Мазмұнға өту
telegei
Өтеген Күмісбаев
Қазақ әдебиетінің көрнекті тұлғасы · Проза

Өтеген Күмісбаев

Өтеген Күмісбаев (лақап аты — Лайық) (20.5.1939 жылы туған, Қызылорда облысы Жалағаш ауданы Мәдениет ауылы) – ақын, филология ғылымдарының докторы (1990). ҚазМУ-дың (1963, қазіргі ҚазҰУ) филология факультетін бітірген. Қазақстан Жазушылар одағының көркем әдебиетті насихаттау бөлімінде, «Социалистік Қазақстан» (қазіргі «Егемен Қазақстан») және «Қазақ әдебиеті» газеттерінде (1963–69), КСРО Ғылым Академиясының Шығыстану институтында (1969–74) қызмет атқарған. 1974 жылдан Қазақстан Ғылым Академиясының Әдебиет және өнер институтында ғылылми қызметкер, ҚазҰУ-де оқытушылық қызметте болды. 1989 жылы «ХІХ–XX ғғ. қазақ және парсы әдеби байланыстары» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Алғашқы өлеңдер жинағы «Тұңғыш» деген атпен 1964 жылы жарық көрген. Поэзия, проза және аударма (Ә.Х.Дехлеви, М.Рыльский, Р.Ғамзатов, Қ.Күлиев, В.Рождественский) саласында жемісті еңбек еткен. Шығыс және қазақ әдебиетінің байланысын зерттеуге арналған «Терең тамырлар», «Абай және Шығыс» (1995), «Мұхтар Әуезов және әдебиет әлемі» (1997]), т.б. монографиялары жарияланды. Күмісбаев 500-ден астам ғылыми мақаланың авторы. Жазушының кейбір туындылары қырғыз, башқұрт, украин, белорус, ағылшын, поляк, араб тілдеріне аударылған. Қазақстан журналистер одағы сыйлығын алған.

1 Кітаптары
0 Әңгіме мен мақала
1 Зерттеу мен эссе
8 Ғаламтор дерегі

Шығармалары

Өтеген Күмісбаев қаламынан туған кітаптар, повестер мен әңгімелер

1 туынды

Өмірбаяны және шығармашылық жолы

Энциклопедиялық деректер, өмір кезеңдері мен әдеби мұрасы

Толық энциклопедия ↗

Қысқаша мәлімет

Уикипедия / Telegei ↗

Өтеген Күмісбаев (лақап аты — Лайық) (20.5.1939 жылы туған, Қызылорда облысы Жалағаш ауданы Мәдениет ауылы) – ақын, филология ғылымдарының докторы (1990).

ҚазМУ-дың (1963, қазіргі ҚазҰУ) филология факультетін бітірген. Қазақстан Жазушылар одағының көркем әдебиетті насихаттау бөлімінде, «Социалистік Қазақстан» (қазіргі «Егемен Қазақстан») және «Қазақ әдебиеті» газеттерінде (1963–69), КСРО Ғылым Академиясының Шығыстану институтында (1969–74) қызмет атқарған. 1974 жылдан Қазақстан Ғылым Академиясының Әдебиет және өнер институтында ғылылми қызметкер, ҚазҰУ-де оқытушылық қызметте болды.

1989 жылы «ХІХ–XX ғғ. қазақ және парсы әдеби байланыстары» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады.

Алғашқы өлеңдер жинағы «Тұңғыш» деген атпен 1964 жылы жарық көрген. Поэзия, проза және аударма (Ә.Х.Дехлеви, М.Рыльский, Р.Ғамзатов, Қ.Күлиев, В.Рождественский) саласында жемісті еңбек еткен. Шығыс және қазақ әдебиетінің байланысын зерттеуге арналған «Терең тамырлар», «Абай және Шығыс» (1995), «Мұхтар Әуезов және әдебиет әлемі» (1997]), т.б. монографиялары жарияланды. Күмісбаев 500-ден астам ғылыми мақаланың авторы. Жазушының кейбір туындылары қырғыз, башқұрт, украин, белорус, ағылшын, поляк, араб тілдеріне аударылған. Қазақстан журналистер одағы сыйлығын алған.

