Мазмұнға өту
telegei
Төлен Әбдік
Қазақ әдебиетінің көрнекті тұлғасы · Проза

Төлен Әбдік

Төлен Әбдікұлы Әбдік (4 қыркүйек 1942 жыл, "Еңбек" ауылы, Жангелді ауданы, Қостанай облысы) — қазақ жазушысы, драматург, қоғам қайраткері. Қазақстанның халық жазушысы (2023),Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2002), Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының иегері (2004).

5 Кітаптары
3 Әңгіме мен мақала
19 Зерттеу мен эссе
8 Ғаламтор дерегі

Шығармалары

Төлен Әбдік қаламынан туған кітаптар, повестер мен әңгімелер

8 туынды

Әңгімелері мен шағын туындылары

3 материал
Әңгіме / Туынды

Аялдамадан аялдамаға дейін

Төлен Әбдікұлы — «Аялдамадан аялдамаға дейін» (Көркем әңгіме). Ол автобусқа кіріп, орта тұстан орын алды. Алда бір топ қыз отыр екен. Өздері жап-жас, сүп-сүйкімді. Әлденеге мәз болып, күлісіп, бізді көрдіңдер ме дегендей жан-жақтарына қарап қо...

10.10.2026
Әңгіме / Туынды

Бір күндік ашу #2

Төлен Әбдік — «Бір күндік ашу #2» (Көркем әңгіме). – Айгүл клубқа кеткен. Ертең әлгi жұмысқа келген студенттер кетейiн деп жатыр ғой. Солар концерт қояды дей ме, кеткен әйтеуiр бiрдеңе деп.

09.10.2026
Әңгіме / Туынды

Оң қол

Төлен Әбдікұлы — «Оң қол» (Көркем әңгіме). Біздің психиатриялық аурухана қаланың батыс жағында, ернеуіне тас қалаған шағын өзеннің жиегінде болатын. Аурухана ескі еді. Сылақтары түсіп қалған алабажақ кірпіш дуалының төбесінде әбден тат басып, шіруге айналған қаңылтыр шатыры бар. Маңайда...

09.10.2026

Өмірбаяны және шығармашылық жолы

Энциклопедиялық деректер, өмір кезеңдері мен әдеби мұрасы

Толық энциклопедия ↗

Қысқаша мәлімет

Уикипедия / Telegei ↗

Төлен Әбдікұлы Әбдік (4 қыркүйек 1942 жыл, "Еңбек" ауылы, Жангелді ауданы, Қостанай облысы) — қазақ жазушысы, драматург, қоғам қайраткері. Қазақстанның халық жазушысы (2023),Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2002), Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының иегері (2004).

Төлен Әбдікұлы 1942 жылы 4 қыркүйекте Қостанай облысы Жангелді ауданы "Еңбек" ауылында дүниеге келген.

1965 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (бұрынғы Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеті)нің филология факултетін бітірген.

1965 - 1970 жылдары "Қазақстан пионері" (қазіргі "Ұлан") газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі болып жұмыс істеген.

1970 - 1977 жылдары "Жалын" альманағында бөлім меңгерушісі, бас редактордың орынбасары.

1977 - 1979 жылдары "Қазақфильм" киностудиясында бас редактор.

1979 - 1990 жылдары Қазақстан Коммунистік партиясының орталық комитетінде жауапты қызметте болды.

1990 - 1992 жылдары "Қазақ әдебиеті" газетінің бас редакторы, Қазақстан Жазушылар одағының екінші хатшысы болды.

1993 жылдан Қазақстан Республикасы Президенті әкімшілігінде сектор меңгерушісі.

1997 жылдан бастап Қазақстан Республикасы Президенті аппаратының ішкі саясат бөлімі меңгерушісінің бірінші орынбасары.

Шығармалары

Уикипедия / Telegei ↗

Төлен Әбдіковтің "Райхан" атты тұңғыш әңгімесі жас жазушылардың “Таңғы шық” әңгімелер жинағында (1964) жарияланды.

Сонан бергі кезеңде

“Көкжиек” (1969)

“Күзгі жапырақтар” (1971)

“Ақиқат” (1974)

“Айтылмаған ақиқат” (1980) атты әңгімелер мен повестер жинақтары

Қазақстандағы ұжымдастыру науқанының қасіретін суреттеуге арналған “Өліара” (1985)

“Ақшоқыда қыс қатты” (1987) романдары, таңдамалы шығармаларының бір томдығы жарық көрді.

