Мұрат Мөңкеұлы

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы — Қазақ әдебиеті: Қазақ әдебиетіндегі Алтын Орда дәуірі

Қазақ әдебиеті — қазақ халқының ғасырлар қойнауынан ұрпақтан ұрпаққа жеткен рухани, мәдени мұрасы, сөз өнерiнiң асыл қазынасы. Қазақтың сөз өнерiнiң тегi әрiден, түркi тiлдес тайпалардың өз алдына халық болып қалыптаспай тұрған кезiнен басталады.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы — Қазақ әдебиеті: Қазақ хандығы дәуірі әдебиеті

Қазақ әдебиеті — қазақ халқының ғасырлар қойнауынан ұрпақтан ұрпаққа жеткен рухани, мәдени мұрасы, сөз өнерiнiң асыл қазынасы. Қазақтың сөз өнерiнiң тегi әрiден, түркi тiлдес тайпалардың өз алдына халық болып қалыптаспай тұрған кезiнен басталады.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы — Қазақ фольклоры: Әлеуметтік-тұрмыс эпосы

Көшпелілер мәдениетінің ең бір көне нұсқалары — ол миф пен әпсаналар. Миф — фольклордың ең көне жанры. Оның тұп-тамырлары сонау алғашқы қауымдық құрылыстан басталады. Адам баласы өзін қоршаған орта, табиғат, жан-жануарлар, өмір, өлім, өсіп-өну туралы ерте заманнан-ақ өз түсініктерін қалыптастырған.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы — Қазақ фольклоры: Тарихи жырлар

Көшпелілер мәдениетінің ең бір көне нұсқалары — ол миф пен әпсаналар. Миф — фольклордың ең көне жанры. Оның тұп-тамырлары сонау алғашқы қауымдық құрылыстан басталады. Адам баласы өзін қоршаған орта, табиғат, жан-жануарлар, өмір, өлім, өсіп-өну туралы ерте заманнан-ақ өз түсініктерін қалыптастырған.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы: «Қазақ әдебиеті» — тарихи-әдеби талдау және деректер

Қазақ әдебиеті — қазақ халқының ғасырлар қойнауынан ұрпақтан ұрпаққа жеткен рухани, мәдени мұрасы, сөз өнерiнiң асыл қазынасы. Қазақтың сөз өнерiнiң тегi әрiден, түркi тiлдес тайпалардың өз алдына халық болып қалыптаспай тұрған кезiнен басталады.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы — Қазақ фольклоры: Батырлар жыры

Көшпелілер мәдениетінің ең бір көне нұсқалары — ол миф пен әпсаналар. Миф — фольклордың ең көне жанры. Оның тұп-тамырлары сонау алғашқы қауымдық құрылыстан басталады. Адам баласы өзін қоршаған орта, табиғат, жан-жануарлар, өмір, өлім, өсіп-өну туралы ерте заманнан-ақ өз түсініктерін қалыптастырған.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы — Қазақ фольклоры: Бөрілі байрақ — ұраным

Көшпелілер мәдениетінің ең бір көне нұсқалары — ол миф пен әпсаналар. Миф — фольклордың ең көне жанры. Оның тұп-тамырлары сонау алғашқы қауымдық құрылыстан басталады. Адам баласы өзін қоршаған орта, табиғат, жан-жануарлар, өмір, өлім, өсіп-өну туралы ерте заманнан-ақ өз түсініктерін қалыптастырған.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы — Қазақ фольклоры: Мал түліктеріне байланысты аңыздар

Көшпелілер мәдениетінің ең бір көне нұсқалары — ол миф пен әпсаналар. Миф — фольклордың ең көне жанры. Оның тұп-тамырлары сонау алғашқы қауымдық құрылыстан басталады. Адам баласы өзін қоршаған орта, табиғат, жан-жануарлар, өмір, өлім, өсіп-өну туралы ерте заманнан-ақ өз түсініктерін қалыптастырған.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы — Қазақ фольклоры: Эпостық жырлар

