де дәл осылай елестетуіңіз керек.

Қалағанына қол жеткізе алмаған адамдардың табыстың олар үшін қаншалықты құнды екенін төмендетіп, ақталуы, тіпті өздеріне өтірік айтуы жиі кездеседі. Бүгінгі қоғамда бұл үрдісті халықтың тұтас топтарынан байқауға болады. Сіз мұны кітаптардан оқи аласыз, шіркеуден ести аласыз және мектептерде насихатталатынын көре аласыз. Мысалы, қалағанын ала алмаған балалар біраз уақыт күреседі, біраз жылайды, содан кейін өздерін оны ешқашан қаламағанына сендіреді. Іске аспаған бір нәрсені қалағаныңызды мойындау — қалыпты жағдай. Шын мәнінде, бұл — жолда кездесетін кедергілерге қарамастан, сол мақсатқа жетуге көмектесетін жалғыз нәрсе.

Тіпті біздің арамыздағы ең жолы болғыш және таныстары көп адамдар да өздерін дұрыс уақытта, дұрыс жерде, дұрыс адамдардың алдында көрсету үшін бірдеңе жасауы керек. Алдыңғы тараудың соңында айтқанымдай, сәттілік — бұл ең көп әрекет ететіндердің жанама өнімі ғана. Табысты адамдардың жолы болғыш болып көрінуінің себебі — сәттілік табиғи түрде көбірек табысқа жол ашады. Адамдар өз мақсаттарына жету арқылы сиқырлы екпін жасайды, бұл оларды одан да жоғары мақсаттар қоюға және соңында оларға жетуге итермелейді. Егер сіз бұл әрекеттердің ішінде болмасаңыз, табысты адамдардың неше рет талпынып, сәтсіздікке ұшырағанын көрмейсіз де, естімейсіз де; өйткені әлем олар тек жеңіске жеткенде ғана назар аударады. Kentucky Fried Chicken-ді (KFC) танымал еткен Полковник Сандерс өз идеясын біреу сатып алғанға дейін 1000-нан астам (мәтінде 80-нен астам) рет ұсынған. Сталлонеге «Рокки» сценарийін жазу үшін небәрі үш күн қажет болды және фильм 200 миллион доллар табыс тапты, бірақ ол оны жазғанда, оның атында ақшасы болмады, пәтерін жылытуға шамасы келмеді, тіпті тамақ сатып алу үшін итін 50 долларға сатуға мәжбүр болды. Уолт Диснейдің ойын-сауық саябағы туралы идеясына жұрт күлген еді, бірақ қазір бүкіл әлемдегі адамдар Disney World-та отбасылық демалыс өткізу үшін билетке 100 доллар жұмсайды және өмір бойы ақша жинайды. Сізге сәттілік болып көрінетін нәрсеге алданбаңыз. Жолы болғыш адамдар табысты адамдарды жасамайды; табысқа толықтай бел буған адамдардың өмірде жолы болғыш болып көрінеді. Біреу бірде: «Мен неғұрлым көп жұмыс істесем, соғұрлым жолым бола береді», — деп айтқан еді.

Біз мұны тіпті бір қадам алға жылжыта аламыз: егер сіз қайта-қайта табысқа жете алсаңыз, ол «жетістік» болудан қалып, әдетке — кейбір адамдар үшін күнделікті өмірге айналады. Табысты адамдарды тіпті белгілі бір тартымдылығы бар, оларды қоршап тұрған және еріп жүретін қандай да бір «x факторы» немесе сиқырлы сүйкімділігі бар деп сипаттайды. Неге? Өйткені табысты тұлғалар сәттілікке міндет, парыз және жауапкершілік — тіпті құқық ретінде қарайды! Айталық, екі адамның жанында табысқа жету мүмкіндігі бар. Қалай ойлайсыз, ол сәттілікті өз міндеті деп санайтын және оған ұмтылып, оны ұстап алатын адамға бұйыра ма, әлде оған «мейлі, болса болар, болмаса жоқ» деген көзқараспен қарайтын адамға ма? Жауабын өзіңіз де білесіз деп ойлаймын.

Жиі қолданылатын тіркеске қарамастан, «бір түнде келген табыс» деген ұғым жоқ. Табыс әрқашан ертерек жасалған әрекеттердің нәтижесінде келеді — олар қаншалықты маңызды емес болып көрінсе де немесе қанша уақыт бұрын жасалса да. Кез келген бизнесті, өнімді, актерді немесе топты «бір түнде келген табыс» деп атайтын кез келген адам белгілі бір тұлғалардың осы жолды салу үшін жасаған рухани бәстерін түсінбейді. Олар бұл адамдар шын мәнінде лайықты жеңіске жеткенге дейін жасалған сансыз әрекеттерді көрмейді.

Табыс — бұл оған иелік ету туралы интеллектуалдық және рухани талаптардың, содан кейін ол қолға тигенше уақыт өте келе қажетті әрекеттерді жасаудың нәтижесі. Егер сіз оған отбасыңыз, компанияңыз және болашағыңыз алдындағы этикалық және моральдық міндетіңіз, парызыңыз бен жауапкершілігіңізден төмен құлшыныспен қарасаңыз, сіз оны жасай алмайсыз — және оны сақтап қалу одан да қиын болады.

Сіз, сіздің отбасыңыз және компанияңыз сәттілікті жауапкершілік пен этикалық мәселе деп санай бастағанда, бәрі бірден өзгере бастайтынына кепілдік беремін. Этика жеке мәселе болғанымен, көптеген адамдар этикалық болу тек шындықты айту немесе ақша ұрламаумен шектелмейтінімен келіседі. Этика туралы анықтамамызды одан әрі кеңейтуге болады — бәлкім, біздің әрқайсымызға берілген әлеуетке сай өмір сүру талабын да қосуға болады. Мен тіпті мол табысқа жетуді талап етпеу — белгілі бір дәрежеде этикаға жатпайды деп айтар едім. Күн сайын қолымыздан келгеннің бәрін жасауды таңдау қаншалықты этикалық болса, оны жасамау — этиканы бұзу болып табылады.

Сіз сәттілікті үнемі өз міндетіңіз, парызыңыз және жауапкершілігіңіз ретінде талап етуіңіз керек. Мен мұның кез келген бизнесте немесе салада, кез келген уақытта, барлық кедергілерге қарамастан және сіз қалаған көлемде орындалуына қалай кепілдік беруге болатынын көрсетемін!

Табысқа этикалық тұрғыдан қарау керек. Сәттілік — сіздің міндетіңіз, парызыңыз және жауапкершілігіңіз!

Жетістік тек кейбір адамдарға ғана және белгілі бір мөлшерде ғана тән деген кез келген ұғымды өшіріп тастаңыз. Сіз екеуміз қалағанымызша — бір уақытта ала аламыз. Басқа біреудің табысын өзіңіздің жоғалтуыңыз деп ойлай бастаған сәтте, сіз бәсекелестік пен тапшылық тұрғысынан ойлау арқылы өзіңізді шектейсіз. Бұл кез келген жетістікті одан да көп жетістікке жету мүмкіндігімен теңестіру үшін ойлауыңызды тәртіпке келтіру керек сәт. Содан кейін жетістік — сіздің этикалық борышыңыз деген міндеттемеңізге оралыңыз. Бұл сіздің шығармашылық қабілеттеріңізді шешім табуға және мол мөлшерде ерекше жетістік жасау жолын табуға итермелейді.

Әкем өте еңбекқор және қатаң тәртіпті адам болатын, ол ауқымды әрекеттер жасауға әрқашан дайын еді. Өкінішке орай, ол мен 10 жаста болғанда қайтыс болды, бұл маған ауыр соққы болды. Қазір артқа қарап отырып, бұл оқиға менің әрекет етуім керек салалардан бірден шегіне бастауыма себеп болғанын түсінемін. Оның орнына мен бар күшімді мүлдем назар аудармау керек салаларға жұмсадым: есірткі, алкоголь және басқа да пайдасыз істер. Бұл мектепте және колледжде де жалғасты, жол-жөнекей тағы бірнеше айырылулар болды. Мен өзім үшін пайдалы нәрселерден шегініп, зиянды салаларға көңіл бөлуді жалғастыра бердім. Мен міндетті түрде жалқау немесе ынтасыз болған жоқпын; менде дұрыс бағыт болмады және өмірге қалай қарау керектігі туралы қате ақпарат алдым.

Бұл уақыттың көбін мен мақсатсыз, зерігумен өткіздім және көп энергия жұмсауға болатын, бірақ нәтиже бермейтін істерге тартылдым. Меніңше, бұл көптеген адамдардың өмірінің бір кезеңінде басынан өткеретін жағдайы; мен тек бұған ерте тап болдым.

Алдыңғы тарауда айтқанымдай, 25 жасымда мен үшін үлкен ояну кезеңі болды. Мен бағытымды өзгертпесем, үлкен шығынға ұшырайтынымды түсіндім. Мен жетістікке жету үшін барымды салуға шешім қабылдадым. Сәтсіздікке ұшыраудың өзі ауыр жұмыс болғандықтан, мен тек назарымды өзгерттім. Әкемнің кеткеніне 15 жыл болса да, ол мен үшін керемет үлгі болып қалды. Ол еңбекқорлыққа сенетін, отбасын асырау үшін бәріне дайын еді және жетістікке жетуді өз міндеті мен борышы деп санады. Ол өз жетістіктерінен келетін қаржылық сыйақылар мен жеке жетістік сезімінен ләззат алғанына сенімдімін; дегенмен, оның бұл істі өз отбасына, шіркеуіне, есіміне және тіпті Құдай алдындағы жауапкершілігі деп санайтыны маған анық болды. Оған тек уақыт жетпеді!

Қате бағыт пен қате ақпараттан оянған соң, мен барлық энергиямымды мансабыма жұмсадым. 25 жастан бастап, менің жасаған ең дұрыс ісім — мейлі ол менің алғашқы сауда жұмысым немесе алғашқы компаниям болсын — алдымда тұрған кез келген тапсырмаға ауқымды әрекетпен кірісуім болды. Бұл ешқашан шегіну, әрекетсіздік немесе тіпті орташа әрекет емес еді; бұл нысанаға бағытталған тұрақты, табанды және орасан зор шабуыл болды.

Орташа мақсат қою ауқымды 10X әрекеттеріне қуат бере алмайды және бермейді де. Егер сіз қандай да бір іске орташа ойлаумен кіріссеңіз, кез келген қиындыққа, қарсылыққа немесе қолайсыз жағдайларға тап болған сәтте-ақ бас тарта бастайсыз — егер сізде қозғалтқыш ретінде үлкен әрі тартымды мақсат болмаса. Қарсылықты жеңу үшін оған жетуге деген үлкен себебіңіз болуы керек. Сіздің мақсаттарыңыз неғұрлым үлкен әрі «шынайы емес» болса — және олар сіздің мақсат-мүддеңіз бен міндетіңізге неғұрлым сәйкес келсе — олар сіздің әрекеттеріңізді соғұрлым жігерлендіріп, қуаттандыра түседі.

Өзіңізден қойған мақсаттарыңыздың әлеуетіңізге сай келетін-келмейтінін сұраңыз. Көптеген адамдар өз мақсаттарының әлеуетінен әлдеқайда төмен екенін мойындайды — өйткені бүкіл әлем кішкентай, қолжетімді және «шынайы» мақсаттар қоюға көндірілген, сендірілген, тіпті оқытылған. Егер сіз ата-ана болсаңыз, мұны балаларыңызға айтқаныңызды немесе өз ата-анаңыздан, я болмаса жұмыс орныңыздан естігеніңізді білетін шығарсыз. Ешқашан «шынайы» мақсаттар қоймаңыз; мақсат қоймай-ақ «шынайы» өмір сүруге болады.