“Біз үшеу едік” атты драма шығармасы Ғ.Мүсірепов атындағы Жастар және жасөспірімдер театрында қойылды.

“Ақиқат” атты кітабы орыс тіліне (1981), жекелеген әңгіме, повестері украин, өзбек, қырғыз тілдеріне тәржімаланды. Әбдіков шығармалары адам мінезінің құпия сырларына үңілуі, өмірдің мән-мағынасына философия тұрғыдан қарауымен ерекшеленеді.

Жеке қасиеттері

Уикипедия / Telegei ↗

Жастық шағында еркін күрестен спорт шеберлігін орындаған.

Сондай-ақ, домбырашылар оркестрінде күйші болған.

Марапаттары

Уикипедия / Telegei ↗

2002 жылы президент жарлығымен "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағымен марапатталды.

2003 жылы Франц Кафка атындағы халықаралық сыйлығы және алтын медалі.

2004 жылы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының иегері атанды.

Қазақстанның ПЕН клубы сыйлығының иегері.

2013 жылы президент жарлығымен жоғарғы мемлекеттік марапат Парасат ордені берілді.

2023 жылы Қазақстанның халық жазушысы атанды.

Зерттеу мақалалары, эсселер мен монографиялар

Төлен Әбдік шығармашылығы мен тұлғасы хақында жазылған ғылыми еңбектер, эсселер мен талдаулар

19 зерттеу
Әдеби материал

Бір күндік ашу #2» әңгімесіндегі ұлттық болмыс пен кейіпкер психологиясы (Төлен Әбдік)

Көрнекті қазақ қаламгері Төлен Әбдік жазған «Бір күндік ашу #2» туындысы — адам жанының нәзік иірімдері мен өмірлік құндылықтарды көркем тілмен өрнектеген мазмұнды шығарма. Автор өз кейіпкерлерінің іс-әрекеті мен ой-толғаныстары арқылы дәуірдің рухани келбетін сомдайды.

Төлен Әбдік · 11.10.2026
Әдеби материал

Аялдамадан аялдамаға дейін» әңгімесіндегі ұлттық болмыс пен кейіпкер психологиясы (Төлен Әбдікұлы)

Көрнекті қазақ қаламгері Төлен Әбдікұлы жазған «Аялдамадан аялдамаға дейін» туындысы — адам жанының нәзік иірімдері мен өмірлік құндылықтарды көркем тілмен өрнектеген мазмұнды шығарма. Автор өз кейіпкерлерінің іс-әрекеті мен ой-толғаныстары арқылы дәуірдің рухани келбетін сомдайды.

Төлен Әбдікұлы · 11.10.2026
Зерттеу мақала

Төлен Әбдікұлы әңгімешілдік шеберлігі: «Оң қол» туындысының талдауы

Қазақ прозасындағы шағын жанрдың дамуына елеулі үлес қосқан қаламгер Төлен Әбдікұлы шығармашылығында «Оң қол» әңгімесі ерекше орын алады. Бұл туындыда автор өмірлік детальдар арқылы кейіпкердің ішкі жан дүниесі мен заман шындығын шебер ашады.

Төлен Әбдікұлы · 11.10.2026
Зерттеу мақала

Төлен Әбдік әңгімешілдік шеберлігі: «Бір күндік ашу #2» туындысының талдауы

Қазақ прозасындағы шағын жанрдың дамуына елеулі үлес қосқан қаламгер Төлен Әбдік шығармашылығында «Бір күндік ашу #2» әңгімесі ерекше орын алады. Бұл туындыда автор өмірлік детальдар арқылы кейіпкердің ішкі жан дүниесі мен заман шындығын шебер ашады.

Төлен Әбдік · 11.10.2026
Зерттеу мақала

Төлен Әбдікұлы әңгімешілдік шеберлігі: «Аялдамадан аялдамаға дейін» туындысының талдауы

Қазақ прозасындағы шағын жанрдың дамуына елеулі үлес қосқан қаламгер Төлен Әбдікұлы шығармашылығында «Аялдамадан аялдамаға дейін» әңгімесі ерекше орын алады. Бұл туындыда автор өмірлік детальдар арқылы кейіпкердің ішкі жан дүниесі мен заман шындығын шебер ашады.

Төлен Әбдікұлы · 11.10.2026
Өмірбаян

Төлен Әбдікұлы: шығармашылық өмірбаяны мен таңдаулы туындылары

Төлен Әбдікұлы — қазақ әдебиеті мен рухани мәдениетінің дамуына өзіндік қолтаңбасымен үлес қосқан көрнекті қаламгер. Автордың әдеби мұрасы ұлттық сөз өнерінің дәстүрлі арналарын жаңа заманның көркемдік ізденістерімен ұштастыра білуімен ерекшеленеді.