Көшпелілер мәдениетінің ең бір көне нұсқалары — ол миф пен әпсаналар. Миф — фольклордың ең көне жанры. Оның тұп-тамырлары сонау алғашқы қауымдық құрылыстан басталады. Адам баласы өзін қоршаған орта, табиғат, жан-жануарлар, өмір, өлім, өсіп-өну туралы ерте заманнан-ақ өз түсініктерін қалыптастырған.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы — Қазақ фольклоры: Миф, аңыздар

Көшпелілер мәдениетінің ең бір көне нұсқалары — ол миф пен әпсаналар. Миф — фольклордың ең көне жанры. Оның тұп-тамырлары сонау алғашқы қауымдық құрылыстан басталады. Адам баласы өзін қоршаған орта, табиғат, жан-жануарлар, өмір, өлім, өсіп-өну туралы ерте заманнан-ақ өз түсініктерін қалыптастырған.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы — Қазақ поэзиясы мен музыка өнері: Махамбет Өтемісұлы шығармашылығы

XIX ғасырдың бірінші жартысындағы эпикалық шығармалар негізінен халықтың қаһарман батырлары Абылай мен Кенесарының ерлік істерін суреттейді. Қыз ұзату, келін түсіру тойлары, рулар мен тайпа басыларының жиындары әдетте ән салу, күй тарту сияқты салтанатты жағдайда басталатын. Қазақтардың жазға қарай жайлауға, кысқа қарай қыстауға көшетін кездері де...

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы: «Қазақ философиясы» — тарихи-әдеби талдау және деректер

Аспан денелерінің қозғалысына тандана қарап, өзінше ой түйген. Көк аспанның сырын ашуға талпынған. Жұлдызды әлемнің жұмбақтарын ашуды арман еткен. Нәтижесінде дүние туралы түсінігі, көзқарасы қалыптасқан. Адам бойындағы небір тылсым күштерді де тануға ұмтылған. Қазақ халқының дүниесезімі мен дүниетанымының ерекшелектері өзі өмір сүрген ортамен тікелей...

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы: «Қазақ поэзиясы мен музыка өнері» — тарихи-әдеби талдау және деректер

XIX ғасырдың бірінші жартысындағы эпикалық шығармалар негізінен халықтың қаһарман батырлары Абылай мен Кенесарының ерлік істерін суреттейді. Қыз ұзату, келін түсіру тойлары, рулар мен тайпа басыларының жиындары әдетте ән салу, күй тарту сияқты салтанатты жағдайда басталатын. Қазақтардың жазға қарай жайлауға, кысқа қарай қыстауға көшетін кездері де...

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы: «Қазақ фольклоры» — тарихи-әдеби талдау және деректер

Көшпелілер мәдениетінің ең бір көне нұсқалары — ол миф пен әпсаналар. Миф — фольклордың ең көне жанры. Оның тұп-тамырлары сонау алғашқы қауымдық құрылыстан басталады. Адам баласы өзін қоршаған орта, табиғат, жан-жануарлар, өмір, өлім, өсіп-өну туралы ерте заманнан-ақ өз түсініктерін қалыптастырған.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Өмірбаян

Мұрат Мөңкеұлы — Зар Заман ақындары: Зар заман ақындарының өлеңдерінің мәні

Зар Заман Ақындары — қазақ әдебиеттану ғылымына алғаш рет (1927) М.Әуезов енгізген термин, зар заман кезеңінде ғұмыр кешіп, отарлық езгіге түскен қазақ халқының тағдырын мұң-зармен жырлаған ақындар шоғыры. Зар заман ақындары шоғырының белгілі өкілдері:.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы: «Жарсуат (Атырау облысы)» — тарихи-әдеби талдау және деректер

Аудан орталығы - Индербор кентінен оңтүстікке қарай 38 км жерде, Жайық өзенінің сол жағалауында шөл белдемінде орналасқан.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Өмірбаян

Мұрат Мөңкеұлы: өмірбаяны, шығармашылық жолы және әдеби мұрасы

Мұрат Мөңкеұлы (1843-1906) — айтыскер ақын, жырау. Қазіргі Атырау облысы Қызылқоға ауданы Қарабау ауылында дүниеге келген. Жасынан жетім қалып, ағасы Матайдың қолында тәрбиеленген. Алшын тайпасының Байұлы тармағының Беріш руының Қаратоқай аймағынан шыққан.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Өмірбаян