Мен «шынайы» (realistic) деген сөзді жек көремін, өйткені ол әрекеттің алғашқы үш деңгейінде ғана жұмыс істейтін басқа адамдардың жеткен жетістіктері мен мүмкін деп санаған дүниелеріне негізделген. Шынайы ойлау басқалардың не мүмкін екендігі туралы пікіріне негізделеді — бірақ олар сіз емес және олар сіздің әлеуетіңіз бен мақсаттарыңызды білмейді. Егер сіз басқалардың ойына сүйеніп мақсат қойғыңыз келсе, онда оны осы планетадағы алыптардың ойына сүйеніп жасаңыз. Олар сізге бірінші болып: «Өз мақсаттарыңды менің істегендеріме негіздеме, өйткені сен одан да көп нәрсені істей аласың», — дейді. Ал егер сіз әлемнің үздік ойыншыларының мақсаттарына ұқсас мақсаттар қойсаңыз ше?

Көптеген адамдар өздері жүрген жолда тек басқа — орташа — адамдар істеген нәрсені істеп жүргендіктен ғана келе жатыр. Көптеген адамдар колледжге барғысы келгендіктен емес, бару керек деп айтылғандықтан барады. Көптеген адамдар белгілі бір дінге тек солай тәрбиеленгендіктен ғана жатады. Көптеген адамдар тек өз отбасы сөйлейтін тілде ғана сөйлейді және ешқашан басқа тіл үйренуге уақыт бөлмейді. Көбімізге ата-анамыздың, мұғалімдеріміздің және достарымыздың қабылдаған шешімдері мен олардың біз үшін қойған шектеулері әсер етеді. Егер мен сіздің ең жақын бес танысыңыздан олардың мақсаттары туралы сұрасам, сіздің де мақсаттарыңыздың қандай екенін анықтай алатыныма бәс тігемін. Сіз — және сіздің мақсаттарыңыз — айналаңыздың ықпалындасыз.

Мен ешқашан басқа адамға оның мақсаттары қандай болуы керектігін айтпаймын. Дегенмен, мақсат қойған кезде өзіңіздің шектеулермен тәрбиеленгеніңізді ескеруді ұсынамын. Мүмкіндіктерді төмендетпеу үшін осыны ескеріңіз. Содан кейін мыналарды назарға алыңыз: (1) Сіз бұларды басқа біреу үшін емес, өзіңіз үшін қоясыз. (2) Кез келген нәрсе мүмкін. (3) Сіздің әлеуетіңіз өзіңіз ойлағаннан әлдеқайда жоғары. (4) Табыс — сіздің міндетіңіз, борышыңыз және жауапкершілігіңіз. (5) Табыстың тапшылығы жоқ. (6) Мақсаттың көлеміне қарамастан, ол жұмысты талап етеді. Осы ұғымдарды қайталап шыққаннан кейін, отырып, мақсаттарыңызды жазыңыз. Және оларға қол жеткізгенге дейін оларды күн сайын қайта жазуға дайын болыңыз.

Мынадай сценарийді қарастырыңыз: Айталық, сіз қаржылық мақсаттарыңызды белгілеп жатырсыз. 2009 жылы АҚШ президенті 250 000 доллар табатын адамдарды бай деп санау керек деді. Қазіргі тенденцияны ескерсек, сіздің салық шотыңыз кем дегенде 100 000 доллар болады, сонда сізде 150 000 доллар қалады. Екі көліктің ақысын төлеп, ипотеканы жауып, мүлік салығын төлеп, балаларыңызды тамақтандырып, киіндіріп, оқытқаннан кейін сізде 20 000 доллар қалуы мүмкін. Егер сіз бұл ақшаны келесі 20 жыл бойы жинасаңыз, соңында шамамен 400 000 доллар болады — бұл ештеңе дұрыс болмай қалмаған жағдайда. Енді ата-анаңыздың — мүмкін ата-анаңыздың да, қайын жұртыңыздың да — өз зейнеткерлік демалысын дұрыс жоспарламағанын ескеріңіз. Олар өз жинақтарынан шамамен 15 жыл артық өмір сүреді және оларға қамқорлық жасау сізге байланысты болады. Егер осының бірі орын алса, сіз өз қаржылық мақсаттарыңызды тым төмен бағалағаныңызды тез арада және тым кеш түсінесіз. Және жинаған нәрсеңізді басқаруға, оны жинауға жұмсалған күштен де көп күш жұмсайсыз. Есіңізде болсын, ата-анаңызға қамқорлық жасаумен қатар, сіз өзіңіздің зейнеткерлік жылдарыңызды да қаржыландыруыңыз керек. Сонымен қатар, бұл сценарий өмір сүру құнының өспеуін, ешқандай жаман хабардың, төтенше жағдайдың және ірі оқиғалардың болмауын болжайды. Соңғы бірнеше жылда болған оқиғалардың бір бөлігін ғана қоссаңыз, халықтың 90 пайызы өз өмір салтын қаржыландыруға қажетті мақсаттар мен нысаналарды, тіпті өмірлік мақсаттарын да төмен бағалағанын көресіз. «Кішкентай» ойлау әрқашан қандай да бір жолмен жазаланады.

Менің көргенімдей, басқалармен бәсекелесу адамның шығармашылық ойлау қабілетін шектейді, өйткені ол үнемі басқа біреудің не істеп жатқанын бақылап отырады. Менің алғашқы бизнесімнің сәтті болғанының себебі — мен бәсекелестігі жоқ, сатудың шынайы бірегей әдісін ұсынатын сату бағдарламаларын жасадым. Бұл сатуға деген мүлдем жаңа көзқарас пен тәсіл еді. Соңғы 200 жыл ішінде ешкім бір-бірін көшіруден басқа ештеңе істемеген болатын. Сондықтан мен бәсекелестікті елемедім және «Information-Assisted Selling» (Ақпараттық қолдауы бар сату) деп аталатын жаңа сату процесін жасадым. Бұл интернет пайда болғанға дейін және тұтынушыларда ақпарат қолжетімді болғанға дейін еді. Мен сатушылардың ескі әдістерден бас тартып, өздеріне көмектесу үшін ақпаратты қалай пайдалану керектігін үйренуі керек екенін болжадым. Мен өз уақытымнан озып кеткендіктен және дәстүрлі ойлайтындар қарсылық білдіргенімен, интернет жаппай қолданысқа енгенде, ақпараттық қолдауы бар сату стандартты әдіске айналды, ал менің бәсекелестерім ескірген жүйелер мен процестерге жабысып қалды. Мен жеңіске жеттім, өйткені адамдар мүлдем жаңа нәрсені көргенде қатты қуанды. Болашақты ойлайтындар көшірмейді. Олар бәсекелеспейді — олар жасайды. Сондай-ақ, олар басқалардың не істегеніне қарамайды.

Үстемдікке қалай жетуге болады деп ойлайтын шығарсыз? Бірінші қадам — үстемдік ету туралы шешім қабылдау. Содан кейін үстемдік етудің ең жақсы жолы — басқалар бас тартатын нәрсені істеу. Иә, солай — олар істемейтін нәрсені істеңіз. Бұл сізге бірден өзіңіз үшін кеңістік қалыптастыруға және әділетсіз артықшылыққа ие болуға мүмкіндік береді. Ашық айтайын: егер мен әділетсіз артықшылық жасай алсам, мен оны алғым келеді. Мен әрқашан этика сақтасам да, ешқашан әділ ойнамаймын. Мен әділетсіз артықшылыққа ие болу жолдарын іздеймін — және бұған жетудің сенімді жолы — басқалар істемейтін нәрсені істеу. Олардың көлеміне немесе басқа жобаларға берілгендігіне байланысты істей алмайтын нәрсені табыңыз, содан кейін соны пайдаланыңыз. Мүмкін олар экономика белгісіз болып тұрған уақытта шығындарды қысқартып жатқан шығар. Бұл — олар қысқарып жатқан кеңістіктерге сіздің кеңеюіңізге таптырмас сәт болар еді.

Ешқашан басқалар жұмыс істейтін келісілген нормалармен ойнамаңыз. Кез келген топтың немесе саланың ережелері, нормалары мен дәстүрлері әдетте жаңа идеяларға, жоғары деңгейдегі ұлылыққа және үстемдікке кедергі болатын тұзақтар болып табылады. Сіз жай ғана жарыста болғыңыз келмейді; сіз қарастырылатын нұсқалардың ең басында болғыңыз келеді. Одан да жақсысы, сіз өміршең шешім ретінде қарастырылатын жалғыз адам болғыңыз келеді. Сіз өз кеңістігіңізде сондай үлкен күшке ие болуыңыз керек, тіпті клиенттеріңіз, нарық және бәсекелестеріңіз сіздің ісіңіз туралы ойлағанда автоматты түрде бірінші кезекте сізді еске алуы тиіс.

Бәсекелескісі келетіндерден әрқашан үйренуге болады; тек олардың соңынан жүгірмеңіз. Wal-Mart негізін қалаушы Сэм Уолтон басқалардың не істеп жатқанын көру және соны жақсарту үшін апта сайын басқа дүкендерді аралап шығады екен. Сонымен бірге, оның мақсаты бәсекелестік емес, үстемдік ету болды. Егер сіз басқалардың істеген жақсы нәрселерін қайталағыңыз келсе, онда соны соңына дейін жеткізіп, сол тәжірибенің чемпионы болыңыз және оны өзіңіздікі етіңіз. Олардың «ерекшеліктерін» өз артықшылығыңызға айналғанша жетілдіре беріңіз. Мұны сондай дәрежеге жеткізіңіз, сіз сол саланың сарапшысы мен көшбасшысына айналып, оған сондай керемет үстемдік етіңіз, тіпті олар оны істеуге тырыспайтын болсын. Сізге бұл кеңістікке бірінші болып келудің қажеті жоқ, бірақ бұл кеңістікте бірінші болып танылу маңызды. Сіздің табанды әрекеттеріңіз арқылы нарыққа жібергіңіз келетін хабарлама мынау болуы керек: «Ешкім маған ілесе алмайды. Мен ешқайда кетпеймін. Мен бәсекелес емеспін. Мен — осы саланың өзімін».

Сіздердің көбіңізде өз салаңыздағы кейбір көшбасшыларға қарағанда ақша аз болуы мүмкін. Нарықтағы басқа ойыншылардан ақшаңыз аз болса да, бұл сіздің тиімсіз жағдайда екеніңізді білдірмейді. Олар сізден көбірек ақша жұмсай алса немесе көбірек жарнама бере алса да, сіз әлеуметтік желілерді, жеке кездесулерді, поштаны, электрондық поштаны, нетворкингті және т. б. пайдалану арқылы олардан көбірек жұмыс істей аласыз. Қолыңызда бар ресурстарды пайдаланып науқандар жасаңыз. Энергияның, күш-жігердің, шығармашылықтың немесе клиенттеріңізбен қаншалықты байланыс жасай алатыныңыздың шегі жоқ. Ірі ойыншылар қолданатын қымбат әрі жиі тиімсіз жарнамалық науқандарға қарсы тұру үшін ұсыныстардың, ақпараттардың, бейнелердің, сілтемелердің, үшінші тараптың растауының, поштаның, электрондық хаттардың, телефон қоңырауларының және жеке кездесулердің түрлі нұсқаларын қолданыңыз.