Төлен Әбдікұлы · 11.10.2026
Өмірбаян

Төлен Әбдік: шығармашылық өмірбаяны мен таңдаулы туындылары

Төлен Әбдік — қазақ әдебиеті мен рухани мәдениетінің дамуына өзіндік қолтаңбасымен үлес қосқан көрнекті қаламгер. Автордың әдеби мұрасы ұлттық сөз өнерінің дәстүрлі арналарын жаңа заманның көркемдік ізденістерімен ұштастыра білуімен ерекшеленеді.

Төлен Әбдік · 11.10.2026
Өмірбаян

Төлен Әбдікұлы: шығармашылық өмірбаяны, көркемдік ізденістері және таңдаулы туындылары

Төлен Әбдікұлы — қазақ әдебиеті мен рухани мәдениетінің дамуына өзіндік қолтаңбасымен үлес қосқан көрнекті қаламгер. Автордың әдеби мұрасы ұлттық сөз өнерінің дәстүрлі арналарын жаңа заманның көркемдік ізденістерімен ұштастыра білуімен ерекшеленеді.

Төлен Әбдікұлы · 11.10.2026
Өмірбаян

Төлен Әбдік: шығармашылық өмірбаяны, көркемдік ізденістері және таңдаулы туындылары

Төлен Әбдік — қазақ әдебиеті мен рухани мәдениетінің дамуына өзіндік қолтаңбасымен үлес қосқан көрнекті қаламгер. Автордың әдеби мұрасы ұлттық сөз өнерінің дәстүрлі арналарын жаңа заманның көркемдік ізденістерімен ұштастыра білуімен ерекшеленеді.

Төлен Әбдік · 11.10.2026
Зерттеу мақала

Төлен Әбдік: «Қазақстанның халық жазушысы» — тарихи-әдеби талдау және деректер

Қазақстанның халық жазушысы – Қазақстан Республикасының әдебиетін дамытуға ерекше үлес қосқан, бұрын әдебиет пен өнер саласында «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері » және (немесе) Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығы ның лауреаты атанған тұлғаларға беріледі.

Төлен Әбдік · 11.10.2026
Зерттеу мақала

Төлен Әбдік: «Қазақстан Президентінің көмекшісі» — тарихи-әдеби талдау және деректер

Президент көмекшісін Президент Әкімшілігі басшысының ұсынуымен мемлекет басшысы қызметке тағайындайды. Көмекшінің қызметіне мыналар жатады: Президенттің, Президент Әкімшілігі Басшысының актілері мен тапсырмаларының орындалуын ұйымдастырады; Президентті елдегі істің жағдайы туралы хабардар етеді, оны ақпараттық-талдау материалдарымен қамтамасыз етеді;...

Төлен Әбдік · 11.10.2026
Өмірбаян

Төлен Әбдік: өмірбаяны, шығармашылық жолы және әдеби мұрасы

} }} Төлен Әбдікұлы Әбдік (4 қыркүйек 1942 жыл, "Еңбек" ауылы, Жангелді ауданы, Қостанай облысы) — қазақ жазушысы, драматург, қоғам қайраткері. Қазақстанның халық жазушысы (2023),Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2002), Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының иегері (2004).

Төлен Әбдік · 11.10.2026
Зерттеу мақала

Төлен Әбдік — 100 кітап: Ұйымдастырылуы

«100 кітап» — Қазақстандағы отандық әдебиеттегі таңдаулы 100 кітапты анықтауға арналған жалпыхалықтық ұлттық сауалнама жобасы. Жоба кітап оқу мәдениетін дамытуға, қазақ әдеби мұрасын дәріптеуге және түрлі буын өкілдерінің әдеби талғамын зерделеуге бағытталған.

Төлен Әбдік · 11.10.2026
Зерттеу мақала

Төлен Әбдік — 100 кітап: Нәтижелері

«100 кітап» — Қазақстандағы отандық әдебиеттегі таңдаулы 100 кітапты анықтауға арналған жалпыхалықтық ұлттық сауалнама жобасы. Жоба кітап оқу мәдениетін дамытуға, қазақ әдеби мұрасын дәріптеуге және түрлі буын өкілдерінің әдеби талғамын зерделеуге бағытталған.