Мұрат Мөңкеұлы — Зар Заман ақындары: Ақындарының шығармаларына тыйым салынуы

Зар Заман Ақындары — қазақ әдебиеттану ғылымына алғаш рет (1927) М.Әуезов енгізген термин, зар заман кезеңінде ғұмыр кешіп, отарлық езгіге түскен қазақ халқының тағдырын мұң-зармен жырлаған ақындар шоғыры. Зар заман ақындары шоғырының белгілі өкілдері:.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Өмірбаян

Мұрат Мөңкеұлы: «Зар Заман ақындары» — тарихи-әдеби талдау және деректер

Зар Заман Ақындары — қазақ әдебиеттану ғылымына алғаш рет (1927) М.Әуезов енгізген термин, зар заман кезеңінде ғұмыр кешіп, отарлық езгіге түскен қазақ халқының тағдырын мұң-зармен жырлаған ақындар шоғыры. Зар заман ақындары шоғырының белгілі өкілдері:.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы: «Бөдене (Атырау облысы)» — тарихи-әдеби талдау және деректер

Аудан орталығы Индербор кентінен оңтүстік-батысқа қарай 17 км-дей жерде, Жайық өзенінің сол жақ жағалауында Атырау—Индер тас жолының бойында орналасқан.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы: «Есбол (Индер ауданы)» — тарихи-әдеби талдау және деректер

Есбол (2007 ж. дейін Кулагино ) — Атырау облысы Индер ауданындағы ауыл, Есбол ауылдық округі орталығы. Жайықтың оң жақ бетіндегі тарихи елді мекендердің бірі.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы: «Есет Қараұлы» — тарихи-әдеби талдау және деректер

Есет Қараұлы (1779, Атырау облысы Қызылқоға ауданы Қарабау ауылы. — 1869, Атырау облысы Махамбет ауданы Малайсары алқабы) — жырау. Кіші жүз құрамындағы Байұлы тайпасының Беріш руынан шыққан. Исатай мен Махамбет бастаған Кіші жүз қазақтарының ұлт-азаттық көтерілісіне қатысқан. Көтеріліс басылғаннан кейін Ресей әкімш. тарапынан қуғын көріп, біраз жыл...

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы: «Елтай (Атырау облысы)» — тарихи-әдеби талдау және деректер

Аудан орталығы — Индербор кентінен батысқа қарай 10 км жерде, Жайық өзенінің оң жағасында, Каспий маңы ойпатының шөлейт белдемінде орналасқан. Елтай ауылы шекарасының жалпы аумағы - 383,136 гектар.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы: «Бабалар сөзі (жинақ)» — тарихи-әдеби талдау және деректер

«Бабалар сөзі» жинағы - қазақ фольклорының 100 томдығы. Алматыда Мәдениет және спорт министрлігі мен ұлттық Кітап палатасының қолдауымен Орталық Азия елдері фестивалі мен ІІІ Халықаралық кітап форумы (17.11.2014) аясында «Бабалар сөзі» атты қазақ фольклорының 100 томдығының тұсаукесері өтті.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы: «Беріш» — тарихи-әдеби талдау және деректер

Беріш — Алшын тайпасынан тарайтын 18 рудың бірі. Алшын тайпасының Байұлы рулар бірлестігінен тарайды.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы — Беріш: Тарихы

Беріш — Алшын тайпасынан тарайтын 18 рудың бірі. Алшын тайпасының Байұлы рулар бірлестігінен тарайды.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала

Мұрат Мөңкеұлы: «Бес ғасыр жырлайды» — тарихи-әдеби талдау және деректер

«Бес ғасыр жырлайды» - «Жазушы» баспасынан 1984 жылы жарық көрген үш томдық өлеңдер жинағы. Құрастырғандар: М. Байділдаев пен Мұхтар Мағауин.

Мұрат Мөңкеұлы · 11.10.2026

Зерттеу мақала