10 еселік (10X) іс-қимыл идеясын ұсынғанымда, адамдардан еститін алғашқы наразылықтардың бірі — тұтынушылардың қанағаттануына нұқсан келеді деген алаңдаушылық. Олар егер өздері мен компаниялары тым белсенді немесе тым агрессивті болса, нарықтағы бренд беделіне зиян тигіземіз деп қорқады. Бұл мүмкін шығар, бірақ қазіргі таңда өнімдер мен ұйымдардың көптігінен, ең алдымен, ешкім сізді немесе сіздің компанияңызды тіпті білмейді де, брендіңізді байқамайды да. Мен жұмыс істеген ұлттық кабельдік арнаның сенімді өкілдер кеңесі басшылар қатты қуанған жаңа бағдарлама желінің брендіне сәйкес келмейді деп алаңдады. Мен оларға: «Егер сіздер адамдардың үйіне заманауи, өзекті және адамдар міндетті түрде көретіндей теледидар жеткізе бастамасаңыздар, жақын арада қорғайтын брендтеріңіз де қалмайды», — дедім.

Мен бізбен бизнес жасауға лайықты клиенттерді іздеймін. Содан кейін сол адам немесе компания мені жалдауға келіскенше олармен айналысамын, өйткені олар менің өнімімді немесе қызметімді алмайынша, олар қанағаттана алмайтынын білемін. Бұл жарнама емес. Бұл менің шындығым. Тұтынушыны иелену — тұтынушының қанағаттануы үшін басты шарт, ал тұтынушысыз қанағаттану болуы мүмкін емес! Тұтынушыға қол жеткізу мен үшін ең маңызды нәрсе. Қарым-қатынаста да солай: алдымен әйел алу керек, содан кейін оны бақытты ету, сосын отбасын үлкейту және соңында бәрін бақытты етудің жаңа жолдарын қарастыру. Ең маңыздысы не болды? Әйелді алу — әйелдің қанағаттануының басты шарты болды.

Тек тұтынушылардың қанағаттануына ғана назар аудару арқылы компанияның табысқа жетуі мүмкін емес. Тұтынушының қанағаттануына назар аудару тренді жаңа тұтынушыларды тартуға кедергі болды деп есептеймін. Компаниялар ағымдағы тұтынушыларының «қанағаттануына» соншалықты беріліп кеткені сонша, көбі нарықтағы үлесін агрессивті түрде иелену мен кеңейтуде сәтсіздікке ұшырауда.

Америкалық корпорациялар «тұтынушының қанағаттануына» соншалықты әуес болғаны сонша, олар бірінші және ең маңызды факторды — тұтынушыларды тартуды ұмытып кетті! Оңтүстікте айтқандай: «Басты нәрсені басты назарда ұста». Тұтынушының қанағаттануы жай ғана бастама емес, ол ұйымның ішкі табиғатында болуы керек, сонда барлық назар тұтынушыны тартуға аударылады. Потенциалды тұтынушының немесе нарықтың назарын аударып, содан кейін өнімдеріңіз бен қызметтеріңізді пайдаланушыны қалыптастыра алмау — бұл ешқандай қисынға сыймайды және ең қымбат қателік болып табылады. Дегенмен, бұл тым көп ұйымдарда болып жатқан жағдай.

Айталық, бір компания менің өнімдерін қарастыруым үшін назарымды жеткілікті түрде аударды, бірақ содан кейін менің бизнесімді иелену және мені «жабу» (яғни, мені тұтынушы ету) үшін жеткілікті жұмыс жасамады. Тұтынушы болмағандықтан, менің қанағаттанған тұтынушы болуым мүмкін емес. Мен тек арбаны аттың алдына қоймаңыз деп айтып отырмын. Басшылардың тұтынушылардың қанағаттануына алаңдап, тұтынушы болған адамдарға сауалнама жүргізу бастамаларын қалай қолға алатынын байқаңыз — және тұтынушы болмағандарға сауалнама жүргізуді мүлдем елемейді. Бұл үлкен олқылық және 10-тарауда талқыланған «жалғыз тәжірибенің» тамаша мысалы, ол сізге көбірек тұтынушыны қалай тарту керектігін бірден көрсетеді. Сатып алғандардан сауалнама алудан бөлек, сатып алмағандардан пікір жинау компанияға нақты тұтынушының қанағаттануы туралы әлдеқайда көп нәрсені ашады! Сіз неге бизнесті иелене алмағаныңызды білгіңіз келмей ме? Сіз тұтынушыны қанағаттандыра алмағандықтан, оны ешқашан тұтынушы ете алмадым деп ойлайсыз ба? Көптеген компаниялар өнімдерінің, қызметтерінің немесе ұсыныстарының сапасының төмендігінен сәтсіздікке ұшырамайды. Олар алдымен қолдауға — клиентке — ие болу үшін жеткілікті стратегиялық әрекеттер жасамағандықтан сәтсіздікке ұшырайды. Сондықтан мен тұтынушының қанағаттануы — бұл қате нысана деп айтамын, өйткені сіз ешқашан тұтынушыға айналмаған адамды «қанағаттандыру» мүмкіндігіне де ие болмайсыз.

Менің бұл жердегі мақсатым — иеленгеннен кейінгі тұтынушының қанағаттануын жоққа шығару емес, назарыңызды қайтадан иеленуге аудару. Сондай-ақ, тұтынушылардың шағымдарын толығымен болдырмау мүмкін емес екенін түсініңіз. Әрине, өніміңізді немесе қызметіңізді жақсарту үшін қабылдауға болатын шаралар бар. Бірақ адамдармен жұмыс істегенде, сіз шағымдар мен қанағаттанбаушылыққа тап боласыз. Бұл өте қарапайым. Сіз жасай алатын ең жақсы нәрсе — шағымдар мен қанағаттанбаушылық туындаған кезде оларды шешу (ал олар міндетті түрде болады — мен уәде беремін) және оларды клиенттеріңізбен байланыста болу мүмкіндігі ретінде қарастыру. Сізге өніміңізбен немесе қызметіңізбен және компанияңызбен әрекеттесетін көбірек адамдар қажет. Иә, адамдармен жұмыс істегенде шағымдар көбейеді, бірақ мақтаулар да көбейеді. Өніміңізді немесе қызметіңізді пайдаланушылар санын жаппай бастамалар арқылы емес, жаппай іс-қимылдар арқылы арттырыңыз, бұл сіздің адамдарыңыздың алғашқы кезекте иеленуден бас тартуына жол бермейді.

Ойлауымды дұрыс деңгейге көтеріп, өз ізімді кеңейтуге және 10 есе көп клиент алуға бел буған кезде, мен өз ықпалымды он есе арттырып, бұрын қашқақтап жүрген табысты адамдар мен компаниялардың санын көбейттім. Мен назарымды тек бірнеше клиентке қызмет көрсетуден үлкен мөлшерге аудардым, бұл менің өзім және компаниям туралы ақпаратты көбірек адамдарға тарату қабілетімді арттырды. Мен алған реніштер де күшейді — бірақ сонымен бірге алған мақтауларым да көбейді. Шын мәнінде, мен сәтсіздіктерден гөрі көбірек жетістікке жеттім, өйткені менің материалдарымды пайдаланатын адамдар саны артты. Семинарларым мен тренингтеріме қатысушылар санын көбейту сапалы клиенттерімнің санын арттырды және менің идеяларым мен әдістеріммен танысқан адамдардың санын кеңейтті. Көбірек адамдар менің әдістемелерімді өз әріптестері арасында талқылады, олар өздері танитын адамдарға таратты және осылай жалғаса берді. Адамдар мен туралы көбірек айтқан сайын, мен өз ізімді кеңейтіп, көбірек назар аудартып, көбірек тұтынушыларды иеленіп, содан кейін көбірек тұтынушы қанағаттануын тудыра алдым. Бұл туралы былай ойлап көріңіз: Facebook пен Google өз қызметтерін тек санаулы адамдарға ғана көрсетсе, жақсы болар ма еді? Егер солай болса, мен оларды мысал ретінде де келтірмес едім.

Тұтынушының қанағаттану тәжірибесі тұтынушыларды иеленгеннен кейін оларға қалай қарайтыныңызбен шектелмейді; ол сонымен қатар оларды бірінші кезекте иелену үшін не істейтініңізге бағытталуы керек. Сіз иеленген клиенттердің сапасы сіздің тұтынушылардың қанағаттану деңгейіне тікелей әсер етеді. Сіз санға ұмтылмайынша, сапаға жете алмайсыз. Сондай-ақ өткен тарауда талқылағанымызды есте сақтаңыз: сын мен шағымдар — бұл сіздің дұрыс бағытта дамып жатқаныңыздың сөзсіз көрсеткіші. Сондықтан сынға мән бермеңіз, шағымдарды құшақ жая қарсы алыңыз және оларды шешіңіз, сонымен қатар өз ізіңізді кеңейту үшін қолдан келгеннің бәрін жасаңыз. Неғұрлым көп адамға қызмет көрсетсеңіз, сапалы тұтынушылармен әрекеттесу мүмкіндігіңіз соғұрлым жоғары болады.

Анық болу үшін айтайын, сіз берген уәделеріңізді орындағыңыз және одан асып түскіңіз келеді. Дегенмен, егер сіз иеленгенге дейін ерекше 10 еселік қызмет көрсетуге назар аударсаңыз, бұл бөлім иеленгеннен кейін өздігінен келеді. Мен сізде керемет өнім, қызмет, идея немесе инвестиция бар деп ойлаймын. Енді сізге оны қолдау базасын арттыру керек. Өкінішке орай, күн сайын сапасыз өнімдерді сататын мыңдаған ұйымдар бар. Мен сізге сапасыз ұсыныстарды итермелеуді немесе өніміңіздің сапасын құрбан етуді ұсынбаймын, бірақ мен өкінішті шындықты атап өткім келеді: нарықтағы үстемдік басқа нәрселердің бәрінен жоғары болады. Нашар өнімдерді сататын компаниялар иеленуді өздерінің бірінші мақсаты етеді — содан кейін пайдаланушыларды тартқаннан кейін өнімдеріндегі немесе ұсыныстарындағы кез келген мәселелерді шешеді.

Әлемдегі ешбір ұйым иеленуді шектей отырып, ауқымды жетістікке жеткен жоқ. Apple бұл сабақты тым ұзақ уақыт бойы азаппен үйренді. Оны ондаған жылдар бойы Microsoft — кез келген Apple пайдаланушысы сапасыз өнім сатты деп санайтын компания — жеңіп келді, өйткені Microsoft өз тауарларын бұқараға қолжетімді еткен кезде, Apple тек аз ғана адамға назар аударды. Соңғы бірнеше жылда Apple-дің өз өнімдерін бұқараға тартымды ете отырып, қалай өзгергенін байқаңыз. Барлық үй шаруашылықтарының үш пайызында iPad бар және 63 пайызы MP3 ойнатқышын пайдаланады, ал Apple сол үлестің 45 пайыздан астамын иеленіп отыр. Apple бүгінде өз ізімен үстемдік ету мақсатында «жаппай іс-қимылды» үлкен деңгейде қабылдап жатқаны анық!