Шығармалары

Уикипедия / Telegei ↗

Тұңғыш. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1964;

Алақан. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1966;

Менің кішкентай үйрегім. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1968;

Жапырақтар түсіп жатыр. Әңгімелер. А., «Жазушы», 1969;

Ақбота. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1972;

Ақ шолпан. Өлеңдер, поэмалары., «Жазушы», 1974;

Ауыл дап шыққан жол. Әңгімелер. «Жазушы», 1975;

Горный кумыс. Стихи. М., «Советский писатель», 1976;

Степная рапсодия. Стихи. М., «Советский писатель», 1983;

Екі перне. Сын. А., «Жазушы», 1980;

«Тұрмағамбет ізтілеуов және оның «Рүстем-Дастаны». Монография. А., «Наука», 1982;

Ортақ арна. Сын. А., «Жазушы», 1985;

Казахская поэзия и Восток. Монография. А., 2000;

Иран әдебиетінің тарихы. Монография. А., 2002.

Зерттеу мақалалары, эсселер мен монографиялар

Өтеген Күмісбаев шығармашылығы мен тұлғасы хақында жазылған ғылыми еңбектер, эсселер мен талдаулар

1 зерттеу
Өмірбаян

Өтеген Күмісбаев: шығармашылық өмірбаяны мен таңдаулы туындылары

Өтеген Күмісбаев — қазақ әдебиеті мен рухани мәдениетінің дамуына өзіндік қолтаңбасымен үлес қосқан көрнекті қаламгер. Автордың әдеби мұрасы ұлттық сөз өнерінің дәстүрлі арналарын жаңа заманның көркемдік ізденістерімен ұштастыра білуімен ерекшеленеді.

Өтеген Күмісбаев · 11.10.2026

Ғаламтордағы жарамды материалдар

Өтеген Күмісбаев туралы ашық дереккөздердегі, әдеби порталдар мен басылымдардағы материалдар

8 дереккөз
Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Шығыс шайырлары

«Қазығұрт» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Өтеген Күмісбаев . Беттер саны — 224. Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Шеке

«Жан-жағыма алақтап келе жатқанымда... байқамай шекемді соғып алдым» ( Өтеген Күмісбаев , Ауыл.). Сөз төркіні — Моңғол тілдері. Бірақ олардағы мағынасы біздегіден

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

жинастырып, “Назым” деген атпен 1972, 1982 жылдары жарыққа шығарды. Өтеген Күмісбаев Тұрмағамбеттің “Рүстем–Дастанын” жүйелі түрде қарастырып, парсы тіліндегі

Әдеби материал Қазақша Уикипедия ↗

ҚазҰУ ақсақалдар кеңесі

профессор Қожахметулы Кеңесбай - тарих ғылымдарының докторы, профессор Күмісбаев Өтеген Күмісбайұлы - Филология ғылымдарының докторы, профессор, шығыстанушы

Зерттеу мақала Әдебиет порталы (Adebiportal.kz) ↗

Өтеген Күмісбаев — Әдебиет порталындағы шығармалары, өмірбаяны және зерттеулер

«Әдебиет порталы» қорындағы Өтеген Күмісбаев туралы әдеби-зерттеу мақалалар, сын-пікірлер және мұрағаттық деректер.

Эссе / Талдау Abai.kz порталы ↗

Өтеген Күмісбаев — Abai.kz ақпараттық-танымдық порталындағы мақалалар мен эсселер

Abai.kz сайтында жарияланған Өтеген Күмісбаев шығармашылығы мен тұлғасы хақындағы эсселер, зерттеулер мен танымдық жазбалар.

Эссе / Талдау Қазақ әдебиеті газеті ↗

Өтеген Күмісбаев — «Қазақ әдебиеті» газетіндегі әдеби сын мен эсселер

«Қазақ әдебиеті» басылымында жарық көрген Өтеген Күмісбаев мұрасы туралы зерттеулер, естеліктер мен әдеби талдаулар.

Өмірбаян Қазақша Уикипедия ↗

Өтеген Күмісбаев — Қазақша Уикипедия энциклопедиялық деректері

Қазақша Уикипедиядағы Өтеген Күмісбаев өмірбаяны, шығармалар тізімі және энциклопедиялық мақалалар.

Басқа танымал авторлар

Есімін басып, келесі автордың шығармалары мен зерттеулеріне өтіңіз