Төлен Әбдік · 11.10.2026
Зерттеу мақала

Төлен Әбдік: «100 кітап» — тарихи-әдеби талдау және деректер

«100 кітап» — Қазақстандағы отандық әдебиеттегі таңдаулы 100 кітапты анықтауға арналған жалпыхалықтық ұлттық сауалнама жобасы. Жоба кітап оқу мәдениетін дамытуға, қазақ әдеби мұрасын дәріптеуге және түрлі буын өкілдерінің әдеби талғамын зерделеуге бағытталған.

Төлен Әбдік · 11.10.2026
Зерттеу мақала

Төлен Әбдік — 100 кітап: Тарихы

«100 кітап» — Қазақстандағы отандық әдебиеттегі таңдаулы 100 кітапты анықтауға арналған жалпыхалықтық ұлттық сауалнама жобасы. Жоба кітап оқу мәдениетін дамытуға, қазақ әдеби мұрасын дәріптеуге және түрлі буын өкілдерінің әдеби талғамын зерделеуге бағытталған.

Төлен Әбдік · 11.10.2026
Әдеби материал

Төлен Әбдік "Көктерек

Қазақ қаламгері — «Төлен Әбдік "Көктерек» (Көркем әңгіме). Бұрын Қабырға өзенi көктемде бұрқ-сарқ тасып, жаздың аяғында суы азайып, кей тұстары ойдым-ойдым қара суға айналып, кей жерлерi тiптi құрғап қалғанда, жұрт өзен табанына киiз үй тiгiп алатын едi дейтiн қариялар. Ол бiз үшiн баяғ...

Қазақ қаламгері · 09.10.2026

Автор туралы зерттеу кітаптар мен жинақтар

2 кітап

Ғаламтордағы жарамды материалдар

Төлен Әбдік туралы ашық дереккөздердегі, әдеби порталдар мен басылымдардағы материалдар

8 дереккөз
Зерттеу мақала Қазақша Уикипедия ↗

Өліара (роман)

Оймауыт - Қамза - Төлен Әбдік Төлен Әбдіков Мұрағатталған 16 сәуірдің 2014 жылы. Қаламгер қайраты Көрнекті жазушы Төлен Әбдік – 70 жаста Төлен Әбдіков Мұрағатталған

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Қазақстанның халық жазушысы

Жүнісов Сәкен (1996), Мағауин Мұхтар (1996), Жұмаділов Қабдеш (1998), Төлен Әбдік (2023), Смағұл Елубай (2023), Бексұлтан Нұржекеұлы (2023), Софы Сматаев

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Қазақстан Президентінің көмекшісі

көмекшісі (1991 — 1993) Гүлжан Қарақұсова, президент көмекшісі (1994 — 1995) Төлен Әбдік , президент көмекшісі (1994 — 1996) Игорь Романов, президент көмекшісі

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

100 кітап

Елім-ай 68 Дулат Исабеков Қарғын 69 Қажығали Мұханбетқалиұлы Тар кезең 70 Төлен Әбдік Парасат майданы 71 Мұхтар Шаханов Танакөз 72 Оралхан Бөкей Атау кере

Зерттеу мақала Әдебиет порталы (Adebiportal.kz) ↗

Төлен Әбдік — Әдебиет порталындағы шығармалары, өмірбаяны және зерттеулер

«Әдебиет порталы» қорындағы Төлен Әбдік туралы әдеби-зерттеу мақалалар, сын-пікірлер және мұрағаттық деректер.

Эссе / Талдау Abai.kz порталы ↗

Төлен Әбдік — Abai.kz ақпараттық-танымдық порталындағы мақалалар мен эсселер

Abai.kz сайтында жарияланған Төлен Әбдік шығармашылығы мен тұлғасы хақындағы эсселер, зерттеулер мен танымдық жазбалар.

Эссе / Талдау Қазақ әдебиеті газеті ↗

Төлен Әбдік — «Қазақ әдебиеті» газетіндегі әдеби сын мен эсселер

«Қазақ әдебиеті» басылымында жарық көрген Төлен Әбдік мұрасы туралы зерттеулер, естеліктер мен әдеби талдаулар.

Өмірбаян Қазақша Уикипедия ↗

Төлен Әбдік — Қазақша Уикипедия энциклопедиялық деректері

Қазақша Уикипедиядағы Төлен Әбдік өмірбаяны, шығармалар тізімі және энциклопедиялық мақалалар.

Басқа танымал авторлар

Есімін басып, келесі автордың шығармалары мен зерттеулеріне өтіңіз