Есіңізде болсын, өніміңіз бен компанияңыз мінсіз жұмыс істесе де, сіз тұтынушылардан шағымдар аласыз — өйткені олар адамдар. Сіз әрқашан бәрін бақытты ете алмайсыз. Шағымдардан қорқу — қателік. Керісінше, оларды ынталандырыңыз, іздеңіз, табыңыз және содан кейін шешіңіз. Шағымдар — бұл сіздің тұтынушыларыңыздың өніміңізді қалай жақсарту керектігін тікелей айту тәсілі. Егер сіз әрбір жағдайға клиентті ренжітіп алудан қорқып, мазасыздықпен қарасаңыз, онда сіз ешқашан нарықта үстемдікке ие болмайсыз.

Apple мысалына қайта оралайық. Бұл компания бүгінде тұтынушылардың қанағаттануына соншалықты алаңдамайды, сондықтан ол адамдар кезекте тұруға дайын өнімдерді шығаруды тоқтатпайды. Ол мақсаттардың дұрыс ретін біледі: (1) тұтынушыларды иелену (сіз 10 еселік деңгейде жасаған керемет өнім немесе қызмет арқылы); (2) иелену процесінде оларды өзіңіздің кереметтігіңізбен таң қалдыру; және (3) тұтынушылардың адалдығын қалыптастыру (қайталама сатып алулар, қолдау, «ауыздан ауызға» маркетингі және т. б. арқылы). Сіз бизнес құрып жатқанда, сіздің негізгі нысанаңыз — тұтынушының қанағаттануы емес (әлі емес); бұл иелену, жолдама және адалдық, содан кейін қол жеткізген тұтынушыларыңызды пайдаланып, көбірек иелену. Мен тек кейбір адамдардың емес, барлығының менің өнімдерім болғанын қалаймын. Мен туралы және менің өнімдерім туралы тек бірнеше адам емес, халықтың басым бөлігі білгенін қалаймын. 6 миллиард адам білмейінше, мен қанағаттанбаймын. Мен бәрінің менен қайта-қайта сатып алғанын қалаймын және мен олардың санасында үнемі болғым келеді — сонымен қатар оларға және олардың компанияларына әсер еткенім сонша, олар басқа біреуді пайдалану туралы тіпті ойламауы керек.

Мұндай ойлау тәсілі тұтынушылардың қанағаттануына соншалықты көңіл бөлетін, сондықтан сату тобының мүшелері клиенттердің олар туралы пікірін бұзамыз ба деп қорқып, оларды мазалаудан, қысым көрсетуден және қатты итермелеуден қорқатын жағдайдан ерекшеленеді. Мен тұтынушылардан шағым алған кезде жазаланатын сату топтарын білемін, бұл маған бірнеше себептер бойынша оғаш көрінеді. Біріншіден, бұл шағымдардан аулақ болуға болады дегенді білдіреді, бірақ олай емес. Олардан аулақ бола алсаңыз да, бұл не үшін керек? Шағымдар мен мәселелер — бұл көбірек бизнес жасауға және көбірек мәселелерді шешуге мүмкіндік береді — сонымен қатар тұтынушыларыңызға олардың мәселелерін шешуде қаншалықты мықты екеніңізді басқаларға айтуға мүмкіндік береді!

Осы бірегей жағдайыңыз үшін сауалнаманы қалай әзірлеу керектігі туралы нұсқаулық алу үшін менің кеңсеме қоңырау шала аласыз (800-368-5771). Біз қай жерде іркіліс болып жатқанын анықтау үшін не сұрау керектігін табуға көмектесе аламыз.

Сізден соңғы рет қашан сатып алмауға шешім қабылдаған компанияңыз туралы пікір білдіруіңізді сұрады? Сатушылар сізге жеткілікті назар аударды ма? Олар шешім қабылдау процесінде сізбен бірге болды ма? Олар сізді ықыласпен қарсы алып, мәселелеріңізді шешуді ұсынды ма, басшылықтан біреу келіп амандасты ма, түрлі нұсқаларды көрсетті ме, әлде өз өнімін немесе ұсынысын таныстырды ма? Кез келген адам сізге қайта хабарласты ма? Мен бұл сұрақтардың көбіне жауап «жоқ» деп бәс тігемін. Компаниялар тұтынушыларды ренжіткендіктен емес, бұл адамдарды алдымен тұтынушы ету үшін жеткілікті әрекет жасамағандықтан сәтсіздікке ұшырайды. Мен сізді сендіремін, дәл осы компаниялар тұтынушылардың қанағаттануын жақсарту бойынша бірінен соң бірі жиналыс өткізеді. Олар сатып алмағандардан «неге? » деп сұрауға уақыт бөлудің орнына, олардан сатып алғандарға сауалнама жүргізеді. Бұған қоса, бұл сауалнамалардың көбі ұйымның ойлауы мен процестеріндегі жетіспеушіліктерге емес, сатушының не істегеніне назар аударады.

Егер сіз, сіздің брендіңіз және компанияңыз әрқашан барлық жерде бола алса, бұл қандай болатынын және бұл сізге қаншалықты күш беретінін елестете аласыз ба? Бұл мүмкін емес болып көрінгенімен, бұл сіздің мақсатыңыз болуы керек. Бұл планетада ең көп бағаланатын заттар барлық жерде қолжетімді деп есептеледі. Өз идеяларыңызды, өнімдеріңізді, қызметтеріңізді немесе брендіңізді әмбебап ету тұрғысынан ойламайынша, нақты табысқа жету мүмкін емес. Адамдар ең көп тәуелді болатын нәрселер — сіз тыныс алатын оттегінен бастап, ішетін суыңызға, көлігіңізде жағатын жанармайға, үйіңіздегі электр энергиясына және әлемдегі ең әсерлі брендті өнімдерге дейін — барлық жерде бар. Бұл заттардың ортақ қасиеті — олардың барлық жерде қолжетімділігінде. Сіз оларды үнемі көресіз, оларға сенім артасыз және көп жағдайда күнделікті қажетсінуге дағдыланғансыз.

10X ережесі сізден ауқымды мөлшерде және дереу іс-әрекет жасауды талап етеді. Дәл қазір жасай алатын ісін кейінге қалдырған кез келген адам бұдан туындайтын қарқын мен сенімділікке ешқашан ие болмайды. Мысалы, мен бірде қызметкерлеріме — тіпті әкімшілік лауазымдағыларға да — әрқайсысы 50 телефон қоңырауын шалу керектігін айттым. Мен бірден барлығының жүзінен үрейді байқадым — басқа шаруаларымен бұл мүмкін еместей көрінді. Сосын мен оларға: «Әрқайсыңда қоңырау шалу үшін 30 минут бар — кеттік! » дедім. Содан кейін өз кеңсеме барып, 22 минуттың ішінде 28 қоңырау шалдым.

Батылдық — бұл қорқынышқа қарамастан адамдарды қауіпті жағдайларға қарсы тұруға итермелейтін ақыл-ой немесе рух сапасы. Адамдардың өздерін ерлікке итермелейтін оқиғаға дейін батыл сезінуі немесе солай сипатталуы сирек кездеседі. Керісінше, оларды қорқыныштарына қарамастан іс-әрекет жасағаны үшін батыл деп атайды. Сарбаздар мен қаһармандар қиындықтарға төзбей тұрып, өздерін ешқашан батыл деп атамайды. Олардың пікірінше, олар сол сәтте істеу керек нәрсені ғана істеп жатыр.

Табысты адамдардың өздерін сенімділікпен, жинақылықпен, жайлылықпен және мүмкін, тіпті біршама тәкаппарлықпен ұстайтынын жиі байқайсыз. Оларды табиғатынан «басқаша» деп ойламас бұрын, олардың бұл қасиеттерге іс-әрекет жасау нәтижесінде ие болғанын түсінуіңіз керек. Сізді біршама қорқытатын істерді неғұрлым жиі жасасаңыз, басқалар сізді соғұрлым батыл деп таниды және сізге тартыла бастайды. Батылдық ойланатын, күтетін және таңғалатын адамдарға емес, әрекет ететін адамдарға келеді. Бұл қасиетті шыңдаудың жалғыз жолы — іс-әрекет жасау. Дағдыларыңыз бен сенімділігіңізді арттыру үшін жаттығуға болғанымен, батылдыққа тек іс арқылы, әсіресе өзіңіз қорқатын істерді істеу арқылы қол жеткізуге болады. Қорқынышына оңай берілетін адаммен кім бизнес жасағысы келеді немесе оны қолдағысы келеді? Жобаның артында тұрған адамдар сенімсіздік пен қорқақтық танытса, оған кім инвестиция салғысы келеді?

Жақында бір сұхбат кезінде менен: «Сізді ештеңе қорықпай ма? » деп сұрады. Сұрақ мені таң қалдырды, өйткені мен қорқынышты сезінетінімді білемін. Менің қорықпайтын болып көрінуімнің себебі — мен төртінші деңгейлі іс-әрекеттерді орындаймын, және сіз де соны істей аласыз. Шабуыл жасаңыз, үстемдік етіңіз және назарыңызды болашақта ұстаңыз, содан кейін әрекеттеріңізді қайталай беріңіз — сонда батылдығыңыз артады. Өзіңізді қорқытатын істерді жиірек жасаңыз, сонда олар бірте-бірте азырақ қорқынышты бола бастайды — соңында олар әдетке айналғаны соншалық, басында олардан неге қорыққаныңызға таң қалатын боласыз!

Табысты адамдар өзгерістерді жақсы көреді, ал табыссыз жандар бәрін өзгеріссіз қалдыру үшін қолдан келгеннің бәрін жасайды. Бірақ бәрін бұрынғыша сақтауға тырысып, қалай табысқа жетуге болады? Бұл мүмкін емес. Жұмыс істеп тұрған нәрселерді өзгертпеу керек болса да, сіз әрқашан істеп жатқан ісіңізді жақсарту жолдарын іздеуіңіз керек. Табыстылар алда не күтіп тұрғанын қадағалайды. Олар нарықтың ықтимал өзгерістерін іздейді және оларды қабылдамай тастаудың орнына, құшақ жая қарсы алады. Табыстылар әлемнің қалай өзгеріп жатқанына қарап, мұны өз жұмыстарын жақсарту және артықшылықтарын арттыру үшін қалай қолдануға болатынын ойлайды. Олар ешқашан кешегі табыстармен шектелмейді. Олар бейімделуді жалғастырмаса, жеңімпаз болып қала алмайтындарын біледі. Өзгеріс — бұл қарсы тұратын нәрсе емес, бұл сізді шабыттандыруы тиіс нәрсе. Apple компаниясының негізін қалаушы Стив Джобс бұған жақсы мысал бола алады. Ол өз өнімдерін бәсекелес қуып жетпей тұрып немесе тұтынушылар жалықпай тұрып өзгертеді. Өзгерістерді қабылдауға дайын болу — табысты адамдардың керемет қасиеті.

Табысты адамдар өздерін жетілдіруге уақыт, энергия және ақша жұмсайды. Нәтижесінде олар жұмыстың қаншалықты ауыр екеніне емес, нәтиженің қаншалықты пайдалы екеніне назар аударады! Тәсіліңізді жетілдіріп, жеңіске жеткенде, бұл жұмыс сияқты емес, табыс сияқты сезіледі. Ал табыс жеңісінен тәтті ештеңе жоқ.

Ең табыстылар жай ғана өзгеріс концепциясынан асып түсіп, дәстүрлі ойлауға қарсы шығады. Google, Apple және Facebook сияқты ұйымдарға қараңыз, сонда сіз дәстүрлерге қарсы шығатын және істерді атқарудың жаңа тәсілдерін жасайтын компанияларды көресіз. Олар жақсырақ деңгейге жету үшін бұрыннан жұмыс істеп тұрған нәрселерді бұзады. Ең табыстылар қалыптасқан дәстүрлерге ермей, жаңа дәстүрлер жасауға тырысады. Басқалар келіскен ойлау жүйесінің тұтқыны болмаңыз. Басқаларды тежейтін дәстүрлі ойлауды өз пайдаңызға жарату жолдарын табыңыз.

