Мазмұнға өту
telegei
Әнет баба
Қазақ әдебиетінің көрнекті тұлғасы · Поэзия · 1628–1723

Әнет баба

Әнет баба (1628 – 1723) – “Жеті жарғыны” құрастыруға қатысқан атақты 7 бидің бірі.

1 Кітаптары
0 Әңгіме мен мақала
1 Зерттеу мен эссе
11 Ғаламтор дерегі

Шығармалары

Әнет баба қаламынан туған кітаптар, повестер мен әңгімелер

1 туынды

Өмірбаяны және шығармашылық жолы

Энциклопедиялық деректер, өмір кезеңдері мен әдеби мұрасы

Толық энциклопедия ↗

Қысқаша мәлімет

Уикипедия / Telegei ↗

Әнет баба (1628 – 1723) – “Жеті жарғыны” құрастыруға қатысқан атақты 7 бидің бірі.

Руы Тобықты. Жас кезінде Бұхар-шарифте Найман Сарышуаш жыраумен бірге медресе бітірген. Ислам қағидаларына, шариғат ережелеріне жүйрік болған. Әділдігімен, діндарлығымен аты шыққан. Қалқаман—Мамыр дауы (қосымша “Қалқаман-Мамыр”) кезінде бірін-бірі сүйген екі жас жазадан босатылсын деген билік шығарады, бірақ оған Мәмбетбай руының басшысы Көкенай батыр көнбейді. Ол Мамырды атып өлтіріп, енді тентегіңді сен де өлтір деген ауыр шарт қояды. Көкенай батырдың ауыр шартына амалсыз көнген Әнет баба: “Қалқаман жүйрік атпен шауып өтсін, Көкенай сонда атсын” деген тоқтамға келеді. Бұл жазадан Қалқаман аман құтылады. 1723 жылы көктемде жоңғарлар шабуылы басталып, ел “Ақтабан шұбырындыға” ұшыраған кезде Әнет баба жұртта қалады. Кейін Көкенай бастаған батырлар ұлы бидің сүйегін тауып жерлейді. Әнет бабаның Жаубасар, Есболат, Шақа есімді ұлдары болған. Бұлардан бұрын ержеткен 5 ұлы қалмақтармен соғыста қаза табады.

Әнет бабаның бәйбішесінен туған бес баласы Ақтабан шұбырынды бола-тұғында қалмақтың оғынан өліпті. Олардан нәсіл қалғаны мәлім емес. Мұнда сол бәйбіше баласы - Байболат дегеннің Балуан, Бақай деген екі баласы бесікте келген екен, соның Балуанынан тұқым жоқ. Бақайдың балалары өсіп-өнген. Әнет бабаның басқа әйелдерінен Жаубасар, Есболат, Шақа деген ұрпағы бар. Әнет тек Тобықтыға ғана емес, исі қазаққа қадірменді қарт баба, қазақтың әйгілі төбе билері Төле, Қазыбек, Әйтекелерге, "көмекей әулие" атанған Бұқар жырауға батасын берген.

Зерттеу мақалалары, эсселер мен монографиялар

Әнет баба шығармашылығы мен тұлғасы хақында жазылған ғылыми еңбектер, эсселер мен талдаулар

1 зерттеу
Өмірбаян

Әнет баба: шығармашылық өмірбаяны мен таңдаулы туындылары

Әнет баба — қазақ әдебиеті мен рухани мәдениетінің дамуына өзіндік қолтаңбасымен үлес қосқан көрнекті қаламгер. Автордың әдеби мұрасы ұлттық сөз өнерінің дәстүрлі арналарын жаңа заманның көркемдік ізденістерімен ұштастыра білуімен ерекшеленеді.

Әнет баба · 11.10.2026

Ғаламтордағы жарамды материалдар

Әнет баба туралы ашық дереккөздердегі, әдеби порталдар мен басылымдардағы материалдар

11 дереккөз
Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Әнет Баба көшесі (Алматы)

Әнет Баба көшесі (Алматы) Көшеге қазақ ауыз әдебиетінің аса көрнекті өкілі, атақты шешен, қазақ тархындағы тұңғыш заңнамалық құжат «Жеті жарғыны» құрастыруға

Өмірбаян Қазақша Уикипедия ↗

Әнет би

Әнет Баба Кішікұлы (кейде Көшек, кейде Күшік деп те аталады) — 1626-1723 жылдар аралығында ғұмыр кешкен әйгілі қазақ абыз, Әнет баба аталған ара би. Әнет

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Көкенай Үмбетейұлы

сұлама» жылдары қол бастаған ірі тұлғалардың бірі. Көкенай Үмбетейұлы Әнет баба өнегесін алған. «Қалқаман-Мамын» дастанында Көкенай батыр мінезі қатты

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Ақбике

ақыл-парасатымен жұрт аузына ілінген. Шаппа биді өз тұсындағы Төле, Қазбек, Әйтеке, Әнет - баба , Төбет би, қырғыз Тиес, қарақалпақ Сасық, Қу дауысты Құттыбай, жағалбайлы

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Мүрсейіт Бікеұлы

жеткізуге орасан зор еңбек сіңірген кісі. Мүрсейіттің 7-ші атасы - Әнет баба . Әнет - Абайдың 7-ші атасы Әйтекпен бір туыс. Әнеттің бір ұлы-Байболат, Байболаттан

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Тобықты

Жанболат Башар Хайдар Арыстанбекұлы Арыстанбеков Әмина Ерғожақызы Өмірзақова Әнет Баба Манарбек Ержанов Бейсенбай Жәнібекұлы Бөжей Ералыұлы Қадиша Бәзілқызы

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Семей мешіті

архитектурамен салынған қос мұнаралы мешіт біреу-ақ. 1999 жылы мешітке Әнет баба Кішікұлы аты берілді. 2002 жылы қалалық әкімшілік, жергілікті кәсіпкерлер

Зерттеу мақала Әдебиет порталы (Adebiportal.kz) ↗

Әнет баба — Әдебиет порталындағы шығармалары, өмірбаяны және зерттеулер

«Әдебиет порталы» қорындағы Әнет баба туралы әдеби-зерттеу мақалалар, сын-пікірлер және мұрағаттық деректер.

Эссе / Талдау Abai.kz порталы ↗

Әнет баба — Abai.kz ақпараттық-танымдық порталындағы мақалалар мен эсселер

Abai.kz сайтында жарияланған Әнет баба шығармашылығы мен тұлғасы хақындағы эсселер, зерттеулер мен танымдық жазбалар.

Эссе / Талдау Қазақ әдебиеті газеті ↗

Әнет баба — «Қазақ әдебиеті» газетіндегі әдеби сын мен эсселер

«Қазақ әдебиеті» басылымында жарық көрген Әнет баба мұрасы туралы зерттеулер, естеліктер мен әдеби талдаулар.

Өмірбаян Қазақша Уикипедия ↗

Әнет баба — Қазақша Уикипедия энциклопедиялық деректері

Қазақша Уикипедиядағы Әнет баба өмірбаяны, шығармалар тізімі және энциклопедиялық мақалалар.

Басқа танымал авторлар

Есімін басып, келесі автордың шығармалары мен зерттеулеріне өтіңіз