Табысты адамдарды болашақты озық оймен жобалайтын «ой көшбасшылары» деп атайды. Мен өзімнің алғашқы компаниямды бір саланың ұзақ уақыт бойы қабылдап келген дәстүрлі идеяларын бұзу — тұтынушыларға қамқорлық жасаудың жақсырақ жолын көрсету — негізінде құрдым. Өте табысты тұлғалар істердің «әрқашан қалай жасалғанына» алаңдамайды; олар жаңа және жақсырақ жолдарды табуға мүдделі. Олар автомобильдердің, ұшақтардың, газеттердің және үйлердің соңғы 50 жылда неге соншалықты аз өзгергеніне қарайды және жаңа нарықтар құру жолдарын анықтауға тырысады. Ескерту: Бұл адамдар дәстүрлі ұғымдарды даулап, нарыққа жаңа өнімдер шығара отырып, өз компанияларының қолданыстағы құрылымдарын да сақтай алады. Олар өзгеріс үшін ғана өзгерісті ұсынбайды; олар мұны жоғары сапалы өнімдер, қарым-қатынастар және орта қалыптастыру үшін жасайды. Табыстылар өз мақсаттары мен армандарына жетудің жаңа және жақсырақ жолдарын ашу үшін дәстүрге қарсы шығуға дайын.

Мақсат — бұл адам немесе компания алға жылжу үшін қажет ететін кейбір қалаулы міндеттер — әдетте әлі қол жеткізілмеген нәрсе. Табысты адамдар өте мақсатқа бағытталған және әрқашан мәселеге емес, нысанаға көбірек назар аударады. Олар мақсатқа деген берілгендігі мен назарының арқасында «оқтарды қисайта» алатын сияқты көрінеді. Көптеген адамдар өз өмірінің ең маңызды мақсаттарын белгілеуге қарағанда, азық-түлік дүкенінен не алатынын жоспарлауға көбірек уақыт жұмсайды. Егер сіз өз мақсаттарыңызға назар аудармасаңыз, өміріңізді басқа адамдардың, әсіресе мақсатқа бағытталғандардың мақсаттарына жетумен өткізесіз.

Мақсаттар мен үшін өте маңызды. Мен әр күнімді оларды жазудан бастап, қайталап оқумен аяқтаймын. Сәтсіздікке немесе қиындыққа тап болған кезде, мен дереу қойын дәптерімді алып, мақсаттарымды қайтадан жазамын. Бұл сол сәттегі қиындыққа назар аудармай, қайда барғым келетініне және қандай мақсаттарға жеткім келетініне назар аударуға көмектеседі. Мақсатқа назар аудару және сол мақсатқа жетуге бағдарлану қабілеті табыс үшін өте маңызды. Мен қазіргі сәтке назар аударуға тырыссам да, назарымның көп бөлігін сол сәтте орындап жатқан тапсырмаға емес, мақсаттарымның кең ауқымды көрінісіне аударғым келеді.

Табыссыз жандар өз өмірін «жұмыс» тұрғысынан ойлаумен өткізсе, табысты адамдар өз істеріне жұмыс немесе жай ғана «қызмет» ретінде емес, діни миссия сияқты қарайды. Табысты қызметкерлер, жұмыс берушілер, кәсіпкерлер және нарықты өзгертушілер өздерінің күнделікті іс-әрекеттерін жағдайды айтарлықтай өзгертетін маңызды миссияның бір бөлігі деп санайды. Олар әрқашан кең ауқымда ойлайды және қол жеткізу үшін үлкен нысанаға ұмтылады. Сіз өз жұмысыңызға миссия ретінде қарамасаңыз, ол әрқашан «жай ғана жұмыс» деңгейінде қалады. Сіз әрбір әрекетті бұл іс әлемді мәңгілікке өзгерте алады деген құлшыныспен орындауыңыз керек. Әрбір телефон қоңырауына, электрондық поштаға, сату сапарына, кездесуге, презентацияға және кеңседе өткізген күніңізге жұмыс емес, өзіңізді мәңгіге танытатын үндеу ретінде қараңыз. Осы көзқарасты қабылдамайынша, сіз мәңгілікке жұмысқа — мүмкін, өзіңізді қанағаттандырмайтын жұмысқа байлап қоясыз.

Мотивация іс-әрекетке ынталандыру процесін немесе күйін білдіреді. Табысқа жету үшін сіздің қандай да бір іс-әрекетке немесе әрекеттерге ынталанғаныңыз, толқығаныңыз және ұмтылғаныңыз өте маңызды. Мотивацияның анықтамасы іс-әрекеттің астарында себеп бар екенін көрсетсе де, табысты адамдарды зерттеу олардың белсенділігінің жоғары деңгейі мақсатқа бағытталу мен миссияны ұстанудан нәр алатынын көрсетеді. Табыссыз жандар мотивацияның төмен деңгейін, мақсатсыздықты және нақтылықтың немесе мақсаттың жоқтығын көрсетеді. Жоғары мотивация 10X әрекеттері мен табандылық үшін өте маңызды екені анық. Бұл бірнеше сағатқа, бір күнге немесе бір аптаға созылатын құлшыныс емес; бұл сіздің өзіңізді іс-әрекетке ынталандыру және алға жылжуға шабыттандыру үшін күн сайын не істейтініңізге негізделген. Өте табысты адамдар табыстың жаңа деңгейлеріне ұмтылу үшін үнемі себептер іздейді және табады. Табысты адамдардың ешқашан қанағаттанбауының себебі де осы болуы мүмкін. Олар алға жылжудың жаңа себептеріне ие болған сайын, жаңа мақсаттарға жетеді, содан кейін келесі кезең үшін қайта қуат алады. Олар үнемі іс-әрекет пен жетістіктердің жоғары деңгейіне ынталандырылады.

Табысты адамдар күш-жігерді, жұмысты немесе іске жұмсалған уақытты емес, нәтижені бағалайды. Табыссыз тұлғалар жұмыста өткізген уақытына және ештеңе шықпаса да, нәтижеге жету талпыныстарына үлкен мән береді. Бұл айырмашылық «қисынсыз» болу концепциясымен байланысты. Шындыққа тура қарайық: қаласаңыз да, қаламасаңыз да, тек нәтиже ғана маңызды. Егер сіз қоқысты шығаруға «талпынып», бірақ оны тек дәлізге дейін жеткізсеңіз, үйіңізде қоқыс жинала береді және сізде мәселе туындайды. Тек нәтиже алуға толықтай, қисынсыз түрде назар аудармайынша, қалаған нәрсеңізге жете алмайсыз. Талпынғаныңыз үшін өзіңізді арқаңыздан қағуды қойыңыз, марапаттар мен мақтауларды нақты жетістіктерге сақтаңыз. Ешкім мәжбүрлемеуі үшін өзіңізді алға итеріңіз. Өзіңізге қатал болыңыз және нәтижеге жеткенше өзіңізге босаңсуға жол бермеңіз. Нәтижелер (күш-жігер емес) — қиындықтарға, қарсылықтарға және мәселелерге қарамастан — табысты адамдардың басты назарында болады.

Табысты адамдар үлкен армандайды және ауқымды мақсаттар қояды. Олар «реалистік» (шынайы) емес. Олар мұны қалдықтар үшін таласатын бұқараға қалдырады. 10X ережесінің екінші сұрағы: Мақсаттарыңыз бен армандарыңыз қаншалықты үлкен? Орта тапқа реалист болуды үйретеді, ал табыстылар өз мүмкіндіктерін қаншалықты кеңге жая алатыны туралы ойлайды. Менің өмірімдегі ең үлкен өкінішім — бастапқыда ауқымды, түбегейлі ойлаудың орнына, «реалистік» нәрселерге негізделген нысаналар мен мақсаттар қоюым. «Үлкен ойлау» әлемді өзгертеді. Facebook, Twitter, Google немесе келесі кезекте келетін кез келген нәрсені жасайтын — осы. Реалистік ойлау, кішігірім мақсаттар мен болымсыз армандар сізге ешқандай мотивация бермейді және сізді бұқарамен бәсекелесетін ортанқол деңгейге түсіреді. Үлкен армандаңыз, үлкен іске кірісіңіз, содан кейін одан да қалай үлкенірек болу керектігін түсініңіз! Ұлы адамдар мен ұлы компаниялардың жетістіктері туралы қолжетімді нәрсенің бәрін оқыңыз. Өзіңізді үлкен ойлауға, үлкен әрекет етуге және толық әлеуетіңізге жетуге шабыттандыратын барлық нәрсемен қоршаңыз.

Табысты адамдар сиқыршыларға ұқсайды; олар басқа адамдардың шындығымен (реалдылығымен) айналыспайды. Оның орнына олар өздері үшін басқалар қабылдаған шындықтан өзгеше жаңа шындық құруға бейім. Олар басқа адамдардың не мүмкін немесе мүмкін емес деп санағанына қызықпайды; олар тек өздері мүмкін деп армандаған нәрселерді шығаруға мән береді. Олар басқалардың сенімдерімен немесе ережелерімен жүру идеясына ешқашан көнбейді және жалпыға ортақ «шындыққа» бағынбайды. Олар қалаған нәрсесін жасағысы келеді және бұқаралық келісімге мән бермейді, тіпті оны ұнатпайды. Біраз зерттеу жүргізсеңіз, шынымен үлкен жетістікке жеткендер өздері келгенге дейін болмаған шындықты жасағанын көресіз. Сатушы, спортшы, суретші, саясаткер немесе өнертапқыш болсын, ұлылыққа практикалық болуды ойламай, керісінше өздері қалаған шындықты жасау идеясына берілгендер ғана жетеді. Істердің қалай болатыны немесе болуы мүмкін екендігі туралы келесі шындық — оны жасайтын келесі адамның ойында ғана.

Бір қарағанда, бұл өте табысты адамдардың өте жағымсыз, тіпті қауіпті қасиеті болып көрінуі мүмкін. Дегенмен, бұл табыссыз жандар жиі қолданатын баламадан әлдеқайда қауіпсіз. Көптеген адамдар алдымен бәрін түсініп алуым керек және содан кейін ғана кірісемін деп ойлайды; бірақ олар бұған ешқашан жете алмайтын сияқты. Тіпті олар бәрін түсініп, бел бууға дайын болғанда да, мүмкіндіктің бұдан былай жоқ екенін немесе басқа біреудің олжаны иеленіп кеткенін көреді.

Алдымен бел буу (міндеттеме алу) — бұл әрбір егжей-тегжейін түсініп алғанға дейін өзіңіз қолға алған іске 100 пайыз қолдау көрсету дегенді білдіреді. Дәл осы нәрсе шағын компаниялар мен батыл кәсіпкерлерге үлкенірек, бай бәсекелестерден айласын асыруға мүмкіндік береді. Кешегі ұлы компаниялар соншалықты қуатты болып, басқару қабаттарына соншалықты берілгені сонша, олардың қызметкерлері күндерінің көп бөлігін жиналыстарда өткізеді. Бұл оларды сақ болуға және тәуекелге бел буып, өсіп жатқан кездегідей батыл шешімдер қабылдауға қабілетсіз етеді. Алдымен бел буып, қалғанын кейін шешу қауіпті болуы мүмкін болса да, менің сенімімше, шығармашылық пен мәселені шешу қабілеті адам іске толық берілгеннен кейін ғана оянады. Дайындық пен жаттығу маңызды болғанымен, нарықтың қиындықтары бәрі жақсы болатынын анықтамай тұрып-ақ әрекет етуді талап етеді. Өмір ойынында міндетті түрде ең ақылдылар мен ең пысықтар жеңе бермейді, керісінше, өз мақсатына ең құмарлықпен беріле алатындар жеңеді.

Сіз тек айналаңыздағы адамдар сияқты ғана жетістікке жете аласыз. Егер айналаңыздағылардың бәрі ауру, нашар нәтиже көрсетіп, қиындық көріп жүрсе, ерте ме, кеш пе, сіз де солардың күйін кешесіз. Мысалы, зейнетақы төлемдері қалалық және штаттық үкіметтерді тығырыққа тіреп отыр, өйткені бір топ адам тек өз жағдайын ойлап, оның тұтас топқа тигізетін әсерін ескермеді. Топты ескермейтін мұндай «бірінші кезекте мен» деген ойлау жүйесі, сайып келгенде, жеке адамның өмір сүруіне негіз болатын топтың дамуын тежейді. Бұл өзімшіл тәсіл кейінірек топтың аман қалуын мүмкін емес етеді — тіпті уәде етілген нәрселердің өзін қауіпке тігеді.

Мен танитын ең табысты адамдар қолдарына түскеннің бәрін оқиды. Олар 30 доллар тұратын кітапқа миллион доллар табу мүмкіндігі ретінде қарайды. Олар өздерін жаттықтыру және оқытудың кез келген мүмкіндігін ең сенімді және нақты инвестиция деп санайды. Керісінше, табыссыз адамдар кітаптың немесе семинардың беретін пайдасын ескерместен, тек оның құнына алаңдайды. Сондықтан табысы, байлығы, денсаулығы және болашағы жаңа ақпарат іздеу қабілетіне және үздіксіз оқуына байланысты екенін білетін табысты адамдардың қатарына қосылыңыз.

Табысқа жеткендер — өмірінің бір кезеңінде — өздерін жайсыз жағдайларға қоюға дайын болғандар, ал сәтсіздікке ұшырағандар өздерінің барлық шешімдерінен жайлылық іздейді. Менің өмірімде жасаған ең маңызды істерім мен үшін жайлы болған істер емес еді; шын мәнінде, олардың көбі маған үлкен мазасыздық тудырды. Жаңа қалаға көшу болсын, клиентке суық қоңырау шалу, жаңа адамдармен танысу, жаңа презентация жасау немесе жаңа салаларға қадам басу болсын — олардың көбі мен үйреніп кеткенше маған жайсыз болды. Өзіңізді қоршаған ортаға, күнделікті рәсімдер мен әдеттерге қанағаттану өте тартымды көрінеді — бірақ олардың көбі сіздің миссияңызды алға жылжытпауы мүмкін. Барлығы таныс болғанда өзіңді жақсы сезінесің. Дегенмен, табысты адамдар өздерін жаңа және бейтаныс жағдайларға қоюға дайын. Бұл олардың тек өзгеру үшін ғана үнемі өзгеріп отыратынын білдірмейді; бірақ олар тым жайлылыққа, тым босаңсуға және тым таныс нәрселерге бой алдыру адамды жұмсартып, оның шығармашылығы мен алда болуға деген құштарлығын жоғалтатынын біледі. Сондықтан жайсыздыққа дайын болыңыз және басқа адамдарды да жайсыз сезіндіретін істерді жасаңыз. Бұл сіздің табысқа бара жатқан жолда екеніңіздің нақты белгісі.

Егер менің еркімде болса, бұл мектепте оқыған әрбір жылдың негізгі курсы болар еді. Оған адамдарды өздеріне жайсыз істерді жасауға итермелейтін жаттығулар енгізілер еді. Табысты адамдар үнемі айналасында өздерінен ақылдырақ, зерек және шығармашыл адамдардың болуы туралы айтады. Олардың бірінен: «Мен мұнда өзім сияқты адамдарды айналама жинау арқылы жеттім», — дегенді есту екіталай. Соған қарамастан, қарапайым адам әдетте өз уақытын өзі сияқты ойлайтын немесе тіпті өзінен де төмен деңгейдегі адамдармен өткізеді.

Есіңізде болсын: біз бұл жерде тек ақша туралы айтып отырған жоқпыз. Бұл өмірдің барлық саласында табысты болуға қатысты — және ол үшін сіз тәртіп деп аталатын нәрсеге ымыраға келе алмайсыз. Тәртіп — бұл сіз қалаған нәрсеге жеткізетін реттелген, белгіленген мінез-құлық және ол 10X ойыншылары үшін қажеттілік. Өкінішке орай, көптеген адамдардың тәртібі қайта-қайта жасалуы тиіс 10X әрекеттерінің орнына, жаман әдеттерге көбірек ұқсайды.

Тәртіп — бұл кез келген әрекетті, ол қаншалықты жайсыз болса да, сіздің қалыпты жұмыс тәртібіңізге айналғанша аяқтау үшін қолданатын құралыңыз. Табысқа қол жеткізу және оны сақтап қалу үшін қай әдеттердің конструктивті екенін анықтап, өзіңізді де, тобыңызды да (28-тармақты қараңыз) сол істерді қайта-қайта жасауға үйретуіңіз керек.

Егер сіз жоғарыда аталған табыс қасиеттері мен әдеттерінің бәрі бойыңызда жоқ екенін байқасаңыз — немесе олардың көбі немесе кейбірі сізде бар, бірақ кейде сәл босаңсып кететініңізді көрсеңіз — уайымдамаңыз. Бұл кітапты оқып отырған адамдардың көбі бұл қасиеттердің әрқайсысын үнемі көрсетпейтінін түсінемін. Тізімнің қандай екенін біліп, оны өзіңізге жақын ұстаңыз және бұл әдістерді жай ғана «істейтін» ісіңіз емес, өзіңіздің бір бөлшегіңізге айналдыруға жаңа міндеттеме беріңіз. Мен өзім табыс бағанында 100 пайыз уақыт бойы болмасам да, уақытымның көп бөлігін табысты адамдар істейтін істерге жұмсауға тырысамын.

Бұл тізімдегі ешбір нәрсе асқан адамдық қасиет емес. Әрқайсысына қол жеткізуге болады. Тек бір немесе екі әдісті ғана қолданбаңыз. Олармен ойлап, әрекет ете бастаңыз, сонда олар сіздің бір бөлшегіңізге айналады. Олардың бәрін қолданыңыз.

Сонымен, мұның бәрін неден бастау керек? Сіз қандай қиындықтарға тап болуыңыз мүмкін? Және 10X-ті қалай нағыз тұрақты тәртіпке айналдыруға болады? Сізге не істеу керектігін анықтау үшін табысты адамдардың не істейтіні туралы тізімге қарасаңыз болғаны. Қашан бастау керек? Есіңізде болсын: табысты адамдар үшін уақыттың тек екі түрі бар. Сіз белгілі бір деңгейде «қазірге» назар аударғыңыз келеді, бірақ басты назарыңызды өзіңіз жасағыңыз келетін болашаққа бағыттаңыз. Сіз кеше бастай алмайсыз, ал егер ертеңге дейін күтсеңіз, табысқа жете алмайсыз, өйткені табысты адамдардың маңызды қағидасын бұзасыз: қазір әрекет етіңіз және қазір жасалған жеткілікті әрекеттер болашақты құрайтынын біле отырып, әрекет етуді жалғастырыңыз. Табысты адамдар жалқауланғанда, олар өз шешімдеріне уақыт қосады (созады). Бұл кезде олар жаңа табыс деңгейлерін жасаудан гөрі, қолда барды қорғауға көбірек алаңдайтын болар. Ал табысты сақтап қалу немесе оған жеткеннен кейін не істеу керектігі туралы бұл кітапта айтылмайды!

Мен бұл кітапты 52 жасымда жаздым және қазіргі уақытта өзім үшін жеткілікті табыс жасадым, бірақ менің тәбетім одан да арта түсті. Мен өз қабілеттерім мен мүмкіндіктерімді әлі толық іске асырмағаныма сенемін. Мен мұны тек ойын немесе ақша үшін ғана емес, көбінесе өз әлеуетімді пайдалануды этикалық міндет деп санайтындықтан қалаймын. Сізді не немесе кім итермелесе де, оған қазір қол жеткізіңіз — және өзіңізге тым жұмсақ болуды қойыңыз.

Мен мұны жазып отырғанда үлкен жеке және кәсіби кеңеюді қолға алып жатырмын — сонымен қатар отбасымды және филантропиялық мақсаттарымды кеңейтудемін. Менің ұйымымдағы әрбір адам, тіпті клиенттерім де, мен бір іске кіріскенде, мақсаттарыма жету үшін қажет нәрсенің бәрін жасауға деген қисынсыз сеніммен әрқашан «қазір» әрекет ететінімді айтады. Мен ұйымдастырушы, керемет жоспарлаушы немесе менеджер емеспін. Уақытты созбай, жиналыстар мен артық талдауларсыз әрекет етудің әрі актив, әрі жетіспеушілік екенін түсінемін. Мені танитын адамдар, бәлкім, мен бір жобаға кіріскенде — ол жаңа кітап жазу, семинар бағдарламасын жасау, жаңа өнім әзірлеу, жаңа жаттығу бастау, некемді жақсарту немесе қызыммен уақыт өткізу болсын — оған толығымен берілетінімді айтар. Мен ет таситын көліктің артындағы аш ит сияқты толықтай берілемін. Мен өзімді жақсы танимын. Бір іске араласқанда, қалаған нәтижеге жеткенше жасаған әрекеттерімде өте табандымын. Мен өзіме сылтау айтпаймын және басқаларға да сылтау айтуға жол бермеймін.

«Қазір» дегеніміз қазір дегенді білдіреді — бір минуттан кейін емес. Алдымен ең маңызды істерден бастаңыз; алғашқы мақсаттарыңыздың тізімін, содан кейін сізді сол бағытқа жетелейтін әрекеттердің тізімін жасаңыз. Содан кейін — артық ойланбастан — сол әрекеттерді орындай бастаңыз. Бастаған кезде мына бірнеше нәрсені есте сақтаңыз:

Осы 10X жолына түскенде, сіз аздап қысым сезінуіңіз мүмкін. Тіпті бастаудан және әрекет етуден бас тартуға өзіңізді көндіре бастағаныңызды байқауыңыз мүмкін. Күтуге бой алдырмаңыз. Кешіктірудің нәтиже бермейтінін білесіз. Өзіңізді балшыққа батып қалған көлік сияқты елестетіңіз; бір дюймге жылжу үшін сізге аздаған тіреу қажет, содан кейін шыға бастай аласыз. Бұл сіздің кірленуіңізді талап етуі мүмкін — бірақ бұл батып тұрғаннан әлдеқайда жақсы.

Бұрын айтқанымдай, сізді жақсы көргендіктен «кеңес» беретін достарыңыз бен отбасыңызға мұқият болыңыз. Олардың көбі сіздің «қиялшыл» болғаныңызды және соңында көңіліңіз қалғанын қаламайтынын айтуы мүмкін. Қарапайым адамдардың, тіпті сіз жақсы көретін адамдардың да сөздік қоры мен ойлау жүйесі әрқашан бірдей — сақ бол, қауіпсіз ойна, қиялға берілме, табыс бәрі емес, қолыңда барына қанағат ет, өмір сүру керек, ақша сені бақытты қылмайды, көп нәрсені қалама, асықпа, тәжірибең жоқ, сен тым жассың, сен тым кәрісің және тағы солай жалғаса береді. Қарапайым адамдардың не айтып, не ойлайтынын естігенде, кеңестері үшін алғыс айтыңыз. Содан кейін оларға өз арманыңызға жетуде қолдау көрсетуін қалайтыныңызды ескертіңіз және ешқашан берілмей өкінгенше, армандарыңыз бен мақсаттарыңызға ұмтылып өкінгенді артық көретініңізді айтыңыз.

Мақсатты дұрыс анықтап, техникалық бөлшектер мен «қалай» деген ұсақ-түйектермен өзімді шаршатпағаннан кейін, мен мақсаттың өзіне қандай әрекеттер оның ауқымына сәйкес келетінін анықтауға мүмкіндік бердім. Үлкен мақсат мені автоматты түрде дұрыс әрекеттерге жетелейтіндей көрінді. Мен қолданған кішкене әдіс — өзіме «Сату тақырыбына келгенде адамдар ойлайтын есімге айналу үшін не істеуім керек? » деген сияқты сапалы сұрақтар қою болды. Мен бірден жауаптар мен идеяларды жаза бастадым:

Тағы да айтамын, мен бұл кезде мұның ешқайсысын қалай жасау керектігін білмедім — және осы алғашқы қадамдарда оны анықтағым да келмеді. Мен «қалай жасау керек» және «неге болмайды» деген ойлардан жолдан тайып кететінімді білдім, сондықтан тек мақсатыма жетуге назар аударғым келді.

Сатумен синоним болу мақсатымды қарастырғанда, мен өзімді қызықтыратындай үлкен мақсат қойғанымды білдім. Мен сапалы сұрақтарымызға әзірлеген жауаптарымызға сәйкес келетін кез келген нәрсені істеуге шабыттандым. Менің компаниям мен менің жасаған әрбір әрекетіміз менің есімімді танытуға бағытталды. Біз теледидар туралы ештеңе білмедік немесе ешқандай байланыстарымыз болмаған еді. Мен өзім басып шығарған екі кітап жазған болатынмын, бірақ кітапты қалай баспадан шығару керектігін, тіпті оны кітап дүкендерінде қалай сату керектігін де білмейтінмін. Ол кезде мен теледидарда/жаңалықтарда немесе медиада сұхбат бермеген едім және Facebook пен Twitter сияқты сайттарды істері жоқ адамдарға арналған деп ойлайтынмын. Соған қарамастан, мен тізімдеген барлық мақсаттардың ішінде телешоу ашу ең үлкен нәтиже беретініне сенімді болдым. Мен жасаған барлық әрекеттерімнің бір-бірімен байланысты екенін және маңызды болатынын білдім.

Мен бірден әйеліме барып, кез келген компанияға, кез келген жерде барып, кез келген экономикада кез келген нәрсені сата алатынымды — және сол компанияның сатылымын арттыра алатынымды көрсететін телешоу ашатынымды айттым. Бұл маған дүние жүзіндегі сату ұйымдары арасында белгісіз болып қалмауға көмектесетінін түсіндім. Ол еш ойланбастан: «Бұл керемет телешоу болады! Сенің қолыңнан келеді — іске кірісейік! Саған қалай көмектесе аламын? » — деп жауап берді. Ешқандай сұрақсыз — тек толық қолдау.

Мен қатты толқып жүрдім, бірақ жаңа идеямды маған «бұл мүмкін емес» дейтін адамдармен бөліспеу үшін бәрін жасадым. Мен мұның барлық ресурстарымды жұмылдыруға тұрарлық үлкен әрі қызықты сынақ екенін түсіндім. Сондай-ақ мұның бір күнде жүзеге аспайтынын да білдім.

Бұл біршама ауыр кезең болды. Кітап және телевизия саласында жұмыс істейтіндер сәтсіздіктерді тым көп көргендіктен, мұндай жобаларға өте пессимистік тұрғыдан қарайды. Олар мұндай істің қаншалықты ұзақ уақыт алатынын және үмітімді тым арттырмауым керектігін маған бірнеше рет айтудан тартынбады. Мен көптеген адамдардың бойына сіңіп кеткен «орташа ойлау» қалыбының соққысына жығылдым — дәл осы ойлау жүйесі олардың қалаған нәрселеріне қол жеткізуіне кедергі жасайды.

Барлық майданда бұрын-соңды болмаған қиындықтарға тап болсам да, мақсатты назарда ұстау үшін қолымнан келгеннің бәрін жасадым. Бұл оңай болған жоқ және ешқандай кепілдік болмады, бірақ мен мұны жүзеге асыра алатынымызды өзіме үнемі ескертіп отырдым. Менің адалдығым артқан сайын, қиындықтар да көбейе түсті. Ғалам менің қаншалықты мықты екенімді және соңына дейін шыдай алатын-алмайтынымды тексеріп жатқандай сезілді. PR-фирмаларым үш айда бір ғана болымсыз сұхбат ұйымдастырды, банктер көбірек ақша талап етті, ал табысым тоқтатылды (әрине, оны өзім істедім — бірақ бұл бәрібір ауыр тиді! ).

Сонымен, мен өз міндеттемемді жалғастырдым, қорқынышпен күрестім, осы істің фанатына айналдым және басқа салалардағы әрекеттерімді арттыра бердім. Мен PR-ды, телеарналарды немесе баспа компанияларын бақылай алмадым, сондықтан өз бақылауымдағы нәрселермен жұмыс істеуге көштім. Хабарымды жеткізе алатын барлық жерде әрекет еттім — соңында біз нәтиже көре бастадық.

Содан кейін біз әлеуметтік желілерде үлкен шабуыл бастадық. Біз сондай қарқынмен жұмыс істедік, тіпті клиенттерім, достарым, тіпті қызметкерлерім де менің тым көп электронды хаттар мен жазбалар жариялайтыныма шағымдана бастады. Шегінудің орнына, мен хаттар мен жазбалардың санын шағымдар таңданысқа айналғанша арттыра бердім. PR-дан көңілім қалған күйден «кездесулерге уақыт жоқ» (overbooked) күйіне ауыстым (бұл менің жаппай әрекеттерім тудырған жаңа «мәселелердің» бірі ғана еді).

Содан бір күні маған Нью-Йорктегі кастинг агенті қоңырау шалып: «Біз сіздің YouTube-тегі видеоларыңыздың бірін көріп қалдық, сіз телешоу үшін таптырмас адамсыз. Біз сіз сияқты адамды іздеп жүр едік, бірақ лайықтысын таба алмадық», — деді. Менің жауабым? «Мен дәл сол адаммын! Мені табу үшін неге сонша ұзақ уақыт жұмсадыңыздар? » Содан кейін жобаға жауапты адамның есімін алып, оған қоңырау шалдым және дәл осы демалыста Нью-Йоркте болатынымды айттым — осылайша жобаға деген дайындығымды бірден көрсеттім. (Айтпақшы, бұл қоңырауға дейін менің Нью-Йоркке бару жоспарымда болған жоқ. Бірақ менің ойымда біреумен телешоу туралы кездесу бар еді. Істердің қалай реттелетіні қызық, иә? ) Продюсер менімен кездесуге қуанышты екенін айтты. Мен апта соңында баратынымды айтып, тұтқаны қойдым.

Мен продюсерге істің оңға басуына деген құлшынысымды бірден көрсеттім және «барлық ақпарат» болмаса да, міндеттеме алуға дайын болдым.

Продюсермен сөйлесіп болған соң, көмекшіме қоңырау шалып, мені Нью-Йоркке жіберуін айттым. Ол менің басқа маңызды кездесуім бар екенін, оны шегеру мүмкін еместігін айтты. Жаңа мәселелер — тамаша! Мен бірден телефонды алдым («дәл қазір істе» стратегиясы) және осы мәселені жаңа мүмкіндікпен көбірек байланыс орнату үшін пайдаландым (клиенттің көңілін табудан гөрі, клиентті иемдену маңыздырақ). Мен Нью-Йоркке қоңырау шалып, ойлаған уақытымда бара алмайтынымды айтып, басқа уақыт ұсындым. Бір қызығы, жаңа уақыт олар үшін де қолайлы болып шықты. Мен өз қаражатыма (тәуекелге бару) Нью-Йоркке ұштым және не істейтінімді мүлдем білмедім (не болса, о болсын).

Онда барғанымда компания иесінің басқа кездесуде екенін білдім. Мен байланыстағы адамымды компания иесінен маған небәрі 10 минут уақыт бөлуін сұрауға көндірдім (бұл қисынсыз талап еді). Мен оның көмекшілеріне: «Жігіттер, мен одан сұрап тұрған уақытымнан гөрі әуежайдағы тексеру кезегінде ұзақ тұрдым — маған шоу туралы өз көзқарасымды түсіндіру үшін 10 минут керек», — деп жалындым. Иесі амалсыз уақыт бөлді — бес минуттың ішінде оның бұл тұжырымдамаға толықтай тәнті болғанын түсіндім. Содан кейін ол менімен бір сағат өткізді, мен оның маған қолдау көрсететініне сенімді болдым. Шығып бара жатқанымда ол маған: «Осындай сенімі мен мақсаты айқын адамға мен әрқашан қолдау көрсетемін», — деді. Содан кейін бұл топ тұжырымдаманы телеарналарға ұсына бастауға шешім қабылдады.

Отқа май құя түсу үшін мен екі топқа да жаңа ақпараттар жіберіп отырдым. Мен Лас-Вегастағы конференцияда жүргенімде (негізгі бизнесіммен айналысып) түсірілім тобын көріп қалдым. Оларға бұл телешоумен не істегім келетінін және Нью-Йорктегі серіктестеріме үш минуттық үзінді жібергім келетінін айттым. Олардан олардың назарын аударатын экспромт видео түсіруді өтіндім. Егер бұл іске асса, олардың телешоуды шындыққа айналдыруға көмектескенін білетінін айттым. Таңқаларлығы, олар келісті.

Содан кейін мен «You Can't Handle the Truth» (Сен ақиқатты көтере алмайсың) деп аталатын үш минуттық видео түсірдім, оны YouTube-тен табуға болады. Түсірілім тобы маған екі топқа да жіберу үшін көшірме жасап берді, оларға видео өте ұнады. Бұл олардың мен туралы ойлауын тоқтатпауына және менің ісімді ілгерілетуіне септігін тигізді. Бұл видео тіпті Нью-Йорктегі топтың жобаны ұсынатын арналар тізімін кеңейтуіне себеп болды.

Менің алға жылжуға деген құлшынысым олардың да қызығушылығы мен ынтасын оята бастады. Мен өз «отыма» отын тастап жаттым және әлеуметтік қабылданған нормалардан асып кеткенім анық еді. Біле жүріңіз, мен де көбіне не істеп жатқанымды білмейтінмін (ерлік әрекеттер арқылы туындайды). Менің білетінім — үлкенірек мақсатқа жетелейтін әрекеттер жасап жатқаным ғана еді. Мен қорықтым, салған ақшама уайымдадым және жол бойында қабылданбаудан қауіптендім, бірақ мүлдем жаңа мәселелер жиынтығын жасап жатқанымды білдім — бұл, әрине, менің дұрыс қадамдар жасап жатқанымның белгісі еді.

Келесі маңызды оқиға Джоан Риверс менің үйіме өз эпизодын түсіруге келгенде болды. Мен, әрине, оған өз шоуым туралы идеямды айттым, ол маған өз шоуының продюсерлерінің есімдерін берді. Мен «жан-жаққа немесе төменге емес, жоғарыға ұмтылу» әдісін қолдандым. Мен Лос-Анджелестегі топқа қоңырау шалып, Нью-Йорктегі жігіттер жобаны аяғына дейін жеткізе алмаған жағдайда, осы идеяны ұсыну үшін кездесу сұрадым.

Топ мүшелерімен кездескенде, олардың менімен бірге шоудың өз нұсқасын жасап қойғанын көріп таң қалдым. Олардың қызығушылық танытпайтыны туралы барлық қорқыныштарым — көптеген қорқыныштар сияқты — мүлдем негізсіз болып шықты. Осы екі топ та мені зерттегенде: «Сен барлық жерде жүрген сияқтысың», — деп пікір білдірді.

Мен тым агрессивті болдым ба, әлеуметтік тұрғыдан қолайсыз әрекет еттім бе және қабылданған ережелерді бұздым ба? Бұл біреуге жақпауы мүмкін бе? Әрине! Тыңдаңыз, егер бұл топтардың бірі маған «жоқ» десе, менің істеп жатқандарым олар үшін бәрібір маңызды болмас еді!

Өзімді сабырға шақыру үшін назарымды болашаққа аударып, мақсаттарымды есіме түсірдім. Жол бойында қорқыныштарымды жеңе алатынымды және мұндай істі істеуім керектігін өзіме қайталап айттым. Әйтпесе, адамдар мен туралы және менің көмектесу қабілетім туралы ешқашан білмейтін болады.

Мен өзіме дем беріп отырдым: «Кел, бәрін сал, креативтілік міндеттемеден кейін келетініне сен». Осында мен қолданған табысты қасиеттердің санын қараңыз:

Тіпті сәтсіздікке ұшырасам да, менің ойлау жүйем мен әрекеттерім дұрыс бағытта екенін білдім. Мен өз нәтижеме өкінуім мүмкін — бірақ, тым болмаса, бағымды сынап көрмегеніме өкінбейтін боламын!

Біз «тизерді» түсіре бастадық. Үш сағаттан соң продюсер: «Грант, бізге сөзбен емес, түсіндірусіз-ақ сенің не істейтініңді көрсететін бірдеңе керек. Сенің үйреткендеріңнің іс жүзінде қалай жүзеге асатынын көруіміз керек», — деді. Мен операторға қарап: «Камераны қос та, соңымнан ер», — дедім. Содан кейін мен Harley-дің көрме залына кіріп, клиенттен клиентке барып, олардың әрқайсысымен тілдестім. Мен клиенттерді мотоциклдерге отырғызып, түсіріп жаттым. Олардың айналасында жүріп, фотоға түсіріп, үйдегі жұбайларына «Мен қазір күйеуіңізге мотоцикл сатқалы жатырмын» деген хаттармен суреттер жібердім. Клиенттермен араласу, олардың қарсылықтарын, кедергілерін және мәселелерін шешу өте қызықты, оңай және әсерлі болды — әрі мұның бәрі камераға жазылып жатты.

Бірінші күннің соңында продюсер маған қарап: «Сен мұны кез келген компанияда, кез келген жерде істей аласың ба? » — деп сұрады. Менің не дегенімді қазірдің өзінде білетін шығарсыз, бірақ білмесеңіз, тағы бір рет қайталайын: «Достым, мен мұны кез келген компанияда, кез келген жерде, шексіз рет істей аламын және кез келген адамға, кез келген нәрсені сатуды, кез келген экономикада сауданы қалай арттыруға болатынын көрсете аламын! » Ол: «Мен саған сенемін — сенің іс-әрекетіңді көрмей тұрып-ақ сенгенмін. Енді Америка бұл телешоуды көруі керек», — деді.

Одан үш апта бойы хабар болмаған соң, мен оған қоңырау шала бастадым. Табандылықсыз бұл жобада ешқандай нәтижеге қол жеткізе алмайтынымды білдім. Сөйлескен кезде ол әлі де «іске толықтай кіріскенін» растады. Мен оған басшылар алдында жобаны өзім таныстыру туралы уәдесін есіне салдым. Бір аптадан кейін таңғы 6:45-те ол маған қайта хабарласып, былай деді: «Грант, менде жаман жаңалық бар. Телеарналар сенің келіп, шоуды таныстырғаныңды қаламайды. Оның орнына олар түсірілімді бірден бастағысы келеді».

Бұл қысқа оқиға мен туралы емес; бұл сіз істеу керек істерге арналған нұсқаулық. Менің бүкіл өмірімде қаншама адамның мені келемеждегенін, сынағанын және менің істеріме таңырқай қарағанын білмейсіз. Еш нәтиже бермеген жүз мыңдаған қоңырауларым немесе ешкім жауап бермеген мыңдаған электронды хаттарым туралы да хабарыңыз жоқ. Қаншама адам, тіпті мені қолдайтындардың өзі, менің шектен шығып бара жатқанымды және өзімді қауіпке тігіп жатқанымды айтқанын елестете де алмайсыз. Мен 30 жылымды дайындық пен оқуға, қателіктер жасауға және әрекет етуге жұмсадым — мұның бәрі маған бұрын-соңды болмаған тәртіп деңгейін қалыптастыруға мүмкіндік берді.

Оқу мен үйрену сіздің істі соңына дейін жеткізуіңізге, батылдық, табандылық, қисынсыз ойлау және әсіресе тәртіпті дамыту үшін өте маңызды. Мен армандар мен мақсаттарға келгенде, «қисынды» немесе «рационалды» болудың қажеті жоқ екенін, сондай-ақ «мүмкін» мен «мүмкін еместің» арасында ешқандай айырмашылық болмайтынын өзіме үнемі ескертіп отырамын. Егер сіз орташа ойлау мен әрекеттермен өмір сүруді жалғастырсаңыз, ерекше нәтижеге қол жеткізу мүмкін емес екеніне келісесіз деп ойлаймын.

Үлкен ойлау, жаппай әрекет ету, кеңею және тәуекелге бару сіздің аман қалуыңыз бен болашақтағы өсуіңіз үшін қажет. Кішкентай әрі үнсіз қалу — бұл тек кішкентай әрі үнсіз қалуды жалғастырудың жолы ғана. Осылай ойлауды жалғастыра берсеңіз, жақын болашақта сізді ешкім көре де, ести де алмайды, тіпті сіздің болғаныңыздан да бейхабар болады. 10X ойлау жүйесі мен 10X әрекетіне бел буыңыз. Бұл – табыс пен оның баламасы арасындағы негізгі айырмашылық. Бұл интеллектке, экономикаға немесе таныстарыңызға байланысты емес — өйткені жаппай әрекетсіз бұлардың ешқайсысы маңызды емес.

Менің де әлі қол жеткізбеген көптеген ұзақ мерзімді мақсаттарым мен межелерім бар. Мен әлі шоуды түсірген жоқпын, 6 миллиард адам мені әлі танымайды және мен істегім келетін сансыз басқа нәрселер бар — олардың көбі әлі ойыма да келген жоқ! Дегенмен, мен дұрыс бағытта келе жатқанымды білемін. Сондай-ақ, бұл менің ерекше екенімде немесе бойымдағы қандай да бір бірегей қасиетте емес, жай ғана 10X ойлау жүйесімен және 10X әрекеттерімен жұмыс істеуде екенін тағы да қайталап айтқым келеді.

Айналаңызға қарасаңыз, әлемнің орташа адамдарға, орташа ойлауға және — ең жақсы жағдайда — орташа әрекеттерге толы екенін көресіз. Тағы бір қараңыз. Бұл орташа деңгейді қабылдаудың артында армандарынан бас тартқан және мақсатсыз өмір сүретін адамдар тұрғанын көресіз. Олар өздерінің «қалыпты» деп есептеген нәрселеріне қанағаттануға дайын. Өзіңізге ұстаз таңдағанда, ерекше адамдарды — өмірге деген көзқарасымен оқшауланып тұратындарды іздеңіз. Олардың сізден несімен ерекшеленетініне алаңдамаңыз. Олардың қалай ойлайтынына, қалай әрекет ететініне және соны қалай қайталай алатыныңызға назар аударыңыз. Табыс — бұл таңдау немесе ерікті нәрсе емес; дұрыс деңгейде ойлау және әрекет ету — сіздің міндетіңіз. Сондықтан осы планетада із қалдыру жауапкершілігін орындаңыз — сонда өмір жолыңыз аяқталғанда, сіз ең үлкен армандар мен таңғажайып әрекеттердің иесі ретінде есте қаласыз.

Көптеген сөздердің бірнеше мағынасы бар, сондықтан осында келтірілген әрбір сөзді толық түсіну үшін жақсы сөздіктен іздеңіз. Кез келген пәнді толық түсіну қабілетім тек сол пәнде кездесетін сөздерді түсінуіммен шектелетінін байқадым. Сондықтан 10X ережесін қолданудың құпиясы — үйреніп жатқан тақырыптың сөздері мен тіркестерін әрқашан түсіну. Бұл менің табысымның негізгі түйіні болды. Мұны істей алмаған кезде, мен мақсаттарыма жете алмадым.

Кардон мырза 25 жыл бойы бүкіл әлемдегі компаниялармен жұмыс істеп, сату процестерін жақсарту және табысты арттыру үшін арнайы бағдарламалар мен жүйелер ұсынып келеді. Ол Америка Құрама Штаттары мен Канаданың барлық ірі қалаларында, Бразилияда, Кариб теңізінде, Австрияда, Англияда және Австралияда аудитория алдында сөз сөйледі. Оның әдістемелері Ирландияда, Ресейде, Тайваньда және тіпті Қазақстанда қолданылуда. Оның кітаптары неміс және қытай тілдерін қоса алғанда, бірнеше тілге аударылуда. Ол автомобиль өнеркәсібі үшін сату бойынша виртуалды оқыту сайтын (www. salestrainingvt. com) жасап шығарды және жеке тұлғалар мен басқа сату ұйымдары үшін арнайы сайтты (www. cardoneuniversity. com) іске қосуда.

Оның бір күндік тікелей семинарларына қатысу үшін адамдар бүкіл әлемнен келеді. Оның бірінші кітабы — «Sell to Survive» («Тірі қалу үшін сат»), өз бетінше басылған кітаптардың үздік 1 пайызына енді және «жиырма бірінші ғасырдағы сату туралы негізгі кітап» болып саналады. Бір оқырман: «Бұл кітап — соңғы 50 жылда сату туралы жазылған алғашқы жаңа нәрсе! » — деді. Оның алғашқы жарық көрген кітабы — «If You're Not First, You're Last» («Егер бірінші болмасаң, соңғысың»), жақында New York Times бестселлеріне айналды.

Кардон мырза өзін нақты бизнес әлемінде де дәлелдеді. Ол ешқандай қаражатсыз, тек идея мен қажырлы еңбектің арқасында басталған үш табысты компанияның иесі.

Кәсіпкерлік қызметінен бөлек, Кардон мырза филантропиялық іс-шараларға белсене қатысады және АҚШ Сенаты, Конгресс және Лос-Анджелес мэрі тарапынан мойындалған. Ол үнді және американдық бизнесті біріктірудегі күш-жігері үшін Раджив Ганди сыйлығымен және МакНиз мемлекеттік колледжінің «Үздік түлек» марапатымен марапатталды.

Кардон мырза Лос-Анджелесте әйелі, актриса әрі продюсер Елена Лайонс және қызы Сабрина Франческамен бірге тұрады.